Mali Kural Kanunu Tasarısı TBMM'de


Tasarı, mali sürdürülebilirliğin ve öngörülebilirliğin artırılmasıyla makro ekonomik istikrarın güçlendirilmesi için kamu mali yönetiminde uygulanacak mali kurallar ve bunlara ilişkin düzenlemeleri içeriyor.

Tasarının genel gerekçesinde, Türkiye'de ''Mali kuralın uygulanması için zamanlama ve altyapı açısından gerekli şartların oluştuğu görülmektedir'' denildi. Gerekçede, tasarıyla, uygulanacak mali kuralın gerek kapsam, gerekse hesaplanması açısından Avrupa Birliği (AB) müktesebatıyla uyumlu olacağı ifade edildi. Tasarıda döner sermayeli işletmeler ile mahalli idareler için destekleyici düzenlemelere de yer veriliyor. Genel gerekçede, tasarıda, ''Toplam kamu kesiminin mali disiplini de gözetilerek, kamu iktisadi teşebbüsleri (KİT) için de ayrı bir kural tanımlandığı'' da belirtildi.

Mali kurala ilişkin esas ve ilkelerin yer aldığı tasarı toplam 12 maddeden oluşuyor.

Mahalli idarelerin borçlanmalarına izin verilmesi aşamasında Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu bakanın uygun görüşü alınacak.

TBMM Başkanlığına sunulan Mali Kural Kanunu Tasarısı'na göre, belediye bütçesi ve il özel idaresi bütçesi, Maliye Bakanlığının görüşü alınarak İçişleri Bakanlığı tarafından hazırlanan ve Temmuz ayı içerisinde yayımlanan Mahalli İdareler Bütçe Hazırlama Rehberine uygun olarak hazırlanacak.

Belediye ve bağlı kuruluşları ile bunların sermayesinin yüzde 50'sinden fazlasına sahip oldukları şirketler, en son kesinleşmiş bütçe gelirlerinin Vergi Usul Kanununa göre belirlenecek yeniden değerleme oranıyla artırılan miktarının yılı içinde toplam yüzde 10'unu geçmeyen iç borçlanmayı belediye meclisinin kararı, yüzde 10'unu geçen iç borçlanmayı ise meclis üye tam sayısının salt çoğunluğunun kararı Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu bakanın uygun görüşü ve İçişleri Bakanlığının vereceği onayı ile yapabilecek.

Aynı onay il özel idaresi ve bağlı kuruluşları ile bunların sermayesinin yüzde 50'sinden fazlasına sahip oldukları şirketler için de geçerli olacak.

Belediyelerin tahvil ihracında Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu bakanın uygun görüşünün alınması ilkesi getiriliyor.

-DPT HAZIRLAYACAK-

Orta Vadeli Mali Plan temel dokümanları ''Orta Vadeli Program ve Mali Plan'' adı altında birleştirildi.

Merkezi yönetim bütçesinin hazırlanma süreci Bakanlar Kurulunun Haziran ayının 15'ine kadar toplanarak Orta Vadeli Program ve Mali Planı kabul etmesiyle başlayacak, Orta Vadeli Program ve Mali Plan aynı süre içinde Resmi Gazetede yayımlanacak.

Orta Vadeli Program ve Mali Plan; Maliye Bakanlığı ve Hazine Müsteşarlığı ile işbirliği içerisinde Devlet Planlama Teşkilatı (DPT) tarafından hazırlanacak.

Orta Vadeli Program ve Mali Planda; kalkınma planları, stratejik planlar, genel ekonomik koşulların gerekleri doğrultusunda oluşturulan makro politikalar, ilkeler, hedef ve gösterge niteliğindeki temel ekonomik ve mali büyüklükler ile bunlarla uyumlu olmak üzere gelecek üç yıla ilişkin toplam gelir ve gider tahminleri, hedef açık tavanları, borçlanma durumu ve merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin ödenek teklif tavanları yer alacak.

Orta Vadeli Program ve Mali Plan, yürürlükte bulunan ve yürürlüğe konulacağı açıklanan politikalar ile mali ve ekonomik görünüm üzerinde etkili olabilecek diğer önemli gelişmeler dikkate alınarak hazırlanacak.

Merkezi yönetim kapsamı dışındaki kamu idareleri, Orta Vadeli Program ve Mali Planda yer alan politikaları, ilkeleri, hedef ve gösterge niteliğindeki temel ekonomik büyüklükleri, hedeflenen açık ile gelir ve gider tahminlerini bütçe hazırlık ve uygulamalarında dikkate alacak.

Genel yönetim kapsamındaki idarelerin tahakkuk etmiş tüm borçlarının en geç 60 gün içinde muhasebe kayıtlarında gösterilebilmesi esas olacak. Bu tutarlara ilişkin ödenek işlemleri en geç mali yıl sonuna kadar tamamlanacak.

-STRATEJİK PLAN-

KİT'ler, Hazine Müsteşarlığının görüşünü alarak DPT Müsteşarlığınca hazırlanacak usul ve esaslar çerçevesinde stratejik planlarını hazırlayacak.

Teşebbüslere ait uzun vadeli veya yıllık genel yatırım ve finansman programlarının hazırlanmasında, finansman imkanları ve teşebbüslerin yatırım kapasiteleri göz önünde tutulacak ve toplulaştırılmış borçlanma gereği oluşturulmaması esas olacak.

Çeşitli mevzuat ile getirilen özelleştirme gelirlerinin özel gelir kaydedilip otomatik ödenekleştirilmesi uygulamasının terk edilmesi ve böylece bütçeleme, muhasebeleştirme ve kamu mali raporlamasında saydamlığın artırılmasının amacıyla da bazı hükümler yürürlükten kaldırıldı.

Mali Kural düzenlemesi, KİT'ler ve sermayesinin yarısından fazlası kamuya ait olan işletmeci kuruluşları kapsayacak.

Mali kural uygulamasında denetim görevini Sayıştay Başkanlığı yapacak.

Mali Kural Yasa Tasarısı, mali sürdürülebilirliğin ve öngörülebilirlik ekseninde makroekonomik istikrarın kalıcı hale getirilmesi ve güçlendirilmesi amacını taşıyor. Bu amaçlarla, kamu mali yönetiminde uygulanacak mali kurallar ve bunlara ilişkin ilke, esas ve usuller düzenlenecek.

Düzenleme, KİT'ler ve bağlı ortaklıklar ile sermayesinin yarısından fazlası kamuya ait olan işletmeci kuruluşları kapsayacak. Böylece, en geniş içeriğe sahip olacak kamu kesimi tanımlaması tercih edilerek, toplam kamunun kanun kapsamına alınması amaçlanıyor.

Tasarıda, ''genel yönetim'' ve ''genel yönetim açığı'' tanımlarına yer verilerek uygulamada açıklık sağlanması amaçlanıyor. Bu tanımlar ile uluslararası standartlara uygunluk vurgulanıyor; Maliye Bakanlığı, genel yönetim açığının hesaplanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkili kılınıyor.

-MALİ KURALLAR FORMÜLLE AÇIKLANIYOR-

Tasarıda, kamu mali yönetiminde ve bütçeleme sürecinde uygulanacak mali kurallar formülle açıklanıyor.

Herhangi bir yılda genel yönetim açığının gayrisafi yurtiçi hasılaya oranı, bir önceki yıl genel yönetim açığının gayrisafi yurtiçi hasılaya oranına, genel yönetim açık uyarlamasının eklenmesi suretiyle hesaplanan tavanı aşamayacak.

Genel yönetim açık uyarlaması, açık etkisi ile konjonktürel etkinin toplamından oluşacak.

Açık etkisi; bir önceki yıl genel yönetim açığının gayrisafi yurtiçi hasılaya oranından, genel yönetim açığının gayrisafi yurtiçi hasılaya oranına ilişkin uzun dönemli hedef olan yüzde 1'inin çıkarılması sonucu bulunan değerin -0,33 ile çarpılması suretiyle hesaplanacak.

Konjonktürel etki, ilgili yıl reel gayrisafi yurtiçi hasıla artış oranından yüzde 5'in çıkarılması sonucu bulunan değerin -0,33 ile çarpılması suretiyle hesaplanacak.

Döner sermayeli işletmelerin bütçelerinde gelir ve gider denkliğinin sağlanması esas olacak. Böylece, döner sermayeli işletmelerin kendi gelirleri ile giderlerini karşılaması ve merkezi yönetime mali yük ve risk oluşturmaması hedefleniyor.

KİT'ler ve bağlı ortaklıkları ile sermayesinin yarısından fazlası kamuya ait işletmeci kuruluşlar toplulaştırılmış bazda borçlanma gereği oluşturamayacak. Böylece; merkezi yönetim ile sermaye transferi, görev zararı, kredi kullanımı temettü ve hasılat payı ödemeleri altında mali ilişki içinde bulunan bu işletmelerin mali performansının artırılması amaçlanıyor.

-MALİ KURAL NASIL UYGULANACAK-

Tasarıyla, mali kuralın nasıl uygulanacağı ve mevcut politika metinleri ile bütçe hazırlama sürecine nasıl dahil edileceği belirleniyor.

Genel yönetim açığının gayri safi yurt içi hasılaya oranına ilişkin tavanın, Orta Vadeli Program ve Mali Plan ile 3'er yıllık dönem için kamuoyuna açıklanması amaçlanıyor. Genel yönetim açığının gayrisafi yurt içi hasılaya oranında ve reel gayrisafi yurt içi hasıla artış oranında bir değişiklik olması halinde bu tavan, Yüksek Planlama Kurulu toplantısı ve Orta Vadeli Program ve Mali Plan ile güncellenebilecek.

Herhangi bir yıl için mali kurala uyulup uyulmadığının kesin olarak tespiti, ilgili yıla ilişkin gerçekleşmeler dikkate alınarak yapılacak. Böylece, kamu mali yönetiminde önemli bir yer tutan Orta Vadeli Program ve Mali Plan, mali kural uygulamasının temel politika metni olacak; mali kuralın işletilmesi, güncellenmesi ve kamuoyuna duyurulması şeffaf ve standart hale getirilecek.

Orta Vadeli Program ve Mali Planın içeriği, mali kural uygulamaları ve uluslararası iyi uygulamalar çerçevesinde genişletilecek. Böylece, Orta Vadeli Program ve Mali Planın hazırlanmasında esas alınan temel ekonomik hedefler, tahminler ve varsayımlar ile bunların tutarlılığına ilişkin değerlendirmelere ayrıntılı bir şekilde yer verilerek kamuoyunun daha açık bilgilendirilmesi sağlanacak.

-SAPMA OLURSA TEDBİRLER ALINACAK-

Kuraldan sapma riskinin ortaya çıkması halinde, Maliye Bakanlığı, Devlet Planlama Teşkilatı (DPT) ve Hazine Müsteşarlığınca müştereken tedbir alternatifleri hazırlanacak ve Bakanlar Kuruluna sunulacak.

Mali kural uygulamasında tek istisna olan olağanüstü hal ilan edilmesi durumunda, genel yönetim kapsamındaki idarelerin bütçelerinde öngörülmeyen ilave harcamalar, genel yönetim açık tavanına eklenebilecek.

Orta Vadeli Program ve Mali Planın yayımını takip eden 15 gün içinde, Maliye Bakanı ile DPT'nin bağlı olduğu bakan, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunu özel gündemli bir toplantıda bilgilendirecek.

Sayıştay Başkanlığı, mali kural uygulamasında denetim görevi yapacak. Sayıştay, Mali Kural İzleme Raporunda yer alan verilerin doğruluğu, güvenilirliği ve önceden belirlenmiş standartlara uygunluğunu değerlendirecek ve sonuçları, raporun yayımından itibaren 45 gün içinde kamuoyuna açıklayacak.

Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin kesinleşmiş borç ve alacaklarının mahsup işlemleri ile alacaklarının terkin edilmesi işlemleri, bütçeleriyle ilişkilendirilmeksizin yapılamayacak.  (Star)




Bakan Şimşek'den 'Mali Kural' açıklaması

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.