CEZA HUKUKUNDA UZLAŞMA ve UZLAŞTIRMACILAR İÇİN CEZA HUKUKU
CEZA HUKUKUNDA UZLAŞMA ve UZLAŞTIRMACILAR İÇİN CEZA HUKUKU
 
DR. CENGİZ APAYDIN
UZLAŞTIRMA BÜROSU
CUMHURİYET SAVCISI
  
1968 yılında Ankara’nın Polatlı ilçesinde doğdu. İlk ve orta öğrenimimi Polatlı’da tamamladı.1985–1989 tarihleri arasında İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ni bitirdi. 1989–1990 tarihleri arasında İstanbul Barosu ve İstanbul Adliyesi’nde avukatlık stajını tamamladı.1990–1992 tarihleri arasında İstanbul Adliyesi’nde hâkimlik stajını tamamladı. 1993 -1995 yıllarında Şırnak Cumhuriyet Savcılığı yaptı. 1995 -1996 yıllarında Denizli-Serinhisar Cumhuriyet Savcılığı yaptı. 1996 yılında İstanbul Üniversitesi’nde yüksek lisans yaptı. 1996 -1997 yıllarında Ankara’da Deniz Kuvvetleri Komutanlığı’nda Askeri Savcı olarak askerlik görevini yerine getirdi. 1997 -2000 yılları arasında Denizli-Serinhisar Cumhuriyet Savcılığı yaptı. 2000–2003 tarihleri arasında Giresun-Piraziz Cumhuriyet Savcılığı yaptı. 2003 tarihlerinde İstanbul-Ümraniye Cumhuriyet Savcılığına atandı. 2005–2006 tarihleri arasında Yeditepe Üniversitesi’nde 9 ay İngilizce hazırlık eğitimini ileri düzeyde bitirdi. 2008 yılında Marmara Üniversitesi’nde Kamu Hukuku alanında doktora yaptı.

“Ceza Hukuku ve Adli Tıp Açısından Kusur Yeteneği”,“ Ceza Hukukunda Doğrudan Kast, Olası Kast, Basit Taksir ve Bilinçli Taksir Kavramları, “Taksirle Yaralama, Taksirle Ölüm ve Olası Kastla İnsan Öldürme Suçları”, “Trafik Güvenliğini Tehlikeye Sokma Suçları ve Trafik Ceza Hukuku”, “ Çocuklar İçin Ceza Hukuku Bilinci”, “ Meşru Savunma”  ve “Bilişim Suçları ve Bilişim Ceza Hukuku”  ve "Yargıtay Kararları Işığında Olası Kast ve Bilinçli Taksir" isimli eserleri bulunmaktadır. Hakemli hukuk dergilerinde ve hukuk sitelerinde ceza hukuku alanında sayısız makaleler yazdı.
Suç Genel Teorisi, Bilişim Ceza Hukuku,  Meşru Savunma Hukuku, Trafik Ceza Hukuku, Tıp Ceza Hukuku, Çocuk Ceza Hukuku, Polis Ceza Hukuku ve Uzlaşma Hukuku alanlarında sayısız makaleler yazıp,  yüzlerce konferans ve seminer vermiştir.  Hem teorik hem de pratik çalışmaları olan yazar “Suçüstü ve Müracaat Cumhuriyet Savcılığı”, “Asliye Ceza Mahkemesi Duruşma Cumhuriyet Savcılığı”, “Ağır Ceza Mahkemesi Duruşma Cumhuriyet Savcılığı”, “Genel Soruşturma Cumhuriyet Savcılığı”, “Uzlaşma Bürosu Cumhuriyet Savcılığı”, “Bilişim Bürosu Cumhuriyet Savcılığı”  ve “ Çocuk Bürosu Cumhuriyet Savcılığı” yapmıştır. Yazar halen İstanbul Anadolu Adliyesi’nde Uzlaşma Bürosunda Cumhuriyet savcısı olarak görev yapmaktadır.
 
ÖNSÖZ
 
Ceza hukukunda uzlaşma kavramı 2016 ve 2017 yıllarında yapılan yasal düzenlemeler (yasa ve yönetmelik)  doğrultusunda hızla değişmekte ve gelişmekte olup,  uzlaşma kurumunun etkinlik alanının gelişmesi uygulamada önemli ve problemli alanlar oluşturmaktadır.  Yeni suç tiplerinin uzlaşma kapsamına alınmış olması önemli bir gelişme olmakla birlikte, kurumun uygulama alanının altyapı yetersizlikleri nedeniyle uygulamada ciddi sorunlara sebebiyet verdiği gözlemlenmektedir. Bu konuda önemli sorunlardan biri soruşturmada delillerin toplanmadan soruşturma evraklarının uzlaştırma bürosuna gönderiliyor olması ve uzlaştırmacı eğitimlerinin henüz yetersiz olmasıdır. Adalet Bakanlığı'nda Uzlaştırma Dairesi Başkanlığı kurulmalısı, adliyelerde uzlaştırma bürolarının kurularak Cumhuriyet Başsavcılığı bünyesinde kurumsallaştırılması önemli gelişmelerdir.

Uzlaşma kurumu,  alternatif bir uyuşmazlık çözme yöntemi olup taraflara kendi hukukunu yaratma imkanı sağlayan, uyuşmazlığın klasik yargı yöntemleri dışında ancak  adlî ma­kamlar  olan Cumhuriyet Başsavcılığı ve mahkemeler  gözetiminde ve denetiminde çözümlenmesini amaçlayan bir kurumdur.  02.12.2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanun ile değişik 5271 sayılı CMK'nın 253. maddesine göre uzlaşma kapsamındaki suçların uygulama alanı artırılmış olup taraflar arasında 6763 sayılı yasa ile değişik 5271 sayılı CMK'nın  253. ve 254. maddeleri gereğince uzlaştırma işlemi yapılması için dosyaların uzlaştırma bürosuna gönderilmesi, uzlaşma teklifinin uzlaştırmacılar tarafından yapılması gerektiğinin belirtilmiş olması hem soruşturma hem  kovuşturma hem de kesinleşmiş dosyalarda uzlaşma kapsamına alınan suçlarının yeni düzenlemeler doğrultusunda yeniden ele alınması zaruretini ortaya koymaktadır.  
           
Uzlaşma ile taraflar arasında suçla bozulan toplumsal barış yeniden sağlanmış olacağından, yeni uyuşmazlıkların ve suçların önü kapanacaktır. Toplumunun uzlaşmanın hukuki anlam ve sonuçlarını kavraması halinde  uzlaşmaya yatkın yapısı, uzlaştırmacılarımızın yeni ve yeterince eğitimli olmamalarına rağmen üstün performansı ve  uygulamada giderek artan sayıda tarafları tatmin eden şekillerde farklı edimler ile gerçekleşen uzlaştırmaların çoğalması, toplumda  uzlaşma kurumun önemini ve fonksiyonunu arttıracaktır. Özellikle 6763 sayılı Kanun ile değişik 5271 sayılı CMK'nın 253. maddesindeki uzlaşma kapsamındaki suçların  artırılmış olmasını  ceza yargılaması açısından bir devrim olarak görmekteyiz.

Bu kitapta uzlaşmanın amacı, uzlaşmanın faile, mağdura ve topluma faydaları,  ceza adalet sistemi kapsamında ceza soruşturması ve yargılaması açısından faydaları, uzlaşmanın toplumsal barışa olan katkıları, uzlaşma kapsamındaki suçların neler olduğu, uzlaşma kapsamındaki suçlarla ilgili soruşturmaların hangi şekillerde yapılması gerektiği, delillerin neler olduğu, hangi delillerin nerden nasıl istenmesi gerektiği ve uzlaştırmacıların hangi delilleri esas alarak uzlaşma yöntemlerini belirlemesi gerektiği,  tüm aşamaları örneklerle incelenerek akademik bakış açısıyla, uygulamaya ışık tutmak ve uygulamayı sadeleştirmek için öneriler ve çözüm yolları içerir bir şekilde hazırlanmıştır.
       
Kitapta özellikle sonucu uzlaşma kurumuna hizmet etmeyecek  gereksiz tartışmalara yer verilmemiş olup, tamamen  uzlaşma kurumunun uygulamadaki sorunları ve uygulanma yöntemleri  gözetilerek her türlü soruya cevap aranmaya çalışılmış Yargıtay kararları ışığında uzlaşma  kurumu ve uzlaşma kapsamındaki  suçlar   tüm yönleriyle incelenmeye çalışılmıştır.
     
Kitap sadece hukukçulara yönelik yazılmamış olup, hukukçu olmayan hukuku öğrenimi görmüş ancak uzlaştırmacı olmak isteyen üniversite mezunlarına yönelik olarak ceza hukukunun temel ilkelerini içeren uzlaştırmacılar için ceza hukuku bölümü de eklenerek hem uzlaştırmacıların hem de uzlaşma teklifi yapılan tüm tarafların okuyup anlayabileceği tarzda açık ve sade  bir  şekilde yazılmıştır. Uzlaşma rapor örneklerinin, uzlaşma nedeniyle kovuşturmaya yer olmadığına ilişkin karar örneklerinin, uzlaşamama sonucu düzenlenen iddianame örneklerinin ve  uzlaşma ile ilgili  hiçbir yerde yayınlanmamış Yargıtay kararlarının birlikte aşama aşama incelenmesi halinde okuyucuya uzlaşma kurumunun anlam ve sonuçları ile uygulanmasının anlaşılabilmesi açısından geniş bir bakış açısı kazandıracağı  düşüncesiyle kitabın uzlaşma kurumunun uygulanmasına ve gelişmesine  yararlı olmasını dilerim. Eylül 2017        

Dr. Cengiz APAYDIN
CUMHURİYET SAVCISI
                                                                                      
 
İÇİNDEKİLER
 
 
ÖNSÖZ…………………………………..
İÇİNDEKİLER…………………………..
KISALTMALAR………………………….
 
 
BİRİNCİ BÖLÜM
 
CEZA HUKUKUNDA UZLAŞMA
 
1. GİRİŞ………………………………………………………………………
  1.1. Cumhuriyet Savcısının Uzlaşmadaki Rolü
   1.2. Uzlaşma Bürosu Cumhuriyet Savcısının Uzlaşmadaki Rolü
    1.3. Mahkemenin Uzlaşmadaki Rolü
     1.4. İnfaz Savcısının Uzlaşmadaki Rolü
 
 
2. UZLAŞMANIN AMACI……………………………………………..
3. UZLAŞMANIN YARARLARI
 3.1. Mağdur Açısından
3.2. Fail Açısından
3.3. Toplum Açısından
4. GENEL OLARAK UZLAŞMA KAPSAMINDAKİ SUÇLAR
5. UZLAŞMANIN ETKİLERİ VE SONUÇLARI
6. UZLAŞMADA EDİMİN NİTELİĞİ VE EDİM ŞEKİLLERİ
7. UZLAŞMA KAPSAMINA ALINMASI ÖNERİLEN SUÇLAR
8. UZLAŞTIRMACILARIN SAHİP OLMASI GEREKEN NİTELİKLER VE ETİK KURALLAR
9. UZLAŞMA TEKLİFİ
10. UZLAŞMA GÖRÜŞMELERİ
11. UZLAŞMA RAPORLARI
12. UZLAŞTIRMA GİDERLERİ
13. UZLAŞMADA ZAMANAŞIMI VE KOVUŞTURMA KOŞULU OLARAK DAVA SÜRESİ
14. ADIM ADIM UZLAŞMA YÖNTEMLERİ
15. YAŞI BÜYÜKLERİN İŞLEDİĞİ SUÇLARA İLİŞKİN UZLAŞMA İLE İLGİLİ YARGITAY KARARLARI
 
İKİNCİ BÖLÜM
 
SUÇA SÜRÜKLENEN ÇOCUKLARDA UZLAŞMA
1. GİRİŞ
2. SUÇA SÜRÜKLENEN ÇOCUKLARDA UZLAŞMA NEDİR
3. UZLAŞMANIN AMACI
4. UZLAŞMANIN YARARLARI
4.1. Mağdur Açısından
4.2. Fail Açısından
4.3. Toplum Açısından
5. SUÇA SÜRÜKLENEN ÇOCUKLARDA UZLAŞMA KAPSAMINDAKİ SUÇLAR
6. UZLAŞMANIN ETKİLERİ VE SONUÇLARI
7. SUÇA SÜRÜKLENEN ÇOCUKLARDA UZLAŞMA YÖNTEMİ
8. SUÇA SÜRÜKLENEN ÇOCUKLARDA UZLAŞMA İLE İLGİLİ YARGITAY KARARLARI
 
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
 
UZLAŞTIRMACILAR İÇİN CEZA HUKUKU
 
1. ÖNLEYİCİ CEZA HUKUKUNUN AMACI
2. HAK KAVRAMI
3. İNSAN HAKLARI
4. HUKUK KAVRAMI
5. CEZA HUKUKU
6.CEZA HUKUKUNA HAKİM OLAN İLKELER
6.1. Hukuk Devleti İlkesi
6.2. Suçta ve Cezada Kanunilik ilkesi
6.3. Suçların ve Cezaların Belirliliği
6.4. Aleyhe Kanunun Geçmişe Yürütülmesi Yasağı
6.5. Kıyas Yasağı
6.6. İdarenin Düzenleyici İşlemleriyle Suç ve Ceza Konulması Yasağı
6.7. Örf ve Adete Dayanarak Suç ve Ceza Yaratılması Yasağı
6.8. Kusursuz Suç ve Ceza Olmaz İlkesi
6.9. Ceza Sorumluluğunun Şahsiliği İlkesi
6.10. İnsanilik İlkesi
7. CEZA MUHAKEMESİNİN İLKELERİ
7.1. Genel Olarak
7.2. Ceza Muhakemesi Hukukunun Ortak Terimleri
     7.2.1. Şüpheli
     7.2.2. Sanık
     7.2.3. Mağdur- Suçtan Zarar Gören
     7.2.4. Tanık
     7.2.5. Müdafii ve Vekil
     7.2. 6. Soruşturma ve Kovuşturma
     7.2. 7. İfade Alma ve Sorgu
7.3. Ceza Muhakemesi Makamları ve Süjeleri
7. 4. Ceza Muhakemesi Hukukunun İlkeleri
7.4.1. Adil Yargılanma İlkesi
7.4. 2. Bağımsız ve Tarafsız Hakim İlkesi
7.4.3. Meram Anlatma İlkesi
7.4. 4. Şüpheden Sanık Yararlanır İlkesi
7.4.5. Halka Açıklık İlkesi
7.4. 6. Özel Hayatın Gizliliği İlkesi
7.4.7. Maddi Gerçeğin Araştırılması İlkesi
7.4. 8. Davasız Yargılama Olmaz İlkesi
7.4.9. Vasıtasızlık İlkesi
7.4.10. Sözlülük İlkesi
7.4. 11. Kovuşturma Mecburiyeti İlkesi –Maksada (Maslahata) Uygunluk İlkesi
8. CEZA MUHAKEMESİNİN İŞLEYİŞİNE İLİŞKİN İNSAN HAKLARI
  8.1. Hak Arama Hakkı
  8.2. İsnadı ve Hakları Öğrenme Hakkı
  8.3. Kimsenin Kendisini veya Yakınlarını Suçlandırıcı Beyanlarda Bulunmaya Zorlanamayacağı Hakkı
8.4. Savunma Hakkı
8.5. Tercüman Hakkı
8.6. Makul Süre İçinde Yargılanma Hakkı
8.7. Kanun Yoluna Başvurma Hakkı
 
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
EKLER
 
1. UZLAŞMA RAPOR ÖRNEKLERİ
 
 2. UZLAŞMA NEDENİYLE VERİLEN KOVUŞTURMAYA YER OLMADIĞINA İLİŞKİN KARAR ÖRNEKLERİ
3.  UZLAŞAMAMA NEDENİYLE DÜZENLENEN İDDİANAME ÖRNEKLERİ
  3.1. SUÇA SÜRÜKLENEN ÇOCUKLARLA  İLGİLİ İDDİANAME ÖRNEKLERİ
    3.2. YAŞI BÜYÜK ŞÜPHELİLERLE  İLGİLİ  İDDİANAME ÖRNEKLERİ
 4. UZLAŞMA İLE İLGİLİ ÖZEL OLARAK SEÇİLMİŞ SON YARGITAY KARARLARI
5. UZLAŞTIRMA YÖNETMELİĞİ
6. UZLAŞTIRMA YÖNETMELİĞİ EKLERİ
   6.1. UZLAŞTIRMA BÜROSUNA GÖNDERME KARARI
   6.2. SORUŞTURMA BÜROSUNA İADE KARARI
   6.3. UZLAŞTIRMA RAPORU ÖRNEĞİ
   6.4. UZLAŞTIRMA TEKLİF FORMU
 
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.