banner628

27 Ekim 2021

SİGORTA PRİMİNE ESAS KAZANCIN TESPİTİ İSTEMİ - SOSYAL GÜVENLİK KURUMUNA MÜRACAAT

T.C.
YARGITAY
10. HUKUK DAİRESİ
E. 2020/9568
K. 2021/9528
T. 1.7.2021

SİGORTA PRİMİNE ESAS KAZANCIN TESPİTİ İSTEMİ ( 5521 SK Md. 7/3'te Dava Açılmadan Önce Sosyal Güvenlik Kurumuna Müracaatın Olması ve Kurumca Müracaata Konu İstemin Zımnen ya da Açıkça Reddedilmesi Gerektiği Dava Şartı Olarak Düzenlenmiş Olup Davacı Tarafından Davaya Konu İstem Hakkında Dava Tarihinde SGK'ya Müracaat ve Kurum Tarafından Bu Müracaata Konu İstemin Reddine İlişkin Bir İşlem veya Eylem Bulunmadığı - Mahkemece Davacı Tarafa Kesin Süre İhtaratlı Önel Verilmesi Gerektiği )

SOSYAL GÜVENLİK KURUMUNA MÜRACAAT ( Mahkemece Davacı Tarafa 5521 SK Md. 7/3'teki Düzenleme Doğrultusunda Davaya Konu İstemi Hakkında Sosyal Güvenlik Kurumuna Müracaat Etmesi ve Bu Müracaat Hakkında Kurumun Red İradesini Gösterir İşlem veya Eyleminin Olduğunu Belgelemesi İçin Kesin Süre İhtaratlı Önel Verilmesi Gerektiği - Bu Süre İçerisinde Dava Şartı Eksikliğinin Tamamlanmaması Halinde Davanın Dava Şartı Yokluğu Sebebiyle Usulden Reddedilmesi Dava Şartının Tamamlanması Halinde ise Davanın Esasına Girilerek Karar Verilmesi Gerektiği )

DAVA ŞARTI ( Mahkemece Davacı Tarafa 6100 Sayılı HMK'nın 115/2. Maddesi Uyarınca 5521 SK Md. 7/3'teki Düzenleme Doğrultusunda Davaya Konu İstemi Hakkında Sosyal Güvenlik Kurumuna Müracaat Etmesi ve Bu Müracaat Hakkında Kurumun Red İradesini Gösterir İşlem veya Eyleminin Olduğunu Belgelemesi İçin Kesin Süre İhtaratlı Önel Verilmesi Bu Süre İçerisinde Dava Şartı Eksikliğinin Tamamlanmaması Halinde Davanın Dava Şartı Yokluğu Sebebiyle Usulden Reddedilmesi Dava Şartının Tamamlanması Halinde ise Davanın Esasına Girilerek Karar Verilmesi Gerektiği )

5521/m.7/3

6100/m.115/2

ÖZET : Dava, sigorta primine esas kazancın tespiti istemine ilişkindir.

6552 Sayılı Kanun'un 64. maddesiyle 5521 Sayılı Kanun'un 7. maddesine 3. fıkra olarak eklenen düzenleme gereği, dava açılmadan önce Sosyal Güvenlik Kurumuna müracaatın olması ve Kurumca müracaata konu istemin zımnen ya da açıkça reddedilmesi gerektiği dava şartı olarak düzenlenmiş olup, davacı tarafından 5521 Sayılı Kanun'un 7/3 maddesine uygun bir şekilde, davaya konu istem hakkında, dava tarihinde Sosyal Güvenlik Kurumuna müracaat ve Kurum tarafından bu müracaata konu istemin reddine ilişkin bir işlem veya eylem bulunmadığı görülmekle, mahkemece, davacı tarafa 6100 Sayılı HMK.'nun 115/2. maddesi uyarınca, 6552 Sayılı Kanun'un 64. maddesiyle 5521 SK'nın 7. maddesine üçüncü fıkra olarak eklenen düzenleme doğrultusunda, davaya konu istemi hakkında Sosyal Güvenlik Kurumuna müracaat etmesi ve bu müracaat hakkında anılan yasal düzenleme uyarınca Kurumun red iradesini gösterir işlem veya eyleminin olduğunun belgelenmesi için kesin süre ihtaratlı önel verilmeli, bu süre içerisinde dava şartı eksikliğinin tamamlanmaması halinde, dava dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddedilmeli, Kuruma müracaat ve müracaatın reddine dair Kurum işlem veya eylemine ilişkin dava şartının tamamlanması halinde ise davanın esasına girilerek, varılacak sonuca göre karar verilmelidir. Bu nedenle karar bozulmuştur.

DAVA : Dava, sigorta primine esas kazancın tespiti istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine dair verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesince verilen kararın, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR : I-)İSTEM

Davacı, asgari ücret dışında eksik yatırılan prim bedellerinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II-CEVAP

Davalılar, davanın reddini savunmuştur.

III-MAHKEME KARARI

A-)İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

B-)BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI:

Davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Davacı vekili verilen kararın hatalı olduğunu belirtip, kararın bozulmasını istemiştir.

V-)İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/2. fıkrasında, “Diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler saklıdır.” şeklinde düzenlenme gözetildiğinde, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanun'u dışındaki kanunlar ile de dava şartı düzenlenebileceği anlaşılmaktadır.

11.09.2014 tarihli Mükerrer Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6552 Sayılı Kanun'un 64. maddesiyle 5521 Sayılı Kanun'un 7. maddesinin üçüncü fıkra olarak “31/5/2006 tarihli ve 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile diğer sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan uyuşmazlıklarda, hizmet akdine tabi çalışmaları nedeniyle zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti talepleri hariç olmak üzere, dava açılmadan önce Sosyal Güvenlik Kurumuna müracaat edilmesi zorunludur. Diğer kanunlarda öngörülen süreler saklı kalmak kaydıyla yapılan müracaata altmış gün içinde Kurumca cevap verilmezse talep reddedilmiş sayılır. Kuruma karşı dava açılabilmesi için taleplerin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması şarttır. Kuruma başvuruda geçirilecek süre zamanaşımı ve hak düşürücü sürelerin hesaplanmasında dikkate alınmaz.” hükmü eklenmiştir.

Dava şartları, mahkemenin davanın esası hakkında yargılamanın devamı için gerekli olan şartlardır. Diğer bir anlatımla; dava şartları, dava açılabilmesi için değil mahkemenin davanın esasına girebilmesi için aranan kamu düzeni ile ilgili zorunlu koşullardır.

HMK.'nun 115/2. maddesindeki kurala göre, “Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder”. Düzenleme gereğince, eksik olan bir dava şartı, belirli bir süre verilerek giderilebilecek ise hâkim tarafından eksikliğin giderilmesi için kesin süre verilmesi gerekir. Bu süre içinde dava şartı eksikliği tamamlanmaz ise dava, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddedilmelidir.

Eldeki davada davacı, prime esas kazancın tespitini istemiştir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir. Yukarıda belirtilen açıklamalar ışığında, 11.09.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6552 Sayılı Kanun'un 64. maddesiyle 5521 Sayılı Kanun'un 7. maddesine 3. fıkra olarak eklenen düzenleme gereği, dava açılmadan önce Sosyal Güvenlik Kurumuna müracaatın olması ve Kurumca müracaata konu istemin zımnen ya da açıkça reddedilmesi gerektiği dava şartı olarak düzenlenmiş olup, davacı tarafından 5521 Sayılı Kanun'un 7/3 maddesine uygun bir şekilde, davaya konu istem hakkında, dava tarihinde Sosyal Güvenlik Kurumuna müracaat ve Kurum tarafından bu müracaata konu istemin reddine ilişkin bir işlem veya eylem bulunmadığı görülmekle, mahkemece, davacı tarafa 6100 Sayılı HMK.'nun 115/2. maddesi uyarınca, 6552 Sayılı Kanun'un 64. maddesiyle 5521 Sayılı Kanun'un 7. maddesine üçüncü fıkra olarak eklenen düzenleme doğrultusunda, davaya konu istemi hakkında Sosyal Güvenlik Kurumuna müracaat etmesi ve bu müracaat hakkında anılan yasal düzenleme uyarınca Kurumun red iradesini gösterir işlem veya eyleminin olduğunun belgelenmesi için kesin süre ihtaratlı önel verilmeli, bu süre içerisinde dava şartı eksikliğinin tamamlanmaması halinde, dava dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddedilmeli, Kuruma müracaat ve müracaatın reddine dair Kurum işlem veya eylemine ilişkin dava şartının tamamlanması halinde ise davanın esasına girilerek, varılacak sonuca göre karar verilmelidir.

O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilerek, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak, İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi kararının, HMK'nın 373/1. maddesi gereğince kaldırılarak, temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine ve kararın bir örneğinin ilgili Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, Üye ...'ın muhalefetine karşı, Başkan ... ile Üyeler ..., ... ve ...' nın oyları oy çokluğuyla, 01.07.2021 gününde karar verildi.

KARŞI OY GEREKÇESİ

1. Çoğunluk ile aradaki temel uyuşmazlık “kurum ve işveren aleyhine açılan prime esas kazancın tespiti isteminde, 7036 Sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 4. Maddesinde düzenlenen kuruma başvuru şartının aranıp aranmayacağı, tamamlanabilir dava şartının verilen süre içinde yerine getirilmemesi nedeni ile davanın dava şartı yokluğu nedeni ile reddi gerekip gerekmediği” noktasında toplanmaktadır.

2.İlk derece mahkemesinin davanın reddine dair kararının istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince davacı tarafın istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

3.Verilen kararın temyiz edilmesi üzerine ise çoğunluk görüşü ile “dava tarihinde yürürlükte olan 5510 Sayılı kanunun 7/3, dava sırasında yürürlüğe giren 7036 Sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 4. Maddesi uyarınca davacının öncelikle uyuşmazlık hakkında kuruma başvuru şartını yerine getirmesi gerektiği, tamamlanabilir dava şartı olduğundan süre verilerek, kuruma başvuru şartını yerine getirilmemesi halinde dava şartı yokluğu neden ile davanın reddine karar verilmesi gerektiği” gerekçesi ile bozulmasına karar verilmiştir.

4.11.09.2014 tarihli Mükerrer Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 6552 Sayılı Kanununun 64.maddesiyle değişik 5521 Sayılı Kanununun 7/3 ve daha sonra 25.10.2017 tarihinde 5521 Sayılı kanunu yürürlükten kaldıran 7036 Sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 4. Maddesinde açıkça “5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile diğer sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan uyuşmazlıklarda, hizmet akdine tabi çalışmaları nedeniyle zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti talepleri hariç olmak üzere, dava açılmadan önce Sosyal Güvenlik Kurumuna başvurulması zorunludur” hükmüne yer verilmiştir.

5.Aynı maddenin 2. fıkrasına göre ise “Hizmet akdine tabi çalışmaları nedeniyle zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti talebi ile işveren aleyhine açılan davalarda, dava Kuruma resen ihbar edilir. İhbar üzerine davaya davalı yanında ferî müdahil olarak katılan Kurum, yanında katıldığı taraf başvurmasa dahi kanun yoluna başvurabilir. Kurum, yargılama sonucu verilecek kararı kesinleştikten sonra uygulamakla yükümlüdür.

6.Görüldüğü gibi kurumun feri müdahil olduğu zorunlu sigortalılık sürelerinin tespitinde, kurum doğrudan taraf olmadığından ve bu tür davalarda işveren taraf gösterildiğinden, kuruma başvuru zorunluluğu yoktur. Kaldı ki sigortalının kuruma başvurusu üzerine, bir an için kurum kabul etse dahi, kurumun tek taraflı bu kabulü işvereni bağlamayacaktır. Zira sigortalılık sürelerinin tespitinde, işveren doğrudan taraftır ve işverenin hakları doğrudan etkilenmektedir.

7.Diğer taraftan zorunlu sigortalılık süresinin tespiti sadece hizmet tespitini içermez. Aynı zamanda prime esas kazanç tespitini de içerir. Bu yönü ile de kuruma başvuru şartını içermemektedir.

8.Somut uyuşmazlıkta davacı davalı işverenin davalı olarak, kurumu ise feri müdahil göstererek, prime esas kazanç tespiti talep etmiştir. Zorunlu sigortalılık tespiti niteliğindeki bu istem ve kurumun feri müdahil olması neden ile kuruma başvuru zorunluluğu bulunmamaktadır. İlk derece mahkemesinin esas girmesi isabetlidir. Temyiz incelemesinin esastan yapılması gerekirken, çoğunluk görüşü ile usulden bozulması isabetsiz olmuştur.

9.Yukarda açıklanan açıklamalar nedeni ile kararın esas yönünden incelenmesi gerekirken, usul yönünde bozulması yönündeki çoğunluk görüşüne katılınmamıştır.

kazanci.com.tr

banner626
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.