Doç. Dr. Cengiz APAYDIN
Doç. Dr. Cengiz APAYDIN
Yazarın Makaleleri
BANKA VEYA KREDİ KARTINI KÖTÜYE KULLANMA SUÇLARINDA İÇTİMA
Ceza hukukunda banka veya kredi kartlarını kötüye kullanma suçları kavramı hızla değişmekte ve gelişmekte olup, işlenme şekilleri öngörülemeyecek şekilde uygulamada karşımıza çıkmakta ve ceza hukukunun önemli ve problemli alanlarından...
SERİ MUHAKEME USULÜNÜN HUKUKİ NİTELİĞİ
Ceza adalet sisteminde seri muhakeme usulünün tercih sebebi, belli suç tipleri açısından soruşturmanın ve yargılamanın hızlanarak ceza adalet sisteminin hızlı ve etkin olmasını sağlamaktır. Cezası düşük olan katalog halindeki suç tiplerinin...
İNSANLIĞA KARŞI SUÇLAR
Madde 77- (1) Aşağıdaki fiillerin, siyasal, felsefi, ırki veya dini saiklerle toplumun bir kesimine karşı bir plan doğrultusunda sistemli olarak işlenmesi, insanlığa karşı suç oluşturur: a) Kasten öldürme. b) Kasten yaralama. c) İşkence,...
KASTEN İŞLENEN İHMALİ SUÇLAR
1. Genel Olarak Ceza Kanunu'nun özel kısmında yer alan suçlar tasnif edilmek istendiğinde, çeşitli ayırımlar yapmak mümkündür. Örneğin, maddi-şekli suç, tehlike-zarar suçu ayırımı olduğu gibi, diğer bir ayırım da hareketin şekline,...
ISRARLI TAKİP SUÇU
Türk Ceza Kanunu'nun 123/A maddesinde ısrarlı takip suçu şöyle düzenlenmiştir; ısrarlı bir şekilde, fiziken takip etmek ya da haberleşme ve iletişim araçlarını, bilişim sistemlerini veya üçüncü kişileri kullanarak temas kurmaya...
HUKUKA UYGUNLUK NEDENLERİNİN ÖZELLİKLERİ
Kanunun hükmünü icra, amirin emrini yerine getirme, meşru savunma, hakkın icrası ve ilgilinin rızası Türk Ceza Kanunu'nda belirtilmiş olan hukuka uygunluk nedenleridir. Ceza Kanunu'nda öngörülen hukuka uygunluk nedenlerinin dışında...
CEZA MUHAKEMESİ HUKUKUNDA TEMYİZDE NEDEN GÖSTERME ZORUNLULUĞU
Temyiz, mahkeme kararlarındaki hukuka aykırılıkları gidermek gayesiyle kabul edilmiş olup[1] hukuki denetim incelemesi yapan CMK'da düzenlenen olağan kanun yollarından ikincisidir[2]. Temyiz, istinaf üzerine verilen bazı kararlarla, kanunda...
TOPLUMSAL CİNSİYET EŞİTLİĞİNİN ÖNEMİ
Hukuk kuralları genel, soyut, sürekli, yayınlanmak suretiyle bilinen, genel olarak geçmişe yürümeyen, açık, birbiriyle çelişmeyen, mümkün olanı düzenleme unsurlarını bünyesinde barındırır. Düzenlemesi içeriğindeki şartları taşıyan...
HUKUK VE İNSAN HAKLARI İLİŞKİSİ
Hukuk toplumdaki ilişkileri düzenleyen ve uyulmaması bir yaptırıma bağlanan kurallar bütünüdür. Hukuk toplumdaki barışı amaçlayan bir düzen olup hukukun temel amacı, gerek bireysel gerek toplumsal çıkar çatışmalarını gidererek toplumsal...
KASTEN ÖLDÜRMENİN İHMALİ DAVRANIŞLA İŞLENMESİ
İhmali davranışla kasten öldürme suçu, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun özel hükümler kitabında, kişilere karşı suçlara ilişkin ikinci kısmının hayata karşı suçlar başlıklı birinci bölümünde 83. maddede düzenlenmiştir[1]....
CEZA SORUMLULUĞUNUN TARİHİ GELİŞİMİ
Ceza toplumsal düzenin sağlanması ve gelişmesi amacıyla suç işlemekten kaçınmayı sağlamaya yönelik bir tepkidir. Her suçun koruduğu bir hukuki değer bulunmakta olup ceza ile bu hukuki değerlerin korunması amaçlanmaktadır. Ceza adalet sisteminde...
BANKA VEYA KREDİ KARTININ KÖTÜYE KULLANILMASI SUÇUNUN DOLANDIRICILIK SUÇUYLA İLİŞKİSİ
Dolandırıcılık hileli hareketlerle kişinin kendisi veya üçüncü kişi lehine haksız menfaat temin etmesi olup TCK madde 158/1-f'de dolandırıcılık suçunun, 'bilişim sitemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması...
CUMHURİYET SAVCISININ UZLAŞTIRMADAKİ ROLÜ
UZLAŞTIRMA BİR ONARICI ADALET KURUMU OLUP YASAL ÇERÇEVEDE KALMAK KAYDIYLA TARAFLARA KENDİ HUKUKLARINI YARATMA OLANAĞI SAĞLAMAKTADIR. SADECE UZLAŞTIRMACILAR UZLAŞTIRMA TEKLİFİ YAPABİLİRLER. Cumhuriyet savcısı tarafından uzlaştırma teklif...
KAST VE TAKSİR KOMBİNASYONU
Suçlar genel olarak, ya kasten ya da taksirle işlenirler. Ancak Ceza Kanunu kast ile taksirin kombinasyonundan oluşan 'karma suçlara” da yer vermiş ve bunları 'neticesi sebebiyle ağırlaşmış suç” olarak isimlendirmiştir. Netice sebebiyle...
YASAK CİHAZ VEYA PROGRAM SUÇLARI
I. Genel Olarak TCK'nın 245/A maddesine getirilen bilişim suçlarının işlenmesi amacıyla yasak cihaz veya program bulundurmaya ilişkin düzenleme ile bilişim suçları veya bilişim yoluyla işlenebilen suçlarda kullanılabilen cihaz, program,...
CEVAP VE DÜZELTME HAKKININ İŞLEVİ VE YERİNE GETİRİLMEMESİNİN YAPTIRIMLARI
1. Cevap ve Düzeltme Hakkının İşlevi Cevap ve düzeltme hakkı, kitle iletişim araçları ile haklarında yayın yapılan kişilerin şeref ve haysiyetlerinin ihlal edilmesi veya kişiler hakkında gerçeğe aykırı yayın yapılması durumunda başvurulan...
CEZA MUHAKEMESİ HUKUKUNDA OLAĞAN VE OLAĞAN ÜSTÜ KANUN YOLLARI
Anayasa'nın 138/4. maddesi uyarınca yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bu organlar ve idare, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez. Bu nedenle...
ETKİN BİR CEZA ADALET SİSTEMİNDE ADLİ KOLLUĞUN ÖNEMİ
1.Türk Ceza Adalet Sisteminde Adli Kolluk Adli kolluk 5271 sayılı CMK'nın sancılı doğan düzenlemelerindendir. Bunun se­bebi, Adalet Bakanlığının, adli kolluk olarak sa­dece Cumhuriyet Savcısına bağlı ve Cumhuriyet Savcısından emir...
MEŞRU SAVUNMADA ZORUNLULUK
Meşru savunma TCK'nın 25/1. madde ve fıkrasında şöyle düzenlenmektedir; 'Gerek kendisine ve gerek başkasına ait bir hakka yönelmiş, gerçekleşen, gerçekleşmesi veya tekrarı muhakkak olan haksız bir saldırıyı o anda hal ve koşullara...
CEZA HUKUKUNDA KUSUR YETENEĞİ
Kusur yeteneği bir fiilin bir şahsa yüklenebilmesi için, hareketi yaptığı sırada o şahsın sahip bulunması gereken niteliklerin bütünü, diğer bir ifadeyle anlama ve isteme yeteneklerinin ikisinin de birlikte bulunması demektir. Bu yeteneklerden...
ADİL YARGILANMA HAKKI
Adil yargılanma hakkı, insan haklarına devlet tarafından yapılacak müdahalelerde devletin, hakların özüne dokunmamasını sağlayarak, bu hakları güvence altına alır ve devleti, uygulayacağı iş ve işlemlerde hukuk sınırları içerisinde...
CEZA YARGILAMASINDA VASITASIZLIK VE SÖZLÜLÜK İLKELERİ
1. VASITASIZLIK İLKESİ Bu ilkeye göre mahkeme, iddianamede anlatılan fiil ve faille doğrudan iletişime geçerek yargılama yapmalıdır. Aydınlatılması gereken şüphe oluşturan eylem mahkemece tüm yönleriyle duruşma aşamasında doğrudan incelenmelidir....
KUSURSUZ SUÇ VE CEZA OLMAZ İLKESİ IŞIĞINDA CEZA HUKUKU BİLİNCİNİN ÖNEMİ VE YANSIMALARI
1. Kusursuz Suç ve Ceza Olmaz İlkesi Anayasal bir ilke olan kusur ilkesi, çağdaş ceza hukukunun dayandığı ana ilkelerden biridir[1]. Kusur ilkesi, failin ancak fiili ona yüklenebilecekse cezalandırılmasını öngörmektedir. Fail kusurlu hareket...
HUKUK DEVLETİ İLKESİ VE ÖLÇÜLÜLÜK İLKESİ
1. HUKUK DEVLETİ İLKESİ Demokrasi, devletleşme kademesindeki son aşamayı belirtir. Bu demokrasi özgürlükçü demokrasidir. Böyle bir devlette, devlet otorite ve ağırlık merkezi olma kimliğini yitirmiş, özgürlük ve güvenlik arasında arabulucu...
SUÇLARIN VE CEZALARIN BELİRLİLİĞİ İLKESİ İLE ALEYHE KANUNUN GEÇMİŞE YÜRÜTÜLMESİ YASAĞI
1. Suçların ve Cezaların Belirliliği İlkesi Hukuk devleti ilkesinin gereklerinden en önemlisi belirliliktir. Belirlilik ilkesi bireylerin hukuk kurallarını önceden bilmeleri, tutum ve davranışlarını bu kurallara göre güvenle belirleyebilmeleri...
KASTIN KUSURLULUK İLE İLİŞKİSİ
Suç teşkil eden fiilleri suç teşkil etmeyen hukuka aykırı fiillerden veya hiçbir surette hukuka aykırı olmayan fiillerden ayırmaya yarayan esaslara suç genel teorisi denir[1]. Suçun yapısal unsurlarını ortaya koymaya, aydınlığa kavuşturmaya,...
SUÇTA VE CEZADA KANUNİLİK İLKESİ
Suç adı verilen insan davranışının ve bunun karşılığında uygulanacak yaptırımın ancak kanun ile belirlenmesini öngören bir ilkedir[1]. Uluslararası sözleşmeler, Anayasa'nın 38. maddesi ve Türk Ceza Kanunu'nun 2.maddesinde yer...
YAŞAMSAL BİR HUKUK DALI OLAN CEZA HUKUKU
Ceza hukuku, hukukun bir dalı olarak insanlar arasındaki menfaat çatışmalarını önleme ve teşkilatlanmış bir toplumda birlikte yaşamanın temel şartlarını koruma işlevini yerine getirir[1]. Diğer bir ifadeyle, ceza hukuku, suç adı verilen...
ÖNLEYİCİ CEZA HUKUKU VE HUKUK KAVRAMLARI
1. ÖNLEYİCİ CEZA HUKUKU Önleyici ceza adalet sisteminin temel ilkesi toplumda yaşayan insanlara ceza hukuku bilinci kazandırarak bireylerin suç işlemelerini önlemeyi veya suç işleme oranını asgari düzeye indirmeyi amaçlamaktadır. Bireylere...
ÇOCUKLAR İÇİN HUKUK VE ADALET BİLİNCİ
Hukuk ve adalet bilinci projesi; hak, hukuk ve adalet kavramlarının öğrenciler tarafından benimsenmesi amacıyla geliştirilmiştir. 'Hukuk ve Adalet Bilinci” aracılığıyla öğrencilerde sorunları ele alma, hukuk bilinci kazanma, özgürlüklerini,...
TIBBİ MALPRAKTİS
Doktor-hasta ilişkisi, tarafları insan olan ve temelde geçmişi yüzyıllar öncesine dayanan özel bir ilişki türüdür. Bir tarafta, yaşadığı sağlık sorunundan kurtulmaya yönelik olarak kendisini doktora adeta emanet eden, ona güvenen, ondan...
CEZA MUHAKEMESİNİN İŞLEVİ
Ceza muhakemesi hukukunun işlevi, tüm hukuk kurallarında olduğu gibi, öncelikle toplumda düzenin sağlanmasına ve bireylerin ilişkilerinin düzenlenmesine katkıda bulunmaktır. Bu açıdan ceza muhakemesi hukuku, yasaklanan davranışları yapmaktan...
CUMHURİYET SAVCISININ SORUŞTURMA AŞAMASINDAKİ ÖNEMİ VE YERİ
1. CUMHURİYET SAVCISININ ÖNEMİ Ceza kanunları bireyin hak ve özgürlüklerine derin bi­çimde müdahale eden yaptırımları içermektedir. Bu nedenledir ki bir ülke­deki ceza kanununa hâkim felsefe, değer ve ilkeler, o ülkedeki siyasî rejimin...
CEZA MUHAKEMESİNDE HAK ARAMA, DİLEKÇE, ŞİKÂYET VE İTİRAZ HAKLARI
1. Hak Arama Hakkı Bir hukuk devletinde herkes, yasal vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde iddia ve savunma hakkına sahiptir[1]. Hiç bir mahkeme, görev ve yetkisi içindeki davaya bakmaktan kaçınamaz. İddia ve savunma...
KUSURLULUĞU KALDIRAN HALLER
1. Genel Olarak Failin başka türlü hareket etmesine olanak bulunmayan hallerde, kusurluluğun bulunmadığını kabul etmek gerekir. Gerçekten kusurluluğun ortak temeli kusurlu irade olduğu için, iradenin kusurlu sayılmasına imkân bulunmadığı...
BİLİNÇLİ TAKSİR
Bilinçli taksir kavramı ilk kez 1997 ön tasarısında düzenlenmiş olup, bilinçli taksir halinde cezanın ağırlaştırılması kabul edilmiştir. Öntasarı m. 22'de bilinçli taksiri, 'failin tahmin ettiği neticeyi istememesine rağmen,...
YARGILAMANIN YENİLENMESİ İLE KANUN YARARINA BOZMA ARASINDAKİ FARKLAR
Yargılamanın yenilenmesi yoluna gidebilmek için hükmün kesinleşme şekli önemli olmayıp kesinleşmiş olması yeterlidir. Kanun yararına bozma başvurusunu, sadece Adalet Bakanlığı'nın istemi üzerine veya hükümlünün cezasının kaldırılmasını...
OLASI KAST
1. KAVRAM Herkesin eyleminin doğal veya olası sonuçlarını tasarladığının varsayılması, kelimenin tam anlamıyla, çeşitli defalar sık sık belirtilmiştir[1]. 'Olasılık' kelimesi, bazen formülü verilmemiş olsa bile, bir kişinin...
SAVUNMA HAKKI
Savunma hakkı, 1982 Anayasası'nın 36. maddesinde "temel haklar ve ödevler" başlığını taşıyan ikinci kısmın "kişinin hakları ve ödevleri" başlıklı ikinci bölümünde "hak arama hürriyeti" başlığı altında temel bir hak olarak...
CEZA MUHAKEMESİNİN AMACI
Ceza muhakemeleri usulü kanunları, suç işleyenle devlet arasındaki bu ilişkinin adil yargılama esaslarına uygun olarak yürütülmesini sağlayan bağlayıcı hukuk kurallarını içermektedir[1]. Ceza hukukunun amacı zaman içinde değişime uğramıştır....