Bilişim Suçları ve İnternet İletişim Hukuku

Kitap Hakkında

"Bilişim Suçları ve İnternet İletişim Hukuku" lisans seviyesindeki hukuk öğrencilerinden akademisyenlere kadar her seviyedeki okuyucuya hitap etmesi hedeflenen çok yönlü bir kitaptır. Bilişim hukuku alanına yeni ilgi duyan hukukçular ve fakültelerinde bilişim hukuku dersi alan öğrenciler için temel bir bilgi kaynağı olması amacıyla kitapta yer alan konular tüm açılardan incelenip açıklanmıştır. Bu yönüyle bir genel bilgi/ders kitabı niteliğindeki kitabın yeni okuyucularımıza faydalı olacağı kanısındayım. 

Lisansüstü eğitim alan ve bu alanda bilimsel çalışma/araştırma yapan okuyucular için kitapta konu, öğretideki farklı görüşler ve karşılaştırmalı hukuk içerecek şekilde derinlemesine incelenmiştir. Kitap, bu özelliğinin yanı sıra güncel ve geniş kaynakçası ile okuyuculara yol gösterici niteliktedir. Uygulamada karşılaşılan sorunlara yanıtlar getiren ve içerisinde yer alan çok sayıda güncel yargı kararı ile kitap, uygulayıcı okuyucular için de başvuru kaynağı özelliği taşımaktadır.

İlk hazırlık sürecinden bu yana on altı yıl geçmesine rağmen, her basıda güncellenerek yenilenmesi neticesinde kitap, hızla gelişen bilişim alanında karşılaşılabilecek hukuki sorunları en güncel haliyle okuyucuya aktaran dinamik bir bilgi kaynağı kimliği kazanmıştır.

Bu yönleri ile kitap, bilişim hukukuna ve özellikle bilişim suçları ile internet iletişim hukukuna ilgi duyan her seviyedeki okuyucuya yeterli ve doyurucu bilgiyi sağlayabilecek niteliktedir.

Konu Başlıkları


    Bilişim Alanında Suçlar
    Bilişim Sistemleriyle İşlenen Hırsızlık ve Dolandırıcılık Suçları
    Bilişim Sistemleri Kullanılarak İşlenen Hakaret, Tehdit, Müstehcenlik vb. Suçlar
    Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nda Düzenlenen Bilişim Suçları
    Elektronik İmza Kanunu'nda Düzenlenen Suçlar ve Kabahatler
    Bilişim Suçlarına İlişkin Ceza Muhakemesi Hukuku Koruma Tedbirleri
    Adli Bilişim ve Delil Elde Etme Yöntemleri
    Avrupa Siber Suç Sözleşmesi'nin Düzenlemeleri
    İnternet İletişim Hukuku ve Düşünce Özgürlüğü

...

İÇİNDEKİLER

Yedinci Baskıya Önsöz  7

Altıncı Baskıya Önsöz  9

Beşinci Baskıya Önsöz  11

Dördüncü Baskıya Önsöz  15

Üçüncü Baskıya Önsöz  19

İkinci Baskıya Önsöz  21

Birinci Baskıya Önsöz  23

Kısaltmalar  47

Giriş  51

Birinci Bölüm

BİLGİSAYARIN, BİLİŞİMİN, BİLİŞİM SUÇLARININ VE

İLGİLİ KAVRAMLARIN TANIMI İLE BİLGİSAYARIN VE

BİLİŞİM SUÇLARININ TARİHÇESİ

I. TERİM VE KAVRAM  57

A. Bilgisayar  58

1. Bilgisayar Terimi  58

2. Bilgisayarın Tanımı  59

a. Bilgisayarın Yaptığı İşler ve Fonksiyonlarına Göre Yapılan Tanım  60

b. Bilgisayarın Fiziksel Özellikleri ile Yaptığı İşler ve Fonksiyonlarına Göre Yapılan Tanım  61

c. Bilgisayarı Oluşturan Ana Parçalar  62

aa. Ana İşlemci  62

bb. Salt Okunur Bellek  63

cc. Rasgele Erişilebilen Bellek  63

dd. Çevre Giriş – Çıkış Birimleri  63

ee. İşletim Yazılımı  64

ff. Uygulama Yazılımı  65

d. Bilgisayar Çeşitleri  65

e. Ayırt Edici Öğeler ve Bağdaştırıcı Tanım  65

f. Değerlendirme ve Görüşüm  66

g. Bilgisayarın Çalışma Mantığı ve Sistemi  67

B. Bilişim ve Bilişim Sistemi  68

C. Bilişim Suçu  72

1. Terim Sorunu  72

2. Bilişim Suçu Kavramının İçeriği  75

D. Veri  78

E. İnternet  79

1. Tanım  79

2. İnternetin Teknik Yapısı, Alt Yapısı ve Yönetim Biçimi  82

a. İnternetin Teknik Yapısı  82

aa. TCP/IP Protokolü  82

bb. World Wide Web Sistemi  83

b. İnternetin Alt Yapısı  83

c. Genel Olarak İnternetin Yönetim Biçimi  83

II. TARİHİ GELİŞİM  87

A. Bilgisayarın Tarihi Gelişimi  87

1. Birinci Dönem  89

2. İkinci Dönem  89

3. Üçüncü Dönem  90

4. Dördüncü Dönem  90

B. İnternetin Tarihi Gelişimi  92

C. Bilişim Suçlarının Tarihi Gelişimi  94

İkinci Bölüm

BİLİŞİM SUÇLARININ İŞLENME ŞEKİLLERİ, KRİMİNOLOJİ,

EKONOMİK SUÇLAR, TERÖRİZMLE İLİŞKİSİ VE KARŞILAŞTIRMALI

HUKUKTA BİLİŞİM SUÇLARI

I. BİLİŞİM SUÇLARININ İŞLENME ŞEKİLLERİ  103

A. Genel Olarak  103

B. İşlenme Şekilleri  104

1. Truva Atı (Trojan Horse)  104

2. Salam Tekniği  105

3. Sistem Güvenliğinin Kırılıp İçeri Girilmesi (Hacking)  106

a. Suç İşleyen Bilişim Korsanları (Hacker)  106

b. Sistem Güvenliğini Test Eden Eski Bilişim Korsanları (Ethical Hacker)  109

4. Ağ Solucanları (Network Worms)  109

5. Tavşanlar (Rabbits)  110

6. Bukalemunlar (Chameleon)  111

7. Mantık Bombaları (Logic Bombs)  111

8. Bilişim Virüsleri  112

9. İstem Dışı Alınan Elektronik Postalar (Spam)  113

10. Hukuka Aykırı İçerik Sunulması  116

11. DoS ve DDoS Atakları  117

12. Phising Saldırıları  117

13. Parola Kırma Saldırıları  117

14. Botnet Saldırısı  118

15. Çöpe Dalma  119

16. DNS’in Haksız Şekilde Kötüye Kullanılması  119

17. Web Sayfası Yönlendirme  120

18. Tarama  120

19. Diğer Yöntemler  121

II. BİLİŞİM SUÇLARININ KRİMİNOLOJİ VE EKONOMİK SUÇLARLA İLİŞKİSİ  121

A. Bilişim Suçlarının Kriminoloji ile İlişkisi  121

1. Genel Olarak  121

2. Bilişim Suçu Faillerinin Genel Özellikleri  124

B. Bilişim Suçlarının Ekonomik Suçlar ile İlişkisi  126

1. Ekonomi Hukuku  127

2. Beyaz Yaka Suçluluğu ve Ekonomik Suç  129

a. Beyaz Yaka Suçluluğu  129

b. Ekonomik Suç Kavramı ve Tanımı  131

aa. Kriminolojik – Sosyolojik Açıdan Ekonomik Suçlar  132

bb. Ceza Muhakemesi Kuralları Açısından Ekonomik Suçlar  132

cc. Suçla Korunan Hukuksal Değer Açısından Ekonomik Suçlar  133

c. Değerlendirme ve Görüşüm  134

3. Ekonomik Suç Olarak Bilişim Suçları  134

III. SOSYAL MEDYA  136

A. Genel Olarak  136

B. Tanım  137

C. Sosyal Medyanın Biçimleri  138

D. Sosyal Medyanın Endüstriyel Medyadan Farkı  139

E. Sosyal Medyanın Şirketler Üzerindeki Etkisi  140

F. Sosyal Otoritenin İnşası  140

G. Sosyal Medyanın İnternet Kullanımına Etkileri  141

H. Sosyal Medyanın Olası Tarihsel / Politik Etkileri  144

I. Sosyal Medyadan Ortaya Çıkan Sosyal Pazarlamanın Ekonomik Etkileri  145

İ. Sosyal Medyanın Eğitime Etkileri  147

J. Sosyal Medyayı Oluşturan İçeriklerin Sahipliği  147

K. Sosyal Medyaya Getirilen Eleştiriler  148

IV. KİTLE İLETİŞİM ARAÇLARININ –ÖZELLİKLE İNTERNETİN– TERÖRİZME ETKİSİ  149

A. Genel Olarak Terörizm ve Terörizmin Tanımı  149

B. Genel Olarak Teknolojideki ve Bilişim Teknolojilerindeki Gelişmelerin Terörizmin Üzerindeki Etkileri  152

1. Ulaştırma Araçlarındaki Teknolojik Gelişmelerin Terörizm Üzerindeki Etkileri  154

2. Silah Teknolojisindeki Gelişmelerin Terörizm Üzerindeki Etkileri  156

3. Bireysel Haberleşme Araçları Teknolojisindeki Gelişmelerin Terörizm Üzerindeki Etkileri  157

4. Bilişim Sistemlerindeki Gelişmelerin Terörizm Üzerindeki Etkileri  157

C. Kitle İletişim Araçlarındaki Gelişmelerin Terörizm Üzerindeki Etkileri  162

1. Genel Olarak Kitle İletişim Araçları ile Terörizmin İlişkisi  162

2. Kitle İletişim Araçlarının Terör Eylemlerini Yansıtması  165

a. Eylem Sırasında Yansıtması  167

b. Eylem Sonrasında Yansıtması  169

3. Kitle İletişim Araçlarının Terör Eylemlerini Yansıtması Konusundaki Tartışmaların İfade ve Basın Özgürlüğü Açısından Değerlendirilmesi  169

a. Sınırlamanın Yasa ile Yapılması Gerektiği Yönündeki Görüş  170

b. Sınırlamanın Kendi Kendine Kontrol ile Yapılması Gerektiği Yönündeki Görüş  171

D. Siber Terörizm  173

1. Kavram ve Tanım  173

2. Siber Terörün Geleneksel Terörden Farkları ve Avantajları  176

3. Siber Terörün Riski ve Saldırı Yöntemleri  178

E. Siber Savaş  181

F. Hacktivizm ve Hacktivist Eylemlerin Hukuki Açıdan Değerlendirilmesi  183

G. Değerlendirme ve Görüşüm  184

V. BİLİŞİM SUÇLARININ ULUSLARARASI BOYUTU, ULUSLARARASI HUKUKTA VE YABANCI ULUSAL HUKUKLARDA BİLİŞİM SUÇLARINA İLİŞKİN YAPILAN DÜZENLEMELER  187

A. Bilişim Suçlarının Uluslararası Boyutu  187

1. Bilişim Suçlarıyla Mücadelede Uluslararası İşbirliğinin Gerekliliği  187

2. Bilişim Suçlarının Sınır Aşan Suçlar Olmasının Nedenleri  189

3. Bilişim Suçlarının Uluslararası Ceza Hukuku ile İlişkisi  191

4. Değerlendirme ve Görüşüm  194

B. Uluslararası Hukukta Bilişim Suçları  196

1. Avrupa Konseyi’nce Bilişim Suçlarıyla İlgili Yapılan Çalışmalar  196

a. Avrupa Siber Suç Sözleşmesi  198

b. Bilişim Sistemleri Aracılığıyla İşlenen Irkçı ve Yabancı Düşmanı Eylemlerin Suç Haline Getirilmesi İçin Avrupa Siber Suç Sözleşmesi’ne Ek Protokol  201

2. Türkiye Açısından Uluslararası Adli Yardımlaşmanın Hukuki Dayanakları  202

a. Adli Yardımlaşmada Temel İlkeler  204

aa. Talepler Talep Edilen Devletin Mevzuatına Göre Yerine Getirilir  204

bb. Kural Olarak Masraf Alınmaz  204

cc. Talep Belgesi ve Ekleri Talep Edilen Devletin Resmi Diline Çevrilir  204

b. Adli Yardımlaşma Talebinin Reddi Sebepleri  204

aa. Talep Edilen Devletin Talebi Siyasi Suçlarla veya Mali Suçlarla İlgili Kabul Etmesi  205

bb. Talep Edilen Devletin Talebin Yerine Getirilmesini Egemenlik, Kamu Düzeni veya Diğer Çıkarlarına Aykırı Görmesi  205

c. Çifte Cezalandırılabilirlik Koşulu  205

3. Avrupa Siber Suçlar Sözleşmesi Kapsamında Adli Yardımlaşma  205

a. Adli Yardımlaşma ile İlgili Sözleşme Maddeleri  206

b. Bilişim Suçlarında Trafik Bilgisi / Ip Numarası Teminine Yönelik Adli Yardımlaşma Talepleri  208

c. Bilişim Suçlarında Suçun İşlendiği Yerin veya Şüphelinin Bulunduğu Yerin Bilinmemesinden Kaynaklanan Sorunlar  208

d. Adli Makamlarca Doğrudan IP Bilgisi ve Trafik Verisi Temin Edilebilecek Durumlar  209

e. Bilişim Suçlarında 7/24 Kapsamında Uluslararası İstinabe  209

4. Avrupa Birliği’nce Bilişim Suçlarıyla İlgili Yapılan Çalışmalar  209

5. Diğer Ulusalüstü Kuruluşlarca Bilişim Suçlarıyla İlgili Yapılan Çalışmalar  210

C. Ulusal Hukuklarda Bilişim Suçları  211

1. Genel Olarak  211

2. ABD Hukukunda Bilişim Suçları  211

a. Bilgisayar Sahtekarlığı ve Bilgisayarların Kötüye Kullanılması Yasası  213

b. İletişim Ahlak Yasası  213

c. Çocuk Pornografisinin Önlenmesi Yasası  214

d. Çocukların Online Yayınlardan Korunması Yasası  215

e. Elektronik Haberleşmenin Gizliliği Yasası  215

f. İnternette Kumarın Önlenmesi Yasası  216

g. Kimlik Hırsızlığı Yasası  216

h. Terörizmle Mücadele Yasası  216

ı. Bilişim Güvenliği Uzmanlığıyla İlgili Düzenlemeler  217

3. Alman Hukukunda Bilişim Suçları  219

4. İngiliz Hukukunda Bilişim Suçları  220

5. Fransız Hukukunda Bilişim Suçları  221

6. İtalyan Hukukunda Bilişim Suçları  222

7. Diğer Ülkeler Hukuklarında Bilişim Suçları  224

Üçüncü Bölüm

TÜRK CEZA KANUNU’NDA DÜZENLENEN BİLİŞİM SUÇLARI

I. TCK’NIN OLUŞUMU, GENEL OLARAK YAPISI VE SUÇ TİPLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI  227

A. TCK’nın Oluşumu  227

B. TCK’nın Genel Olarak Yapısı  228

C. TCK’da Düzenlenen Bilişim Suçlarının Sınıflandırılması  234

II. BİLİŞİM ALANINDA SUÇLAR BÖLÜMÜNDE DÜZENLENEN SUÇ TİPLERİ  235

A. Hukuka Aykırı Olarak Bilişim Sistemine Girme veya Sistemde Kalma Suçu

(m. 243/1–3)  235

1. Genel Olarak  235

2. Suçla Korunan Hukuksal Değer  239

a. Korunan Hukuksal Değerin Değişikliğe Uğraması Sorunu  239

b. Korunan Hukuksal Değerler  243

3. Tipiklik  246

a. Tipikliğin Maddi (Objektif) Unsurları  247

aa. Fail  247

aaa. Genel Olarak Fail  247

bbb. Tüzel Kişilerin Fail Olup Olamayacağı Sorunu  248

aaaa. Cezaların Şahsiliği İlkesi Açısından Tüzel Kişilerin Sorumluluğu  249

bbbb. Kusur İlkesi Açısından Tüzel Kişilerin Ceza Sorumluluğu  250

cccc. Hareket Teorisi Açısından Tüzel Kişilerin Ceza Sorumluluğu  251

dddd. Değerlendirme ve Görüşüm  252

eeee. Bilişim Suçları Açısından Tüzel Kişilerin Durumu  255

bb. Mağdur  255

cc. Suçun Konusu  256

dd. Eylem (Hareket)  257

ee. Bu Suç Açısından Ayrıca Netice Aranmaz  263

ff. Suçun Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Hali: Suç İşlenmesi Sonucu Sistemin İçerdiği Verilerin Yok Olması ya da Değişmesi (243/3)  264

gg. Suçun Nitelikli Halleri  266

aaa. Genel Olarak  266

bbb. Suçun Bedeli Karşılığı Yararlanılabilen Sistemler Hakkında İşlenmesi (243/2)  267

ccc. Failin Eyleminin Hem Nitelikli Halini Hem de Netice Sebebiyle Ağırlaşmış Halini İhlal Etmesi Durumu (243/2–3)  273

ddd. Suçun Terör Amacıyla İşlenmesi (3713 sayılı TMK m.4, 5)  274

b. Tipikliğin Manevi (Sübjektif) Unsuru  274

4. Hukuka Aykırılık Unsuru  278

a. Genel Olarak  278

b. “Hukuka Aykırı Olarak” İfadesi Suçun Unsurlarına Dahil Değildir  281

c. Mağdurun Rızası  283

d. Yasa Hükmünün Uygulanması  285

e. Haklı Savunma Mümkün Müdür?  285

f. Gazetecilik Mesleğinin İcrası Sisteme İzinsiz Girmek İçin Hakkın Kullanılması Hukuka Uygunluk Nedenini Oluşturmaz  286

g. Hukuka Uygunluk Sebeplerinde Sınırın Aşılması  287

5. Kusurluluk  288

a. Genel Olarak  288

b. Cebir ve Tehdit  291

c. Hukuka Aykırı Bağlayıcı Emrin Yerine Getirilmesi  292

6. Suçun Özel Görünüş Biçimleri  293

a. Teşebbüs  293

b. İştirak  294

c. İçtima  295

7. Yaptırım, Soruşturma ve Kovuşturma  300

B. Araya Girme Suçu (m. 243/4)  302

1. Genel Olarak  302

2. Suçla Korunan Hukuksal Değer  304

3. Tipiklik  304

a. Tipikliğin Maddi (Objektif) Unsurları  304

aa. Fail  304

bb. Mağdur  305

cc. Suçun Konusu  305

dd. Eylem (Hareket)  307

ee. Suçun Nitelikli Halleri  308

b. Tipikliğin Manevi (Sübjektif) Unsurları  308

4. Hukuka Aykırılık  308

5. Suçun Özel Görünüş Biçimleri  310

a. Teşebbüs  310

b. İştirak  310

c. İçtima  310

6. Yaptırım, Soruşturma ve Kovuşturma  311

C. Bilişim Sisteminin İşleyişinin Engellenmesi veya Bozulması Suçu ile Verilerin Yok Edilmesi veya Değiştirilmesi Suçu (m. 244/1–2)  311

1. Genel Olarak  311

2. Suçlarla Korunan Hukuksal Değerler  313

3. Tipiklik  316

a. Tipikliğin Maddi (Objektif) Unsurları  316

aa. Fail  316

bb. Mağdur  316

cc. Suçların Konusu  317

aaa. Genel Olarak  317

bbb. Sanal Gerçeklik Oyunlarındaki Özne ve Nesnelerin Suçun Konusunu Oluşturup Oluşturmayacağı  318

dd. Eylem (Hareket)  319

aaa. 244/1’de Düzenlenen Hareketler  320

aaaa. Bilişim Sisteminin İşleyişini Engellemek  320

bbbb. Bilişim Sisteminin İşleyişini Bozmak  321

bbb. 244/2’de Düzenlenen Hareketler  322

cccc. Verileri Bozmak  322

dddd. Verileri Yok Etmek  323

eeee. Verileri Değiştirmek  324

ffff. Verileri Erişilmez Kılmak  324

gggg. Bilişim Sistemine Veri Yerleştirmek  328

hhhh. Bilişim Sisteminde Var Olan Verileri Başka Bir Yere Göndermek  328

ccc. Değerlendirme ve Görüşüm  329

ddd. Suç Tipinde Yer Alan Hareketlerin ASSS ile Paralelliği  330

ddd. 244. Maddenin 1. ve 2. Fıkralarındaki Hareketlerin Farkı ve Uygulaması  331

ee. Netice  332

ff. Suçun Nitelikli Halleri  333

aaa. Suçun Bir Banka veya Kredi Kurumuna ya da Bir Kamu Kurum veya Kuruluşuna Ait Bilişim Sistemi Üzerinde İşlenmesi (244/3)  333

bbb. Suçun Terör Amacıyla İşlenmesi (3713 sayılı TMK m. 4, 5)  334

b. Tipikliğin Manevi (Sübjektif) Unsurları  334

4. Hukuka Aykırılık Unsuru  335

5. Suçun Özel Görünüş Biçimleri  336

a. Teşebbüs  336

b. İştirak  336

c. İçtima  336

6. Yaptırım, Soruşturma ve Kovuşturma  339

C. Bilişim Sistemi Aracılığıyla Hukuka Aykırı Yarar Sağlama Suçu (m. 244/4)  339

1. Genel Olarak  339

2. Suçla Korunan Hukuksal Değer  341

3. Tipiklik  342

a. Tipikliğin Maddi (Objektif) Unsurları  342

aa. Fail  342

bb. Mağdur  342

cc. Suçun Konusu  343

dd. Eylem (Hareket)  344

ee. Netice  348

b. Tipikliğin Manevi (Sübjektif) Unsurları  350

4. Hukuka Aykırılık Unsuru  351

5. Suçun Özel Görünüş Biçimleri  352

a. Teşebbüs  352

b. İştirak  353

c. İçtima  353

6. Yaptırım, Soruşturma ve Kovuşturma  355

D. Banka veya Kredi Kartlarının Kötüye Kullanılması Suçları (m. 245)  355

1. Genel Olarak  355

2. Suçla Korunan Hukuksal Değer  357

3. Tipiklik  360

a. Tipikliğin Maddi (Objektif) Unsurları  360

aa. Fail  360

bb. Mağdur  361

cc. Suçun Konusu  367

aaa. Banka Kartı  367

bbb. Kredi Kartı  368

ccc. Suçun Konusu Olarak Banka Kartı, Kredi Kartı ve Sağlanan Yarar  368

ddd. Banka veya Kredi Kartının Başkasına Ait Olması  369

dd. Eylem (Hareket)  370

aaa. Başkasına Ait Banka veya Kredi Kartıyla Hukuka Aykırı Yarar Sağlanması (245/1)  371

aaaa. Birleşik ve Serbest Hareketli Bir Suçtur  371

bbbb. Ele Geçirme ve Elde Bulundurma Hareketleri  372

cccc. Kullanma ve Kullandırtma Hareketleri  373

dddd. Henüz Hamiline Teslim Edilmeyen Kartla Yarar Sağlanması  374

eeee. Başkasına Ait Banka veya Kredi Kartlarının Alışverişte Kullanılması  375

ffff. Başkasına Ait Kredi Kartına Bağlı Ek Kart Çıkartılıp Kullanılması  379

gggg. Sanal Ağlar Üzerinde Kartla Alışveriş Yapılması  380

hhhh. Kartların Hamil ile Yapılan Anlaşmada Belirlenen Miktarın Üzerinde Kullanılması  380

ıııı. ATM’lerin Haksız Yarar Sağlamak İçin Kullanılması  381

iiii. Ölen Kişinin Banka Kartının Kullanılması Suretiyle Hesabından Para ya da Maaş Çekilmesi  383

jjjj. Başkasının Banka veya Kredi Kartının Üye İş Yerinde Slip Çekilerek Kullanılması  384

bbb. Başkalarına Ait Banka Hesaplarıyla İlişkilendirilerek Sahte Banka veya Kredi Kartı Üretilmesi, Satılması, Devredilmesi, Satın Alınması veya Kabul Edilmesi (245/2)  385

ccc. Sahte Oluşturulan veya Üzerinde Sahtecilik Yapılan Bir Banka veya Kredi Kartını Kullanmak Suretiyle Yarar Sağlanması (245/3)  388

aaaa. Serbest Hareketli Bir Suçtur  388

bbbb. Gerçeğe Aykırı Sahte Belgelerle Çıkarılan Kartla Yarar Sağlanması  389

cccc. Sahte Kartlarla Gerçek Olmayan Satış Belgesi Düzenlenmesi  395

dddd. Sahte Kartların Alışverişte Kullanılması  396

eeee. Sahte Banka veya Kredi Kartının Üye İş Yerinde Slip Çekilerek Kullanılması  397

ee. Netice  398

aaa. 245/1. – 3. Fıkralarda Yer Alan Suçlar Açısından Netice  398

bbb. 245/2. Fıkrada Yer Alan Suç Açısından Netice  399

b. Tipikliğin Manevi (Sübjektif) Unsurları  400

4. Hukuka Aykırılık Unsuru  400

5. Suçun Özel Görünüş Biçimleri  402

a. Teşebbüs  402

b. İştirak  408

c. İçtima  412

aa. Genel Olarak  412

bb. Zincirleme Suç Kuralının Uygulanması  413

aaa. 245/1 Açısından Zincirleme Suçun Uygulanması  413

bbb. 245/2 Açısından Zincirleme Suçun Uygulanması  418

ccc. 245/3 Açısından Zincirleme Suçun Uygulanması  419

cc. 245. Maddeye İlişkin Ortaya Çıkan Çeşitli İçtima Sorunları  420

aaa. Başkasına Ait Banka veya Kredi Kartıyla Hukuka Aykırı Yarar Sağlama Suçu (245/1) ile Hırsızlık Suçu (141) Aynı Eyleme Birlikte Uygulanabilir mi?  420

aaaa. YCGK’nın Konuyla İlgili Kararı  421

bbbb. Değerlendirme ve Görüşüm  423

bbb. Banka Kartının Yardım Etme Bahanesiyle Ele Geçirilmesi ve Paranın Fail Tarafından Alınması Halinde Hırsızlık Suçu Oluşur  425

ccc. Başkasına Ait Banka veya Kredi Kartıyla Hukuka Aykırı Yarar Sağlama Suçu (245/1) ile Dolandırıcılık Suçunun (157) İlişkisi  426

ddd. Başkasına Ait Banka veya Kredi Kartıyla Hukuka Aykırı Yarar Sağlama Suçu (245/1) ile Nitelikli Dolandırıcılık Suçunun (158/1–f) İlişkisi  428

eee. Başkasına Ait Banka veya Kredi Kartıyla Hukuka Aykırı Yarar Sağlama Suçu (245/1) ile Güveni Kötüye Kullanma Suçunun (155) İlişkisi  431

fff. Başkalarına Ait Banka Hesaplarıyla İlişkilendirilerek Sahte Banka veya Kredi Kartı Üretilmesi, Satılması, Devredilmesi, Satın Alınması veya Kabul Edilmesi (245/2) ile Belgede Sahtecilik Suçunun (204 – 207) İlişkisi  432

ggg. Sahte Banka veya Kredi Kartıyla Hukuka Aykırı Yarar Sağlama Suçu (245/3) ile Nitelikli Dolandırıcılık Suçunun (158/1–f) İlişkisi  433

hhh. 245. Maddenin 2. Fıkrası ile 3. Fıkrasının Birlikte İşlenmesi  435

ııı. 245. Madde ile 135 ve 136. Maddelerin Birlikte İşlenmesi  440

6. Kişisel Cezasızlık Nedenleri ve Cezayı Kaldıran Kişisel Nedenler  441

a. Fail ve Mağdur Arasındaki İlişki  442

b. Etkin Pişmanlık  443

7. Yaptırım, Soruşturma ve Kovuşturma  449

E. Yasak Cihaz ve Programların Üretilmesi ve Ticareti Suçu (m. 245/A)  452

1. Genel Olarak  452

2. Korunan Hukuksal Değer  455

3. Tipiklik  456

a. Tipikliğin Maddi (Objektif) Unsurları  456

aa. Fail  456

bb. Mağdur  456

cc. Suçun Konusu  456

dd. Eylem (Hareket)  457

b. Tipikliğin Manevi (Sübjektif) Unsurları  458

4. Hukuka Aykırılık Unsuru  458

5. Suçun Özel Görünüş Biçimleri  459

a. Teşebbüs  459

b. İştirak  459

c. İçtima  459

6. Yaptırım, Soruşturma ve Kovuşturma  460

III. MALVARLIĞINA KARŞI SUÇLAR ARASINDA YER ALAN BİLİŞİM SUÇLARI  460

A. Bilişim Sisteminin Kullanılması Yoluyla İşlenen Hırsızlık Suçu (m. 142/2–e)  460

1. Genel Olarak  460

2. Korunan Hukuksal Değer  463

3. Tipiklik  463

a. Tipikliğin Maddi (Objektif) Unsurları  463

aa. Fail  463

bb. Mağdur  463

cc. Suçun Konusu  463

aaa. Suçun Konusu Olarak Veri  463

bbb. Verinin Hırsızlık Suçunun Nitelikli Halini Oluşturup Oluşturmayacağına İlişkin Görüşler ve Yargıtay’ın Konuya İlişkin Kararları  464

aaaa. Verinin Hırsızlık Suçunun Nitelikli Halinin Konusunu Oluşturacağına İlişkin Görüş ve Yargıtay Kararları  464

bbbb. Verinin Hırsızlık Suçunun Nitelikli Halinin Konusunu Oluşturmayacağına İlişkin Görüş ve Yargıtay Kararları  465

cccc. YCGK’nın Verinin Hırsızlık Suçunun Nitelikli Halinin Konusunu Oluşturacağına İlişkin Kararı ve Bu Doğrultudaki Yargıtay Kararları  466

dddd. Değerlendirme ve Görüşüm  468

dd. Eylem (Hareket)  470

ee. Netice  471

ff. Suçun Nitelikli Hali  472

b. Tipikliğin Manevi (Sübjektif) Unsurları  472

4. Hukuka Aykırılık Unsuru  472

5. Suçun Özel Görünüş Biçimleri  472

a. Teşebbüs  472

b. İştirak  473

c. İçtima  473

6. Yaptırım, Soruşturma ve Kovuşturma  475

B. Bilişim Sisteminin Kullanılması Yoluyla İşlenen Dolandırıcılık Suçu (m. 158/1–f)  475

1. Genel Olarak Bilişim Sistemlerinin Dolandırıcılık Suçunun Nitelikli Halini Oluşturması  475

2. İnternet Alışveriş Siteleri Aracılığıyla Dolandırıcılık Suçunun İşlenmesi Nitelikli Hal midir?  482

3. Değerlendirme ve Görüşüm  484

4. Cezayı Kaldıran veya Azaltan Kişisel Nedenler  485

IV. BİLİŞİM SİSTEMLERİ ARACILIĞIYLA İŞLENEBİLECEK DİĞER SUÇ TİPLERİ  486

A. Haberleşmenin Engellenmesi Suçu (m. 124)  486

B. Hakaret Suçu (m. 125)  487

C. Haberleşmenin Gizliliğini İhlal Suçu (m. 132)  490

D. Kişiler Arasındaki Konuşmaların Dinlenmesi veya Kayda Alınması Suçu (m. 133)  492

E. Özel Hayatın Gizliliğini İhlal Suçu (m. 134)  494

F. Müstehcenlik Suçu (m. 226)  495

G. Bilişim Sistemlerinin Kullanılması Suretiyle Kumar Oynanması İçin Yer ve İmkan Sağlama (m. 228/3)  498

Dördüncü Bölüm

FİKİR VE SANAT ESERLERİ KANUNU İLE ELEKTRONİK İMZA

KANUNU'NDA DÜZENLENEN BİLİŞİM SUÇLARI

I. FİKİR VE SANAT ESERLERİ KANUNU’NDA DÜZENLENEN BİLİŞİM SUÇLARI  501

A. Genel Olarak  501

B. Mali, Manevi ve Bağlantılı Haklara Tecavüz Suçları (m. 71)  503

1. Genel Olarak  503

2. Suçla Korunan Hukuksal Değer  504

3. Tipiklik  505

a. Tipikliğin Maddi (Objektif) Unsurları  505

aa. Fail  505

bb. Mağdur  506

cc. Suçun Konusu  508

dd. Eylem (Hareket)  509

aaa. Manevi Haklara Yönelik Suçu Oluşturan Hareketler  509

aaaa. Umuma İletmek ve Yayımlamak  509

bbbb. Alenileşmemiş Eserin İçeriği Hakkında Bilgi Vermek  511

cccc. Esere Ad Koymak  511

dddd. Tanınmış Bir Başkasının Adının Konulması Suretiyle Eserin Dağıtılması, Yayılması ve Yayımlanması  511

eeee. Alıntı Yapılan Kaynağın Gösterilmemesi, Yanlış, Yetersiz veya Aldatıcı Kaynak Gösterilmesi  511

ffff. Eserin Değiştirilmesi  512

bbb. Maddi Haklara Yönelik Hareketler  512

aaaa. Eserin İşlenmesi  512

bbbb. Eserin Çoğaltılması  512

cccc. Eserin Failin Kendisi Tarafından Çoğaltılmış Kopyalarının Satışa Çıkarılması  513

dddd. Eserin Kiralama veya Kamuya Ödünç Verilmesi Suretiyle Yayılması  513

eeee. Eserin İthal Edilmesi  514

ffff. Eserin Temsil Edilmesi  514

gggg. Eserin Veri İletim Ağı Üzerinden Yayılması ve Yayımlanması  514

hhhh. Eserin Ticari Amaçla Satın Alınması  515

ıııı. Eserin Kişisel Amaç Dışında Bulundurulması ve Depolanması  515

ccc. Bağlantılı Haklara Yönelik Hareketler  515

ee. Netice  516

b. Tipikliğin Manevi (Sübjektif) Unsurları  516

4. Hukuka Aykırılık Unsuru  516

5. Suçun Özel Görünüş Biçimleri  518

a. Teşebbüs  518

b. İştirak  518

c. İçtima  519

6. Yaptırım, Soruşturma ve Kovuşturma  520

C. Eserin Topluma Sunulması Sırasında Görülen Bilgiler ve Bu Bilgileri Temsil Eden Sayılar veya Kodların Yetkisiz Olarak Ortadan Kaldırılması veya Değiştirilmesi Suçu (m. 71/2)  521

D. Koruyucu Programları Etkisiz Kılmaya Yönelik Hazırlık Hareketleri Suçu (m. 72)  522

II. ELEKTRONİK İMZA KANUNU’NDA DÜZENLENEN BİLİŞİM SUÇLARI  523

A. EİK’da Yer Alan Suçlar (m. 16 – 17)  523

B. Suçla Korunan Hukuksal Değer  526

C. Tipiklik  527

1. Tipikliğin Maddi (Objektif) Unsurları  527

a. Fail  527

b. Mağdur  527

c. Suçun Konusu  528

d. Eylem (Hareket)  530

aa. Elektronik İmza Oluşturma Verilerinin İzinsiz Kullanımı Suçu Açısından (EİK m. 16)  530

aaa. Genel Olarak  530

bbb. Verinin veya Aracın Elde Edilmesi  531

ccc. Verinin veya Aracın Verilmesi  531

ddd. Verinin veya Aracın Kopyalanması  532

eee. İmza Oluşturma Aracının Yeniden Oluşturulması  532

fff. İzinsiz Elektronik İmza Oluşturulması  532

bb. Elektronik Sertifikalarda Sahtekarlık Suçu Açısından (EİK m. 17)  533

aaa. Genel Olarak  533

bbb. Sahte Elektronik Sertifika Oluşturulması  534

ccc. Geçerli Sertifikaların Taklit Edilmesi  534

ddd. Geçerli Sertifikaların Tahrif Edilmesi  535

eee. Sahte Sertifika Kullanılması  535

e. Netice  536

f. Suçun Nitelikli Hali  536

2. Tipikliğin Manevi (Sübjektif) Unsurları  536

D. Hukuka Aykırılık Unsuru  537

E. Suçun Özel Görünüş Biçimleri  538

1. Teşebbüs  538

2. İştirak  538

3. İçtima  538

F. Yaptırım, Soruşturma ve Kovuşturma  539

G. EİK’da Yer Alan Kabahatler (m. 18)  539

Beşinci Bölüm

BİLİŞİM SUÇLARI AÇISINDAN CEZA MUHAKEMESİ KORUMA

TEDBİRLERİ, ADLİ BİLİŞİM VE BİLİŞİM SUÇLARIYLA MÜCADELEDE

ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER

I. GENEL OLARAK  543

II. BİLİŞİM SİSTEMLERİNE YÖNELİK CEZA MUHAKEMESİ KORUMA TEDBİRLERİ  544

A. Bilişim Sistemlerinde Arama, Kopyalama ve El Koyma  544

1. Yasal Dayanak  544

2. Somut Delillere Dayanan Kuvvetli Şüphe Sebeplerinin Varlığı  545

3. Başka Surette Delil Elde Etme İmkanının Bulunmaması  547

4. Arama ve Kopyalama Tedbiri  549

5. Elkoyma Tedbiri  549

6. CMK m. 134 Özel Bir Düzenlemedir  552

7. Uygulamadaki Eleştiriler ve Uygulanan Yöntem  552

B. Soruşturma ve Kovuşturmada Mevzuat Kaynaklı Yenilikler ve Eksiklikler  554

1. ASSS’nin İç Hukukumuzun Parçası Haline Gelmesi  554

2. 5651 sayılı Yasanın 3/4. Maddesi ile Soruşturma Açısından Getirilen Değişiklik ve AYM’nin 4. Fıkrayı İptalinden Sonraki Durum  554

3. CMK m. 134’e Göre Alınan İmajların Muhakeme Sonucunda Ne Yapılacağına İlişkin Belirsizlik Giderilmelidir  555

4. CMK m. 135’te Bilişim Suçlarının Belirtilmemesi Soruşturmaların Eksikliğine veya Hukuk Aykırı Delil Elde Edilmesine Yol Açmaktadır  556

C. IP Numarası Tek Başına Faili Göstermez  557

III. ADLİ BİLİŞİM  559

A. Giriş  559

B. Bilgisayar Kriminalistiği Bilimi  560

C. Adli Bilişim Kavramı  561

1. Tanım  561

2. Adli Bilişim Metodolojisinin Faydaları  562

D. Dijital Delil ve Dijital Delil Türleri  563

1. Dijital (Elektronik) Delil Nedir?  563

2. Dijital Delillerin Kullanılabilmeleri İçin Gereken Şartlar  564

3. Dijital Delillerin Bulunduğu Ortamlar  565

a. Anakart  565

b. İşlemci  565

c. Hafıza: RAM (Random Access Memory) – ROM (Read Only Memory) – Ön Bellek (Cache Memory)  566

d. Hard Disk (Sabit Disk Sürücüsü)  567

e. Floppy ve CD/DVD/BluRay  568

f. Hafıza Kartları  568

g. Dijital Depolama Birimleri  569

h. Cep Telefonları  569

ı. Dijital Kamera ve Fotoğraf Makineleri  569

i. Mp3 çalar/IPod  569

j. El Bilgisayarları (PDA, PALM, Pocket PC)  569

k. Taşınır Bellekler (Flash Memory)  570

l. Yazıcı, Faks, Fotokopi Makineleri ve Diğer Donanımlar  570

E. Adli Bilişimin Evreleri  570

1. Olay Yeri – Delil Toplama ve Muhafaza  571

2. Delilleri Toplamaya Başlamadan Önce Dikkat Edilecek Hususlar  571

a. Birinci Basamak  571

b. İkinci Basamak  572

3. Olay Yerinde Yapılmaması Gerekenler  572

a. Hata 1 – Bilgisayarı Çalıştırmak  572

b. Hata 2 – Bilgisayarın Sahibinden Yardım İstemek  572

c. Hata 3 – Bilgisayar Virüslerine Karşı Kontrol Yapmamak  573

d. Hata 4 – Elektronik Delillerinin Nakliyesi Sırasında Hiçbir Önlem Almamak  573

4. Canlı Analiz  573

5. Paketleme – Nakliye – Muhafaza  575

6. Elektronik Delillerin Gizli Yapısı  575

F. Elektronik Delillere Adli Bilişim Uzmanının Yaklaşımı  576

1. Genel Olarak  576

2. İnceleme  576

a. Disk Yazma Koruma İşlemi  576

b. İmaj Alma  576

c. Hash Değeri  578

d. İncelemenin Sonucu  580

3. Çözümleme (Değerlendirme/Analiz)  580

a. Bilgisayar Analiz Aşamaları  581

b. Cep Telefonu Analiz Aşamaları  581

c. Ağ Trafik Verilerinin Analiz Aşamaları  581

d. Harici Diskler, CD/DVD, Hafıza Kartları ve Flash Belleklerin Analiz Aşamaları  583

e. Kullanıcı Korumalı Dosyalar  583

f. Anti–Forensics ve Gizleme Yöntemleri  584

4. Uzmanların Uyması Gereken Genel İlkeler  584

5. Veri Kurtarma  584

6. Adli Bilişim Raporu Özellikleri ve Rapor Hazırlanması  585

IV. BİLİŞİM SUÇLARIYLA MÜCADELEDE ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER  585

A. Kişilerin ve/veya Kurumların Alması Gereken Önlemler  585

1. Genel Olarak  585

2. Sistem Güvenliğinin Sağlanması ve Test Edilmesi  587

B. Devletlerin Alması Gereken Önlemler  589

1. Bilişim Suçlarını Kovuşturan Birimlerin Kurulması ve Eğitilmesi  589

a. Genel Açıklamalar  589

b. ABD Örneği  590

c. Ülkemizdeki Durum  591

2. Sanal Terörizm Olgusuna Karşı Alınan Önlemler  592

3. Devletlerin Sanal Alanı Denetlemesi  592

4. Uluslararası İşbirliği Yapılması  594

5. Organize Suçluluk – Bilişim Suçları İlişkisi  594

V. OLMASI GEREKEN HUKUK AÇISINDAN BİLİŞİM SUÇLARI  598

A. Ceza Hukuku Açısından  598

B. Ceza Muhakemesi Hukuku Açısından  601

Altıncı Bölüm

İNTERNET İLETİŞİM HUKUKU

I. GİRİŞ  605

II. DÜŞÜNCE (İFADE) ÖZGÜRLÜĞÜNÜN ANLAMI, SINIRLARI VE İNTERNET AÇISINDAN ÖNEMİ  607

A. Kavram  608

B. Düşünce (İfade) Özgürlüğünün İçeriği  610

C. AİHS’de İfade Özgürlüğü  611

1. AİHS’in Doğuşu ve Türk Hukuk Düzenine Girişi  611

2. İfade Özgürlüğünün Anlamı ve Uygulanışı  612

a. AİHS’de İfade Özgürlüğü Kavramı  612

b. AİHS m. 10/I, İfade Özgürlüğünün İçeriği  613

c. AİHS m. 10/II, İfade Özgürlüğünün Sınırlanabildiği Haller  616

d. AİHS m. 10/II, Sınırlamanın Sınırı  622

D. Değerlendirme ve Görüşüm  624

III. İNTERNET İLETİŞİMİNİN ENGELLENMESİNE İLİŞKİN AYRIMLAR  626

A. İnternete Erişimin Engellenmesi – İnternet İletişiminin Engellenmesi Ayrımı  626

B. İnternet İletişiminin Teknik Açıdan Engellenebilirliği – Hukuki Açıdan Engellenebilirliği Ayrımı  627

1. Ayrımın Kapsamı  627

2. Teknik Açıdan Engelleme Yöntemleri  627

C. İnternet İletişiminin “Genel Engelleme – Özel Engelleme” Yöntemleriyle Engellenebilirliği Ayrımı  633

IV. 5651 SAYILI “İNTERNET ORTAMINDA YAPILAN YAYINLARIN DÜZENLENMESİ VE BU YAYINLAR YOLUYLA İŞLENEN SUÇLARLA MÜCADELE EDİLMESİ HAKKINDA KANUN” İLE GETİRİLEN DÜZENLEMELER  633

A. Yasanın Hazırlanış Süreci, Amacı ve Kapsamı  633

1. Yasanın Hazırlanış Süreci  633

2. Amacı ve Kapsamı  636

3. 5651 sayılı Yasada Yer Alan Tedbirlerin Hukuki Niteliği  637

B. İnternetin Yönetiminde Yer Alan Kurumlar  638

1. Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu  638

2. İnternet Geliştirme Kurulu  641

C. Tanımlar  641

D. Kamuyu Bilgilendirme Yükümlülüğü  642

E. Trafik Bilgisini Toplama ve İletme Görevi  645

F. İnternet Öznelerinin Sorumluluğu  650

1. Genel Olarak  650

2. Almanya Örneği  650

3. 5651 Sayılı Yasadaki Düzenleme  651

a. İçerik Sağlayıcıların Sorumlulukları ve Yükümlülükleri  651

b. Yer Sağlayıcıların Sorumlulukları ve Yükümlülükleri  654

c. Erişim Sağlayıcıların Sorumlulukları ve Yükümlülükleri  656

d. Erişim Sağlayıcıları Birliği  659

e. Toplu Kullanım Sağlayıcıların Sorumlulukları ve Yükümlülükleri  660

f. Değerlendirme ve Görüşüm  663

V. İNTERNET ERİŞİMİNİN GENEL ENGELLENMESİ (FİLTRELEME)  663

A. İnternet Hukuki Düzenlemelere Konu Olan Bir Alandır  665

B. İnternetin Yönetimi  667

C. Sanal Alanın Düzenlenmesine Yönelik Modeller  670

1. Ulusal Alanda Yapılan Düzenleme  671

2. Uluslararası Sözleşmelerle Yapılan Düzenleme  671

3. Uluslararası Kuruluşlar Aracılığıyla Yapılan Düzenleme  672

4. Kendi Kendine Yapılan Düzenleme (Self Regulation)  672

5. Düzenleme Modelleri Hakkındaki Görüşüm  673

D. Bir Kitle İletişim Aracı Olarak İnternet ve İletişiminin Engellenmesi  674

1. Genel Olarak Kitle İletişim Kavramı  674

2. İnternet İletişiminin Kötüye Kullanılması Olgusu  675

3. İnternet Yayıncılığı Açısından Basın Hukuku Kurallarının Uygulanabilirliği Sorunu  676

4. İnternet İletişiminin Genel Engellenmesine Yönelik Düşünceler  679

5. Devletlerin Sanal Alanı Düzenlemesi ve Genel Filtreleme  681

E. İnternet İletişiminin Genel Engellenmesine Yönelik Bir İdari Pratik – Telekomünikasyon Kurumu’nun İnternet Üzerindeki Yetkileri ve Aldığı Kararlar  682

F. 5651 Sayılı İnternet Yayınlarının Düzenlenmesi Hakkında Kanuna Göre İnternet İletişiminin Genel Engellenmesi  685

VI. İNTERNET ERİŞİMİNİN ÖZEL ENGELLENMESİ (ERİŞİMİN ENGELLENMESİ)  691

A. İnternet İletişiminin Mahkeme Kararıyla Engellenmesi  691

1. İnternet İletişiminin Mahkeme Kararıyla Engellenmesine İlişkin Örnek Olay  692

2. İnternet İletişiminin Mahkeme Kararıyla Engellenmesine İlişkin Örnek Olayın Değerlendirilmesi  694

3. AİHM’in 5651 Sayılı Yasanın AİHS’in 10. Maddesini İhlal Ettiğine Dair Kararı  696

4. Anayasa Mahkemesi’nin TİB’in İletişimin Engellenmesi Kararının İfade Özgürlüğünü İhlal Ettiğine Dair Kararı  700

“a. Kabul Edilebilirlik Yönünden  701

c. Değerlendirme ve Görüşüm  707

B. İnternet İletişiminin İdari Pratikle Engellenmesi – Telekomünikasyon Kurulu Kararıyla İletişimin Engellenmesi Örneği  708

1. İnternet İletişiminin İdari Pratikle Engellenmesine İlişkin Örnek Olay  708

2. İnternet İletişiminin İdari Pratikle Engellenmesine İlişkin Örnek Olayın Değerlendirilmesi  710

VII. 5651 SAYILI YASANIN İNTERNET İLETİŞİMİNİN ÖZEL ENGELLENMESİ (ERİŞİMİN ENGELLENMESİ) AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ  713

A. Erişimin Engellenmesi Kararı Verilebilecek Suç Tipleri  713

1. Genel Olarak  713

2. Müstehcen Yayınlar  715

3. Kumar Oynanması İçin Yer ve İmkan Sağlanması  719

4. Atatürk Aleyhine İşlenen Suçlar  721

5. Şans Oyunları Yasasıyla İlgili Suçlar  722

6. FSEK Ek Madde 6  722

B. Koruma Tedbiri Olarak Erişimin Engellenmesi Kararı  723

1. Yasal Dayanak  723

2. Kararı Verebilecekler  723

a. Yargıç ve Savcı  723

b. TİB Başkanı  724

3. Uygulanacak Yöntem  725

4. Tedbir Kararının Kalkması  726

5. Yaptırım  728

6. Uygulamadaki Durum ve Görüşüm  728

C. İdari Tedbir Olarak Erişimin Engellenmesi Kararı  732

1. Yasal Dayanak  732

2. Kararı Verebilecekler  732

3. İdari Tedbir Olarak Erişim Engellemenin Hukuki Niteliği  733

4. Uygulanacak Yöntem  740

5. Yaptırım  741

D. Haksız Engelleme Kararı Nedeniyle Tazminat  742

E. Hukuka Aykırı İçeriğin Yayından Çıkarılması ve Erişimin Engellenmesi (m. 9)  743

F. Özel Hayatın Gizliliği Nedeniyle İçeriğe Erişimin Engellemesi (m. 9/A)  747

G. Görevli Mahkeme  748

VIII. DEĞERLENDİRME VE GÖRÜŞÜMÜZ  749

Kaynakça  759

Yargı Kararları Dizini  787

AİHM Kararları Dizini  792

Kavramlara Göre Arama Dizini  793

Yazarın Özgeçmişi  799

Yazarın Diğer Eserleri  801

...

Doç. Dr. Murat Volkan Dülger

Murat Volkan Dülger, 2000 yılında İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden mezun olmuş, 2004 yılında İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsünden “Türk Ceza Hukuku’nda Bilişim Suçları” konulu çalışması ile yüksek lisans derecesini almıştır. Dülger, aynı enstitüde yürüttüğü doktora çalışmasını 2010 yılında tamamlayarak “Suçtan Kaynaklanan Malvarlığı Değerlerinin Aklanmasına İlişkin Suçlar ve Yaptırımlar” konulu doktora tezi ile hukuk doktoru unvanını almıştır. “Ceza Muhakemesi Hukukunda Dışlama Kuralı ve Hukuka Aykırı Delillerin Uzak Etkisi (Zehirli Ağacın Meyvesi Öğretisi)” başlıklı çalışmasıyla yapmış olduğu başvuru neticesinde 2016 yılında Ceza ve Ceza Muhakemesi Hukuku doçenti unvanını almıştır.

Dülger, çalışmalarını Ceza Hukuku, Ceza Muhakemesi Hukuku, Bilişim Hukuku, Kişisel Verilerin Korunması Hukuku ve Yapay Zekalı Varlıkların Hukuki Sorumluluğu alanlarında yoğunlaştırmıştır.

Murat Volkan Dülger, uzun yıllardır üyesi olduğu İstanbul Barosu Bilişim Hukuku Komisyonu’nun iki dönem başkan yardımcılığını, iki dönem de başkanlığını yapmıştır.

Dülger, “Avrupa Konseyi – Avrupa Birliği – Adalet Bakanlığı – Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu ve Türkiye Adalet Akademesi”nin ortak projesi olan “Türk Ceza Adalet Sisteminin Etkinliğinin Geliştirilmesi Ortak Projesi”nde Avrupa Konseyi uzmanı olarak yer almış ve “Bilişim Suçları, Soruşturma ve Kovuşturması” bölümüne katkı sağlamış, ayrıca bu konuda bir “Uygulama Rehberi” kaleme almıştır. Bunun yanı sıra Kalkınma Bakanlığı Bilgi Toplumu Dairesi Başkanlığı tarafından yürütülen “Bilgi Toplumu Stratejisi” çalışmasında da uzman olarak yer almıştır. Ayrıca Türkiye Sanayici ve İşadamları Derneği (TÜSİAD) bünyesinde faaliyet gösteren “Bilgi Teknolojileri ve Telekomünikasyon Çalışma Grubu”nda yer almış ve “Bilişim Hukuku” alt çalışma grubunun başkanlığını yürütmüştür. Dülger, Adalet Bakanlığı Kanunlar Genel Müdürlüğü tarafından oluşturulan çeşitli yasa hazırlama ve yasa tadil komisyonlarında da uzman olarak yer almıştır.

Dülger, İstanbul Barosu CMK Eğitimlerinde ve Staj Eğitim Merkezinde, uzun süre Bilişim Hukuku ve Hukuka Aykırı Deliller derslerini vermiştir. Ayrıca çok sayıda eğitim ve sertifika programında öğretici olarak, çeşitli konferans, panel ve seminerlere de konuşmacı olarak katılmıştır.

Murat Volkan Dülger, “Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nde Düşünce Özgürlüğü” isimli çalışmasıyla Aybay Hukuk Araştırmaları Vakfı tarafından düzenlenen “Kapani – Savcı İnsan Hakları İnceleme Ödülü” yarışmasında 2002 yılında ikincilik ödülünü almıştır. 

Dülger’in, “Ceza Hukuku Pratik Çalışmalar”, “Ceza Muhakemesi Hukukunda Dışlama Kuralı ve Hukuka Aykırı Delillerin Uzak Etkisi (Zehirli Ağacın Meyvesi Öğretisi)”, “Bilişim Suçları ve İnternet İletişim Hukuku”, “Bilişim Suçları, Soruşturma ve Kovuşturma Yöntemleri ile İnternet İletişim Hukuku (Uygulama Rehberi)”, “Suç Gelirlerinin Aklanmasına İlişkin Suçlar ve Yaptırımlar” isimli beş adet kitabı bulunmaktadır. Dülger’in “Bilişim, Kişisel Verilerin Korunması ve İnternet İletişim Mevzuatı” ile “Bilişim Hukuku Mevzuatı” isimlerinde iki adet de mevzuat derlemesi bulunmaktadır. Ayrıca TÜSİAD tarafından hazırlatılan ve kitap olarak basılan “İnternet Sitelerinin Erişiminin Engellenmesi Konusunda Farklı Hukuk Disiplinleri Açısından Değerlendirmeler” başlıklı raporun ortak yazarıdır. Bunun dışında yurt dışında İngilizce olarak yayınlanan “The Art Collecting Legal Handbook” ve “Trade Mark Litigation” isimli iki kitabın da Türkiye bölümünün yazarıdır. Dülger’in, çeşitli dergi ve armağanlarda yayınlanmış ceza hukuku, ceza muhakemesi hukuku, bilişim hukuku, kişisel verilerin korunması hukuku, yapay zekalı varlıkların hukuki statüsü ve insan hakları hukuku konularında çok sayıda makalesi bulunmaktadır.

Dülger, bunların yanı sıra elektronik ortamda akademik yayın yapan “s://academia.edu” adresinde düzenli olarak gündeme ilişkin hukuki makaleler yayımlamaktadır.

Dülger, 2001 yılından bu yana İstanbul Barosu’na kayıtlı avukattır.

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.