banner487

Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca çıkarılan yeni Otopark Yönetmeliği Resmi Gazetenin 22 Şubat 2018 günlü 30340 sayısında yayımlanmış olup 15 Eylül 2018 günü itibariyle de yürürlüğe girmiştir. Çalışmamızda, otopark sorununun çözümü için ciddi ve cesur adımların atıldığı bu yönetmeliği incelemeye çalışacağız. 

OTOPARK YÖNETMELİĞİ'NİN TARİHÇESİ

Ülkemizde Otopark Yönetmeliği ilk defa 1/7/1993 tarihli ve 21624 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürülüğe girmiştir. 30/12/1993 tarihli ve 21804 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Otopark Yönetmeliği Hakkında Genel Tebliğ yürürlüğe girmiştir. İncelememizin kaynağı olan Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca çıkarılan yeni Otopark Yönetmeliği ise Resmi Gazetenin 22 Şubat 2018 günlü 30340 sayısında yayımlanmıştır.

Bu yönetmelik ile 1993 yılından beri yürürlükte olan Otopark Yönetmeliği ve Tebliği de yürürlükten kaldırılmıştır.

YÖNETMELİĞİN YÜRÜRLÜK TARİHLERİNDEKİ DEĞİŞİMLER

22 Şubat 2018 de Resmi Gazetede yayımlanan Otopark Yönetmeliği’nin Yürürlük başlıklı 16. maddesinde, yönetmeliğin 1/6/2018 tarihinde yürürlüğe gireceği kararlaştırılmıştır.

Resmi gazetede yayımından itibaren 4 ay gibi bir süre sonra yürürlüğe girecek olması karşısında İnşaat sektöründen ve Belediyelerden gelen yürürlüğün ertelenmesine yönelik talep ve baskılar üzerine; 31 Mayıs 2018 günlü 30437 sayılı Resmi Gezete’de yayımlanan Otopark Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile yürürlük maddesindeki tarih 1/1/2019 olarak değiştirilmiş ve bu şekilde yürürlük 6 ay daha ileri atılmıştır.

Ancak Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemine geçilmesi ve yeni Bakanlar Kurulu’nun teşkilinden sonra oluşturulan yeni Çevre ve Şehircilik Bakanlığı bu defa yürülüğü 2019 yılı başına ertelenen Otopark Yönetmeliği’nin yürürlüğünü beklenmedik cesur bir adımla öne çekerek 15 Eylül 2018 olarak belirlemiştir.

7 Eylül 2018 günlü 30528 sayılı Resmi Gezete’de yayımlanan Otopark Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile Otopark Yönetmeliği’nin yürürlük maddesi olan 16. madde “Bu Yönetmelik 15/9/2018 tarihinde yürürlüğe girer.” olarak değiştirilmiştir. Yapılan bu ikinci değişiklikle de daha önce 1/1/2019 olarak değiştirilmiş olan yürürlük maddesi bu defa öne çekilmiş ve 15 Eylül 2018 yürürlük tarihi olmuş ve Otopark Yönetmeliği nin yürürlüğü de 15 Eylül 2018 itibariyle başlamıştır.

YENİ OTOPARK YÖNETMELİĞİ’NDE GÖZE ÇARPAN YENİLİK BAŞLIKLARI

1993 de çıkarılmış olan 25 yıl yürürlükte kaldıktan sonra yürürlükten kaldırılan otopark yönetmeliğinde “otopark zorunluluğu” getirilmiş olsa ve cesurca uygulanmış olsaydı (ve de belediyelere gelir kapısı olarak bakılmak yerine yönetmelikteki bir çok hüküm delinmeden uygulansa idi) bugün şehirlerimizde otopark sorununun (büyük oranda) yaşanmayacağı acı bir gerçektir.

Şehirler gibi Hukuk da yaşamaktadır ve bazen yaşayarak acı gerçekle yüzleşmesi sonrası çözüm aramaktadır. Yeni Otopark Yönetmeliğine otopark sorununun çözümü için getirilen - “her daire için en az bir otopark” kuralı, - Otopark yerleri ayrılmadıkça Yapı Ruhsatı verilemeyeceği, Otoparklar inşa edilip kullanıma hazır hale getirilmedikçe de Yapı Kullanma İzni (İskan Ruhsatı) verilemeyeceği kesin kurallarının getirilmesi - bölge ve genel otoparkların yapımı, - Otopark yapımına uygun olmayan binalardan alınacak otopark gelirlerinin sadece bölge ve genel otoparkların arsa kamulaştırması ile inşaatları için harcanabileceği kuralı, - Yol, meydan, yeşil saha, park, kamu kurum ve kuruluşlarına ait veya tahsisli arazilerin ve özellikle de sonraki değişiklikle Milli Eğiim Bakanlığına ait okulların bahçelerinin zemin altlarına Yeraltı otoparklarının yapılabilmesine imkan tanınması, Binalarda bahçelerinde parsel sınırındaki çekme mesafelerine uymak şartıyla zemin altlarının binanın otuurumundan daha geniş otopark yapılabilmesine olanak sağlanması, - araçların şehir merkezi trafiğine girmesini engellemek için Park Et- Devam Et Otopark noktalarının oluşturulması, - Açık otoparkların zeminin toprağın suya kavuşmasına engel olmayacak şekilde su geçiren malzemeden yapılmak zorunluluğu getirilmesi, - binaların kendi otopark ihtiyacını karşılaması akabinde bodrum katlarda özel otopark kurup işletmesine olanak tanınması, - Tamamen gömülü bodrum katlarda yer alan ve açığa çıkamayan otoparkların alan sınırı olmadan tamamen emsal harici tutulması, - Bölge ve Genel Otoparklarda Elektrikli araçlara şarj ünitesi zorunluluğu, bütün otopark türleri için Bisiklet ve Motorsikletler için park yeri ayrılması zorunluluğu gibi yeniliklerin gayet yerinde ve çözüm odaklı uygulamalar olduğunu düşünüyoruz.

Otopark sorununun çözümü için düşünülen bu yeniliklerin delinmeden uygulanması için denetlemenin önemi ortadadır. Denetleme görevi ilgili idarelerin yükümlülüğünde olsa da; yüklenicilerin, arsa sahiplerinin, bağımsız bölüm maliklerinin yani kısaca vatandaşın da denetleme yetkisi vardır. Vatandaş da bu denetleme yetkisini haklarını bilerek ve yönetmeliğe aykırılıkların giderilmesini yüklenicilerden talep ederek olmadı ilgili idarelere bildirerek kullanabilmelidir.

Çalışmamızda Otopark Yönetmeliğinin daha iyi anlaşılmasını sağlamayı amaçladık. Meslektaşlarımıza, yüklenicilere, arsa sahiplerine ve bağımsız bölüm maliklerine faydalı olmasını dileriz.

Şimdi, Otopark Yönetmeliği’ni kendi sistematiği içerisinde incelemeye başlayalım.

OTOPARK YÖNETMELİĞİ’NİN AMACI NEDİR? YÖNETMELİK HANGİ YERLEŞİM ALANLARINDA UYGULANMAK ZORUNDADIR?

Bu Yönetmeliğin amacı, 10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu kapsamında kalan belediyelerde, son nüfus sayımına göre nüfusu 10000 ve daha fazla olan yerleşmelerde, nüfusu 10000'den az olmakla birlikte imar planı onaylanmış yerleşmelerde ve alanlarda ve imar planı bulunmamakla beraber bu Yönetmeliğin uygulanacağına dair idarelerce karar alınan bütün yerleşmelerde, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten sonra yapı ruhsatı düzenlenecek binalarda araçların yol açtığı parklanma ve trafik sorunlarının çözümü için otopark yapılmasını gerektiren bina ve tesislerde otopark ihtiyacının miktar, ölçü ve diğer şartlarının tespit ve giderilme esaslarını düzenlemektir.

OTOPARK YÖNETMELİĞİNİN DAYANAĞI OLAN KANUN HÜKÜMLERİ

Bu Yönetmelik, 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanununun 37 nci ve 44 üncü maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

OTOPARK YÖNETMELİĞİ’NDE GEÇEN TANIMLAR

a) Açık otopark: Tabii veya tesviye edilmiş zemin üzerine yapılan, zemini su geçirimli malzeme ile kaplanan, üzeri fotovoltaik paneller de içerebilen sundurma benzeri yapılar ile kapatılabilen araç park yerlerini ve otopark hizmetinin yürütülebilmesi için zorunlu olan 1 katı ve 6 m2’yi geçmeyen yönetim/güvenlik birimini içeren otoparkları,

b) Ada içi otoparkı: Elverişli imar adalarında, gerektiğinde binaların arka bahçeleri de kullanılarak ada içlerinde, imar planlarında düzenleme yapılmak suretiyle ilgili parsellerin ortak kullanımına yönelik düzenlenen otoparkları,

c) Bakanlık: Çevre ve Şehircilik Bakanlığını,

ç) Bina otoparkları: Bir binayı çeşitli amaçlar için kullanan özel ve tüzel kişilere ait ulaşım ve taşıma araçları için bu binanın içinde veya bu binanın oturduğu parselde açık veya kapalı olarak düzenlenen otoparkları,

d) Birim otopark alanı: Bir aracın park etmesi için gerekli olan ve manevra alanları dâhil toplam park alanını,

e) Bölge otoparkları ve genel otoparklar: Bir şehir veya bölgenin mevcut ve gelecekteki şartları ile ihtiyaçları göz önünde bulundurularak imar planları ile düzenlenen ihtiyaca göre açık, kapalı ya da katlı olarak belediyeler veya diğer kamu kuruluşları ve özel kişiler tarafından yapılan ve işletilen otoparkları,

f) İdare: Sorumluluk alanlarına göre büyükşehir belediyeleri, belediyeler ve valilikleri,

g) Mekanik otopark: Taşıtları asansör görevi gören düzlemler ile düşey veya yatay olarak hareket ettirebilen, gerektiğinde insan eliyle de kontrol edilebilen, yer altı veya yer üstünde yapılan ve kesintisiz güç kaynağı ile beslenmesi zorunlu olan ilgili ulusal ve uluslararası standartlara uygun yapılan otopark sistemini,

ğ) Mevcut yapı: Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce yapı ruhsatı alınıp yapımı devam eden veya yapımı tamamlanan yapıyı,

h) Otopark rampası: Zemin kotundan farklı kotta olan, otoparka giriş ve çıkışı sağlayan veya farklı otopark katlarını birbirine bağlayan eğimli geçiş yollarını,

ı) Ortak otopark uygulaması: İmar adasındaki komşu parsellerin bahçelerinin daha etkin kullanılabilmesi amacıyla; ilgili her bir parsel için parsel maliklerinin en az beşte dördünün muvafakati alınmak, her bir parsel sınırı korunmak ve bu sınırlara göre planda verilen yapılaşma koşulları ayrı ayrı uygulanmak kaydıyla, tevhit koşulu olan kot ve cephe sınırlamalarına bakılmaksızın ve parseller tevhit edilmeksizin vaziyet planı idarece onaylanarak ve tapuda beyanlar hanesine “ortak otopark alanı vardır” şeklinde belirtme yapılarak, açık veya tamamen gömülü olmak ve dilatasyonla ayrılmak kaydıyla kapalı olarak yapılan otopark uygulamalarını,

i) Park et-devam et otoparkı: Ana toplu taşıma istasyonu, durak ya da aktarma noktalarına, idaresince belirlenecek yürüme mesafesinde düzenlenen genel otopark alanlarını,

j) Taşıt asansörü: Taşıtların taşınması amacıyla ulusal ve uluslararası standartlara uygun yapılan asansörleri,

k) Yeraltı otoparkı: Yol, meydan, yeşil saha, parklar ile kamu kurum ve kuruluşlarına ait veya tahsisli taşınmazların bahçelerinin, tamamen tabii zemin veya tesviye zeminin altında kalmak üzere, uygulama imar planı kararı ile belirlenmek ve mevcut ağaç dokusu ve zemin yapısı dikkate alınarak, ağaçlandırma ve bitkilendirme için yeterli derinlikte toprak örtüsü bırakılmak, mevcut dokuya zarar vermemek ve ilgili standartları sağlamak şartı ile yapılan kapalı otoparkları,

l) Yol üstü araç park yeri: Cadde ve sokak üzerinde, yaya kaldırımından ayrılmış cepte, yolun sağ tarafında veya refüjde yol standartlarına uygun şekilde yatay ve düşey işaretlemeler ile ayrılmış, kullanım süresi görülebilecek şekilde belirtilen, kullanım şartlarına ilişkin diğer hususlar idaresince belirlenen, motorlu veya motorsuz araçların park edebileceği alan ifade eder.

DAHA ÖNCEKİ YÖNETMELİKTEN FARKLI OLARAK YENİ OTOPARK YÖNETMELİĞİ NELER GETİRMEKTEDİR?

OTOPARKLA İLGİLİ GENEL ESASLAR

Yönetmelikte Otoparkla ilgili genel esaslar aşağıdaki şekilde belirtilmiştir:

a) Binayı kullananların otopark ihtiyacının bina içinde veya parselinde karşılanması, bu fıkranın (e) bendinde belirtilen durumlar haricinde zorunluluk getirilmiştir.

b) Binaların, imar planı ve mevzuat hükümlerine göre belirlenen bahçe mesafeleri bu Yönetmelikte belirtilen istisnalar hariç otopark olarak kullanılamaz.

c) Binanın kullanımı için yapılan otopark alanları, 23/6/1965 tarihli ve 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu uyarınca ortak alan olarak yönetilir.

ç) Binek otoları için birim park alanı, manevra alanı dâhil en az 20 m2’dir. Bu alan kamyon ve otobüsler için manevra alanı hariç olmak üzere en az 50 m2 üzerinden hesaplanır. Manevra alanı ve şekli dâhil park yerlerinin vaziyet veya kat planında gösterilmesi zorunludur. Taşıt asansörü ve mekanik sistemlerin kullanılması halinde birim park alanı, onaylı projesinde açıkça gösterilmek ve idaresince uygun görülmek kaydıyla daha az ölçülerde yapılabilir.

d) İmar planı ve parselasyon planlarında imar parsellerinin büyüklüklerinin otopark yapımını mümkün kılacak şekilde belirlenmesi esastır.

e) Otopark ihtiyacı kısmen veya tamamen parselinde karşılanamayan durumlar aşağıda belirtilmiştir:

1) Parselin alan veya cephe boyutları nedeniyle otoparkın, bu Yönetmelikte belirtilen en az ölçülerdeki; park alanı, park etme düzeni, dönüş çapı, manevra alanı ve servis yolu alanlarının, taşıt asansörü veya mekanik otopark sistemleri de kullanılmasına rağmen tamamen veya kısmen, bodrum katlarda veya parselinde karşılanamadığının bir teknik raporla idarece tespit edilmesi,

2) 21/7/1983 tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında korunması gerekli tescilli taşınmaz kültür varlığı parselinde bulunup, ilgili mevzuat uyarınca otopark yapılamaması,

3) Arazinin jeolojik ve topoğrafik yapısı, yer altı su seviyesinin yüksekliği gibi nedenlerle, tüm teknik tedbirler alınmasına rağmen, bodrum kat yapılamadığının ve taşıt asansörü veya mekanik otopark sistemleri de kullanılmasına rağmen parselinde otopark tesisinin mümkün olmadığının idarece tespit edilmesi,

4) Parselin, meskûn alanlarda yaya yollarından veya merdivenli yollardan ya da araç trafiğine kapatılmış yol veya yaya bölgelerinde kalan ve Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME) ya da yerel trafik/ulaşım komisyonu tarafından otopark giriş-çıkışına izin verilmeyen yollardan cephe alması ve başka yollardan araç giriş ve çıkışının mümkün olmaması,

5) Taşıt asansörü veya mekanik otopark sistemleri de kullanılmasına rağmen, binanın bodrum katında ve parselinde otopark yapımına engel olabilecek teknik bir zaruretin ilgili kamu kuruluşu ya da üniversitelerce düzenlenecek rapor dikkate alınarak idaresince tespit edilmesi.

f) Otopark ihtiyacının, bu fıkranın (e) bendinde yer alan hükümler doğrultusunda bir kısmı veya tamamının parselinde karşılanamadığı binalarda karşılanamayan otopark miktarı;

1) Mümkünse komşu parsellerle ortak otopark uygulaması ya da ada içi otopark uygulamaları şeklinde karşılanır.

2) Otopark ihtiyacı, (1) numaralı alt bende göre karşılanamaması durumunda; süresiz irtifak kurulmak ve tapu kütüğünün beyanlar hanesinde belirtilmek kaydıyla idaresince belirlenecek yürüme mesafesi içinde kamulaştırmaya konu olmayan başka parsel veya binada zorunlu olarak ayrılması gerekenler haricindeki otopark alanlarından karşılanır.

3) Otopark ihtiyacı, (1) ve (2) numaralı alt bentlere göre karşılanamayan parsellerde, tevhit yolu ile de çözüm sağlanamaması halinde, ilgili idarelerce, 12 nci maddede yer alan esaslar dâhilinde bedel alınmak suretiyle otopark yeri tahsis edilerek karşılanır.

4) (3) numaralı alt bende göre bölge ve genel otoparklardan tahsisin şekline, (2) numaralı alt bende göre başka parselde otopark yeri ayrılması ve irtifak kurulmasına ilişkin olarak büyükşehirlerde ilgili idare görüşü alınmak suretiyle büyükşehir belediyeleri, diğer yerlerde ilgili idarelerce usul ve esaslar belirlenebilir.

5) Otoparkı parseli dışında bulunan yapıların otopark yerleri ve adetleri, tapu kütüğünün beyanlar hanesinde, yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesinin ilgili bölümlerinde ve yönetim planlarında belirtilir.

g) Otoparkların giriş ve çıkışlarının yeterli olması, iç ve dış trafiği aksatmayacak şekilde düzenlenmesi zorunludur. Bununla birlikte;

1) İmar planında yükseltilmiş veya viyadük olarak yer alan yollardaki parsel cephelerinden,

2) Merdivenli sokaklarda araçların ulaşmadığı kesimlerdeki parsel cephelerinden,

3) Mer’i imar planlarında yaya yolu ayrılmış ve UKOME ya da yerel trafik/ulaşım komisyonu kararı ile yayalaştırılması uygun görülen yollardaki parsel cephelerinden,

4) Demiryolu hemzemin geçitlerini kesen yollardan cephe alan ve demiryolu platformuna 40 metre kadar olan bölümdeki parsel cephelerinden,

5) Sinyalize kavşaklara erişen yollardan cephe alan parsellerin uzak köşesi, sinyalizasyona UKOME ya da yerel trafik/ulaşım komisyonunca aksine karar alınmadıkça 20 metre olan bölümlerdeki parsel cephelerinden,

6) UKOME ya da yerel trafik/ulaşım komisyonunca karar alınanlar hariç, dönel kavşak ve katlı kavşak kolları boyunca yer alan parsel cephelerinden, otopark giriş çıkışı düzenlenemez.

ğ) Otoparklarda, 1/7/2005 tarihli ve 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun, 3/7/2017 tarihli ve 30113 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği, 6/3/2007 tarihli ve 26454 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkında Yönetmelik, 19/12/2007 tarihli ve 26735 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik, 15/5/1997 tarihli ve 22990 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Karayolları Kenarında Yapılacak ve Açılacak Tesisler Hakkında Yönetmelik, 5/12/2008 tarihli ve 27075 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği hükümlerine uyularak gereken önlemlerin alınması, engellilerin kullanımına yönelik düzenlemelerin yapılması zorunludur. Ayrıca, Türk Standartları Enstitüsünce hazırlanan ilgili tüm standartlara uyulur. Standartların bu Yönetmelikte belirlenen ölçü ve miktarlardan daha az olması halinde bu Yönetmelik hükümleri geçerlidir. Bu düzenin sağlanmasından ve yürütülmesinden belediyeler ve valilikler sorumludur.

h) Bu Yönetmelikte idarelerce karar alınması öngörülen hususlarda, 3194 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine aykırı olmamak ve bu Yönetmelik hükümlerine uyulmak koşuluyla uygulanacak şekli takdire ilgili idare yetkilidir. İmar planları ile veya idarelerce bu Yönetmelik hükümlerine aykırı kararlar getirilemez.

ı) Umumi bina ve bölge otoparkları ile genel otoparkların giriş-çıkış ve asansörlerine en yakın yerlerinde birden az olmamak şartıyla, her 20 park yerinden birinin engelli işareti konularak engelliler için ayrılması zorunludur. Yol üstü otoparklarda engelliler için yapılacak düzenlemeler, trafik güvenliği esas alınarak yapılır.

i) Bütün otopark türlerinde otopark alanının %1’ inden az olmamak üzere ilave alan bisiklet ve motosiklet park yeri olarak ayrılır.

j) Kat mülkiyeti ve kat irtifakı tesis edilirken otopark olarak ayrılan alanların, gereken hallerde ilgili idare meclisinde bu yönde karar alınmak suretiyle eklenti olarak ilgili bağımsız bölüme tapuda tahsisi gerçekleştirilebilir. Eklenti otoparkların ortak alan olarak yönetilmesi hususu yönetim planında belirtilir.

k) Varsa ulaşım ana planı ve/veya otopark ana planına uygun olmak koşuluyla ilgili idarenin uygun görüşü ve ilgili trafik veya ulaşım komisyonunun kararı ile yapım şekline göre açık, katlı ve kapalı otoparklar için geçerli hükümler yerine getirilmek kaydıyla işletme amaçlı otopark yapılabilir.

l) Yaya alanları, bisiklet yolları ve kaldırımlar otopark olarak düzenlenemez ve kullanılamaz.

m) Açık otoparkların tesis edildiği alanın zeminlerinde, yağmur suyu tahliyesi için uygun eğim verilir, yağmur suyunu toprağa geçiren malzemeler kullanılır.

n) İmar planları hazırlanırken bölge ve genel otopark yerleri, katlı otopark ve cep otoparkı düzenlenecek yerler konusunda Büyükşehirlerde UKOME, diğer yerlerde ilgili trafik komisyonunun görüşü alınır.

o) Yol üstü araç park yeri için ayrılması gereken alanın ölçüleri en az 2,5x5,50 metredir. Engelli araçları için 1/30 oranında park yeri ayrılır.

ö) Yol üstü otoparkı yapılacak yerler ile yapımına ve işletilmesine ilişkin usul ve esaslar, büyükşehir belediyelerinde UKOME, diğer belediyelerde yerel trafik/ulaşım komisyonu kararı alınarak idarelerce belirlenir, buna göre yol üstü otopark düzenlemeleri, uygulaması ve işletmesi yapılır.

p) Bölge ve genel otoparklar ile yol üstü otoparklarında kapasite, boş-dolu oranları gibi güncel verilerin kayıtlarının tutulması ve elektronik ortamlar da dâhil paylaşılmasına ilişkin usul ve esaslar idarelerce belirlenir.

r) 5216 sayılı Kanun uyarınca büyükşehir belediyelerince ulaşım ana planlarının yapılması veya yaptırılması ve uygulanması esastır.

s) İlgili idareler, bu fıkranın (f) bendinin (3) numaralı alt bendi kapsamında kalıp bölge ve genel otoparklardan faydalanmak için müracaat edenlerin otopark sorununun nasıl çözümleneceğini, binanın hangi bölge veya genel otoparkından yararlanacağını 30 gün içinde bildirmekle yükümlüdür.

BİNA VE PARSEL OTOPARKLARININ DÜZENLENME ESASLARI

Yönetmelikte, bina ve parsel otoparklarının düzenlenme esasları şu şekilde belirlenmiştir:

(1) Bina ve parsel otoparklarının düzenlenme esasları aşağıdaki şekildedir:

a) İlgili idare varsa, UKOME ya da trafik/ulaşım komisyonu kararlarını göz önünde bulundurarak, imar planları ve kent ulaşım sistemini de esas alarak parselinde otopark yapılamayacak güzergâhları belirler.Bu alanlarda 4 üncü maddeye göre uygulama yapılır.

b) Otopark ihtiyacının tamamının bodrum katlarda karşılanamaması halinde, tamamen tabii veya tesviye edilmiş zemin altında kalmak ve üzeri yeşillendirilerek bahçe vasfının ortadan kaldırılmaması şartıyla binaların öncelikle arka ve yan bahçe altlarının tamamı ile gereken durumlarda idarenin uygun görmesi halinde ön bahçe zemin altının parsel sınırına 3 metreden fazla yaklaşmamak suretiyle ön bahçe mesafesinin yarısını geçmeyen kısımlarında otopark yapılabilir. Otopark giriş çıkışı ön bahçe mesafesi içinden de sağlanabilir. Otopark rampası parsel sınırı dışından başlatılamaz.

c) Otopark ihtiyacının tamamının bodrum katlar ile tabii veya tesviye edilmiş zeminin altında karşılanamaması halinde; yeşil dokuya uygun ve su geçirimli malzeme ile bina arka ve yan bahçelerinde açık otopark yeri tefrik ve tesis edilebilir. Ancak arka bahçede otopark yeri tefrik ve tesis edilebilmesi için yan bahçenin en az 3,00 metre olması veya bina içinden en az 2,75 metre genişliğinde geçiş yolu düzenlenmesi şarttır. Yan bahçede otopark yeri de tesis edilecekse bunun için yan bahçe mesafesine 2,50 metre daha ilave edilir ya da 3 üncü maddenin birinci fıkrasının (ı) bendinde tanımlanan ortak otopark uygulaması ile en az 2,50 metre eninde geçiş yolu sağlanır.

ç) Yerleşme bölgelerinde; binanın bodrum katları, tabii veya tesviye edilmiş zemin altı ile arka ve yan bahçelerde yeterli otopark yerinin teşkil edilememesi halinde; 7 metre ve daha fazla ön bahçe mesafesi olan yerlerde, yeşil dokuya uygun ve su geçirimli malzeme ile bina cephesinden itibaren 2 metre dışında kalan kısmın, bina girişine engel olmayacak şekilde açık otopark alanı olarak düzenlenmesi hususunda idareler yetkilidir.

d) Mevcut yapılarda parsel maliklerinin ilave otopark yapmak istediği durumlar ile birinci fıkranın (b), (c) ve (ç) bentlerine göre otopark ihtiyacını karşılayamadığı idarece tespit edilen yeni yapılarda; ticari amaçla işletilmemek, 634 sayılı Kanun uyarınca muvafakat alınmak, ayrıca değişiklikten etkilenen bağımsız bölüm malikinin muvafakati alınmak ve taşıyıcı sistemi olumsuz etkilememek kaydıyla arka bahçede binalara 2 metreden fazla yaklaşmamak, zemin kat yüksekliğini aşmamak kaydıyla zemin üstü mekanik otoparklar ve/veya taşıt asansörü yapılabilir.

e) Ticaret alanları, ticaretin yapılabildiği karma kullanımlar ile ticaretin yapılabildiği konut alanlarında, binanın ihtiyacı olan otoparkını parsel veya bina bünyesinde karşılamak, otopark dışında hiçbir kullanım getirmemek, bahçe mesafelerini korumak şartıyla bağımsız bölüm olarak bodrum katlarında ve girişi zemin kattan da olabilen ticari amaçlı otoparklar yapılabilir. Ticari amaçlı dışa dönük olarak kullanılan otoparklarda 634 sayılı Kanun uyarınca parsel maliklerinin muvafakati ve UKOME ya da trafik/ulaşım komisyonu görüşü alınarak uygulama yapılır. Bu otoparkların, giriş ve çıkışlarının binanın kullanımına ait otoparklardan ayrı düzenlenmesi, tavan döşemelerinde ve diğer bağımsız bölümlere bitişik duvarlarında ilgili mevzuatına göre ses, ısı ve su yalıtımı yapılması, dışa bakan cephelerinin bina estetiğiyle uyumlu olması zorunludur.

f) İlgili mevzuat gereğince binanın serpinti sığınağı olarak kullanılmak üzere ayrılmış bölümleri, barış zamanında ilave otopark olarak kullanılabilir. Ancak binanın ihtiyacı olan otopark mahallerinin ayrı ayrı düzenlenmesi zorunludur. Sığınakların ilave otopark olarak kullanılabilmesi için tasdikli mimari projenin, araçların giriş-çıkış ve park etme düzeni açısından uygun olması gereklidir.

g) Otopark Yönetmeliği kapsamında kalan yerleşmelerin imar planlarında bu Yönetmeliğin uygulanamayacağına dair hüküm getirilemez.

ğ) Toplu konut inşaatlarında, sanayi ve depolama tesislerinde, kamu kurum ve kuruluşları, halkın toplu kullanımına açık alışveriş merkezleri, sinema, tiyatro gibi yapılarda, ağız diş sağlığı merkezleri ve hastanelerde, otellerde, stadyum ve kapalı spor tesislerinde, üniversitelerde, düğün salonlarında otopark ihtiyacının bina bünyesinde veya parselinde ya da bu Yönetmelik kapsamındaparselinde otopark teşkilinin mümkün olmaması halinde komşu parselde karşılanması zorunludur.

h) Otoparkların düzenlenmesinde aşağıda belirtilen ölçülere uyulur:

1) Otopark rampası ve sirkülasyon yolları üzerinde yapılacak otopark tefrişlerinde, otopark tefrişinden sonra kalan mesafenin, minimum rampa genişliğini sağlaması zorunludur.

2) Otopark giriş kapısı genişliği net 2,75 metreden az olamaz.

3) Otopark giriş kapısı yüksekliği net 2,00 metreden az olamaz.

4) Otopark iç yüksekliği kiriş altı dâhil olmak üzere hiçbir yerde net 2,10 metreden az olamaz.

5) Umumi otoparklarda rampa eğimi % 15’ten fazla olamaz. Umumi otoparklar haricinde, otopark ihtiyacını bünyesinde karşılayan binalarda otopark rampası eğimi % 20’den fazla olamaz.

6) Otopark rampa genişliği 2,75 metreden az olamaz. Rampalar dönüş kısımlarında asgari 2.75 metre iç yarıçapında düzenlenir.

7) Umumi otoparklarda yapılacak 90 derecelik dönüş verilen yollarda, küçük araçlar için gidiş ve dönüş yolu genişlikleri toplamı 6,50 metreden az olamaz. Umumi otoparklar haricinde bu ölçü 6,00 metreden az olamaz.

8) Otoparkların tefrişinde manevra alanı hariç, binek otoları için en az 2,40x4,90 metre, kamyonet ve panelvan için 3,00x6,00 metre, kamyon ve otobüsler için en az 4,00x12,00 metre ölçüsü esas alınır.

9) Birim otopark alanlarının uzun kenarı en az 4,90 metre, kısa kenarı ise engelliler için en az 3,50 metre diğerleri için en az 2,40 metre genişliğinde olmak zorundadır.

ı) Otoparklarda taşıt asansörü yapılabilir. Ancak yangına karşı gereken tedbirlerin alınması, giriş-çıkışların yeterli olması, iç ve dış trafiği aksatmayacak şekilde düzenlenmesi zorunludur. Taşıt asansörünün hizmet vereceği binalarda yedek elektrik jeneratörü bulundurulması ve yapı kullanma izni aşamasında bu asansörlerin ilgili idarelerin yetkili birimlerince çalışıp çalışmadığının denetlenmesi ve buna göre yapı kullanma izninin verilmesi gerekmektedir.

i) Bina ve parsel otoparklarının amacı dışında kullanıldığının tespit edilmesi halinde, bina veya yapı yönetimi tarafından ilgili idaresine bildirimde bulunulur.

BÖLGE VE GENEL OTOPARKLARIN DÜZENLENME ESASLARI

Yönetmelikte, bölge ve genel otoparkların düzenlenme esasları aşağıdaki şekilde belirlenmiştir.

(1) Bölge otoparkları ve genel otoparklar, imar planlarında bu kullanımlara ayrılan yerlerde ve plan esaslarına uygun olarak yer üstünde veya altında açık, kapalı veya çok katlı olarak gerektiğinde mekanik sistemler de kullanılarak yapılır.

(2) Bölge otoparklarında mekanik otopark sistemleri kullanılması halinde; bu sistemler teknik, mekanik ihtiyaçları göz önünde bulundurularak ilgili idarelerin uygun görüşü doğrultusunda ilgili standartlara göre yapılır ve mekanik otopark sistemlerinin bulunduğu kısımlarda bu Yönetmelikte belirlenen ölçülere uyulmayabilir.

(3) Valilik veya belediyeler tarafından yaptırılan bölge ve genel otoparkların denetim, bakım, onarım ve işletilmesi valilik veya belediyelere aittir. Bu hizmetler için alınacak ücret valilik veya belediyelerce tespit edilir. Bölge ve genel otoparkların yapımı, bakımı, onarımı ve işletilmesi üçüncü şahıslara verilebilir.

(4) Ana arter yollarda cadde altı, imar mevzuatının izin verdiği meydan, yeşil saha ve parklar ile ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca uygun görülen, “Milli Eğitim Bakanlığına bağlı eğitim tesis alanlarındaki projeler için düzenleme ve onaylar Milli Eğitim Bakanlığına ait olmak üzere” (Yönetmeliğin ilk halinde MEB’e ait okul bahçeleri hariç tutulmuştu. Daha sonra yapılan değişiklikle MEB onayı şertı ile okul bahçeleri de kapsama alınmıştır.) bu kuruluşlara ait veya tahsisli taşınmazların bahçelerinde; tamamen tabii veya tesviye edilmiş zemin altında kalan kısımlarda, otopark giriş ve çıkışlarında can ve mal güvenliğinin sağlanması, giriş ve çıkışların bu alanların giriş ve çıkışlarından ayrı olması ve kullanımını etkilememesi koşullarıyla, mevcut ağaç dokusu dikkate alınarak; korunması gerekli ağaçlara hiçbir şekilde zarar verilmemesi, ağaçlandırma ve bitkilendirme için yeterli derinlikte toprak örtüsü bırakılması ve standartların sağlanması kaydıyla bölge ve genel otopark yapılabilir. Yer altı otoparkları, her durumda trafik tedbirleri alınarak ve yerel trafik etütleri yaptırılmak kaydıyla; trafik yükü hesaplanarak planlanır ve projelendirilir. Bu tür otoparkların yapımı için kurumlar arası (idare ve ilgili kurum) mutabakat ve konuyla ilgili UKOME ya da trafik/ulaşım komisyonu kararı alınması gerekir.

(5) Bölge ve genel otoparklar ile AVM’lere ait otoparklarda, her 50 park yerinden en az biri elektrikli araçlara uygun olarak (şarj ünitesi dâhil) düzenlenir. İhtiyaca göre elektrikli araç otopark yeri sayısının artırılması hususunda idarelerce karar alınabilir.

PARK ET - DEVAM ET OTOPARK ALANLARI OLUŞTURULMASI

Yönetmelikte, Park et-devam et otoparklarının düzenlenme esasları aşağıdaki şekilde belirlenmiştir.

(1) Araçların şehir merkezine yönlendirilmemesi amacıyla, şehrin merkezi alanları dışında çeperlerinde yer alan ana toplu taşıma istasyonu, durak ya da aktarma noktalarına idaresince belirlenecek yürüme mesafesi içerisinde park et-devam et otopark alanları tesis edilir. Büyükşehir belediyelerince yapılması zorunlu olan ulaşım ana planlarında park et-devam et otopark alanları gerekli detayları ile birlikte belirtilir. İmar planları hazırlanırken ulaşım planları dikkate alınır.

(2) Park et-devam et otopark alanlarına sadece binek taşıtlar, hafif ticari araçlar, motosiklet ve bisikletler park edebilir.

OTOPARK YÖNETMELİĞİYLE İLGİLİ PLANLAMA VE UYGULAMA ESASLARI

OTOPARK ARANMASI GEREKEN KULLANIMLAR VE MİKTARLARI

Yönetmelikte, otopark aranması gereken kullanımlar ve miktarları aşağıdaki şekilde belirlenmiştir.

(1) Otopark aranması gereken kullanımlar ve miktarları Yönetmelik Ek-1’de (Aşağıda) yer almaktadır.

(2) Belirlenen otopark miktarları en az miktarlar olup, bu miktarlar ve kullanım çeşitlerinin alt türleri yöre ihtiyaçları göz önünde bulundurularak; büyükşehir sınırları içinde büyükşehir belediyelerince resen ya da ilçe belediyelerinin önerileri doğrultusunda büyükşehirlerin meclis kararı ile, diğer belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediye meclislerince, bunların dışında ilgili idarelerce artırılabilir.

“Cephesi 9 metreden veya alanı 250 m2’den küçük olan parseller ile 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında kalan parsellerde otopark ihtiyacının en az yarısının parselinde karşılanabilmesi halinde konut kullanımına ait asgari otopark ihtiyacı %50 oranına kadar azaltılabilir.” (Yönt. değş. sonrası cümlenin son halidir.)

(3) Otopark sayısı, açık tesislerde parsel alanı üzerinden, diğer yapılarda ise emsal hesabına konu alan üzerinden belirlenir.

(4) Hesaplama sonunda bulunan sayının kesirli olması halinde bir üst değer esas alınır.

(5) Birden fazla amaçlı binaların farklı bölümleri için, Yönetmelik Ek-1’de (Aşağıda) belirtilen kendi kullanım çeşidine göre tespit edilen otopark miktarı uygulanır. Kullanımları gereği otel, hamam, sauna gibi bünyesinde farklı fonksiyonlar bulunduran yapılardaki asıl kullanımın tamamlayıcısı niteliğini taşıyan hacimler için asıl kullanım çeşidine göre otopark miktarı belirlenir. Ancak bünyesinde kongre merkezi bulunduran otellerin otopark ihtiyacı, otel ve kongre merkezi için ayrı ayrı hesaplanır.

(6) Yönetmelik Ek-1’de (Aşağıda) bulunan tabloda yer almayan kullanım türlerine ilişkin otopark sayıları, varsa öncelikle ulusal/uluslararası standartlara uygun olarak veya tabloda yer alan benzer kullanımlar dikkate alınarak idaresince belirlenir.

BÖLGE VE GENEL OTOPARKLARININ 5 YILLIK İMAR PROGRAMLARINA ALINMASI GEREKLİLİĞİ

Yönetmeliğin 9. maddesinde Beş yıllık imar programları başlığı altında;

“Onaylı imar planında tespit edilen bölge ve genel otoparklarının uygulama döneminde ilgili idarelerce gerçekleştirilecek 5 yıllık imar programlarına alınması gerektiği” açıkça ifade eilmiştir.

OTOPARK YÖNETMELİĞİ’NİN UYGULANMASI VE DENETİMİ

YAPI RUHSATI VE KULLANMA İZİNLERİNİN VERİLMESİ

Yönetmeliğin 10. maddesine göre; Yapı Ruhsatı ve Kullanma İzinlerinin verilmesi aşağıdaki şartlara bağlanmıştır.

(1) Yapılacak yapılara bu Yönetmelikte belirtilen esaslara göre otopark yerleri ayrılmadıkça yapı ruhsatı, bu otoparklar inşa edilip hazır hale getirilmedikçe de yapı kullanma izni verilemez.

(2) Otopark miktarının, engellilere ayrılanlar da dâhil, araçların park etme düzeni ve tefrişinin, varsa parsel sınırından itibaren otopark rampasının, trafik akışının ve tesis kapasitesinin yapının onaylı mimari projesinde sayısal değerleri ile birlikte gösterilmesi zorunludur.

OTOPARKLAR AMACI DIŞINDA KULLANILAMAYACAKTIR

Yönetmeliğin 11. maddessinde otoparkların amacı dışında kullanılamayacağı, aksi yönde davranışların nasıl denetleneceği açıklanmştır.

(1) Yapı kullanma izni alındıktan sonra otopark yerleri plan ve Yönetmelik hükümlerine aykırı olarak başka amaçlara tahsis edilemez.

(2) İdareler, bina otoparklarının kullanımını engelleyici her türlü ihlalleri önlemekle yetkili ve görevlidirler. Aksi uygulamalarda 3194 sayılı Kanunun ilgili hükümleri uygulanır.

(3) İlgili idareler, bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden sonra yapı kullanma izin belgesi düzenlenen yapılardaki otoparkların amacına uygun kullanılıp kullanılmadığını, yapı kullanma izin belgesi tarihinden itibaren beş yıl içerisinde denetlemekle, büyükşehir belediyeleri de, 5216 sayılı Kanunun 11 inci maddesi uyarınca bu denetimin yapılıp yapılmadığını takip ile yükümlüdür. Valilikler, bu denetimlerin belediyeler veya büyükşehir belediyelerince yapılmadığının tespiti halinde, gerekli denetimleri yapmaya ve görevini ihmal eden idareler hakkında İçişleri Bakanlığına bildirimde bulunmaya yetkilidir.

OTOPARK BEDELİNE İLİŞKİN HÜKÜMLER

OTOPARK BEDELİNİN TESPİT, TAHAKKUK VE TAHSİLİ

Yönetmeliğin 12. maddesi Otopark bedelinin tespit, tahakkuk ve tahsili hükümlerini düzenlemiştir.

(1) 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (f) bendinin (3) numaralı alt bendi uyarınca alınacak otopark bedelinin tespiti, tahakkuku ve tahsilinde bu maddede belirtilen esaslara uyulur.

(2) Otopark bedelinin hesabında, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (ç) bendinde belirtilen birim park alanları ile Ek-1’de (Aşağıda) belirtilen otopark sayısı esas alınır.

(3) Otopark bedellerinin tahakkuk ve tahsil esasları bu Yönetmelik hükümleri dikkate alınarak ilgili idareler tarafından belirlenir.

(4) Otopark bedelleri kamu bankalarından herhangi birinde açılacak otopark hesabına yatırılır. Bu hesapta toplanan meblağa yasaların öngördüğü faiz oranı uygulanır.

(5) 5216 sayılı Kanun kapsamında kalan belediyelerde, büyükşehir belediyesince ilçe belediyeleri adına otopark hesabı açtırılır.

(6) İlçe belediyeleri hesabında toplanan otopark meblağı, büyükşehir belediyelerince o ilçe sınırları içerisinde yapılacak veya yaptırılacak bölge veya genel otoparkları için kullanılır.

(7) Otopark bedeli alınan parsellerin otopark ihtiyacının ilgili idarece genel veya bölge otoparklarında karşılanması zorunludur. Büyükşehirlerde otopark bedeli alınan parsellerin otopark ihtiyacının büyükşehir belediyesince karşılanması zorunludur.

(8) Tahsis edilen alanın kamulaştırılması veya herhangi bir nedenle kullanılamaz hale gelmesi durumunda yeni bir otopark alanı tahsis edilir. Yapı ruhsatının iptali durumunda otopark için alınan bedel o yıla göre hesaplanacak miktar üzerinden geri ödenir.

(9) Otopark bedeli tahsil edilmeden yapı ruhsatı düzenlenmez.

(10) Tahsilat makbuzunda, yapının ada ve parsel numarası ve tahsilatın kaç araçlık otopark yeri için yapıldığı da belirtilir. Bu makbuzun bir nüshası yapının ruhsat dosyasında bulundurulur.

(11) Bu Yönetmelikte belirtilen esaslar dâhilinde otopark yeri bölge veya genel otoparklardan karşılanacak yükümlülerden alınacak otopark bedelinin hesabına ve tahsiline ilişkin esaslar aşağıda açıklanmıştır:

a) Gerekli görülmesi halinde yerleşme bölgeleri, il genel meclisi veya belediye meclisi tarafından 5 gruba ayrılır ve her grup için aşağıda gösterilen hesap şekli uygulanır:

1) 1. Grup için, tarifedeki bedelin %100’ü,

2) 2. Grup için, tarifedeki bedelin %90’ı,

3) 3. Grup için, tarifedeki bedelin %80’i,

4) 4. Grup için, tarifedeki bedelin %70’i,

5) 5. Grup için, tarifedeki bedelin %60’ı,

otopark bedeli olarak alınır. Büyükşehir sınırları içinde büyükşehir belediyeleri resen ya da ilçe belediyelerinin önerileri doğrultusunda, diğer belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyeler, bunların dışında ilgili idareler meclis kararı almak suretiyle, bu maddede belirtilen grup sayısını azaltmaya ve bedel hesabına ilişkin oranları arttırmaya yetkilidir.

b) Birim otopark bedeli : ( A + B ) x 20 x Y formülü ile hesaplanır.

c) Formülde verilen;

1) A : Birim otopark bedeli arsa payını ifade eder. Belirlenen arsaların 29/7/1970 tarihli ve 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu uyarınca her yıl için yeniden belirlenen değerinin planda belirlenen katlar alanı hesabına konu alana bölünmesi ile tespit edilir.

2) B : Birim otopark bedeli yapı payını ifade eder. Yapı ruhsatının düzenlendiği yıl için, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan Mimarlık ve Mühendislik Hizmet Bedellerinin Hesabında Kullanılacak Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkında Tebliğde yer alan otoparka ait birim fiyatlara karşılık gelen bedeli ifade eder.

3) 20 : Binek otolar dikkate alınarak belirlenen manevra alanı dahil en az birim park alanını ifade eder.

4) Y : (a) bendinde belirtilen ve Meclis Kararı ile belirlenen yerleşme bölgelerinde ayrılan gruplara göre uygulanacak oranı (%100, %80 … gibi) ifade eder.

OTOPARK HESABINDA TOPLANAN MEBLAĞIN SADECE BÖLGE VE GENEL OTOPARKLARIN ARSASININ KAMULAŞTIRMASI VE İNŞAASINDA KULLANILACAĞI

Yönetmeliğin 13. maddesinde Otopark hesabından yapılacak harcamaların sadece bölge ve genel otoparkların arsalarının kamulaştırılması ve inşasında kullanılabileceği, başka amaçla kullanılamayacağı, bu harcamaların amacına uygun kullanılıp kullanılmadığının İçişleri Bakanlığınca denetleneceği hüküm altına alınmıştır.

(1) Otopark hesabında toplanan meblağ, belediyelerin kendi kaynaklarından ayıracağı tahsisatla birlikte, tasdikli plan ve beş yıllık imar programına göre hazırlanan kamulaştırma projesi karşılığında otopark tesisi için gerekli arsa alımları ile bölge ve genel otoparkların inşasında kullanılır. Bu meblağ, öncelikle parselinde otopark ihtiyacı karşılanamayan ancak otopark bedeli ödeyen parsellerin bulunduğu mümkün olan en yakın sınırlar içinde kullanılır.

(2) Otopark hesabında toplanan meblağ otopark tesisi dışında başka bir amaçla kullanılamaz.

(3) Otopark hesabında toplanan meblağ, belediyelerce hazırlanacak sarf belgesi, verile emri ve hak ediş raporuna göre belediyesinin yazılı talimatı üzerine ilgili bankaca hak sahibine ödenir.

(4) Otopark hesabında toplanan meblağın, amacında kullanılıp kullanılmadığı hususu İçişleri Bakanlığınca denetlenir.

YÖNETMELİĞİN UYGULANMASINDA YETKİLİ VE SORUMLU OLAN İDARELER

(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında yetki ve sorumluluk, alanlarına göre, belediyeler ve valiliklerdedir.

(2) Bu Yönetmelik ile belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediye meclisine, belediye encümenine ve belediye başkanlığına verilen yetkiler, belediye mücavir alan sınırları dışında valilik görev alanında kalan alanlarda, il genel meclisi, il encümeni ve il özel idareleri tarafından kullanılır.

BÖLGE OTOPARK ALANLARI İÇİN İMAR PLANLARININ YAPILMASI VE UYGULANMASI İÇİN İLGİLİ İDARELERE VERİLEN SÜRELER

Belediye veya valilikler, imar planı sınırları içerisinde kalan alanlardaki yerleşmenin projeksiyon nüfusunun otopark ihtiyacını tespit ederek, bu ihtiyacın karşılanması amacıyla bölge otopark alanı oluşturmaya yönelik imar planı revizyonlarını veya değişikliklerini en geç iki yıl içinde yaparlar. Planların yürürlüğe girmesinden itibaren en geç üç ay içinde bu planı tatbik etmek üzere beş yıllık imar programını hazırlayarak bu süre içerisinde uygularlar.

İLGİLİ İDARELERİN YÖNETMELİĞE GÖRE USUL VE ESASLARI BELİRLEMESİ VE UYUM SAĞLAMASI

Yönetmeliğin yürülüğünden itibaren İdareler kendi uyacakları usul ve esasları belirleyerek 6 ay içinde Yönetmeliğe uygun olarak varsa kendi yönetmeliklerini çıkarmaktadırlar. (İstanbul İmar Yönetmeliği gibi)

(1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden sonra, idareler bu Yönetmelik ile kendilerine tespit yetkisi verilen konular ile ilgili usul ve esasları belirlerler.

(2) 14 üncü madde kapsamında yürürlükten kaldırılan mevzuat ile tespit yetkisi verilen konulara ilişkin idarelerce düzenlenen esaslar, bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden itibaren altı ay içerisinde bu Yönetmeliğe uygun hale getirilir. Bu yükümlülük belediyelerce yerine getirilinceye kadar uygulamalar bu Yönetmelik doğrultusunda yapılır.

İNŞAATI VEYA İŞLEMLERİ DEVAM EDEN YAPILARDA YÖNETMELİK HÜKÜMLERİ UYGULANACAK MI?

Otopark Yönetmeliği’nin yayımı sonrası en çok merak edilen sorulardan biri de inşaatına başlanmış veya işlemleri devam eden yapılar hakkında bu yönetmeliğin uygulanıp uygulanmayacağı hususudur.

Yönetmeliğin Geçici 3. Maddesi ile bu sorulara cevap verilmiştir. 7 Eylül’de yapılan değişiklikle de “Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce, noter onaylı inşaat yapım sözleşmesi düzenlenmiş, imar durum belgesi ve istikamet rölövesi alınarak yapı ruhsatı başvurusu yapılmış olan yapılarda talep edilmesi halinde, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önceki Yönetmeliğe göre uygulama yapılacağı” belirtilerek inşaat sektörünün teknik olarak bu değişikliklere uyum sağlaması, maliyet planlamalarının ve imalatın sekteye uğramaması amaçlanmıştır. Bu değişiklikle de inşaat sektöründen gelen eleştiriler dikkate alınmış ve inşaatı veya işlemleri devam eden yapılar için çözüm sunulmuştur.

(1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce mevzuata uygun olarak alınmış ruhsata göre inşasına başlanıp devam eden yapılar ile yapı kullanma izin belgeli olup inşaat alanı ve emsali, bağımsız bölüm sayısı ve kat sayısı artışı ile kullanım amacı değişikliği olmaksızın tadilat yapılacak yapılarda talep edilmesi halinde bu ruhsatın düzenlendiği Yönetmeliğe göre uygulama yapılır.

(2) Kamu kurum ve kuruluşlarınca bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce ihale kararı veya ihale tarihi alınmış veya ihalesi yapılmış olan ancak ruhsat düzenlenmemiş yapıların ruhsat işlemleri ihaleyi yürüten kurum ve kuruluşların talebi halinde bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce yürürlükte olan Yönetmeliğe göre sonuçlandırılır.

“(3) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce, noter onaylı inşaat yapım sözleşmesi düzenlenmiş, imar durum belgesi ve istikamet rölövesi alınarak yapı ruhsatı başvurusu yapılmış olan yapılarda talep edilmesi halinde, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önceki Yönetmeliğe göre uygulama yapılır.” (7 Eylül 2018 Değş. sonrası eklenen cümle)

OTOPARK YÖNETMELİĞİ’NİN YÜRÜRLÜĞÜ

Yönetmeliğin 16. maddesindeki yürürlük tarihi 2 defa değiştirildikten sonra en son 7 Eylül 2018 tarihinde “Bu Yönetmelik 15/9/2018 tarihinde yürürlüğe girer.” şeklinde düzenlenmiş ve de yürülüğe girmiştir.

YÖNETMELİĞİN YÜRÜTMESİ

Bu Yönetmelik hükümlerini Çevre ve Şehircilik Bakanı yürütür.

*** "Yerleşim Alanlarında Otopark Aranması Gereken Kullanım Çeşitleri ve Bunlara Ait En Az Otopark Miktarları"

Otopark Yönetmeliği Ek-1 olarak Aşağıda yer almaktadır.

SONUÇ VE KANAATİMİZ

Otopark Yönetmeliği'nin, Yapı Ruhasatı almada ve İskan Ruhsatı almada getirdiği otopark zorunluluğunun çok geç te olsa iyi bir uygulama olduğunu düşünüyoruz. Yaklaşan 2019 yerel seçimleri öncesi Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın, inşaat sektörünün ve Belediyelerin uygulamanın ertelenmesi taleplerine rağmen seçim sosyolojisine takılmadan çıkardığı bu yönetmeliğin geç kalınmış da olsa cesurca hazırlanmış ama elzem bir yönetmelik olduğunu düşünüyoruz.

Daha önceki değişiklikle 1 Haziran 2018 olan yürürlük tarihinin 1 Ocak 2019'a ertelenmesine rağmen, uygulamada pek rastlanmayan şekilde 7 Eylül 2018 tarihli değişiklikle 15 Eylül 2018 tarhine geri çekilmesinin de meselenin öneminin kavrandığını ve çözüm arayışındaki samimiyetin göstergesi olduğunu düşünüyoruz.

Yürülük tarihinin geri çekilmesinde; devam eden inşaat ve işlemleri devam eden yapılar için 7 Eylül 2018 tarihli değişklikle Geçici 3. Maddede yapılan değişikliklerle eski yönetmeliğin uygulanabilmesi imkanı getirilerek inşaat sektörüne ve belediyelere çözüm sunulmasının da etkili olduğu görülmektedir.

Yeni Otopark Yönetmeliği, hukuki düzenleme olarak gayet yerli yerinde ve şu aşamada yeterli görünmektedir. Önemli olan, ilgili idarelerce, inşaat sektörünce ve yapı maliklerince bu yönetmeliğe uyulmasıdır.

Yönetleğiğe uyulmasının sağlanması, denetlenmesi ve delinmemesini sağlanmalıdır. Yani iş dönüp dolaşıp "insan faktörüne" dayanmaktadır. Mevzuatımız ne kadar iyi olursa olsun mevzuata uyulmazsa, mevzuata aykırılıklara müdahale edilmez ve caydırıcı cezalar verilmezse yine ilgili sorun devam edecektir. Yönetmeliğin her hükmü açısından uygulamasının başlatılması ve uygulamanın sıkı denetlenmesi halinde otopark sorununun çözümünde kısa zamanda ciddi mesafe alınacağını düşünüyoruz.

Yeni Otopark Yönetmeliği'nin şehirlerimizdeki otopark sorununu çözebilmesi ümidiyle...

Çalışmamızın inşaat sektörüne ve vatandaşlarımıza faydalı olmasını dilerim. 26 Eylül 2018

.

Av. İlknur ÇELİK ORUÇ

İstanbul Barosu

ilknuroruc58@hotmail.com

.

(Bu köşe yazısı, sayın Av. İlknur ÇELİK ORUÇ tarafından www.hukukihaber.net sitesinde yayınlanması için kaleme alınmıştır. Kaynak gösterilse dahi köşe yazısının tamamı özel izin alınmadan kullanılamaz. Ancak alıntılanan köşe yazısının bir bölümü, aktif link verilerek kullanılabilir. Yazarı ve kaynağı gösterilmeden kısmen ya da tamamen yayınlanması şahsi haklara ve fikri haklara aykırılık teşkil eder.)

EK -1 : "Yerleşim Alanlarında Otopark Aranması Gereken Kullanım Çeşitleri ve Bunlara Ait En Az Otopark Miktarları"

Otopark Yönetmeliği Ek-1 olarak Aşağıda yer almaktadır.

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.
Avatar
Mimar PInar 3 hafta önce

UMARIM Kİ BU DEFA YÖNETMELİK TAM UYGULANIR. BELEDİYELER OTOPARK YAPANI DEĞİL YAPMAYANI SEVİYORDU. ŞİMDİ YAPAMAYANDAN ALACAĞI OTOPARK BEDELİNİN DE BELEDİYENİN KULLANIMINDAN ALINMASI VE SADECE BÖLGE OTOPARKI İÇİN KULLANILABİLECEK OLMASI BELEDİYELERİN GELİRİNE ENGEL OLMUŞ. İYİ DE OLMUŞ.

Misafir Avatar
OTOPARK TAPUSU? 3 hafta önce @Mimar PInar

Avrupada sanırım Macaristan'da OTOPARKIN AYRI TAPUSU OLUYOR. BİR DAİREYE ÖZGÜLENİYOR. AMA DAHA SONRA DAİREDEN BAĞIMSIZ OLARAK DA ALINIP SATILABİLİYOR. Bİ,ZDE DE BU YÖNDE BİR ÇALIŞLMA OLABİİLİRDİ.

Beğenmedim! (0)
Avatar
İnş. Müh. 3 hafta önce

Gayet faydalı bir çalışma olmuş. Teşekkürler İlknur Hanım.

Avatar
cc 3 hafta önce

Biraz erken oldu sanki! keşke bu kadar inşaat yapılmadan önce çıksaydı.

Misafir Avatar
Erkenci kuş!!! 3 hafta önce @cc

Evet çok erken çıkarıldı! Kaldırımlarda yürünmez hale geldi, Sokaklar da yürünmez hale gelseydi ondan sonra çıkarsalardı....

Beğenmedim! (0)
Avatar
Tahir 3 hafta önce

Temennileriniz gayet güzel avukat hanım. Size katılıyorum umarım bu kez yasalar delinmez ve otopark konusunda kurulmak istenen çözüm sistemi işler.

Avatar
YÖNETİCİ ÖNDER 3 hafta önce

YİNE YETERSİZ YÖNETMELİK, GELİŞMİŞ ÜLKELERDE, HER DAİRE İÇİNDEKİ YATAK ODASI SYISINCA OTOPARK YAPILMASI MECBURİYETİ VARKEN YİNE DÜNYANIN GERİSİNDE KALINMIŞ VE ERKEK KADININ YETİŞKİN ÇOCUKLARININ ÇALIŞTIĞI , HER BİREYİN BİR OTOMOBİLİ MOTORSİKLETİ OLDUĞU HALDE HATTA BAZI AİLELERDE ŞİRKET ARACI VE HAFTASONU KULLANDIĞI ÖZEL ARACI OLDUĞU HALDE MİSAFİR OTOPARKİ HİÇ DÜŞÜNÜLMEYEREK YETERSİZ BİR YÖNETMELİK ORTAY KONULMUŞ MÜTAHİTLERİ ZENGİN ETMEK İÇİN ÇIKARILMIŞ YETERSİZ YÖNETMELİK ORTAYA KONULMUŞ ZAIKLAR OLSUN MEMELEKET HALADÜZGÜN AKLILLICA İDARE EDİLEMİYOR

Avatar
Muarrem 1 hafta önce

Üstad, konkordato ilan eden müteahhit şirketlerden daire alacağı olan müşteriler ne yapmalı? Bu konuda yardımcı olur musunuz?

Misafir Avatar
Mağdur 6 gün önce @Muarrem

İnşaat şirketleri konkordato da başı çekiyor. Daire alanlar ne yapacak? Bu konuda yardımcı olabilir misiniz?

Beğenmedim! (0)