banner590

06 Mart 2021

CMR Konvansiyonu ve Taşımacının Sorumluluğu
banner580

CMR Konvansiyonu Nedir?

Karayoluyla Uluslararası Eşya Taşıma Sözleşmesine İlişkin Anlaşma (Convention Relative au Contral de Transport International de Marchandises par Route)  kısaltılmış adıyla CMR, 1956 yılında  Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu tarafından yapılan çalışmalar neticesinde  19.05.1956 tarihinde kabul edilerek 02.07.1961 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Ülkemizde ise 07.12.1993  tarihli ve 3939 sayılı Kanunla uygun bulunmuş olup 04.01.1995 tarihinde 22161 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak  yürürlüğe girmiştir.

Anlaşmanın hazırlanması ve kabul edilmesindeki temel amaç, uluslararası karayolu taşımacılığı bakımından ortaya çıkabilecek uyuşmazlıkların çözümünde kolaylık sağlamaktır. CMR Konvansiyonu sanılanın aksine bir sigorta olmayıp eşyanın karayoluyla uluslararası alanda  taşınması sırasında uğrayacağı her türlü zarara karşı göndericinin, taşıyıcının ve alıcının hak ve yükümlülüklerini belirleyen bir anlaşmadır. Anlaşmanın uygulanabilmesi için yükleme yeri ve teslim yeri olarak belirlenen ülkelerden en az birinin Akit ülke olması zorunludur. Anlaşmaya taraf ülkelerden birine veya bu ülkelere eşya taşınması durumunda diğer ülkenin taraf olup olmadığına bakılmaksızın söz konusu anlaşmada taşımacıya yüklenen yükümlülükler geçerli olacaktır.

CMR Konvansiyonu  Kapsamında Taşımacının Sorumluluğu

Taşımacının sorumluluğu CMR Konvansiyonu madde 17’de düzenlenmiştir. Madde hükümlerine göre taşımacı, yükü teslim aldığı andan, teslim edinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumludur. Eğer kayıp, hasar veya gecikme istek sahibinin hatası veya ihmalinden, taşımacının hatasından değil de istek sahibinin verdiği talimattan, yüke has bir kusurdan yahut taşımacının da önlemesine olanak bulunmayan durumlardan ileri gelmiş ise taşımacı sorumlu tutulamaz. Taşımacı, taşımayı yapmak için kullandığı kusurlu taşıtları bu taşıtı kiraladığı kişinin veya vekilinin yahut çalışanlarının hata ve ihmallerinden dolayı sorumludur.

CMR Konvansiyonu madde 18 paragraf 2 ila 5’e uygun olmak üzere kayıp veya hasar durumları aşağıda belirtilen koşullardan bir veya birkaçının doğal sonucu olan özel risklerden doğmuş ise taşımacı sorumlu tutulmaz:

a)Kullanılmasında anlaşmaya varılmış ve sevk mektubunda açıkça belirtilmiş olduğu üzere madeni levha ile kullanılmış açık taşıtlar kullanılması,

b)Ambalajlanmadıkları veya kötü ambalajlandıkları zaman özellikleri gereği fire veren veya hasara uğrayan malların ambalajlanmaması veya hatalı ambalajlanmış olması,

c)Yükün gönderici, alıcı veya bunlar adına hareket eden kişiler tarafından alınması, taşınması, yüklenmesi, yığılması veya boşaltılması,

d)Özellikle kırılma, paslanma, çürüme, kuruma, normal fire yahut da  güve haşerattan kısmen veya tamamen zarar görebilecek malların özelliği,

e)Sandık veya paketlerin üzerindeki marka veya numaraların yetersiz veya hatalı oluşu,

f)Canlı hayvan nakli.

Kayıp, hasar ve gecikmeye neden olan faktörlerden bazıları bakımından bu maddeye göre sorumlu olduğu faktörlerin kayıp, hasar ve gecikmeye yaptıkları katkı oranında sorumlu olacaktır.

CMR Konvansiyonu madde 32’ye göre ;

1-)Bu Sözleşme gereğince yapılan taşımalardan doğacak davaların bir yıl içinde açılması gerekir. Ancak, bilerek kötü hareket veya mahkeme tarafından bilerek kötü hareket olarak kabul edilen kusurlarda, bu süre üç yıldır ve şu tarihlerde başlar:

 a) Teslimde kısmi kayıp, hasar veya gecikmelerde, teslim tarihinden itibaren,

b) Tam kayıplarda, kararlaştırılan zaman limiti bitiminden 30 gün sonra kararlaştırılmış zaman limiti yoksa, yükün taşıyıcı tarafından teslim alınmasından sonraki 60 ıncı günde,

c) Bütün diğer durumlarda, taşıma mukavelesinin akdedildiği tarihten sonraki üç aylık dönemin sonunda. Limit döneminin işlemeye başladığı gün bu döneme dahil edilmeyecektir

İlgili Yargıtay Kararı

Y.11.HD., 2016/13700 E.,2018/4574 K.,19/06/2018 T.

…‘CMR Konvansiyonu 17/1.maddesi uyarınca malları teslim aldığı ve teslim edilinceye kadar, bunların tamamen veya kısmen kaybından ve vuku bulacak hasardan sorumlu olduğu, davalı taşıyan tarafından ihtirazı  kayıtsız aldıkları emtiadaki hasarın kendilerinin sorumlu olmadığı bir nedenden ileri geldiğini ispat edemediği, dava konusu makinenin davalı şirket sorumluluğunda vinçle taşınması gerekirken; özensiz ve zararı meydana gelme bilinci içinde ön taraftan fork-liftle taşındığının her iki tarafça kabul edildiği gerekçesiyle davanın kabulüne’…

Stj. Av. Işıl SAĞER


KAYNAKÇA

http://www.undsigorta.com/246/cmr-konvansiyonu-hakkinda-bilgiler

http://www.und.web.tr/upload/cmr.pdf

Doç.Dr.Kürşat GÖKTÜRK,Dr.Öğr.Üyesi Mehmet Çelebi CAN,Dr.Öğretim Üyesi Esra KAŞAK;Karayoluyla Eşya ve Yolcu Taşıma Hukuku Gerekçeli-İçtihatlı-Madde Karşılaştırmalı;Adalet Yayınevi,Ankara,2020

https://www.lutz.com.tr/Content/Lutz-html/pdf/CMR-KONVANSIYONU.pdf

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.