5 YILDA 5 KRİTER

Hakkı KURBAN - ANKARA

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın 5 yıla indirileceğini açıkladığı tutukluluk süreleriyle ilgili çalışmaya, kurmayları son şeklini veriyor. Başbakan Erdoğan'ın Almanya'da olması nedeniyle Başbakan Yardımcısı Beşir Atalay koordinasyonunda detaylar ele alındı. Başbakanlık'taki toplantıya; aralarında Adalet Bakanı Bekir Bozdağ, İçişleri Bakanı Efkan Ala, Genel Başkan Yardımcısı Numan Kurtulmuş, Grup Başkanvekili Mahir Ünal, MİT Müsteşarı Hakan Fidan'ın da olduğu yetkililer katıldı. 

ÖYM'Ler ve TMK gündemde
Toplantıda, özel yetkili mahkemelerin ve Terörle Mücadele Kanunu'nun kaldırılması, Jandarmanın adli kolluğa dönüştürülmesi, ekonomik anlamda, Meclis’te ay sonuna kadar yasalaştırılması planlanan Demokratikleşme Paketi'ne eklenecek adımlar ele alındı. 

CMK'nın 102'nci maddesine göre mevcut durumda, ağır ceza mahkemelerinin görevine girmeyen işlerde tutukluluk süresi en çok bir yıl olarak uygulanıyor. Bu süre, zorunlu hallerde gerekçeleri gösterilerek altı ay daha uzatılabiliyor. Ağır ceza mahkemesinin görevine giren işlerde ise, tutukluluk süresi en çok iki yıl. Bu süre, zorunlu hallerde, gerekçesi gösterilerek en çok üç yıla kadar uzatılabiliyor. Özel yetkili mahkemelere sağlanan ayrıcalık nedeniyle bugüne kadar süre 10 yıla kadar uzamıştı. ÖYM'lerin kaldırılmasına paralel olarak o ayrıcalık ortadan kaldırılacak. Hükümetin, tutukluluk süresinin beş yılla sınırlandırılmasına ilişkin çalışmasına beş kriterin ışık tuttuğu kaydedildi. 

Çalışmalara temel olan 5 madde

1- AİHM KARARLARI:
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), "tutuklamanın istisnai olması" gerektiğini belirtirken, kural olarak 5 yıla kadar tutuklama süresini makul kabul ediyor. Türkiye, geçmişte Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (AİHS) 5. maddesini ihlalden dolayı mahkumiyet kararlarıyla karşı karşıya kalmıştı. 

2- YÜKSEK MAHKEME KARARLARI: Anayasa Mahkemesi, terör ve örgütlü suçlarda tutuklama süresini 10 yıla kadar uzatan düzenlemeyi iptal etmişti. AYM kararında, hükümete yeni düzenleme için 1 yıllık süre verilmişti. Mahkeme heyetinin oy birliğiyle aldığı kararda, AİHM kararlarına ve AİHS'e işaret edilerek, "Demokratik bir hukuk devletinde 10 yıl tutukluluk kabul edilemez" denilmişti. Yargıtay da, bazı davalarda tutukluluk süresini gözeterek tahliye kararı vermişti. 

3- ULUSLARARASI UYGULAMALAR: Türkiye'nin şartları göz önünde tutulmakla birlikte, Avrupa ve dünyadaki "tutukluluk süreleri"yle ilgili uygulamalar da dikkate alınıyor. Fransa'da ve Almanya'da tutukluluk süresi 1, İspanya'da 2 yıl olarak öngörülüyor. Terör ve örgütlü suçlarda  da 5 yılı geçmiyor. 

4- AK PARTİ'NİN BELGELERİ: AK Parti'nin Programı'nda "Geç gelen adalet, adaletsizliktir" özdeyişi hatırlatılırken, yargı sürecinin hızlandırılması için tüm düzenlemelerin gerçekleştirileceği belirtiliyor. Son kongrede açıklanan 2023 Siyasi Vizyon Belgesi'nde de, "Her türlü insan hakkı ihlaline karşı sıfır tolerans politikası" vurgusu yer alıyor. 

5- AKİL İNSANLARIN UYARILARI: Cumhurbaşkanı Abdullah Gül'den Meclis Başkanı Cemil Çiçek'e, Başbakan Erdoğan'dan muhalefet liderlerine kadar "uzun tutukluluk"tan duyulan rahatsızlık dile getirilmişti. Yargı çevreleri ve toplumda rahatsızlık yaratan tutukluluklarla ilgili olarak akil insanlar da düzenleme talebinde bulunmuştu.                  

CASUSLUK İÇİN DE RET
Askeri Casusluk Davası'nda da yeninden yargılama talepleri reddedildi. Mahkeme 4 sayfalık kararında, yeniden yargılanmanın olağanüstü bir kanun yolu olduğu belirtildi. Oluşturulan yeni bir heyet tarafından alınan kararda bir kısım siyasilerin ve gazete yazarlarının beyan ve görüşlerinin yeni bir delil sayılmayacağına vurgu yapıldı. Yargılamanın yenilenmesi taleplerinin kabule değer olmadığına karar veren mahkeme heyeti, sanıkların taleplerini oy birliğiyle reddetti.

ÇETİN DOĞAN ÖNCELİK İSTEDİ 
Balyoz davasında hüküm giyen emekli Orgeneral Çetin Doğan  ve emekli Albay Hakan Büyük, Anayasa Mahkemesi'nden (AYM),başvurularınıa öncelik verilmesini istedi. Doğan ve Büyük'ün avukatı Hüseyin Ersöz’ün Nöbetçi İstanbul Ağır Ceza Mahkemesi'ne sunduğu dilekçede, dosyanın emsal/pilot dava niteliğinde olduğu savunularak öncelikle incelemeye alınması talep edildi. SEDA KILIÇ- HABER MERKEZİ     

BALYOZ'DA YENİ HEYET DE 'RET' DEDİ 
TÜBİTAK raporu üzerine birçok Balyoz sanığı İstanbul 10. Ağır Ceza Mahkemesi'ne yeniden yargılama için başvurdu. Ancak mahkeme yeniden yargılama talebini reddetti. Sanık avukatlarının 'Ret kararında imzası olan hakimlerin yargılama sürecinde yer aldığı' itirazı değerlendiren üst mahkeme, İstanbul 10. Ağır Ceza Mahkemesi'nin yeni bir karar vermesi için farklı 3 hakim görevlendirdi. Görevlendirilen yeni heyet, savcının yeniden yargılamanın reddedilmesi yönünde verdiği mütalaaya uyarak talebi aynı gerekçelerle, oybirliği ile reddetti. SEDA KILIÇ

>> Yargıtay'da geçen süre tutukluluk hesabına katılır mı?

Akşam

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.