AİHM'den ilk 'hayata dönüş' mahkumiyeti

İSMAİL SAYMAZ

İsmail Altun, ‘Hayata Dönüş Operasyonu’ sırasında İstanbul Bayrampaşa Cezaevi’nde tutukluydu. O gün müdahale sırasında 12 tutuklu öldü, 50’si yaralandı. Altun da karnından ve sol dizinden üç kurşun yarası aldı. Bayrampaşa Hastanesi’ne gönderildi. Midesinde delikler açıldığı ve pankreası parçalandığı için ameliyata alındı. Pankreasında kanama çıkınca da Cerrahpaşa’ya sevk edildi.

Tedaviden sora 22 Haziran 2001’de Edirne F Tipi’ne nakledildi. 23 Şubat 2001 tarihli Adli Tıp raporunda, yaralarının iyileşmediği, hayati tehlike teşkil ettiği belirtildi. 2 Ekim 2001’de, Altun’un Wernicke-Korsakoff’a yakalandığı saptanınca 12 Ekim 2001’de bırakıldı. Yurtdışına giden 46 yaşındaki Altun, 18 Mayıs 2002’de Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne (AİHM) başvurdu.

Yaşam hakkı ihlali
AİHM, 21 Eylül 2010’da, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) ‘Yaşam Hakkı İhlali’ başlıklı 2. maddesinden Türkiye’yi suçlu buldu. Böylelikle AİHM, ilk kez sonu ölümle bitmese de bir vakayı 2. maddeden sonuçlandırdı. Kararda şöyle denildi:

“Başvurucunun davasında, Bayrampaşa Cezaevi’nin kontrol kaybı devletin sorumluluğunu hafifletmedi çünkü bu olay kamu hizmetinin hatasının sonucudur. Operasyonun nasıl yürütüldüğü ve Altun’un yaralandığı şartlar hakkında geriye birçok soru işareti kalmıştır. İstanbul ve cezaevi savcıları, polisin raporunu imzalamayı reddetti.

Bu açıdan rapor, güvenilir bir belge değildi. Cezaevindeki kaosun farkında olan güvenlik güçleri operasyon için gerekli zamana sahipti çünkü operasyon uzun bir müzakere safhasından önce başlatılmıştı. Türk hükümeti Altun’un yaralarının nasıl meydana geldiği ya da kullanılan kuvvetin nasıl meşrulaştırıldığı hakkında yeterli bir açıklama yapamamıştır.”

Devlete hukuk dersi
Ayrıca AİHM olayın adli soruşturmasının 10 yıl gibi uzun bir süreye yayılmasını da eleştirdi: “Olayların üzerinden dokuz yılı aşkın sürenin geçmesine rağmen soruşturma askıdadır. Bu da parçaların bir araya getirilmesini ve gerçeğin kanıtlanmasını zorlaştırmaktadır. Mahkeme ayrıca, idarenin soruşturmayı önemsememesinden dolayı 2. maddenin ihlal edildiği sonucuna varmıştır.”

Geçen hafta ‘Hayata Dönüş Operasyonu / Koğuştan Hücrelere’ adlı kitabı piyasaya çıkan avukat Güçlü Sevimli, kararı şöyle değerlendirdi: “AİHM, kişi ölmediği halde ‘Sen ölmemişsin ama dört duvar arasındayken, öldürülmek istenmişsin. Hayatının sorumluluğu devlete ait. Sen ölmediğin halde öldürülmeye teşebbüs edildiğine inanıyorum’ demiş. Şimdiye kadar böyle bir karar görmedim. AİHM, çok açık şekilde, Bayrampaşa’yı ve 19 Aralık’ı mahkum ediyor. Hayatta kalanlar açısından yüzlerce dava, karar sayesinde leyhte sonuçlanacak.”



Radikal
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.