13 Kasım 2020

KHK Sonrası Göreve İade Edilen Memurların Yaşadığı Mağduriyetler

Kanun Hükmünde Kararnameler ile ihraç edilen personelin mağduriyeti görevine iade edildiğinde dahi devam etmektedir. Anayasanın 125. Maddesi; "İdare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür.” hükmü ile idareyi, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü kılınmıştır.

Ayrıca 697 Sayılı KHK'nın "iade hükümleri” başlıklı 2. maddesinde “Bu kapsamda göreve başlayanlara, kamu görevinden çıkarıldıkları tarihten göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal hakları ödenir... “ hükmü uyarınca memurun göreve başlamasına müteakip tüm mali ve sosyal haklarımın ödenmesi gerektiği söylenmektedir. Ancak aynı maddenin devamında “Bu kişiler, kamu görevinden çıkarılmalarından dolayı herhangi bir tazminat talebinde bulunamaz.” denilerek bu kişilerin manevi tazminat talep edebilmelerinin önüne geçilmiştir. Bu süreçte insanların yaşadığı manevi tahribat inkâr edilemez bir vakıadır. Bu kanun hükmü yukarıda değindiğimiz anayasanın 125. maddesine “İdare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür.” açıkça aykırıdır.

İhraç edilmiş iken görevine iade edilen kamu görevlisine kendisinden kaynaklanmayan sebepler nedeniyle görevde olamadıkları, açıkta kaldığı yada ihraç edildiği süre içerisinde eğer görevde olsalardı alabilecekleri tüm özlük, mali ve sosyal hakların ödenmesi gerekmektedir. Ancak pratikte kurumlar personelin geçmiş maaşlarını hesaplamakta ve enflasyondan doğan zararlarını yani maaşın faizini dahi eklemeden ödemektedirler ve başka bir ödeme yapmamaktadırlar.

Ek ders ödemesi, döner sermaye ek performans ödemesi gibi kişinin fiili çalışmasına bağlı ödeme talepleri bu süreçte fiili olarak çalışılmadığı gerekçesi ile reddedilmektedir. Ancak Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu E:2013/2 K:2018/2 sayılı kararında, “ilgililerin fiilen çalışması hukuka aykırı bulunan işlemden kaynaklandığından ve iptal edilen hukuka aykırı işlem sonucu tüm maddi hakların ödenmesi yukarıda değinilen Anayasa hükmü ve idare hukuku ilkesi gereği olduğundan, döner sermaye ek ödemesinin de davacıların yoksun kaldığı parasal haklardan sayılarak ilgili dönem için kendilerine ödenmesi gerektiği…” diyerek kişinin fiili olarak çalışmamasının idarenin kusurundan kaynakladığını ve buna bağlı ödemelerin yapılması gerektiğine karar vermiştir. Kısacası Danıştay’ın da kararında belirttiği gibi iptal edilen hukuka aykırı işlem sonucu kişiye yoksun kaldığı parasal haklar eksiksiz olarak ödenmelidir.

Göreve iade olan memurun toplu yatan maaşı ile birlikte tüm SGK primleri de yatırılmaktadır. Bu primlerin içerisinde hem emekliliğe esas olan primler hem de genel sağlık sigortası primleri bulunmaktadır. Eğer ki memur ihraçlı olduğu zamanlarda sağlık hizmetinden hiç yararlanmamış veya eksik yararlanmış ise bu sağlık primlerinin iadesini Sosyal Güvenlik Kurumundan isteyebilir.

Son olarak göreve iade olan memurların yaşadığı vergi mağduriyetine değinmek istiyorum. Memurun görevde olmadığı zamana tekabül eden maaşı toplu olarak yatırılmakta ve bu para bu yılın geliri olarak hesaplanmaktadır. Bu nedenle hem bu para üzerinden en yüksek vergi diliminden kesinti yapılmakta hem de iade olduktan sonraki çalıştığı aylardaki maaşından da en yüksek vergi diliminden kesinti yapılmaya devam edilmektedir. Benzer bir sıkıntı da asgari geçim indiriminde (AGİ) yaşanmaktadır. Vergi dairesi geçim indirimi yıllık tutarının, ücretlinin asgari geçim indiriminden bir yıl boyunca faydalanacağı net menfaat olduğunu vurgulayarak, aylık yapılan ücret ödemelerinde asgari geçim indiriminin, hesaplanan yıllık tutarın 12’ye bölünmesi suretiyle uygulanacağı ve bir ay içerisinde yararlanılabilecek AGİ tutarının, yıllık AGİ’nin 12’de 1’ini geçemeyeceğini belirtmekte ve bu ödemeleri yapmamaktadır. Ancak memura yatırılan toplu para aslında geçmiş yıllara ait olduğu için geçmiş yılların geliri olduğu kabul edilmeli, vergi kesintileri ve asgari geçim indirimi de buna göre hesaplanmalıdır. Memurlar bu konuda yaşadıkları mağduriyetin giderilmesi için defterdarlığa ya da vergi dairesine başvurabilirler. Taleplerinin reddedilmesi durumunda da vergi mahkemesine başvurmalıdırlar.

Av. Ali Osman Göçer


Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.
Avatar
Av. Urartu 2 hafta önce

Çalışmadan maaş alıyor zaten daha ne istiyor