Danıştay ve Yargıtay topyekün değişiyor
Ebru TOKTAR ÇEKİÇ
  
Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu (HSYK); Savcılar Kurulu ve Hakimler Kurulu adıyla ikiye bölünecek. Hakimler Kurulu’nda avukat ve öğretim üyeleri de yer alacak. Adalet Bakanı'nın Hakimler Kurulu'nun Başkanı olmayacak, gerekli görürse toplantıya katılacak ama oy hakkı olmayacak. 11 üyeli Hakimler Kurulu’nun 7 üyesini TBMM seçecek. Yargıtay ve Danıştay’ın üye seçimi tamamıyla değiştirilecek. Danıştay,  Başbakan’ın eleştirdiği yetkilere sahip olmayacak, yetki alanı daraltılacak. Danıştay üyelerinin dörtte biri TBMM tarafından seçilecek. Yargıtay ve Danıştay üyeleri, sadece 9 yıllığına seçilecek.

 TBMM Uzlaşma Komisyonu’nu oluşturan dört parti, yeni Anayasa ekseninde Yargıtay, Danıştay ve HSYK’nın yeni yapısında uzlaşmaya vardı. Hükümet, 12 Eylül 2010’da yapılan referandumda kabul edilen HSYK, Yargıtay ve Danıştay’da yaptığı değişiklikleri “kırmızı çizgisi olarak” gören anlayışını terk etti. Dört partili uzlaşmada, yüksek yargıdaki üye seçiminde TBMM’nin etkili olması görüşü benimsendi.
  
YARGITAY ÜYELERİNİN SEÇİMİNDE SALT ÇOĞUNLUK ARANMAYACAK
  
 Mevcut Anayasa'da Yargıtay üyelerinin görev süresinde sınırlama olmuyor. Yeni Anayasa taslağında ise bu süre 9 yıl ile sınırlandı.
  
Mevcut Anayasa’da, Yargıtay üyeleri birinci sınıfa ayrılmış adlî yargı hâkim ve Cumhuriyet savcıları ile bu meslekten sayılanlar arasından Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca üye tamsayısının salt çoğunluğu ile ve gizli oyla seçiliyor.
  
 Yeni Anayasa taslağında ise Yargıtay üyelerinin seçiminde 15 yıl görev yapma koşulu getirildi. Buna göre, mesleğinde 15 yılı tamamlamış adli yargı hâkim ve savcılar, öğretim üyeleri ve avukatlar Yargıtay üyeliği için aday olabilecek. Hâkimler Kurulu ve Savcılar Kurulu’nun birlikte yapacağı toplantıda üye tamsayısının beşte üçü ve gizli oyla seçim yapılacak.
  
DANIŞTAY’DA KÖKLÜ DEĞİŞİM
  
 Dört partili uzlaşıda, Danıştay’ın yetki sahası daraltıldı. Mevcut Anayasa’ya göre Danıştay;  Başbakan ve Bakanlar Kurulunca gönderilen kanun tasarıları, tüzük tasarılarını incelemek yetkisine de sahipken, yeni Anayasa taslağında bu yetki kaldırıldı.

Taslağa göre Danıştay, kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında iki ay içinde düşüncesini bildirme yetkisini ise sürdürecek.
  
DANIŞTAY’A ÜYE SEÇİMİNDE KÖŞK ARTIK YOK
  
 Yeni Anayasa taslağında Danıştay üyelerinin seçiminde Cumhurbaşkanı’na verilen yetkiler kaldırıldı. Mevcut Anayasa’da Danıştay üyelerinin dörtte üçü, birinci sınıf idarî yargı hâkim ve savcıları ile bu meslekten sayılanlar arasından Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu; dörtte biri, nitelikleri kanunda belirtilen görevliler arasından Cumhurbaşkanı; tarafından seçiliyor.
  
 Yeni Anayasa taslağında ise Danıştay üyelerinin dörtte üçü mesleğinde fiilen 15 yıl çalışmış idari yargı hâkim ve savcıları, öğretim üyeleri ve avukatlar arasından Hâkimler Kurulu ve Savcılar Kurulunun birlikte yapacağı toplantıda üye tam sayısının beşte üç çoğunluğu ve gizli oyuyla seçilecek. Üyelerin dörtte biri ise Bakanlar Kurulu’nun her üyelik için göstereceği üç kat aday arasından TBMM tarafından seçilecek. CHP ve AK Parti, TBMM’deki seçimde 330 oyda anlaşırken, BDP ve MHP 367 oy istedi. Bu konu yeniden müzakere edilecek.
  
 Dört partili uzlaşıya göre, Danıştay üyeleri bir defaya mahsus olmak üzere 9 yıl için seçilecek. Seçim üç oylamada sonuçlandırılamazsa üyelerin seçimi kurayla yapılacak.
  
HSYK İKİYE BÖLÜNECEK, ADALET BAKANI YETKİSİ AZALACAK
  
 Dört partinin uzlaşmasına göre HSYK ikiye bölünecek. Hakimler Kurulu, 11 üyeli olacak. Savcılar Kurulu da 11 üyeli olacak.
  
 Mevcut Anayasa'dan farklı olarak Hakimler Kurulu’na Adalet Bakanı Hakimler Kurulu’nun başkanı olmayacak, sadece gerekli gördüğü hallerde katılacak. Bakanın oy hakkı da olmayacak. Mevcut Anayasa’da HSYK’nın tabii üyesi olan Adalet Bakanlığı Müsteşarı, Hakimler Kurulu’nda yer almayacak. Hakimler Kurulu, üye tam sayısının saltçoğunluğu ile kendi başkanını seçecek.
  
HAKİMLER KURULU’NUN 7 ÜYESİNİ TBMM SEÇECEK
  
 Mevcut Anayasa’da göre HSYK’nın 4 üyesi Cumhurbaşkanı tarafından seçiliyor. HSYK üyeleri, 4 yıl için seçiliyor, ancak yeniden aday olabiliyor. Yeni Anayasa taslağında ise kurul üyeleri yine 4 yıl için seçilmekle birlikte bir daha aday olamayacak.
  
 Ayrıca yeni Anayasa taslağına göre Hakimler Kurulu’nun atamasında Köşk’ün tüm yetkilerine son veriliyor. 11 üyeli Hakimler Kurulu’nun 7 üyesinin seçimi TBMM’ye bırakılıyor.
  
 Taslağa göre kurulun 2 üyesi Yargıtay Genel Kurulu, 2’si Danıştay Genel Kurul tarafından seçilecek TBMM, 2 üyeyi meslekte 15 yıl çalışmış kürsü hâkimlerinin kendi aralarından liyakat ve başarı gibi kanunda gösterilen nitelikler dikkate alınarak her üyelik için gösterecekleri üç kat aday arasından belirleyecek.  TBMM, 3 üyeyi yükseköğretim kurumlarının hukuk, kamu yönetimi ve siyaset bilimi dallarında en az  15 yıl görev yapan öğretim üyeleri arasından 2’s ise i mesleğinde fiilen 15 yıl çalışmış avukatlar arasından doğrudan seçecek.
 
 TBMM SEÇİMİNDE ANLAŞMA YOK
  
 CHP, MHP ve BDP, Hakimler Kurulu üyelerinin TBMM tarafından yapılacak seçimlerde 367 oy aranmasında uzlaşırken, AK Parti karşı çıktı. AK Parti, 330 oyla belirlenmesini istedi.



Akşam

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.