Anayasa Mahkemesi 'dershaneler yasası'nı oyçokluğu ile iptal etti
Kararın gerekçesi ışığında 1 Eylül’de dershaneler kapanmayacak, dershaneler eğitim hizmeti vermeye devam edecekler. 1 Eylül’den itibaren okul olma hakkına kavuşmuş olan dershaneler mağduriyet oluşmaması için yine okul olarak devam edebilecekler. Okula dönüşmemiş dershaneler de mevcut hallerinde kalabilecekler. Gerekçeli kararın hemen yayımlanmasında da mağduriyetlerin önlenmesi amaçlandı. AYM’nin oy çokluğu ile alınan kararda şu noktalara dikkat çektiği öğrenildi:

“Anayasa’nın 13. maddesi hak ihlallerinde hangi durumlarda sınırlanacağını belirtmektedir. Bu yasa bu sınırlara uymamaktadır. Aynı şekilde 42. maddesi eğitim ve öğretim hakkının özgürce kullanımını sağlamaktadır. Yasanın bu maddeye de aykırı olduğu görülmüştür. Çalışma özgürlüğü, girişim hakkını düzenleyen 48. maddeye de aykırılık görülmektedir.

BİR DENGE YOK

Eğitim ve öğretim hakkının Anayasa garantisine alındığı demokratik bir toplumda bu karar ölçülü bir karar değildir. İdarenin yaptığı müdahale de ölçülü bir müdahale değildir. Hakkın kullanımında idarenin müdahalesini toplum yararıyla ile ilgili bir sınırının olması gerekir. Her hak bir müdahale ile karşılaşabilir. Ama buradaki zorunluluk net değildir. Bu müdahalenin kamusal yararı ile haklarına müdahale edilenlerin mağduriyetleri arasında bir denge yoktur. Eğitim hakkı temel hak olarak vardır. Yönetim buna müdahale edecekse Anayasa’nın belirlediği sınırların korunması gerekir. Topluma sağlanan yarar ile zarar arasında bir dengenin oluşmadığı doğacak mağduriyetin adiliyet içermediği görülmektedir.”
AYM Raportörü yasanın iptal isteminin reddi yönünde görüş bildirmişti. AYM uzun süredir bekleyen yasayı raportörün tersi yönünde karar vererek iptal etti.
 
CHP iptalini istemişti
Dershanelerin kapatılmasına ilişkin kanun geçen yıl TBMM’de yasalaşmıştı. CHP yasanın iptali ve yürürlüğünün durdurulması talebiyle AYM’ye başvurmuştu. Kanuna konulan geçici ek maddeye göre dershaneler 1 Eylül’e kadar ya özel okula dönüşecek ya da bu tarihten itibaren tüm faaliyetlerine son vereceklerdi. Yasa ile halen dershanelerde öğretmenlik yapanlardan bir kısmının Milli Eğitim Bakanlığı kadrosuna dahil edilerek, atamasının yapılması öngörülüyor. CHP, bu düzenlemelerin iptalini ve yürürlüklerinin durdurulmasına talep etmişti. Milli Eğitim Bakanlığı’nda görev yapan daire başkanı ve üstü personelin yabancı dil koşulu aranmaksınız yurtdışı göreve atanması ile okul müdürlerinin atanmasına ilişkin getirilen yeni prosedür konusunda da CHP’nin itirazları bulunuyordu. 
 
Maddeler
13. MADDE: Temel hak ve hürriyetler, özlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabilir. Bu sınırlamalar, Anayasanın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve lâik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamaz.
42. MADDE: Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz. Öğrenim hakkının kapsamı kanunla tespit edilir ve düzenlenir.

48. MADDE: Herkes, dilediği alanda çalışma ve sözleşme hürriyetlerine sahiptir. Özel teşebbüsler kurmak serbesttir. Devlet, özel teşebbüslerin millî ekonominin gereklerine ve sosyal amaçlara uygun yürümesini, güvenlik ve kararlılık içinde çalışmasını sağlayacak tedbirleri alır.

Rapor tartışma konusu oldu

Geçtiğimiz hafta konuyu gündemine alan Yüksek Mahkeme, tarihte ilk defa AYM Kanunu'nun 43. maddesine dayanarak önündeki bir konu için tarafların görüşünü aldı. Dershanelerle ilgili olarak Milli Eğitim Bakanlığı, dershane sahiplerinin oluşturduğu GÜVENDER ve ÖZDEBİR ile dershane öğretmenlerinin kurduğu Pak-Eğitim-İş Sendikası temsilcileri AYM'de sunum yaptı. AYM'de yapılan sunumda, MEB Bakanı Nabi Avcı'nın sorulan sorulara tatmin edici cevaplar veremediği öğrenildi. Avcı'nın özellikle liseden mezun öğrencilerin nerede eğitim göreceğine ilişkin soruları cevaplamakta zorlandığı belirtildi. Sunumun ardından, AYM raportörünün dershanelerin kapatılabileceği yönünde hazırladığı rapor, tartışma konusu oldu. Raportörün, dershanelerin de kumarhaneler gibi kapatılabileceği yönünde belirttiği görüşün kararla birlikte Anayasa'ya uygun olmadığı da tescillenmiş oldu.

ZÜHTÜ ARSLAN DA ‘İPTAL' DEDİ

Geçtiğimiz perşembe yapılması beklenen nihai toplantı ise üyelerden Engin Yıldırım'ın vefatı nedeniyle ertelendi. Dün sabah saatlerinde başlayan toplantı akşam geç saatlere kadar sürdü. Toplantıda, AYM üyeleri 12'ye 5 oy çokluğuyla 17 aydır yürürlükte olan yasanın iptaline karar verdi. Yüksek Mahkeme Başkanı Zühtü Arslan da iptal yönünde oy kullandı. Mahkeme, değişikliğin Anayasa'nın 13, 42 ve 48. maddelerine aykırı olduğunu vurguladı. Anayasa'nın 13. maddesinde hak ihlallerinin hangi durumlarda sınırlanacağının belirtildiğini kaydeden AYM, söz konusu yasanın bu sınırlara uymadığını belirtti. Yasayla, Anayasa'nın 42. maddesinde düzenlenen eğitim ve öğretim hakkı ile 48. maddede düzenlenen çalışma hürriyetinin ihlal edildiğini ifade etti. Yapılan müdahalede toplum yararı ile doğacak zarar arasında dengenin oluşmadığı ifade edildi. Serbest teşebbüs hürriyeti ve eğitim-öğretim hakkının yasayla engellenemeyeceği kaydedildi. İptal kararı, gerekçe ve muhalefet şerhlerinin yazılmasının ardından Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girecek. Kararın ardından, dönüşümü tamamlamayan dershaneler faaliyetine devam edebilecek. Dönüşümü tamamlanan dershaneler ise yeni başvuru yaparak tekrar dersane statüsüne dönebilecek. Dershanelerin kapatılmasına ilişkin yaşanan süreçte maddi açıdan zarar gören dershane sahipleri ile öğretmenlerinin yaşanan zararın tazmini için dava açacakları öğrenildi.

KARAR GEÇ KALDI 400 KURUM KAPANDI

Tüm Özel Öğretim Kurumları Derneği başkanı İbrahim Taşel: “Dershanelerin Türkiye’de önemli bir işlevi olduğunu herkes biliyordu. Dönüşüm sırasında zaten temel liseleri oluşturmanın da gerekçesi henüz dershanelerin boşluğunu dolduracak yapının olmamasıydı. Bu karar tabii ki, dershanelerin belli bir bölümü özel okula dönüştükten sonra alındı. 2 bin 200 civarında kurum dönüşüm için başvurdu. 400 civarında kurum kendiliğinden kapandı. Diğerleri de beklemedeydi. Bunların şu ana kadar bugün itibarıyla 900’ü dönüştü. Milli Eğitim Bakanlığı muhtemelen dershanelerle ilgili yeniden düzenleme yapar. Çünkü iptal edilmiş bir kanun var. Ancak bu kararın bir kere zamanlamasının geç kalmış olduğunu düşünüyorum. Bu konudaki karar zamanında verilse bakanlık da, biz de kendimizi ona göre ayarlardık. Ama biz kanunlara saygılıyız. Dönüşüm kanunu çıktığında da saygı gösterdik ama bugün Anayasa Mahkemesi bu kararı bozdu ve biz bu karara da saygı gösteriyoruz. Ülkemiz için ne hayırlı ise o olsun.”
Türk Eğitim Derneği Genel Başkanı Selçuk Pehlivanoğlu: Dershane ve sınav sisteminin Türkiye’nin en önemli sorunu olduğu biliniyor. Dershaneler temel liselere dönüşmüştü. Şimdi büyük bir sorunla karşı karşı karşıyayız. Eğitimde ve özellikle ortaöğretimde bir reforma ihtiyaç var. Şimdi bakanlık, hükümet, Meclis dershaneleri ortaya çıkaran gerekçeleri görerek yeni bir yol haritasını ortaya çıkarmalı. (Oya ARMUTÇU/Hürriyet)

Dershane Avukatlarından Mehmet Kasap: Bugüne kadar binlerce personel ve dershane mağdur oldu. Hepsi için tazminat davası açacağız. AYM'deki sunumlar sırasında üyeler çok dikkatli şekilde dinlediler. Açıkçası hakperest davrandıkları görülüyor. Teşekkürler. Bu yasakçı yasayı AYM'ye taşıyan CHP'ye teşekkürler. 145 sayfalık müthiş bir dilekçe hazırlamışlar.

Sezgin Tanrıkulu: AYM'ye başvurumuzun dersane yasasının iptaliyle sonuçlanması demokrasi adına iyi haber! Hukuk ihlallerine karşı CHP görevini yapıyor, yapacak.

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.