Anayasa Mahkemesi'nden Taahhüdü İhlale Ret
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
 
BİRİNCİ BÖLÜM
 
KARAR
 
Başvuru Numarası   : 2012/695
 
Karar Tarihi             : 12/2/2013
 
Başkan                      :   Serruh KALELİ
 
Üyeler                        :   Mehmet ERTEN
 
                                       Hicabi DURSUN
 
                                       Erdal TERCAN
 
                                       Zühtü ARSLAN
 
Raportör                   :   Selami TURABİ
 
Başvurucu                 :   Erdinç ENGİN
 
Vekili                         :   Av. Lütfi GÜRALP
 
I.      BAŞVURUNUN KONUSU
 
1.      Başvurucu, taahhüdü ihlal eylemi nedeniyle mahkeme tarafından hakkında üç  aya kadar hapsen tazyikine karar verildiğini, oysa aynı icra dosyasında yer alan ve kendisiyle aynı durumda olan bazı kişilere ceza verilmediğini, bu nedenle adil yargılanma hakkının ve sözleşmeden doğan bir yükümlülüğün yerine getirilememesinden dolayı özgürlüğü kısıtlama yasağının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
 
II.    BAŞVURU SÜRECİ
 
2.      Başvuru, 8/11/2012 tarihinde İzmir 6. İcra Ceza Mahkemesi vasıtasıyla yapılmıştır. Dilekçe ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinde Komisyona sunulmasına engel bir eksikliğin bulunmadığı tespit edilmiştir.
 
3.      Birinci Bölüm Üçüncü Komisyonunca, başvurunun karara bağlanması için Bölüm tarafından ilke kararı alınması gerekli görüldüğünden, Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 33. maddesinin (3) numaralı fıkrası uyarınca, kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına, dosyanın Bölüme gönderilmesine karar verilmiştir.
 
III.  OLAY VE OLGULAR
 
A.    Olaylar
 
4.      Başvuru dilekçesindeki ilgili olaylar özetle şöyledir:
 
5.      Başvurucu hakkında, borcunu ödememesi sebebiyle Uzunköprü İcra Müdürlüğünün E.2004/2077 sayılı dosyası ile icra takibi başlatılmıştır.
 
6.      Başvurucu, borcunu taksitler hâlinde ödeyeceğine dair taahhütte bulunmuş, taahhüdün yerine getirilmemesi hâlinde karşılaşacağı hukuki ve cezai sonuçlar kendisine ihtar edilmiş ve başvurucunun imzası alınmıştır.
 
7.      Başvurucu, 30/7/2009 tarihinde ödemeyi taahhüt ettiği taksidi ödememiş, bunun üzerine Uzunköprü İcra Ceza Mahkemesince taahhüdün ihlal edildiği gerekçesiyle üç aya kadar hapsen tazyikine karar verilmiştir.
 
8.      Başvurucunun, bu karara karşı süresinde itiraz etmesi üzerine Uzunköprü Asliye Ceza Mahkemesi, 19/9/2011 tarih ve 2011/224 değişik iş sayılı kararı ile borçlunun ödeme gücünün olup olmadığı hususunun araştırılarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle hapsen tazyik kararını kaldırmıştır.
 
9.      Uzunköprü İcra Ceza Mahkemesi, borçlunun ödeme gücünün olup olmadığı hususunu araştırmış, ödeme gücü olmasına rağmen borcun ödenmediği sonucuna varılarak 27/4/2012 tarih ve E.2011/324, K.2012/129 sayılı kararı ile başvurucu hakkında yine üç aya kadar hapsen tazyikine karar verilmiştir.
 
10.   Başvurucu, bu karara da süresinde itiraz etmiştir. Uzunköprü Asliye Ceza Mahkemesi, 1/10/2012 tarih ve 2012/278 değişik iş sayılı kararı ile anılan kararın usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle itirazın reddine karar vermiş ve ret kararı aynı tarihte kesinleşmiştir.
 
B.     İlgili Hukuk
 
11.   9/6/1932 tarih ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 31/5/2005 tarih ve 5358 sayılı Kanun ile değiştirilen “Borçlunun ödeme şartını ihlali hâlinde ceza” kenar başlıklı 340. maddesi birinci fıkrasının ilgili bölümü şöyledir:
 
“…icra dairesinde kararlaştırılan borcu ödeme şartını, makbul bir sebep olmaksızın ihlal eden borçlunun, alacaklının şikâyeti üzerine, üç aya kadar tazyik hapsine karar verilir. … ancak, bir borçtan dolayı tazyik hapsinin süresi üç ayı geçemez.”
 
12.   2004 sayılı Kanun’un “İtiraz” kenar başlıklı 353. maddesinin ilgili bölümü şöyledir:
 
“İcra mahkemesinin verdiği tazyik ve disiplin hapsine ilişkin kararlara karşı, tefhim veya tebliğ tarihinden itibaren yedi gün içinde itiraz edilebilir. … İtiraz incelemesi neticesinde verilen karar kesindir.”
 
IV.   İNCELEME VE GEREKÇE
 
13.   Mahkemenin 12/2/2013 tarihinde yapmış olduğu toplantıda, başvurucunun  8/11/2012 tarih ve 2012/695 numaralı bireysel başvurusu incelenip gereği düşünüldü:
 
A.    Başvurucunun İddiaları
 
14.   Başvurucu, taksitler hâlinde ödeme taahhüdünde bulunduğu icra takibine konu borcunu, ödeme gücünün bulunmaması nedeniyle ödeyemediğini, taahhüt konusu bu borç sebebiyle mahkeme tarafından özgürlüğünün kısıtlandığını, aynı dosyada yargılanan ve kendisiyle aynı durumda olan bazı kişilere ceza verilmediğini belirterek, Anayasa’nın 36. maddesindeki adil yargılanma hakkı ile 38. madde ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS)’ne ek 4 No.lu Protokol’de tanımlanan sözleşmeden doğan bir yükümlülüğün yerine getirilememesinden dolayı özgürlüğü kısıtlama yasağının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
 
B.      Değerlendirme
 
15.   Başvuru formu ve ekleri incelendiğinde, başvurunun iki ayrı ihlal iddiasına dayandırıldığı görülmektedir. Bunlardan ilki adil yargılanma hakkı, ikincisi ise sözleşmeden doğan bir yükümlülüğün yerine getirilememesinden dolayı özgürlüğü kısıtlama yasağının ihlalidir. Başvurucu her ne kadar aynı icra takibinin borçlusu diğer kişilere bir yaptırıma hükmedilmeyip kendisine ceza verilmesinin eşitlik ilkesinin ihlalini oluşturduğunu ileri sürmüş ise de iddianın özü, söz konusu kararın adil olmadığı hususudur. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafından yapılan hukuki tavsifi ile bağlı değildir. Bu sebeple başvurucunun bu yöndeki iddiaları Mahkemece, adil yargılanma hakkı çerçevesinde değerlendirilmiştir. Dolayısıyla iddiaların iki ayrı başlık altında incelenmesi gerekmektedir. 

1.       Adil Yargılanma Hakkının İhlali İddiası
 
16.   Anayasa’nın 36. maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
 
“Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir.”
 
17.   Anayasa’nın 148. maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkraları şöyledir:
 
“Herkes, Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından, ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabilir. Başvuruda bulunabilmek için olağan kanun yollarının tüketilmiş olması şarttır.
 
Bireysel başvuruda, kanun yolunda gözetilmesi gereken hususlarda inceleme yapılamaz.”
 
18.   30/3/2011 tarih ve 6216 sayılıAnayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un “Bireysel başvuru hakkı” kenar başlıklı 45. maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir:
 
“Herkes, Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve buna ek Türkiye’nin taraf olduğu protokoller kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından, ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabilir.”
 
19.   6216 sayılıKanun’un “Bireysel başvuruların kabul edilebilirlik şartları ve incelenmesi” kenar başlıklı 48. maddesinin (2) numaralı fıkrası şöyledir:
 
“Mahkeme, … açıkça dayanaktan yoksun başvuruların kabul edilemezliğine karar verebilir.”
 
20.   6216 sayılı Kanun’un “Esas hakkındaki inceleme” kenar başlıklı 49. maddesinin (6) numaralı fıkrası şöyledir:
 
“Bölümlerin, bir mahkeme kararına karşı yapılan bireysel başvurulara ilişkin incelemeleri, bir temel hakkın ihlal edilip edilmediği ve bu ihlalin nasıl ortadan kaldırılacağının belirlenmesi ile sınırlıdır. Bölümlerce kanun yolunda gözetilmesi gereken hususlarda inceleme yapılamaz.”
 
21.   Anayasa’nın 148. maddesinin üçüncü fıkrası ve 6216 sayılı Kanun’un 45. maddesinin (1) numaralı fıkrası uyarınca, Anayasa’da güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve buna ek Türkiye’nin taraf olduğu protokoller kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından ihlal edildiğini iddia eden herkese Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapma hakkı tanınmıştır. Anayasa’nın 148. maddesinin dördüncü fıkrası ile 6216 sayılı Kanun’un 49. maddesinin (6) numaralı fıkrasında, bireysel başvurulara ilişkin incelemelerde kanun yolunda gözetilmesi gereken hususların değerlendirmeye tâbi tutulamayacağı, 48. maddenin (2) numaralı fıkrasında ise açıkça dayanaktan yoksun başvuruların Mahkemece kabul edilemezliğine karar verilebileceği belirtilmiştir.
 
22.   Bu kapsamda, ilke olarak bireysel başvuruya konu davadaki olayların kanıtlanması, hukuk kurallarının yorumlanması ve uygulanması, yargılama sırasında delillerin kabul edilebilirliği ve değerlendirilmesi ile kişisel bir uyuşmazlığa derece mahkemeleri tarafından getirilen çözümün esas yönünden adil olup olmaması, bireysel başvuru incelemesine konu olamaz. Anayasa’da yer alan hak ve özgürlükler ihlal edilmediği sürece ya da açıkça keyfilik içermedikçe derece mahkemelerinin kararlarındaki maddi ve hukuki hatalar bireysel başvuru kapsamında ele alınamaz. Bu durumda, derece mahkemelerinin delilleri takdirinde bariz bir şekilde keyfilik bulunmadıkça Anayasa Mahkemesinin bu takdire müdahalesi söz konusu olamaz.
 
23.   Başvuru konusu olayda başvurucu tarafından, ilk derece mahkemesince kendisine tazyik hapsi verilmesine rağmen aynı dosyada yargılanan ve kendisiyle aynı durumda olduğunu iddia ettiği bazı kişilere cezaya hükmedilmemesinin anayasal haklarının ihlaline yol açtığı belirtilmektedir. Dolayısıyla başvurucunun iddialarının özü, derece mahkemesinin delilleri değerlendirme ve yorumlamada isabet edemediğine ve esas itibariyle yargılamanın sonucuna ilişkindir.
 
24.   Açıklanan nedenlerle, başvurunun kanun yolunda gözetilmesi gereken hususlara ilişkin olduğu, derece mahkemesi kararlarının açıkça keyfilik içermediği anlaşıldığından, başvurunun diğer kabul edilebilirlik şartları yönünden incelenmeksizin, “açıkça dayanaktan yoksun olması” nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
 
2.       Sözleşmeden Doğan Bir Yükümlülüğün Yerine Getirilememesinden Dolayı Özgürlüğü Kısıtlama Yasağının İhlali İddiası
 
25.   Anayasa’nın 38. maddesinin sekizinci fıkrası şöyledir:
 
“Hiç kimse, yalnızca sözleşmeden doğan bir yükümlülüğü yerine getirememesinden dolayı özgürlüğünden alıkonulamaz.”
 
26.   Anayasa’nın 148. maddesinin üçüncü fıkrası şöyledir:
 
“Herkes, Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından, ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabilir. Başvuruda bulunabilmek için olağan kanun yollarının tüketilmiş olması şarttır.”
 
27.   Anayasa’nın 148. maddesinin üçüncü ve 6216 sayılı Kanun’un 45. maddesinin (1) numaralı fıkraları uyarınca Mahkemenin yetkisi bakımından ihlal edildiği ileri sürülen hakkın, Anayasa’da güvence altına alınan haklardan olmasının yanı sıra Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve buna ek Türkiye’nin taraf olduğu protokoller kapsamında yer alan bir hak olması da gerekmektedir.
 
28.   2004 sayılı Kanun’un 340. maddesinde icra dairesinde kararlaştırılan ödeme şartının borçlu tarafından ihlali düzenlenmektedir. Maddede yaptırıma bağlanan sözleşmeye dayalı bir borcun ödenmemesi olmayıp, borçlunun haczedilen malının satışının taksitle ödeme teklif ve taahhüdü gerçekleşene kadar ertelenmesine ilişkin, resmî makamlar huzurunda verilen taahhüdün makbul bir sebep olmaksızın yerine getirilmemesidir. Burada korunan hukuki yarar, kişilerce devlet kurumlarına verilen sözlerin tutulması ve kamu otoritesine olan itimadın sarsılmamasıdır. (Anayasa Mahkemesinin 21/11/2002 tarih ve E.2000/415, K.2002/166 sayılı kararı).
 
29.   Açıklanan nedenlerle, taahhüdü ihlal eylemlerinin konusunun sözleşmeden kaynaklanmaması sebebiyle başvurunun, diğer kabul edilebilirlik şartları yönünden incelenmeksizin “açıkça dayanaktan yoksunluk”nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
 
V.    HÜKÜM
 
A. Başvurunun,

1. Adil yargılanma hakkının ihlali iddiası yönünden “açıkça dayanaktan yoksunluk”,

2. Sözleşmeden doğan bir yükümlülüğün yerine getirilmemesinden dolayı özgürlüğünden alıkonulamama yasağının ihlali iddiası yönünden “açıkça dayanaktan yoksunluk”

nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
 
B. Yargılama giderlerinin başvurucular üzerinde bırakılmasına,

12/2/2013 tarihinde OY BİRLİĞİYLE karar verildi.
 
 

Başkan

Serruh KALELİ
 

Üye

Mehmet ERTEN
 

Üye

Hicabi DURSUN
 

Üye

Erdal TERCAN
 

Üye

Zühtü ARSLAN
 


Kaynak: adaletbiz.com
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.
Avatar
hayalet 3 yıl önce

bu tahüd imzası atılıyorken.. neden icra memuru bakın 340 . madde şöledir böledir.. mağdur olmayın diye ikaz etmiyor.. avukatların eline verilen bu haysiyetsiz kozun yani 340 ı ihlalin..kaldırılması gerekiyor.. ne aptal işler bunlar ya.. birde çağ atlayan türki̇ye olucaz.. böyle mi̇ çağ atliyoruz ??**adam sözünde duramamiş at i̇çeri̇.anayasa 38 hakli bi̇r gerekçe göstermezssen,hapi̇s var der... ee,yavvv paramız olsa itimi havlatıcaz,bundan daha gecerli bir sebeb olabilirmi..yazıklar olsunn..

Avatar
alacaklı vatandaş 2 yıl önce

paraları alıp harcarken iyi,milletin biriktirtiğini çoluğunun çocuğunun rızkını alıp geri ödemeden yaşamak iyi!.taahüdü ihlal cezası kötü öle mi? alma arkadaş borç geri ödemiceksen.ya da yatmak istemiyossan taahüte imza atma,bana cezayı sölemeden attırdılar diyosan, git mahkemede ispat et uyarmadılar diye ceza almazsın.

Misafir Avatar
yorgunum 2 yıl önce @alacaklı vatandaş

çaldıklarına say devletten

Beğenmedim! (0)
Avatar
isa değirmencioglu 4 yıl önce

tabikide işinize gelmiyor kan emiciler bütün teröristler hırsızlar hainler katiller cıkacak borcundan dolayı insanlar hapis yatacak dünyanın neresinde var böyle yasa sayın recep tayip erdoğan benim ülkemde kimse borcundan dolayı hapis yatmıcak demişti

Avatar
ömer yıldırım 3 yıl önce

insan 80 yaşında hastanede yatıyor polisler başını bekliyor suçu tahütü ihlal soruyorum türkün adaleti bumu yazık günah degilmi

Avatar
ramiz 3 yıl önce

ben 4 dosyadan 1 yıl yattın sadece inat uğruna bi daha olsa yine yatarım o parayı ödemiycem içeride çok güzel insanlar var allah hepsine yardım etsin

Avatar
güler ateş 4 yıl önce

kandırıldım saflığımdan yararlanıp atmış olduğum imzadan taahhüdü ihlal suçu oluyomuş ssk emeklisiyim çok zor durumdayım aylık 500 tl ödüyorum şu affı çıkarında bizde kurtulalım bir imzasının kurbanı oldum 20000 tl ya 10000 tl ödedim şimdi ödeyemiyorum aldığım 800 tl ssk maaşı bir açıklama yapılsın da bizde duyalım bir bayan olarak zor durum da 53 yaşındayım hiçbir mal varlığım yoktur bir emekli maaşım vardır

Avatar
Alacaklı alacaklı 2 yıl önce

Borcunuzu ödeyin, borcunuzu!

Avatar
emre @ramiz 2 yıl önce

ramiz nerde yattın bana da söyle orda yatacağım...