Hukuki Haber https://www.hukukihaber.net Türkiye'den ve dünyadan hukuki haberler, makaleler, siyasetten, spora her konuda hukuki haber... tr-TR Copyright © 2023. Her hakkı saklıdır. News Sat, 04 Apr 2026 09:48:46 +0300 1 <![CDATA[Tarım Arazilerinin Korunması ve Kullanılması Hakkında Yönetmelik]]> https://www.hukukihaber.net/tarim-arazilerinin-korunmasi-ve-kullanilmasi-hakkinda-yonetmelik Tarım ve Orman Bakanlığından:

TARIM ARAZİLERİNİN KORUNMASI VE KULLANILMASI HAKKINDA YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Başlangıç Hükümler

Amaç ve kapsam

MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; 3/7/2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanununda öngörülen toprak ve arazi varlığının belirlenmesi, tarım arazilerinin sınıflandırılması, geliştirilmesi, zorunlu hallerde amaç dışı kullanımına izin verilmesi, toprağın korunması, toprak koruma projelerinin hazırlanması ve uygulanması, toprak koruma kurulunun teşekkülü, görevleri, çalışma kuralları ile çevre öncelikli sürdürülebilir kalkınma ilkesine uygun olarak arazilerin planlı kullanımını sağlayacak usul ve esasları belirlemektir.

(2) Bu Yönetmelik;

a) 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanunu, 25/2/1998 tarihli ve 4342 sayılı Mera Kanunu kapsamında olan alanlar ile 5403 sayılı Kanunda belirtilen tarım dışı alanlar, onaylı köy/kırsal yerleşik alanı ve civarı ile yerleşik alanlar, imar planlarında tarımsal niteliği korunacak alan olarak ayrılan yerler hariç olmak üzere ilgili mevzuata uygun onaylı planlı alanlar, planın yürürlükte olması şartıyla, onaylı bir plana bağlı olarak arsa vasfı kazanmış parseller, ilk tesis kadastrosuyla tarım dışı vasıfla tanımlanmış veya arsa vasfı kazanmış yerler dışında kalan tarım arazilerini,

b) 26/1/1939 tarihli ve 3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanun kapsamında olan alanları, 3573 sayılı Kanunda bulunmayan hükümler yönünden,

kapsar.

Dayanak

MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, 3/7/2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanununun 7 nci, 12 nci, 13 üncü, 14 üncü, 21 inci ve 24 üncü maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 3- (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Aile: Karı-koca ve birlikte oturan reşit olmayan çocuklardan meydana gelen müesseseyi,

b) Arazi etüdü: Toprağın, çeşitli kullanımlar karşısındaki davranışlarını, potansiyel kullanımı ve sınırlandırmalarını belirlemek ve sınıflandırmak amacıyla; ulusal ve uluslararası sınıflandırma sistemleri dikkate alınarak morfolojik, fiziksel, kimyasal, biyolojik ve minerolojik özelliklerinin tespiti, haritalanması ve raporlanması için yapılan çalışmalar bütününü,

c) Bağ evi: Tarımsal faaliyetin yapılması için ihtiyaç duyulan ve tarımsal üretimi artırıcı etkisi olan, doğal yapıyı bozmayacak şekilde inşa edilen yapıyı,

ç) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,

d) Genel Müdürlük: Tarım Reformu Genel Müdürlüğünü,

e) İl müdürlüğü: İl tarım ve orman müdürlüğünü,

f) İl müdürü: İl tarım ve orman müdürünü,

g) İlçe müdürlüğü: İlçe tarım ve orman müdürlüğünü,

ğ) Kamu yararı kararı: Bakanlıklarca yatırım programına alınmış yatırımlar veya insan, toplum ve çevre ilişkilerinde dengeyi bozucu nitelikte olmayan, ekonomik, ekolojik ve toplumsal kayıplar bakımından toplum aleyhine sonuçlar doğurmayan, kişiler ve toplum yararı birlikte gözetilerek faaliyet konusu ile ilgili Bakanlık tarafından alınan kararı,

h) Kanun: 3/7/2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanununu,

ı) Kırsal mahalle: Büyükşehir sınırları içinde yer alan ancak sosyo-ekonomik yapısı, kent merkezine olan uzaklığı, mevcut yapılaşma durumu ve belediye hizmetlerine erişebilirliği gibi hususlar çerçevesinde kırsal yerleşim özelliği taşıdığı tespit edilen mahalleyi,

i) Kurul: Toprak koruma kurulunu,

j) Mandıra: Büyükbaş ve küçükbaş hayvan yetiştiriciliği yapılan yerlerde işletme içi veya dışında sadece süt sağım ve soğutma yapılan tesisleri,

k) Sera: İklime bağlı çevre koşullarının kısmen ya da tamamen kontrol altına alınarak, içerisinde kültür bitkileri ile bunların tohum, fide ve fidanlarının üretilmesi, yetiştirilmesi, uygun bir bitki gelişimi için ideal koşulların oluşturulması ve yıl boyunca üretim yapılması amaçlanan, kısmen ya da tamamen ışık geçirebilen bir malzeme ile kaplı, temel betonuna veya toprağa sabitlenmiş iskelet sistemi ile bağlantı elemanlarından oluşan, içinde hareket edilebilen yüksek sistemli ve teknolojinin kullanılabildiği kapalı ortam bitkisel üretim ünitelerini,

l) Tarım Arazileri Değerlendirme ve Bilgilendirme Sistemi (TAD Portal): Tarımsal amaçlı ve tarım dışı amaçlı kullanılmak istenen arazilerin izinlendirme sürecinde; arazi ve toprak etüdü, değerlendirme, sorgulama ve arşivleme işlemlerinin yönetimini tek bir merkezden sağlayan otomasyon ve veri tabanı sistemini,

m) Tarımsal amaçlı entegre tesis: Bakanlık tarafından tarımsal amaçlı olduğu kabul edilen yapıların dışında, tarımsal üretimden elde edilen ürünlerin birincil üretim aşamasından sonra, ürünlerin fiziksel ve/veya kimyasal işleme tabi tutulacağı tesisleri,

n) Tarımsal arazi kullanım bütünlüğü: Tarım dışı kullanım taleplerinde, tarım dışı kullanım talep edilen arazinin; planlı alana, karayoluna, köy/mahalle (kadastral yol hariç) yoluna veya tarım dışı alana sınırdaş olmamasını,

o) Un değirmeni: Sanayi niteliği taşımayan, geleneksel yöntemlerle tarım ürünlerinin ezilerek un elde edildiği yapıyı,

ö) Vaziyet planı: Projede yer alan inşaat alanı içerisindeki bütün varlıkların gösterildiği koordinatlı haritayı,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Arazi Kullanım Taleplerinin Yapılması ve Arazi Kullanım Esasları

Tarımsal amaçlı yapılar

MADDE 4- (1) Tarımsal amaçlı yapılar; toprak koruma ve sulamaya yönelik altyapı tesisleri, entegre nitelikte olmayan hayvancılık ve su ürünleri üretim ve muhafaza tesisleri ile zorunlu olarak tesis edilmesi gerekli olan müştemilatı, mandıra, üreticinin bitkisel üretime bağlı olarak elde ettiği ürünü için ihtiyaç duyacağı yeterli boyut ve hacimde depolar, un değirmeni, tarım alet ve makinelerinin muhafazasında kullanılan sundurma ve çiftlik atölyeleri, seralar, tarımsal işletmede üretilen ürünün özelliği itibarıyla hasattan sonra iki saat içinde işlenmediği takdirde ürünün kalite ve besin değeri kaybolması söz konusu ise bu ürünlerin işlenmesi için kurulan tesisler ile Bakanlık tarafından tarımsal amaçlı olduğu kabul edilen entegre nitelikte olmayan diğer tesislerdir.

(2) Bakanlık tarafından tarımsal amaçlı olduğu kabul edilen entegre nitelikte olmayan diğer tesisler kapsamında; ipek böcekçiliği üretim alanı, at üretimi veya yetiştiriciliği yapılan hara, deve kuşu üretim tesisi, üreticinin bitkisel üretimden elde ettiği ürünü için ihtiyaç duyduğu tarımsal amaçlı depo, solucan ve solucan gübresi üretim tesisi, yumru köklü bitkilerin yıkama tesisi, ilçe sınırları içinde üretilen hububat, çeltik, ceviz ve ayçiçeği ürünleri kurutma tesisi, islim ünitesi, muz sarartma ünitesi, hayvan içme suyu göleti, ürün işleme tesisleri hariç olmak üzere Ar-Ge konusunda yetkili olan kamu kurumuna sunulacak proje kapsamında tarımsal Ar-Ge olduğu belirtilen tesisler, fide ve fidan üretim tesisleri, tarımsal amaçlı teleferik, bağ evi, sahipsiz hayvan barınakları, tarımsal amaçlı yapının müştemilatı olarak çatı güneş enerjisi santrali (GES) ile sulama amaçlı GES tarımsal amaçlı yapı olarak kabul edilir.

(3) Birinci ve ikinci fıkralarda yer almayan ve tarımsal üretime katkı sunacağı değerlendirilen tesisler de Bakanlık tarafından tarımsal amaçlı yapı olarak kabul edilebilir.

(4) Tarımsal amaçlı yapılarda, tarımsal arazi kullanım bütünlüğü aranmaz.

(5) Tarımsal amaçlı yapı taleplerinin değerlendirilmesinde Ek-1’deki kriterler esas alınır.

(6) Tarımsal amaçlı yapılarda izinlendirilen yapının, projesine uygun yapılması gerektiği tarımsal amaç dışında kullanılmaması, kamulaştırma dışında ifraz edilmemesi, arsaya dönüştürülmemesi ve amaç dışı kullanımının tespit edilmesi durumunda iznin iptal edileceği izinlendirme yazısında belirtilir, bu durum izinlendirilen vaziyet planı ile birlikte ruhsat merciine bildirilir.

(7) Tarımsal amaçlı yapı taleplerinde; talep sahibi tarafından Ek-7’de yer alan noter onaylı taahhütname, Ek-16’da yer alan proje teknik raporu, Ek-14’te yer alan tarımsal amaçlı GES taleplerinde noter onaylı taahhütname, Ek-17’de yer alan muvafakatname il müdürlüklerine gönderilir. Hayvancılık tesisi değerlendirmelerinde Ek-13’te yer alan hayvansal gübre depo kapasitesi hesaplama tablosu kullanılır.

Tarım arazilerinin amaç dışı kullanım talebi

MADDE 5- (1) Nazım imar, uygulama imar, ilave imar ve revizyon imar planları ile köy yerleşik alanı ve civarı, kırsal yerleşik alan ve kırsal yerleşme alanı gibi birden çok kişiyi ilgilendiren ve birden çok fonksiyonu içeren planlara yönelik çalışmalara başlanmadan önce, planlamayı yapacak kamu kurum/kuruluşları ve/veya plan yapma yetkisine sahip kamu kurum/kuruluşlarınca yetkilendirilen plan müellifleri tarafından, TAD Portal kullanılarak il müdürlüklerine başvurulur.

(2) Gerçek veya tüzel kişiler tarafından, tarım arazilerinin tarımsal veya tarım dışı amaçlı kullanım talepleri için, arazinin belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde olması durumunda belediyelere, belediye ve mücavir alan sınırları dışında olması durumunda ise il özel idarelerine veya diğer plan yapma yetkisine sahip kuruluşlara başvurulur. Bu başvurular ilgili kuruluşlar tarafından TAD Portal kullanılarak il müdürlüğüne intikal ettirilir.

(3) İl özel idaresi ile belediye başkanlıkları yetki alanındakiler hariç olmak üzere, petrol ve doğal gaz arama ve işletme faaliyetleri, madencilik faaliyetleri, yenilenebilir enerji yatırımları, elektrik iletim hatları ve plan zorunluluğu olmayan yatırımlar için gerçek veya tüzel kişiler tarafından yapılacak amaç dışı kullanım talepleri, TAD Portal üzerinden il müdürlüğüne intikal ettirilir. İrtifak alanlarının TAD Portala girişinin yapılması zorunlu değildir.

(4) Tarımsal veya tarım dışı amaçlı yapı başvuruları, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yetkilendirilen plan müellifi gerçek ve tüzel kişiler tarafından il müdürlüğüne yapılabilir.

(5) Başvuruyu yapan gerçek ve tüzel kişilerin yetki belgelerini başvuru dosyaları ile birlikte sunması zorunludur.

(6) Tarım arazilerinin amaç dışı kullanım taleplerinde, sulama ve/veya toplulaştırma projeleri ile içme-kullanma suyu havzası yönünden sakınca bulunup bulunmadığı konusunda Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü (DSİ), il özel idaresi, belediye başkanlıkları görüşü, başvurunun yapıldığı idare veya başvuruyu yapan gerçek veya tüzel kişiler tarafından il müdürlüğüne iletilir.

Arazi etüt raporlarının hazırlanması ve sınıflandırılması

MADDE 6- (1) Tarım arazilerinin sınıflandırılması, amaç dışı kullanımın önlenmesi amacıyla Ek-2’de yer alan standartlara uygun olarak yapılır.

(2) Etüt raporları; Bakanlığın hizmet içi eğitiminden geçmiş en az iki ziraat mühendisi tarafından, Ek-3’teki formata uygun olarak arazinin sınıfı, kullanım şekilleri, diğer tarımsal özellikleri ile çevre arazilerle ilişkisi, veri tabanı ve mahallinde yapılan inceleme sonucunda TAD Portal üzerinden hazırlanır. Arazi etüt raporunda, birbirleri ile çelişkili ifadelere yer verilmez.

(3) Etüt raporunda, alternatif alan değerlendirmesi için tarımsal potansiyeli düşük alanlar belirlenir ve bu alanlar harita üzerinde gösterilir, tarımsal kullanım bütünlüğü aranan faaliyetler için tarımsal kullanım bütünlüğü 3 üncü maddenin birinci fıkrasının (n) bendinde yer alan tanımdaki kriterler gözetilerek değerlendirilir, toprak koruma projesine ihtiyaç olup olmadığı açık olarak belirtilir, ihtiyaç duyulması halinde projede hangi tedbirlere yer verilmesi gerektiği, ihtiyaç duyulmaması halinde neden ihtiyaç duyulmadığı açıklanır. Etüt raporları ilgili şube müdürünce kontrol edilerek il müdürü tarafından onaylanır.

(4) Tarımsal kullanım bütünlüğünün bozulmaması için; mutlak tarım arazileri, özel ürün arazileri ve dikili tarım arazileri içerisinde, büyüklüğü 2 hektardan küçük olan lokal marjinal tarım arazileri, içerisinde bulunduğu sınıfla aynı kabul edilir. Marjinal tarım arazisi içerisinde kalmış veya sınırında tarım arazisi bulunmayan 2 hektardan küçük mutlak tarım arazileri veya özel ürün arazileri ile 0,5 hektardan küçük dikili tarım arazileri ve 0,3 hektardan küçük sera arazileri marjinal tarım arazisi olarak kabul edilir.

(5) Başvuru yapılan alanın, Hazineye ait taşınmazlar ile tescil harici alanlardan olması halinde; 4342 sayılı Kanun kapsamında görüş alındıktan sonra arazi incelemesi yapılarak Kanunun 3 üncü maddesinin (i) bendinde sayılan arazilerden olmaması durumunda, Ek-2’de yer alan standartlar esas alınarak arazi sınıfı belirlenir ve işlemlere devam edilir.

(6) Talep konusu arazinin doğal durumunun tamamının kazı, dolgu veya yapılaşma ile bozulması durumunda arazi etüdü, toprak ve topoğrafik özellikleri benzer olan komşu araziden ve Bakanlık veri tabanında yer alan etüt haritalarından yararlanılarak yapılır.

(7) Dekarında en az Ek-4’te yer alan tabloda cinsi ve sayısı yazılı ağaç, fidan veya kök bulunan çok yıllık ağaç, ağaççık ve çalı formunda bitkilerin bulunduğu yerler dikili tarım arazisi olarak kabul edilir. Yerel plantasyonlarda uzman kurum görüşü alınarak dikili normu belirlenebilir. Lavanta, korunga, yonca, çilek gibi otsu çok yıllık bitkiler dikili kabul edilmez.

(8) Ek-4’te yer alan tabloda belirtilen zeytin ağacı sayısı yalnızca arazinin dikili tarım arazisi tespiti için belirlenen sayıyı ifade eder ve 3573 sayılı Kanun kapsamındaki zeytinlik alanların belirlenmesinde dikkate alınmaz.

(9) İl veya ilçe müdürlüklerine başvuru yapılarak tapu kütüğünde dikili tarım arazisi vasfı kazanan araziler ile Bakanlık birimleri tarafından sınıfı dikili tarım arazisi olarak tespit edilen arazinin ağaç, ağaççık ve çalı türlerinin ekonomik ömrü tamamlanmadan toprak, topoğrafik özellikler, verim, doğal afet, hastalık veya diğer mücbir sebepler dışında beş yıl süre ile sınıfı değiştirilemez.

(10) Maden sahaları ve/veya güneş enerjisi santrali kurulacak alanın sınırları, koordinatları ile beraber TAD Portal girişi yapılarak, arazinin başvuru sahibine ait olmaması halinde arazi sahibi ile illiyet bağını gösteren belge alınarak arazinin sınıf tespiti yapılır.

Arazi etüt raporlarının değerlendirilmesi

MADDE 7- (1) Arazi incelemesi sonucu hazırlanan arazi etüt raporlarında; tarımsal arazi kullanım bütünlüğünün bozulduğunun tespit edilmesi durumunda, talep reddedilir ve Kurul gündemine alınmaz.

(2) Arazi toplulaştırma projesi bulunan alanlarda yapılan amaç dışı arazi kullanım taleplerinde, projenin başlamış ve devam ediyor olması halinde tapuya tescil işlemi tamamlanıncaya kadar proje açısından sakınca bulunup bulunmadığı konusunda ilgili kurum veya birim görüşü alınır. Görüşün olumsuz olması durumunda, etüt raporu düzenlenmeksizin, talep valilik tarafından reddedilir ve Kurul gündemine alınmaz.

(3) Tarım dışı amaçla kullanımı talepleri, planlı alanda alternatif alan bulunmaması, tarımsal kullanım bütünlüğünün bozulmaması, toplulaştırma projesi açısından ve/veya içme-kullanma suyu havzaları yönünden sakınca bulunmaması şartıyla Kurul gündemine alınır.

(4) Arazinin sulu/kuru değerlendirilmesinde, DSİ, il özel idaresi veya büyükşehir belediye başkanlığı ile tesisi işleten kurum/kuruluş/birlik/kooperatiften talep alanının fiilen sulanıp sulanmadığı sorulur.

(5) Tarım dışı alanlar arazi etüt raporu ile belirlenir. Bu alanlar için, ihtiyaç duyulması halinde toprak koruma projesi hazırlattırılarak Kanunun 13 üncü ve 14 üncü maddeleri kapsamında yapılacak işlem olmadığı ilgilisine doğrudan valilikçe bildirilir. Tarım dışı alanların sınırları çizilip TAD Portala işlenir.

(6) Maden sahası ve/veya güneş enerjisi santrali amaçlı arazi sınıf tespiti başvuruları için yapılan işlem yalnızca sınıf tespitidir. İlgili mevzuat kapsamında alınması gereken izinleri içermez. Arazi etüdü yapılan alanda madenin bulunması ve/veya güneş enerjisi santrali kurulması halinde, ilgili mevzuatı kapsamında izin alınması zorunludur. Sınıf tespitleri yapılan arazi ile ilgili ruhsat işlemlerine esas kurum görüşü verilirken belirlenen bu sınıf esas alınarak işlem tesis edilir.

(7) Güneş enerjisi santrali kurulacak alanın arazi sınıfının kuru marjinal tarım arazisi olması zorunlu olup, bu sınıf dışındaki arazilerdeki talepler hiçbir şekilde Kurul gündemine alınmaz. Hibrit santrallerde ana santrale ek olarak yapılacak güneş enerjisi santrali için izinlendirilecek alanın da kuru marjinal tarım arazisi olması zorunludur.

(8) Tarımsal amaçlı yapıların müştemilatı olan güneş enerji santrali talepleri ve sulama amaçlı güneş enerji santrali talepleri Ek-15’te yer alan güneş enerji santrali değerlendirme tablosu göz önüne alınarak değerlendirilir.

Kamu yararı kararı

MADDE 8- (1) Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu veya Türkiye Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi tarafından elektrik piyasasında üretim ve dağıtım faaliyetleri yatırımları için kamulaştırma işlemleri yapılmak üzere 14/3/2013 tarihli ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununun 19 uncu maddesi kapsamında alınan kamu yararı kararı yerine geçen kararları, Kanunun 13 üncü maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi kapsamında değerlendirilir.

(2) Bakanlık görev alanına giren tarım dışı amaçlı kullanım taleplerinde kamu yararı kararı alınabilmesi için; il müdürlüğünün ilgili şube müdürlüğü tarafından Ek-5’te yer alan formata uygun olarak, kamu yararı kararı teknik raporu hazırlanır.

(3) Bakanlığın görev alanına giren, tarım dışı amaçlı kullanım taleplerinde; etüt raporu, Kurulun uygun görüşü ve il müdürlüğü tarafından hazırlanacak kamu yararı kararı teknik raporu ile birlikte talep dosyası Bakanlığa gönderilir ve yapılan değerlendirme sonucu uygun görülmesi halinde kamu yararı kararı Bakanlıkça alınabilir.

Alternatif alan ve tarımsal arazi kullanım bütünlüğü değerlendirmesi

MADDE 9- (1) Tarım arazileri, Kanunda belirtilen istisnalar hariç olmak üzere, arazi kullanım plânlarında belirtilen amaçları dışında kullanılamaz. Arazi kullanım planlaması yapılan alanlarda amaç dışı kullanımlara ayrılan yerler bulunması halinde, bu alanlar alternatif alan olarak değerlendirilir. Arazi kullanım planları, tüm fiziki planlamalara altlık oluşturması nedeniyle, onaylanmış arazi kullanım planlarında gösterilen arazi kullanım şekillerine uyulması ve diğer planlamaların buna göre yönlendirilmesi zorunludur.

(2) Arazi etüt raporunda tespit edilen alternatif alanların, talep edilen amaç doğrultusunda kullanılıp kullanılamayacağına veya bu alanların planlamaya uygun olup olamayacağına, planlama ihtiyaçları, arazinin tarımsal sınıflaması yanında deprem, taşkın, heyelan ve benzeri riskler ile kamu güvenliği, plan bütünlüğü, talep sahibi gerçek ve tüzel kişilerin planlayıcı kuruluşlardan alacağı belge veya talep sahibinin gerekçeleri de dikkate alınmak suretiyle Kurul tarafından değerlendirilerek karar verilir.

(3) Tarım dışı amaçlı arazi kullanım taleplerinde, alternatif alan kapsamında talebin, planlı alanlardan ve/veya köy yerleşik alanlarından karşılanıp karşılanamayacağı ve tarımsal potansiyeli daha düşük alanlardan karşılanıp karşılanamayacağı hususlarının araştırılması zorunludur. Alternatif alan araştırması, talebin yapıldığı köy veya kırsal mahalle idari sınırları içerisinde yapılır. İlçe merkezleri için yapılan başvurularda, başvurunun yapıldığı ilçe belediye başkanlığının yetki alanı sınırları içinde, büyükşehir olmayan illerde ise il belediye başkanlığı ve/veya il özel idaresinin yetki alanı içinde yapılır.

(4) Doğada bulunduğu yerlerin sınırlı olmasından dolayı alternatif alanının bulunmaması nedeniyle, 4/6/1985 tarihli ve 3213 sayılı Maden Kanununun 2 nci maddesinde sayılan I inci grup madenler haricindeki madenler, 3/6/2007 tarihli ve 5686 sayılı Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu kapsamındaki jeotermal kaynaklar ve doğal mineralli sular ile 30/5/2013 tarihli ve 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu kapsamındaki petrollerin arama ve çıkarılması faaliyetleri için alternatif alan ve tarımsal arazi kullanım bütünlüğü bulunmadığı kabul edilir.

(5) Özellikleri ve kurulabilecekleri alanlar göz önüne alınarak, yenilenebilir enerji santralleri ve bunlara ait depolama tesisleri, yol, trafo, kök, şalt merkezi, iletim hattı tesisleri ile faaliyetin yerinde yapılma zorunluluğu bulunması nedeniyle enerji nakil hatları ile bu yatırımlara ait trafo, kök, şalt merkezi, iletim hattı tesisleri, su deposu, arıtma tesisi, içme suyu hattı talepleri için alternatif alan ve tarımsal arazi kullanım bütünlüğü bulunmadığı kabul edilir. Bu amaçla izinlendirilen alana sınır olan arazilerin tarım dışı amaçlı kullanım taleplerinde, tarımsal kullanım bütünlüğü değerlendirmesi yapılırken bu tesislerin varlığı dikkate alınmaz.

(6) Büyük ova koruma alanlarında yapılan tarım dışı amaçla kullanım başvurularında büyük ova koruma alanı dışında kalan alanlar alternatif alan sayılır. Tarım dışı amaçlı arazi kullanım talebinin büyük ova koruma alanı dışından karşılanamaması durumunda, alternatif alanlar öncelikle büyük ova sınırları içerisinde tarımsal üretim potansiyeli düşük alanlardan karşılanır.

(7) Tarımsal amaçlı yapılarda, talebin öncelikle ova sınırları dışındaki yatırımcıya ait arazilerden ve aynı ilçe sınırları içerinde kalan tarıma dayalı ihtisas organize sanayi bölgelerinden karşılanması esastır. Alternatif alan araştırmasında hisseli parseller değerlendirmeye alınmaz.

(8) Teknik gerekçelerle alternatif alan bulunmadığının belirtilmesi halinde bu teknik gerekçelerin açıklanması zorunludur.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Toprak Koruma Kurulunun Teşekkülü, Görevleri, Çalışma Usul ve Esasları

Toprak koruma kurulunun teşekkülü

MADDE 10- (1) Toprak koruma kurulu her ilde valinin başkanlığında;

a) Başkan yardımcılığı görevini de yürütmek üzere il müdürü,

b) Hazine ve Maliye Bakanlığının ildeki üst düzey temsilcisi,

c) İlde plân yapma yetki alanına göre; kamu kurum ve kuruluşlarından bir, büyükşehir olan illerde büyükşehir belediye başkanlığı, diğer illerde mücavir alan sınırı içerisinde il belediye başkanlığı, mücavir alan sınırı dışında ise il özel idare temsilciliğin bir ve üniversitelerin ilgili bölümlerinden bir üye olmak üzere toplam üç üye,

ç) Plânlama ve/veya toprak koruma konularında ulusal ölçekte faaliyette bulunan sivil toplum kuruluşlarından birinin ildeki temsilcisi, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) veya Türkiye Ziraat Odaları Birliği temsilcisi, Türkiye Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) İl Koordinasyon Kurulu veya Ziraat Mühendisleri Odası temsilcisi olmak üzere sivil toplum kuruluşlarından vali tarafından belirlenecek toplam üç üye,

olmak üzere Ek-6’da yer alan listeye uygun en az dokuz üyeden oluşur.

(2) Kurulun gündeminde bulunan araziler özel kanunlarla koruma altına alınmış alanlar ve DSİ ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının proje alanı ilân edilen yerlerinden ise bu alanlarda uygulama yapan birimin yetkili temsilcisi de Kurula dâhil edilir.

(3) Kurulun sekretarya hizmetleri il müdürlüğü tarafından yürütülür.

Toprak koruma kurulunun görevleri

MADDE 11- (1) Kurulun görevleri aşağıda belirtilmiştir:

a) Tarım arazilerinin korunması, geliştirilmesi ve verimli kullanılmasına yönelik inceleme, değerlendirme ve izleme yapmak, ortaya çıkan olumsuzlukları belirlemek, toprağı korumak ve toprakla ilgili sorunları giderici önlemleri almak, geliştirmek, uygulanmasını sağlamak için görüş oluşturmak.

b) Arazi kullanımını gerektiren tüm girişimleri yönlendirmek, arazi özelliklerinin iyileştirilmesi, muhafaza ve geri kazanımına yönelik projeleri incelemek, uygun bulunması halinde onaylamak ve uygulanmasını takip etmek.

c) Toprak koruma önlemlerinin yerine getirilmesi sürecini yerel ölçekte izlemek, değerlendirmek ve çözümleyici öneriler geliştirmek, hazırlanacak tarımsal amaçlı plan ve projeler ile arazi kullanım plânları doğrultusunda, yerel ölçekli yıllık iş programları için görüş oluşturmak ve uygulamaya konulmasının takibini yapmak.

ç) Ülkesel, bölgesel veya yerel ölçekli plânlar arasındaki uyumu denetlemek.

d) Tarım arazilerinin kullanılması ile ilgili talepleri değerlendirmek, görüş oluşturmak ve ilgililerine aktarmak.

e) Gündeminde bulunan konularla ilgili ihtiyaç duyulması halinde yerinde inceleme yaparak karar oluşturmak.

f) Kanun kapsamında verilen diğer görevleri yapmak.

Toprak koruma kurulunun çalışma usul ve esasları

MADDE 12- (1) Toprak koruma kurulu aşağıdaki esaslar çerçevesinde çalışmalarını yürütür:

a) Kurul, Kanunda verilen görevleri yerine getirmek ve görüşülecek konu olması halinde kurul başkanınca belirlenen gündemi görüşmek üzere, ayda en az bir kez olağan, ihtiyaç duyulması halinde bir veya daha fazla olağanüstü toplanır. Kurulun gündeminde görüşülecek konu olmaması halinde Kurul toplanmaz, bu durum sekretarya tarafından karar defterine işlenir ve il müdürü tarafından onaylanır.

b) Kurul üyeleri; olağan toplantılarda, toplantıya çağrılmadan en az üç gün önce sekretarya tarafından gündem hakkında bilgilendirilir.

c) Kurulun üye tam sayısı ile toplanması esastır, ancak zorunluluk halinde en az altı üye ile toplanabilir. Kurul gündemindeki konular hakkındaki görüşün olumlu sayılması için, en az altı üyenin olumlu yönde oy kullanması gerekir.

ç) Toplantıda alınan kararlar, karar defterine işlenir veya elektronik ortamda hazırlanarak çıktısı alınır, alınan çıktı kurul defterine yapıştırılarak imzalanır ve muhafaza edilir.

d) Kurul kararlarında üyelerin temsil ettikleri kurumlar belirtilir ve toplantıya katılamayan üye için katılmadı ibaresi konulur, oy çokluğu ile alınan kararlarda, varsa karşı görüşlerin gerekçeleri/şerhleri belirtilir.

e) Kurulun kararlarına yapılan itirazlar sonucu Bakanlık tarafından yapılan incelemeye dayalı hazırlanan rapor veya talebi destekleyici nitelikte yeni bilgi ve belgenin sunulması halinde, kararlar Kurul tarafından yeniden değerlendirilir.

f) Tarım dışı amaçlı kullanım talebi, toplulaştırma projelerinin veya etüt raporunda çevre tarım arazilerindeki tarımsal kullanım bütünlüğünü bozacak durumda olması halinde Kurul gündemine alınmaz ve valilik tarafından doğrudan reddedilir.

g) Etüt raporunda tespit edilen alternatif alanlar Kurul tarafından değerlendirilir, alternatif olup olamayacağı gerekçesi açıklanarak karara bağlanır.

ğ) Büyük ova koruma alanı dışındaki tarımsal amaçlı yapılar ile arazi etüt raporunda tarımsal kullanım bütünlüğünü ve arazi toplulaştırma projesi bütünlüğünü bozmadığı tespit edilen kuru marjinal tarım arazileri için gerçek ve tüzel kişiler tarafından yapılan tarım dışı amaçlı kullanım talepleri Kurul gündemine alınmaz, valilikler tarafından değerlendirilerek sonuçlandırılır.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Tarım Arazilerinin Tarımsal veya Tarım Dışı Amaçlarla Kullanım

Esasları ile Toprak Koruma Projelerinin Hazırlanması

Arazi kullanımının esası

MADDE 13- (1) Tarım arazilerini kullananlar, toprağın ekolojik, bitkisel üretim, sosyo-ekonomik ve endüstriyel işlevlerinin tamamen, kısmen veya geçici olarak bozulmaması amacıyla Kanun ve ilgili mevzuatın öngördüğü tedbirleri almakla yükümlüdür.

(2) Planlayıcı kuruluşlar tarafından yapılan/yaptırılan nazım ve uygulama imar planlarında; tarımsal niteliği korunacak alan (TNKA) olarak ayrılan yerler izin alınmaksızın tarımsal üretim amacı dışında kullanılamaz, bu alanlarda hiçbir parsele arsa vasfı kazandırılamaz, ifraz edilemez, yol geçirilemez, düzenleme ortaklık payı kesintisi yapılamaz ve plan değişikliğine gidilmesi durumunda Bakanlıktan izin alınması zorunludur. Bu hususlara uyulmaması halinde, Kanunun 21 inci maddesi hükümleri uygulanır.

Tarım arazilerinin tarım dışı amaçlı kullanım taleplerinin değerlendirilmesi

MADDE 14- (1) Büyük ova koruma alanı dışındaki tarım dışı amaçlı kullanım taleplerinde; mutlak tarım arazileri, özel ürün arazileri, dikili tarım arazileri, sulu tarım arazileri alternatif alan bulunmaması ve Kurulun uygun görmesi şartıyla;

a) Savunmaya yönelik stratejik ihtiyaçlar,

b) Doğal afet sonrası ortaya çıkan geçici yerleşim yeri ihtiyacı,

c) Petrol ve doğal gaz arama ve işletme faaliyetleri,

ç) İlgili bakanlık tarafından kamu yararı kararı alınmış madencilik faaliyetleri,

d) Bakanlıklarca kamu yararı kararı alınmış plan ve yatırımlar,

e) Kamu yararı gözetilerek yol, altyapı ve üstyapı faaliyetlerinde bulunacak yatırımlar,

f) Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun talebi üzerine 6446 sayılı Kanun uyarınca yenilenebilir enerji kaynak alanlarının kullanımı ile ilgili yatırımlar,

g) Jeotermal kaynaklı teknolojik sera yatırımları için bu arazilerin amaç dışı kullanım talepleri,

için hazırlanacak/hazırlattırılacak toprak koruma projesine uyulması kaydıyla Bakanlık tarafından izin verilebilir. Bakanlık bu yetkisini valiliklere devredebilir.

(2) Tarımsal amaçlı yapılarla ilgili başvurular, il müdürlüğü tarafından incelenir ve bu tesislerin tarımsal amaçlı yapılardan olması ve hazırlanacak/hazırlattırılacak toprak koruma projesine uyulması şartı ile arazi niteliklerine ve sınıfına bakılmaksızın ve alternatif alan ve tarımsal kullanım bütünlüğü aranmaksızın projede öngörülen miktarda alana valilikçe izin verilebilir.

(3) Arazi sınıfı kuru marjinal olan tarım arazisi için; kamu kurumları tarafından yapılan nazım, uygulama, revizyon ve ilave imar planı, köy yerleşik alanı ve civarı, kırsal yerleşik alan ve kırsal yerleşme plan talepleri ve kamu yatırımı talepleri, Kurul görüşünün uygun olması halinde, kamu yararı kararı alınmaksızın değerlendirilmek üzere Bakanlığa iletilir. Gerçek veya tüzel kişilerin münferit taleplerinde ise, çevre arazilerdeki tarımsal kullanım bütünlüğünün bozulmaması ve hazırlanacak/hazırlattırılacak toprak koruma projesine uyulması şartıyla toprak koruma kurulunda görüşülmeksizin valilikler tarafından tarım dışı amaçla kullanım izni verilebilir.

(4) İmar planlarında tarımsal niteliği korunacak alan olarak ayrılan yerler ile kamu yararı kararı alınarak tarım dışı amaçla kullanım izni verilen yerler, yeniden izin alınmaksızın bu amaç dışında kullanılamaz ve planlanamaz. Bu durum izinlendirme yazısında belirtilir.

(5) Jeotermal ve doğal mineralli su kuyuları ile içme veya sulama suyu arama faaliyetleri için; Kurulun uygun görmesi, toprak koruma projesine uyulması kaydıyla valilik tarafından bir yıla kadar geçici süre ile izin verilebilir. Bu süre gerekçeli talep doğrultusunda en fazla bir yıla kadar daha uzatılabilir. Arama sonucu kaynak bulunmaması durumunda arazinin eski haline getirilmesi için geri dönüşüm projesi hazırlatılır ve arazinin eski haline getirileceğine ve çevresinde yapılan tarımsal üretime olabilecek zararların tazmin edileceğine dair noter onaylı taahhütname alınır. Arama sonucu bulunan jeotermal kaynak ve doğal mineralli su kuyuları ile içme veya sulama suyu kuyuları için işletmeye geçilmesi halinde izinlendirme işlemleri bu madde kapsamında değerlendirilir.

Büyük ovalarda tarım arazilerinin amaç dışı kullanımı

MADDE 15- (1) Büyük ova koruma alanı olarak belirlenen alanlarda bulunan tarım arazileri hiçbir surette amacı dışında kullanılamaz. Ancak alternatif alan bulunmaması, kurul veya kurullarca uygun görüş bildirilmesi şartıyla;

a) Tarımsal amaçlı yapılar,

b) Bakanlık ve talebin ilgili olduğu bakanlıkça ortaklaşa kamu yararı kararı alınmış faaliyetler,

için kullanımlara Bakanlıkça izin verilebilir.

(2) 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanunu ve ilgili mevzuatına uygun gerekli izinler alındıktan sonra imar planı yapılarak onaylanan ve halen yürürlükte bulunan planlı alanlar ile il idare kurulları tarafından onaylanan köy yerleşik alanı sınırları içinde kalan yerler ve büyük ova koruma alanlarının ilanından önce Kanun kapsamında izin alınmış, diğer kurumlar tarafından işlemleri devam eden talepler bu madde kapsamında değerlendirilmez.

(3) İlgili idaresince imar planı kapsamında talep edilmiş, tarım dışı amaçlı kullanım izni verilmiş ancak plan onaylanmadan, büyük ova koruma alanları içinde kalan araziler ile ilgili yapılacak yeni talepler, birinci fıkra kapsamında değerlendirilir.

(4) Büyük ova koruma alanlarının ilanından önce işlemleri başlamış, ancak izin işlemleri sonuçlanmamış tüm talepler birinci fıkra kapsamında değerlendirilir.

(5) Amaç dışı kullanımı talep edilen arazinin, bir kısmının büyük ova koruma alanı içinde kalması halinde, her iki alan ayrı ayrı değerlendirilir ve ova dışında kalan alanın tüm arazi talebini karşılaması durumunda ova içinde kalan alanın alternatifi kabul edilir, arazi talebi ova dışında kalan kısımca karşılanamaması durumunda ova içinde kalan alanın en az etkileneceği şekilde işlem yapılır.

(6) Birden çok ilin idari sınırlarını kapsayan başvurularda, illerin kurulları tarafından talep ayrı ayrı değerlendirilerek Bakanlıkça sonuçlandırılır.

(7) Amaç dışı kullanım talebinin ilgili olduğu bakanlığın, yapılacak olan faaliyetle ilgili almış olduğu kamu yararı kararının Bakanlığa ulaşmasından sonra Bakanlığın aynı doğrultuda kamu yararı kararı vermesi halinde ortaklaşa kamu yararı kararı alınmış sayılır.

(8) 3213 sayılı Kanun, 5686 sayılı Kanun ile 6491 sayılı Kanun kapsamındaki tabii kaynak arama faaliyetleri için; Kurulun uygun görmesi, toprak koruma projesine uyulması kaydıyla Bakanlık tarafından izin verilebilir. Arama sonucu kaynak bulunamaması durumunda arazinin eski haline getirilmesi için geri dönüşüm projesi hazırlatılır ve arazinin eski haline getirileceğine ve çevresinde yapılan tarımsal üretime olabilecek zararların tazmin edileceğine dair noter onaylı taahhütname alınır. Arama sonucu bulunan kaynak için işletmeye geçilmesi halinde izinlendirme işlemleri bu madde kapsamında değerlendirilir.

Tarım arazilerinin tarım dışı amaçlı kullanımı ile ilgili genel hükümler

MADDE 16- (1) Büyük ova koruma alanı içinde veya dışındaki tarım dışı amaçlı kullanım taleplerinde;

a) Zeminde tarımsal faaliyetlerin devamına izin verilen, arazinin üst kullanımı ile ilgili; sabit tesisler hariç olmak üzere iletim hattı güzergâhında kalan araziler, tarım dışı amaçla izinlendirilmez.

b) 3213 sayılı Kanun, 5686 sayılı Kanun ile 6491 sayılı Kanun kapsamındaki tabii kaynakları arayanlar ve işletenler, faaliyetlerini çevre ve tarım arazilerine zarar vermeyecek şekilde yürütmekle ve kendilerine tahsis edilen yerleri tahsis süresi bitiminde il müdürlüğü gözetiminde eski vasfına getirmeye yönelik Ek-8’de yer alan formata uygun taahhütname vermekle yükümlüdürler.

c) Çevre düzeni planlarına dayalı olarak, tarım dışı amaçlı kullanım izni verilmez. Bu plan taleplerinde, planlamalara altlık oluşturmak üzere, veri tabanında yer alan onaylanmış arazi kullanım planlaması (AKUP) haritası sayısal olarak bildirilir.

ç) 12/11/2012 tarihli ve 6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun yürürlüğe girmesinden önce onaylanan 1/25000 ölçekli çevre düzeni planlarının tarım dışı amaçlı kullanım izni bulunmadığından, bu planların nazım imar planı olarak onaylanması durumunda, bu plan içinde kalan alanlar için tarım dışı amaçlı kullanım izni alınması zorunludur.

(2) Arazi kullanımına ilişkin verilen izinler, iznin ilgili kuruma/kişiye tebliğinden itibaren iki yıl içerisinde; sera, bağ evi, maden ocağı, enerji nakil hattı gibi plan ve ruhsat zorunluluğu olmayanların onay işlemlerinin tamamlanmaması, tarım dışı amaçlı kullanımlarda planların onaylanmaması, tarımsal amaçlı izinlerde ise ruhsata bağlanmaması durumunda geçersiz kabul edilir. Bu alanlar için yeniden izin talep edilmesi durumunda, talep içeriğinin değişmemesi şartıyla, kurul görüşü alınması gereken taleplerde işlemlere kurul aşamasından devam edilir, kamu yararı kararı alınmış ise geçerli kabul edilir. Ancak arazinin yerinde kontrolü yapılarak yapılaşma, kazı veya dolgu ile doğal durumunun bozulduğunun tespiti halinde Kanunun 21 inci maddesindeki işlemler yürütülür.

(3) Yapılan başvurular ile ilgili eksik bilgi ve belgelerden; kamu kurumlarından alınacak belgeler altı ay içinde, diğer belgeler üç ay içinde tamamlanır, bu sürede tamamlanmayan başvurular değerlendirmeye alınmaz ve ilgilisine iade edilir. Eksik belge tamamlandıktan sonra, mevzuatta meydana gelen değişiklikler de dikkate alınarak işlemlere kaldığı yerden devam edilir.

Toprak koruma projelerinin hazırlanması

MADDE 17- (1) Toprak koruma projeleri; toprağın, bulunduğu yerde doğal fonksiyonlarını sürdürebilmesinin sağlanması amacıyla korunması esası ile hazırlanır.

(2) Zorunlu olarak kazı veya dolgu gerektiren herhangi bir arazi kullanım faaliyeti sonucu veya yapılan faaliyete bağlı olarak çevresinde bulunan tarım arazilerinin toprak yapısının bozulması, drenajın engellenmesi ve buna bağlı olarak tuzlanma, alkalileşme, erozyon, heyelan ve benzeri nedenlerle toprak kaybı ve arazi bozulması halinde; araziyi kullananlar tarafından, 18/12/1991 tarihli ve 91/2526 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Ziraat Mühendislerinin Görev ve Yetkilerine İlişkin Tüzüğün yetki verdiği veya toprak koruma projesi hazırlama konusunda sertifika almış en az bir ziraat mühendisi sorumluluğunda ilgili mühendislerce Ek-9’daki dispozisyona uygun olarak toprak koruma projesi hazırlanır, valilikçe uygun görülmesi halinde onaylanır ve uygulattırılır.

(3) Arazi etüdü sonucu hazırlanacak raporlarda; toprak koruma projesine ihtiyaç olup olmadığına karar verilir ve ihtiyaç olması halinde, projenin uygulanacağı alanın yeri, yapılacak tarım dışı faaliyetin niteliği, bu faaliyetten dolayı çevre arazilerde meydana gelecek muhtemel toprak kayıpları ve arazi bozulmaları ile bu olumsuzlukları giderecek tedbirlere yer verilir, projeler bu tedbirleri içerecek şekilde hazırlattırılır.

(4) Toprak koruma projeleri valilik veya Bakanlıkça, talebin uygun görülmesinden sonra talep sahibi tarafından hazırlanır veya hazırlattırılır.

(5) Sürdürülebilir toprak yönetimi kapsamında hazırlanacak olan projeler sekileme, çevirme, koruma duvarı veya bandı, bitkilendirme, arıtma, drenaj gibi imalat, inşaat ve diğer arazi bozulması ve toprak kayıplarını engelleyen fiziksel ve/veya kültürel tedbirleri içerir.

(6) Toprak koruma projelerinin hazırlatılmaması, yetersizliği veya zamanında gerekli tadilatların yapılmaması sonucu arazi tahribi veya toprak kayıpları olması halinde meydana gelecek zararlardan; proje hazırlanmasına gerek olmadığına karar verenler, proje hazırlanmış ise projeyi hazırlayan ve onaylayanlar sorumludur.

(7) Heyelan, sel ve rüzgâr gibi doğal olaylar sonucu meydana gelen toprak kayıplarını önlemek için valilikler toprak koruma projelerini hazırlatır, uygulamasını yapar veya yaptırır. Birden fazla ili ilgilendiren havza düzeyinde yapılacak toprak koruma projelerinin hazırlanması Bakanlık koordinasyonunda ilgili valilikler tarafından yapılır ve yürütülür.

BEŞİNCİ BÖLÜM

İtiraz, Etüdün Ücretlendirilmesi, Denetim ve İdari Yaptırımlar

İtiraz

MADDE 18- (1) Bu Yönetmelik kapsamında verilen kararlara veya etüt raporu ile tespit edilen sınıflara bir defaya mahsus olmak üzere itiraz edilebilir. İtirazlar, kararın valilik tarafından tebliğ tarihini izleyen bir yıl içerisinde Bakanlığa iletilmek üzere valiliklere yapılır. Bakanlık, itirazları inceleyerek karara bağlar. Bu karar itiraz bakımından kesin olup gereği için valiliğe gönderilir.

(2) İtiraz sonucunda Bakanlıkça verilen olumsuz karar ile ilgili, olumsuzluk sebebini ortadan kaldıracak gerekçeli rapor veya kamu kurumlarından alınan belge sunulması durumunda, Bakanlıkça karara konu işlemler yeniden inceleme konusu yapılabilir.

(3) Bakanlık tarafından yapılan değerlendirmede uygun görüş verilmeyen talepler ile ilgili, gerekçeli rapor veya kamu kurumlarından alınan belge sunulması durumunda, uygun görülmeyen talepler yeniden değerlendirilerek görüş oluşturulabilir.

Etüt ve incelemenin ücretlendirilmesi

MADDE 19- (1) Tarım arazilerinde sınıf tespiti ve/veya tarımsal amaçlı yapılar ve tarım dışı amaçlı kullanım izinleri kapsamında yapılacak etütler için, Bakanlıkça yılda bir kez olmak üzere tespit edilecek ücret genel bütçeye gelir kaydedilir.

(2) İtirazların yerinde incelenmesi için yatırılacak ücret, birinci fıkrada belirlenen ücretin iki katı olarak genel bütçeye gelir kaydedilir.

Denetim

MADDE 20- (1) Kanunun ve bu Yönetmeliğin uygulanmasında denetim görevini Bakanlık, valilikler veya kurullar yapar ya da yaptırır. Kanunda ve bu Yönetmelikte yer alan projeler ve izinlerle ilgili denetimler, verilen iznin onay işlemlerinin tamamlandığı, ruhsata bağlandığı veya planın onaylandığı tarihi takip eden yılın sonunda başlar ve ikinci yılın sonunda tamamlanarak sonucundan Bakanlık ve kurullara bilgi verilir.

(2) Uygulamada etüt, sınıflama, analiz gibi toprak ve arazi ile ilgili teknik konularda denetim görevini Bakanlık yapar veya yaptırır.

(3) Kurul üyesi kurum veya kuruluşlar ile sivil toplum kuruluşları tespit ettikleri arazi bozulmaları ve toprak kayıpları ile ilgili faaliyetler hakkında valiliklere ihbarda bulunabilir. Valilikler konuyu inceler, sonucunu en geç bir ay içerisinde Bakanlığa ve ihbarı yapana bildirir.

(4) Yapılan denetimler, şikayetler ve resen yapılan kontroller sonucu aykırılık tespit edilmesi halinde; en geç yedi gün içinde, Bakanlığın veya valiliğin talebi üzerine, tapu müdürlüğüne yapılacak yazılı bildirim üzerine taşınmazın tapu kütüğünün beyanlar hanesine “5403 sayılı Kanunun amacı dışında kullanılmıştır.” şeklinde belirtme yapılır. Aykırılığın giderildiğine dair Bakanlık veya valilik tarafından tapu müdürlüğüne bildirim yapılmadan beyanlar hanesindeki belirtme terkin edilmez.

(5) Tarımsal veya tarım dışı amaçlı kullanımların izinlendirme işlemi sonuçları ve verilen bu izinlerin sektörel dağılımı Ek-10’daki tablolara işlenerek, mart, haziran, eylül ve aralık ayları sonunda olmak üzere üçer aylık dönemler şeklinde, her dönemi takip eden ayın ilk on günü içerisinde Bakanlığa gönderilir.

İdari yaptırımlar

MADDE 21- (1) Bu Yönetmelik hükümlerine aykırı davrananlar hakkında Kanunun 21 inci maddesine göre idari yaptırım uygulanır.

(2) İdari para cezası kabahatin işlendiği tarih esas alınarak uygulanır.

(3) Kabahatin işlenme zamanının belirlenememesi halinde, tespit tarihi esas alınarak işlem tesis edilir.

Tarım arazilerinin amacı dışında kullanılmasına ve toprak koruma projelerine uyulmamasına ilişkin cezalar ve yükümlülükler

MADDE 22- (1) Tarımsal amaçlı yapılarda ve tarım dışı arazi kullanımlarında izin alınması ve toprak koruma projelerine uyulması zorunludur.

(2) Tarımsal amaçlı yapılara ve tarım dışı arazi kullanımına izinsiz başlanılması veya alınan izne uygun kullanılmaması halinde;

a) Yapı inşaat halinde ise valilik işi tamamen durdurur, yapılan iş tamamlanmış ise kullanımına izin verilmez.

b) Valilikçe arazi sahibine veya araziyi bozana Kanunun 21 inci maddesindeki idari para cezaları uygulanır.

c) İdarî para cezasının tebliğinden itibaren bir ay içinde başvurularak Kanunun 13 üncü veya 14 üncü maddelerindeki izinlerin alınması şartıyla işin tamamlanmasına, bitmiş ise kullanımına izin verilebilir. Başvuru yapmayanlara veya izin talepleri uygun görülmeyenlere, izinsiz bütün yapılarını yıkması ve araziyi tarımsal üretime uygun hale getirmesi için iki ay süre verilir. Verilen süre içinde izinsiz yapıların yıkılmadığı ve arazinin tarımsal üretime uygun hale getirilmediğinin tespit edilmesi durumunda; valilikçe faaliyet durdurulur ve Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinin ikinci cümlesinde belirtilen idarî para cezası üç katı olarak uygulanır.

ç) İzinsiz bütün yapıların yıkılması ve arazinin tarımsal üretime uygun hale getirilmesi gerektiği belediyelere veya il özel idarelerine bildirilir. İlgili belediye veya il özel idaresi, bir ay içinde yıkımı yapar veya yaptırır, arazinin tarımsal üretime uygun hale getirilmesini sağlar. Yapılan masraflar Bakanlıkça karşılanır.

(3) Toprak koruma projelerine aykırı hareket edilmesi halinde;

a) Kanunun 21 inci maddesindeki idari para cezaları uygulanır ve projeye uygunluk sağlanması için azami iki ay süre verilir.

b) Verilen iki aylık sürenin sonunda aykırı kullanımların devam etmesi durumunda; valilikçe faaliyet durdurulur, verilen kullanım izni iptal edilir ve Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinin birinci cümlesinde belirtilen idarî para cezası üç katı olarak uygulanır.

c) İzinsiz bütün yapıların yıkılması ve arazinin tarımsal üretime uygun hale getirilmesi gerektiği belediyelere veya il özel idarelerine bildirilir. İlgili belediye veya il özel idaresi bir ay içinde yıkımı yapar veya yaptırır, arazinin tarımsal üretime uygun hale getirilmesini sağlar. Yapılan masraflar Bakanlıkça karşılanır.

(4) Bakanlık birimleri, arazinin tarımsal üretime uygun hale getirilmesi için yapılan yıkım ve temizleme masraflarını, sorumlulardan genel hükümlere göre tahsil eder.

(5) Hakkında yıkım kararı alınmış olmasına rağmen bir ay içinde belediye veya il özel idarelerince yıkılmayan yapılar, Bakanlıkça yıkılabilir veya yıktırılabilir. Arazi tarımsal üretime uygun hale getirilir. Masraflara ait fatura/faturalar ödenmek üzere yıkımı yapmayan belediye veya il özel idaresine gönderilir. Yıkım ve arazinin tarımsal üretime uygun hale getirilme masrafları %100 fazlası ile ilgili belediye veya il özel idaresinden tahsil edilir. Bu şekilde tahsil edilememesi halinde ilgisine göre Hazine ve Maliye Bakanlığı veya İller Bankası Anonim Şirketi tarafından belediye veya il özel idaresinin 2/7/2008 tarihli ve 5779 sayılı İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanun gereğince aktarılan paylarından kesilerek, genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere takip eden ayın sonuna kadar Bakanlık merkez muhasebe birimi hesabına aktarılır.

(6) Yıkım işlemleri, 13/10/2021 tarihli ve 31627 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Binaların Yıkılması Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre gerçekleştirilir.

(7) Tarım arazilerini, tescili mümkün olmayan fiili hisseler oluşturarak arazinin hisselere tekabül ettiği kabul edilen kısımlarının zilyetliğini, bir özel hukuk tüzel kişisinin faaliyeti kapsamında bu tüzel kişiyle üyelik veya ortaklık ilişkisi kurarak devretmek veya bu işlere aracılık etmek suretiyle arazinin bütünlüğünün bozulmasına ve amacı dışında kullanılmasına sebebiyet verenler hakkında Kanunun 21 inci maddesi uyarınca ilgili Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunulur. Ayrıca bu tüzel kişi hakkında, arazinin sınıfına göre Kanunun 21 inci maddesi uyarınca idari para cezası uygulanır.

ALTINCI BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Yetki ve sorumluluk

MADDE 23- (1) Bu Yönetmelikte yazılı olan idarî para cezaları mahallî mülkî amir tarafından Ek-11, Ek-12’de yer alan tutanağa uygun olarak verilir.

(2) Kanunun 19 uncu, 20 nci ve 21 inci maddelerinin uygulanmasında kusurlu bulunan sorumlular hakkında, 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun kamu görevlilerine yönelik hükümleri uyarınca cezalandırılmaları amacıyla ilgili Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunulur.

(3) Bu Yönetmelik kapsamında ihtiyaç duyulan hallerde tapu kütüğünün beyanlar hanesine belirtme yapılmasına, Bakanlık yetkilidir.

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 24- (1) 9/12/2017 tarihli ve 30265 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tarım Arazilerinin Korunması, Kullanılması ve Planlanmasına Dair Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.

Yürürlük

MADDE 25- (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 26- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı yürütür.

Ekleri için tıklayınız

]]> Genel https://www.hukukihaber.net/tarim-arazilerinin-korunmasi-ve-kullanilmasi-hakkinda-yonetmelik Sat, 04 Apr 2026 00:10:00 +0300 <![CDATA[Arazi Kullanım Planlaması Uygulama Yönetmeliği]]> https://www.hukukihaber.net/arazi-kullanim-planlamasi-uygulama-yonetmeligi Tarım ve Orman Bakanlığından:

ARAZİ KULLANIM PLANLAMASI UYGULAMA YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Başlangıç Hükümleri

Amaç

MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; toprak ve arazi varlığının belirlenmesi, toprak etüt, haritalama ve sınıflama yapılması, tarımsal üretim gücü yüksek büyük ovaların ve erozyona duyarlı alanların belirlenmesi, tarımsal amaçlı plan ve projelerin hazırlanması ve uygulanması ile ülkesel ve bölgesel plânlamalara temel oluşturan ve diğer fizikî/mekânsal plânlamalara veri teşkil eden çevre öncelikli sürdürülebilir kalkınma ilkesi doğrultusunda toprağın niteliği, arazinin yeteneği ve diğer arazi özellikleri gözetilerek uygun arazi kullanım şekillerini içeren arazi kullanım planlarının hazırlanmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

Kapsam

MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik; toprakların ve arazi kullanımlarının bilimsel esaslara uygun olarak sınıflandırılması, toprak ve su potansiyeli ile arazi özelliklerinin belirlenmesi, arazi kullanım planlarının yapılmasına ilişkin ilke ve kuralların açıklanması, kullanılacak yetkilerin tanımlanması, arazi kullanım taleplerinin belirlenerek uygun arazi kullanım biçimlerinin saptanması ve planlama sürecine dair görev, yetki ve sorumluluklara ilişkin usul ve esasları kapsar.

Dayanak

MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik; 3/7/2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanununun 7 nci, 10 uncu, 11 inci, 14 üncü, 15 inci, 20 nci ve 24 üncü maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar ve kısaltmalar

MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Alternatif alan: Arazi kullanım planlarında tarım dışı amaçlı kullanımlar için ayrılan alanları,

b) Arazi kullanım kabiliyet sınıflaması (AKK): Arazi ve toprakların sahip oldukları morfolojik, fiziksel, kimyasal, biyolojik ve mineralojik özelliklerine bağlı olarak arazi ve toprakların doğal ve/veya kültür bitkilerini yetiştirmedeki yeteneklerine göre sınıflandırılmasını,

c) Arazi kullanım planı (AKUP): Her ölçekte planlamaya temel oluşturmak üzere, toprağın ve diğer çevresel kaynakların bozulmasını önlemek için ekolojik, toplumsal ve ekonomik şartlar gözetilerek sürdürülebilirlik ilkesine uygun, farklı arazi kullanım şekillerini oluşturmaya yönelik toprak potansiyelinin belirlenip, su miktar ve kalitesini de göz önüne alarak sistematik olarak değerlendirilmesini ve birbirleri ile olan ilişkilerini ortaya koyan 1/25000 ve/veya 1/5000 ölçekli arazi kullanım planlarını,

ç) Arazi kullanım şekilleri: Arazinin hâlihazır kuru tarım, sulu tarım, dikili tarım, mera, orman, yerleşim yeri ve diğer kullanım şekillerini,

d) Arazi örtüsü: Arazinin biyolojik veya fiziksel öğelerle kaplanmış halini,

e) Arazi sınıflaması: Arazilerin çeşitli amaçlarla kullanılmaya uygunluk derecelerini saptamak için yapılan sınıflamayı,

f) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,

g) BTG: Büyük Toprak Grubunu,

ğ) Dikili tarım arazisi: Mutlak ve özel ürün arazileri dışında kalan ve üzerinde yöre ekolojisine uygun çok yıllık ağaç, ağaççık ve çalı formundaki bitkilerin tarımı yapılan, ülkesel, bölgesel veya yerel önemi bulunan arazileri,

h) Genel Müdürlük: Tarım Reformu Genel Müdürlüğünü,

ı) Haritalama ünitesi: Arazideki toprak serisine ait fazlarının önceden belirlenmiş olan haritalama lejantına göre seçilen sembollerle gösterilen, seçilen özellikler yönünden homojenlik gösteren ve arazi çalışması sonucunda belirlenmiş ve kesinleşmiş sınırlarla ayırt edilmiş olan arazi parçasını ve bu arazi parçasını toprak haritası üzerinde temsil eden kapalı alanı,

i) İl müdürlüğü: İl tarım ve orman müdürlüğünü,

j) Kanun: 3/7/2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanununu,

k) Kurul: Toprak koruma kurulunu,

l) Marjinal tarım arazisi: Mutlak tarım arazileri, özel ürün arazileri ve dikili tarım arazileri dışında kalan, toprak ve topoğrafik sınırlamalar nedeniyle üzerinde sadece geleneksel toprak işlemeli tarımın yapıldığı arazileri,

m) Mutlak tarım arazisi: Bitkisel üretimde; toprağın fiziksel, kimyasal ve biyolojik özelliklerinin kombinasyonu, yöre ortalamasında ürün alınabilmesi için sınırlayıcı olmayan, topoğrafik sınırlamaları olmayan veya çok az olan, ülkesel, bölgesel veya yerel önemi bulunan, hâlihazır tarımsal üretimde kullanılan veya bu amaçla kullanıma elverişli olan arazileri,

n) Özel ürün arazisi: Mutlak tarım arazileri dışında kalan, toprak ve topoğrafik sınırlamaları nedeniyle yöreye adapte olmuş bitki türlerinin tamamının tarımının yapılamadığı, ancak özel bitkisel ürünlerin yetiştiriciliği ile su ürünleri yetiştiriciliğinin ve avcılığının yapılabildiği, ülkesel, bölgesel veya yerel önemi bulunan arazileri,

o Planlama alanı: AKUP yapılan ilin idari sınırlarını,

ö) Profil ve horizon: Farklı toprak serilerini temsil için litolojik kesikliğe sahip sığ alanlarda ana kayaya, diğer alanlarda ise en fazla 2 m derinliğe kadar, en az 1x2 m genişliklerde dikey olarak açılan çukur profili, yüzeyden itibaren profil derinliği boyunca farklı morfolojik ve morfo-genetik özelliklere sahip olan yatay tabakalar/katmanlar ise horizonu,

p) Sera-örtü altı tarım arazisi: İklim ve diğer dış etkilerin olumsuzluklarının giderilmesi veya azaltılması için cam, naylon veya benzeri malzeme kullanılarak oluşturulan örtüler altında tarım yapılan arazileri,

r) Sonda: Toprak serilerini temsil eden haritalama ünitesi sınırlarının tespit edilip kesinleştirilmesi, haritalama ünitesi içerisindeki toprağın seri ve faz özelliklerinin belirlenmesi için; arazide toprakçı burgusu kullanılarak, ilgili seri ve fazlarını birlikte tanımlayabilecek profil derinliğine kadar yapılan çalışmayı,

s) Sulu tarım arazisi: Tarımı yapılan bitkilerin büyüme devresinde ihtiyaç duyduğu suyun, kaynağından alınarak yeterli miktarda ve kontrollü bir şekilde karşılandığı arazileri,

ş) Tarım arazisi: Toprak, topoğrafya ve iklimsel özellikleri tarımsal üretim için uygun olup, hâlihazırda tarımsal üretim yapılan veya yapılmaya uygun olan veya imar, ihya, ıslah edilerek tarımsal üretim yapılmaya uygun hale dönüştürülebilen arazileri,

t) Tarım arazileri sınıfları: Toprak ve diğer arazi özellikleri incelenerek, tarım arazilerinin ülke tarımındaki önemine göre, nitelikleri Bakanlık tarafından belirlenen mutlak tarım arazileri, özel ürün arazileri, dikili tarım arazileri ve marjinal tarım arazileri, Ek-1’de yer alan AKK sınıfına göre I., II., III. ve IV. sınıf arazileri, entansif ve korumalı tarım teknikleri ile özel ürünlerin üretiminin yapılmasına uygun özellikleri olan VI. ve VII. sınıf arazileri, fiziksel ve/veya kimyasal ıslaha gereksinimi olan tarımsal potansiyeli yüksek V. sınıf arazileri,

u) Tarımsal arazi kullanım türleri: Tarım arazilerinin var olan veya potansiyel olarak varlığı kabul edilen veya edilebilecek tarımsal amaçlı kullanım şekillerini,

ü) Tarımsal Ar-Ge alanı: Biyoçeşitlilik, bitkisel ve hayvansal genetik kaynakları, ıslah denemeleri ve diğer tarımsal Ar-Ge çalışmalarında kullanılan alanı,

v) TNKA: Tarımsal niteliği korunacak alanı,

y) Toprak: Mineral ve organik maddelerin parçalanarak ayrışması sonucu oluşan, yeryüzünü ince bir tabaka halinde kaplayan, canlı ve doğal kaynağı,

z) Toprak analizleri: Belirli bir toprak numunesinin veya toprak serilerini temsil etmek üzere açılmış olan profillerdeki her bir horizondan alınmış bozulmuş ve/veya bozulmamış toprak örnekleri ile sonda örneklerinin laboratuvarlarda, toprak serisinin tanım ve özelliklerinin kesinleştirilmesine, Kanuna göre arazi sınıflandırılmasına, toprak derecelemesine, taksonomik sınıflamasına ve AKK sınıflamasına esas olacak şekilde uluslararası geçerliliği olan ve Bakanlık tarafından kabul edilmiş olan yöntemlerle fiziksel ve/veya kimyasal ve/veya biyolojik ve/veya mineralojik ve/veya mikromorfolojik özelliklerinin belirlenmesi ve toprak numunesinin temsil ettiği arazinin mikro ve makro besin maddeleri miktarlarının bulunması için yapılan analizleri,

aa) Toprak etüdü: Toprakların çeşitli kullanımlar karşısındaki davranışlarını, potansiyel kullanımı ve sınırlandırmalarını belirlemek ve sınıflandırmak amacıyla; ulusal ve uluslararası sınıflandırma sistemleri dikkate alınarak morfolojik, fiziksel, kimyasal, biyolojik ve mineralojik özelliklerinin tespiti, haritalanması ve raporlanması için yapılan çalışmalar bütününü,

bb) Toprak etüt mühendisi: Kanunun 7 nci maddesi kapsamında toprak etüt ve haritalama konusunda eğitim almış ve daha önce toprak seri veya toprak endeks sınıflama çalışmalarına katılmış, ziraat fakültelerinin toprak bölümünden ve/veya toprak bilimi ve bitki besleme bölümünden lisans eğitimi alarak mezun olan ziraat mühendisi veya Toprak Anabilim dalında toprak etüt ve haritalama alanında yüksek lisans ve/veya doktora eğitimini tamamlamış ziraat mühendisini,

cc) Toprak etüt raporu: Arazide sınıflama, derecelendirme veya planlama gibi her türlü arazi ve toprak değerlendirmesi için yapılan arazi ve toprak etütleri sonrası hazırlanan rapor, harita, profil tanımlama kartları, analiz tabloları gibi belgeleri de içeren raporu,

çç) Toprak haritası: Arazi sınıflaması yapıldıktan sonra üzerine sınıflamanın işlendiği haritayı,

dd) Toprak seri komisyonu: Ülke genelinde toprak serilerini belirlemek üzere oluşturulan komisyonu,

ee) Toprak serisi: Üst toprağın doğal hali bozulmamış topraklarda yüzeydeki horizon, işlenmiş topraklarda ise toprak işleme aletleriyle karıştırılan yaklaşık ilk 0-20 cm kalınlığındaki horizonun tekstürü hariç, tüm profilleri benzer genetik horizonlara sahip, benzer ana materyalden oluşmuş doğal toprak sınıflandırma sistemlerinin en alt kategorisini oluşturan toprak gruplarını,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Toprak ve Arazi Varlığının Belirlenmesi, Toprak Etüt ve Haritalama Çalışmaları

Toprak ve arazi varlığının belirlenmesi

MADDE 5- (1) Toprak ve arazi varlığının belirlenmesi amacı ile Bakanlık toprak koruma ve kullanmaya yönelik olarak arazi ve toprakla ilgili sınıflamaları ve haritaları yapar veya yaptırır.

(2) Ülke genelinde yapılacak toprak ve arazi varlığının belirlenmesi çalışmalarında; 25/2/1998 tarihli ve 4342 sayılı Mera Kanunu, 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanunu ve diğer özel kanunlar kapsamında bulunan araziler ile 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanununa göre onaylı imar planı bulunan arazilere ilişkin bilgi ve veriler, ilgili mevzuatına uygun köy yerleşik alanı ve civarı, yerleşik alan, kırsal yerleşik alan ile civarı ve köy yerleşim planı bulunan yerler ilgili kurum, kuruluş ve yerel yönetimlerden toplanır. Tarım arazileri, belirlenen kriterlere uygun olarak toprak ve arazi bilgilerini içerecek şekilde köy/mahalle, belde, ilçe, il, ülke bazında sıralı olarak tespit edilir ve veri tabanı oluşturulur.

(3) Toprak etüt, haritalama ve sınıflama çalışmaları, toprak etüt mühendisi tarafından, ilgili mevzuat ve standartlara uygun olarak yapılır.

(4) Toprak etüt, haritalama ve sınıflama çalışmaları; ön hazırlık, arazi çalışması, laboratuvar analizleri ve büro çalışması aşamalarından oluşur.

(5) Ülke kaynaklarının sürdürülebilir, biyolojik çeşitlilikle uyumlu, verimli ve ekonomik kullanılması, mükerrer çalışmaların önlenmesi, bilgilerin tek elde toplanması için; toprak sınıflaması sonucu hazırlanan bütün harita ve raporlar, ülke genelinde Genel Müdürlükçe onaylanır.

(6) Toprak serileri, ülke genelinde toprak serileri komisyonu tarafından karara bağlanır. Toprak serileri komisyonu teşkili ve çalışma esasları Genel Müdürlükçe belirlenir.

(7) Toprak etüt ve sınıflama çalışmalarında üretilen veriler tarım arazileri değerlendirme ve bilgilendirme sistemine yüklenir.

İtirazlar

MADDE 6- (1) Genel Müdürlük tarafından onaylanmış toprak etüt ve sınıflama çalışmalarına yapılacak itiraz ve değişiklik talepleri Genel Müdürlükçe değerlendirilir ve karara bağlanır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Arazi Kullanım Planlarının Yapılmasına İlişkin Usul ve Esaslar

Arazi kullanım planlarının aşamaları, yetki ve sorumluluklar

MADDE 7- (1) Arazi kullanım planları; veri toplama ve analiz çalışmaları, AKUP, açıklama raporu ve plan hükümlerinin hazırlanması, AKUP’un kontrolü ve onaylanması aşamalarından oluşur.

(2) Veri toplama ve analiz çalışmaları, AKUP, açıklama raporu ve plan hükümlerinin hazırlanması veya hazırlattırılması, onaylanması çalışmaları Bakanlıkça, AKUP’un kontrolü ise valiliklerce ve/veya Bakanlıkça yapılır. Bakanlık, arazi kullanım plânlarının hazırlanması yetkisini kendi koordinasyonunda olmak üzere, ihtiyaca göre valiliklere devredebilir.

Veri toplama ve analiz çalışmaları ile arazi kullanım planları, açıklama raporu ve plan hükümlerinin hazırlanması

MADDE 8- (1) Arazi kullanım planları hazırlanırken; ülkesel, bölgesel ve yerel planlamalara temel oluşturan ve diğer fizikî/mekânsal planlamalara veri teşkil eden; toprak, iklim, topoğrafya, fizyografya, su potansiyeli ile ihtiyaç duyulan diğer veriler esas alınır. Çevre öncelikli sürdürülebilir kalkınma ilkesi doğrultusunda toprağın niteliği, arazinin yeteneği ve diğer arazi özellikleri gözetilerek arazi kullanım şekilleri belirlenir.

(2) 1/25000 ölçekli AKUP hazırlanırken öncelikle planlama alanında aşağıda belirtilen çalışmalar yapılır:

a) Planlama alanının konumu, coğrafi, demografik yapısı ve arazi örtüsü ile ilgili veriler temin edilir.

b) Planlama alanında yer alan kamu kurum/kuruluşlarının planlanan/yürütülen projelerine ait veriler temin edilerek, Kanunun amacı göz önünde bulundurularak değerlendirilir.

(3) 1/5000 ölçekli AKUP hazırlanırken öncelikle planlama alanında aşağıda belirtilen çalışmalar yapılır:

a) Planlama alanının konumu, coğrafi, sosyal, demografik ve ekonomik yapısı ile buna benzer veriler temin edilir.

b) Planlama alanında yer alan tüm gerçek ve tüzel kişilikler ile kamu kurum/kuruluşları saptanır, görüş ve önerileri alınarak Kanunun amacı göz önünde bulundurularak değerlendirilir.

c) Planlama alanındaki tarım arazileri üzerine diğer sektörlerin baskısı ve buna benzer sorunlar belirlenir.

(4) Toprak verisi olarak; 1/25000 ölçekli AKUP için BTG ile arazi örtüsü verileri ve 1/5000 ölçekli AKUP için ise detaylı toprak etüt verileri ile tapu-kadastro parsel verileri kullanılır.

(5) AKUP, açıklama raporu ve plan hükümlerinin hazırlanması işlemleri tarım arazileri önem sınıflamasının yapılması, alternatif alanların belirlenmesi ve değerlendirilmesi çalışmalarından oluşur. AKUP çalışmalarında planlama alanı içinde bulunan araziler; tarım alanları, tarım dışı alanlar ve kapsam dışı alanlar olmak üzere Ek-2’de yer alan AKUP değerlendirme tablosundaki gibi aşağıdaki üç ana gruba ayrılır:

a) Tarım alanları; toprak ve arazi verileri ile yıllık ortalama yağış verilerinden yararlanılarak kanun hükümlerine uygun olarak tarım arazileri önem sınıflaması kriterlerine göre mutlak tarım arazileri, özel ürün arazileri, dikili tarım arazileri ve marjinal tarım arazileri olarak belirlenir. Toprak verileri ile sulanan alanlara ait veriler değerlendirilerek tarım arazileri sulu veya kuru olarak sınıflandırılır. Tarım alanları olarak belirlenen her bir kullanım için plan hükümleri hazırlanır. 26/1/1939 tarihli ve 3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanun kapsamında kalan alanlar tarım dışı amaçla kullanım yönünden kapsam dışı, ancak diğer planlamalarda dikili tarım arazisi olarak değerlendirilir.

b) Kapsam dışı alanlar; Kanunun kapsamı dışında kalan ve ilgili mevzuatınca yönetilen alanları kapsar. Ayrıca, ilgili mevzuat kapsamında yapılıp, onaylanmış 1/1000 ve 1/5000 ölçekli uygulama, nazım imar planları ve plan içerisinde yer alan tarımsal niteliği korunacak alanlar hariç halen yürürlükte bulunan planlar ile 6831 sayılı Kanun, 4342 sayılı Kanun, 9/8/1983 tarihli ve 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu ve diğer özel kanunlarla koruma altına alınmış alanlar kapsam dışı alanlardır. Kapsam dışı alanlar; mera alanı, orman alanı, özel kanunlarla belirlenen/korunan alan, yapılaşma alanı, maden-ocak alanı, yol ve bunun gibi alanlardan oluşur. Kapsam dışı alanlar olarak belirlenen her bir kullanım için plan hükümleri hazırlanır. Planlama çalışmasında ihtiyaç halinde farklı kullanımlar eklenebilir.

c) Tarım dışı alanlar; tarım alanı ve kapsam dışı alanlar haricindeki alanlardır. %50’den fazla çıplak kayalık alan, %10-50 çıplak alan, tescil harici alan, ırmak-ırmak yatağı, baraj-göl-gölet, kıyı-sahil-sahil kumulları, sulak alan, daimî karla kaplı alanlar ve bunun gibi alanlardan oluşur. Tarım dışı alanlar olarak belirlenen her bir kullanım için plan hükümleri hazırlanır. Planlama çalışmasında ihtiyaç halinde farklı kullanımlar eklenebilir.

(6) Toprak kaynaklarının korunarak verimli kullanılması ile sektörel gelişmenin birlikte sürdürülebilmesi için tarım dışı kullanım taleplerinin yönlendirilmesi amacıyla planlama alanında tarım dışı alanlar içinden alternatif alanlar belirlenir. Alternatif alanlar belirlenirken, önem sınıflamasında arazinin sınıfı ile birlikte tarımsal üretim potansiyeli ve tarımsal arazi kullanım bütünlüğü içindeki konumu dikkate alınır, bu alanlarda jeolojik/çevresel/afete duyarlılık ve bunun gibi faktörler açısından değerlendirme ilgili kurumlarca yapılır.

(7) Tarım dışı amaçlı kullanımlarda öncelikle planlı alanlar içinde talebe uygun boş alanlar, planlı alanlarda uygun ve yeterli alanın bulunamaması durumunda ise tarım dışı alanlar alternatif alan olarak Ek-2’de yer alan tabloya uygun şekilde değerlendirilir. Tarım dışı alanların da yetersiz olması halinde tarımsal üretim potansiyeli ve tarımsal arazi kullanım bütünlüğü içindeki konumu dikkate alınarak kuru marjinal tarım arazileri alternatif alan olarak değerlendirilir.

(8) AKUP raporu ve plan hükümleri aşağıda başlıkları verilen hususları içerecek şekilde hazırlanır:

a) 1/25000 ölçekli AKUP’ta AKUP haritası, tarım alanları, tarım dışı alanlar ve kapsam dışı alanlarla ilgili plan hükümleri yer alır.

b) 1/5000 ölçekli AKUP’ta planlama alanının konumu, coğrafi, sosyal, demografik ve ekonomik yapısı ile benzer genel tanıtıcı veriler, sorun analizi (verimli tarım arazileri üzerine diğer sektörlerin baskısı ve benzer sorunlar), AKUP haritası, tarım alanları, tarım dışı alanlar ve kapsam dışı alanlarla ilgili plan hükümleri yer alır.

(9) Tarım arazileri ve alternatif alanlar; 1/25000 ölçekli AKUP ile istikşafi olarak saptanır, 1/5000 ölçekli AKUP ile de belirlenir.

Arazi kullanım planı kontrolü ve onayı

MADDE 9- (1) 1/25000 ölçekli AKUP çalışmalarının kontrol işlemleri, il müdürlükleri tarafından yapılır. Kontrol çalışmaları tamamlanan AKUP’lar Bakanlık tarafından değerlendirilir.

(2) 1/5000 ölçekli AKUP çalışmalarının kontrol işlemleri büro ve/veya arazi çalışmaları ile il müdürlükleri ve/veya Bakanlık tarafından yapılır/yaptırılır. Kontrol çalışmaları tamamlanan AKUP’lar Bakanlık tarafından değerlendirilir.

(3) Yapılan veya yaptırılan planlar, Bakanlık tarafından onaylandıktan sonra yürürlüğe girer. Arazi kullanım talebinde bulunacak kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel gerçek kişiler, bu planla yönlendirilir ve bu plana uymakla yükümlüdür.

(4) Tarım arazileri Kanunda belirtilen istisnalar dışında, arazi kullanım planlarında belirtilen amaçlar dışında kullanılamaz.

Plan ve raporların revize edilmesi

MADDE 10- (1) Planların onay aşamasından sonra, zaman içerisinde oluşabilecek değişiklikler dikkate alınarak, raporda, haritada ve plan hükümlerinde gerekli düzenlemeler yapılabilir.

Tarımsal amaçlı arazi kullanım plan ve projelerinin hazırlanması

MADDE 11- (1) Tarım arazisi olarak belirlenen alanlar için hazırlanacak tarımsal amaçlı arazi kullanım plan ve projelerinde (TAKUP); toprağın derinliği, fiziksel, kimyasal ve biyolojik özellikleri ile eğimi, konumu gibi arazi faktörleri, iklim şartları, su kaynakları, sosyal veriler, ekonomik veriler, kadastral veriler ile yapılan ve/veya yapılacak tarımsal faaliyetlerin özellikleri göz önüne alınarak, toprak kaybı ve arazi bozulmasına neden olmayacak şekilde nasıl kullanılması gerektiğine ilişkin bilgilere yer verilir.

(2) Bakanlıkça belirlenen tarımsal arazi kullanım türlerine ilişkin talepleri değerlendirmek için, çalışma alanındaki toprak ve arazilerin nitelikleri tespit edilir. Değerlendirmeye alınması öngörülen tarımsal arazi kullanım türleri tanımlanarak arazi ve toprak istekleri belirlenir. Tespit edilen toprak ve arazilerin nitelikleri ile tarımsal arazi kullanım türlerinin istekleri karşılaştırma işlemi yapılarak değerlendirmeye alınır. Bu işlem sonucunda, kalkınma stratejileri, kalkınma planları, ekonomik ve sosyal analizler gibi diğer hususlar da dikkate alınarak arazinin hangi tarımsal arazi kullanım türleri için uygun olduğu tespit edilir.

(3) Toprak işleme, sulama, münavebe şekilleri, anızın değerlendirilmesi, girdi kullanımları, verimlilik, ürün ve üretim planlamasının usulüne uygun yapılmasını ortaya koyan bir planlama veya spesifik olarak yapılacak sulama projeleri ile birlikte, sekileme, çevirme duvarı gibi arazi iyileştirme ve toprak korumaya yönelik projeler en az bir ziraat mühendisi sorumluluğunda çiftçilerin ve arazi sahiplerinin görüşleri alınarak, valiliklerce hazırlanır veya hazırlattırılır. Hazırlanan projeler, ekonomik, ekolojik ve toplumsal yönden kurulların uygun görmesi halinde, valilikçe onanır ve uygulanır.

(4) Plan veya projenin uygulanacağı arazilerin büyüklüğü ve sınırlarının tespitinde; toprak özellikleri, topoğrafya, kullanım şekli yönünden benzer özelliklere sahip ve doğal olaylar ve kullanımlar karşısında benzer özellikler gösteren alanlar belirlenerek kayıt altına alınır ve veri tabanı oluşturulur.

(5) Araziyi kullananlar tarafından hazırlanan veya hazırlatılan, arazi özelliklerinin iyileştirilmesi, muhafazası ve geri kazanımına yönelik projeler, tarımsal amaçlı projeler kapsamında değerlendirilir. Bu projeler, 18/12/1991 tarihli ve 91/2526 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Ziraat Mühendislerinin Görev ve Yetkilerine İlişkin Tüzüğün yetki verdiği mühendislerce hazırlanır. Hazırlanan projeler kurul tarafından değerlendirilerek uygulanıp uygulanmayacağına karar verilir, takibi ve denetimi il müdürlükleri tarafından yapılır. Bu projelerin uygulanacağı alanda diğer kamu kurum ve kuruluşlarının mevzuatını kapsayan bir hususun olması durumunda, bu kuruluşların uygun görüşü alınır.

(6) Tarım dışı alanlarda ve marjinal tarım arazilerinde; sahiplerince arazi özelliklerinin iyileştirilmesi ve geri kazanımına yönelik projeler, ıslah amaçlı hazırlanan projeler olarak değerlendirilir. Islah amaçlı projeler, yetkilendirilmiş ziraat mühendislerince hazırlanır, kurul tarafından değerlendirilerek uygun görülenler onaylanmak üzere Bakanlığa gönderilir. Bakanlık tarafından onaylanan projelerin uygulanıp uygulanmadığının takibi ve denetimi il müdürlükleri tarafından yapılır.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Büyük Ovalar ile Erozyona Duyarlı Alanların Belirlenmesi ve Korunması

Büyük ovaların belirlenmesi

MADDE 12- (1) Kanunun 14 üncü maddesi uyarınca, tarımsal üretim potansiyeli yüksek, erozyon, kirlenme, amaç dışı veya yanlış kullanımlar gibi çeşitli nedenlerle toprak kaybı ve arazi bozulmalarının hızlı geliştiği ovalar; o ildeki Kurulun, birden fazla ili ilgilendiren ovalarda ise ilgili kurulların görüşü alınarak Cumhurbaşkanı Kararı ile büyük ova koruma alanı olarak belirlenir.

(2) Büyük ova koruma alanının belirlenmesinde, ovada bulunan tarım arazisinin alan büyüklüğünün yanı sıra tarımsal üretim potansiyeli, ülke ve bölge tarımındaki önemi ile erozyon, çoraklaşma, kirlenme ve amaç dışı kullanım gibi tehditlerin olumsuz etkileri nedeniyle arazi bozulma risklerinin yüksek olması hususları dikkate alınır.

Büyük ovalarda tarımsal arazi kullanımı ve uygulamalar

MADDE 13- (1) Büyük ovalardaki koruma ve geliştirme amaçlı tarımsal altyapı projeleri ve tarımsal arazi kullanım planları, kurul veya kurulların görüşleri dikkate alınarak, Bakanlık veya valilikler tarafından öncelikle hazırlanır/hazırlattırılır. Bu ovalarda, ilgili bakanlıkların plan ve projeleri Bakanlığa bildirilir ve diğer ilgili projelerle bütünlüğü sağlanarak uygulanır.

(2) Büyük ova koruma alanı ilan edilen ve ova sınırları içinde kalan parsellerin, tapu kütüğü sayfalarının beyanlar hanesine büyük ova alanına girdiğine dair şerh konulması valilikler tarafından ilgili tapu müdürlüklerinden talep edilir.

(3) Büyük ova koruma alanında kalan yerlerde 4342 sayılı Kanun, 6831 sayılı Kanun, 3573 sayılı Kanun, 22/3/1971 tarihli ve 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu, 2873 sayılı Kanun ve diğer özel kanunların kapsamında olan yerler ilgili mevzuatınca değerlendirilir.

(4) Büyük ovaların korunması, geliştirilmesi ve çiftçilerin desteklenmesi için Bakanlık gerekli tedbirleri alabilir.

Erozyona duyarlı alanların belirlenmesi ve korunması

MADDE 14- (1) Doğal ve yapay olaylar sonucu toprağın fiziksel, kimyasal ve biyolojik özelliklerinin bozulup bozulmadığının veya bozulma ihtimali olup olmadığının tespiti çalışmaları Bakanlık veya il müdürlükleri tarafından yapılır. Yapılan tespit çalışmalarının araziye uygunluğunun kontrolleri, ilgili il müdürlüklerince yapılır. Kontrol çalışmaları tamamlanan doğal ve yapay olaylar sonucu toprağın fiziksel, kimyasal ve biyolojik özelliklerinin bozulduğu veya bozulma ihtimalinin bulunduğu belirlenen alanlar Bakanlığa gönderilir.

(2) Bakanlığa gönderilen alanlar, Bakanlık tarafından değerlendirilerek uygun bulunması halinde, Kanunun 15 inci maddesine göre Cumhurbaşkanı Kararı ile erozyona duyarlı alan olarak belirlenebilir.

(3) Havzanın tamamı göz önünde bulundurularak arazi bozulması ve toprak kayıplarını önleyici her türlü fiziki ve kültürel tedbirler alınır. Yürütülen tedbirlerle, hazırlanacak olan projelerin uyumunun sağlanması için, belirlenen alanda faaliyet gösteren kurum ve kuruluşlarla planlama ve uygulama aşamalarında iş birliği yapılır. İlgili kurum veya kuruluşlar faaliyet alanları ile ilgili planlama ve projelerin teknik yönden uyumlu olmasını, ödenek ve zaman planlamasını ortaklaşa yapar veya yaptırırlar. Uygulamalar, Bakanlığın koordinasyonunda ilgili kurum veya kuruluşlar tarafından yapılır.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Arazi kullanım planlarına uyum

MADDE 15- (1) Özel kanunlarla belirlenen veya belirlenecek alanlarda, ilgili kanun hükümleri saklı kalmak kaydı ile arazi kullanım plânlarında yer verilen kullanım şekilleri, ilgili kanunlar kapsamında sorumlu bakanlık veya kuruluşlar tarafından değerlendirilir.

(2) Tarım arazileri, Kanunda belirtilen istisnalar hariç olmak üzere, AKUP’ta belirtilen amaçlar dışında kullanılamaz. İzinlendirmelerde AKUP ve plan hükümlerine uyulur.

Yükümlülükler ve yaptırımlar

MADDE 16- (1) Arazi kullanım planlarına veya tarımsal amaçlı arazi kullanım plân ve projelerine uyulması zorunludur.

(2) Arazi kullanım planlarına aykırı kullanımlarda veya tarımsal amaçlı arazi kullanım plân veya projelere aykırı hareket edilmesi halinde Kanunun 20 nci maddesi uyarınca işlem yapılır.

Tereddütlerin giderilmesi

MADDE 17- (1) Bakanlık; bu Yönetmeliğin uygulanması ile ilgili tereddütleri gidermeye, uygulamayı düzenlemeye ve bu Yönetmeliğin uygulanmasını sağlamak üzere alt düzenleyici işlemler yapmaya yetkilidir.

Yürürlük

MADDE 18- (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 19- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı yürütür.

Ekleri için tıklayınız

]]> Genel https://www.hukukihaber.net/arazi-kullanim-planlamasi-uygulama-yonetmeligi Sat, 04 Apr 2026 00:00:00 +0300 <![CDATA[Kırsal Kalkınma Yatırım Programı Kapsamında Tasarruflu Tarımsal Sulama Sistemlerine Yönelik Yatırımların Desteklenmesi Hakkında Tebliğ]]> https://www.hukukihaber.net/kirsal-kalkinma-yatirim-programi-kapsaminda-tasarruflu-tarimsal-sulama-sistemlerine-yonelik-yatirimlarin-desteklenmesi-hakkinda-teblig Tarım ve Orman Bakanlığından:

KIRSAL KALKINMA YATIRIM PROGRAMI KAPSAMINDA TASARRUFLU TARIMSAL SULAMA SİSTEMLERİNE YÖNELİK YATIRIMLARIN DESTEKLENMESİ HAKKINDA TEBLİĞ

(TEBLİĞ NO: 2026/10)

BİRİNCİ BÖLÜM

Başlangıç Hükümleri

Amaç

MADDE 1- (1) Bu Tebliğin amacı; tarımsal üretimde suyun etkin ve verimli kullanılmasını sağlamak için geliştirilen tasarruflu tarımsal sulama tekniklerinin üreticiler tarafından kullanımının yaygınlaştırılarak daha kaliteli ve pazar isteklerine uygun üretim yapılmasını sağlamak ve kırsal alanda üreticilerin gelir düzeyini artırmak amacıyla tasarruflu tarımsal sulama sistemlerinin desteklenmesine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2- (1) Bu Tebliğ, Kırsal Kalkınma Yatırım Programı çerçevesinde tasarruflu tarımsal sulama sistemlerine yönelik yatırımlar için yapılacak hibe ödemelerine ilişkin usul ve esasları kapsar.

Dayanak

MADDE 3- (1) Bu Tebliğ, 18/4/2006 tarihli ve 5488 sayılı Tarım Kanununun 19 uncu maddesi ile 31/12/2025 tarihli ve 10802 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Kırsal Kalkınma Desteklerine İlişkin Karar hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4- (1) Bu Tebliğde geçen;

a) Ayni katkı: Başvurusu yapılan yatırımın tamamının gerçekleştirilmesi için hibeye esas proje tutarı dışında tamamı faydalanıcı tarafından karşılanan/karşılanacak tutarı,

b) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,

c) Banka: T.C. Ziraat Bankası A.Ş. Genel Müdürlüğünü,

ç) Başvuru: Bu Tebliğ kapsamında tasarruflu tarımsal sulama sistemleri alımları için yapılan başvuruyu,

d) Başvuru sahibi: Başvuru yapan gerçek ve tüzel kişileri,

e) Faydalanıcı: Bu Tebliğ kapsamında proje hazırlayıp başvuruda bulunan ve/veya başvurusu kabul edilerek hibe sözleşmesi imzalayan gerçek ve tüzel kişileri,

f) Genç girişimci: Başvuru tarihi itibarıyla, 18 yaşını doldurmuş, 41 yaşından gün almamış gerçek kişiyi,

g) Genel Müdürlük: Tarım Reformu Genel Müdürlüğünü,

ğ) Hibe sözleşmesi: Faydalanıcı ile il müdürlüğü arasında imzalanan ve hibeden yararlanma esasları ile tarafların yetki ve sorumluluklarını düzenleyen sözleşmeyi,

h) Hibeye esas proje tutarı: Bu Tebliğde belirtilen kriterleri sağlayan ve hibe sözleşmesinde üst sınırı belirlenen hibe desteği verilecek uygun maliyetler toplamını,

ı) İl müdürlüğü: Bakanlık tarım ve orman il müdürlüğünü,

i) İl proje yürütme birimi: İl düzeyinde Programın tanıtımından, başvuruların alınmasından, projelerin değerlendirilmesinden ve uygulamasından, ödeme icmal tablolarının veya listelerinin hazırlanmasından, onaylanmasından ve tamamlanan projelerin izlenmesinden sorumlu olan, yapılacak iş ve işlemleri il müdürlüğü adına yürüten, ilgili şube müdürü ve proje kontrol görevlileri ile gerektiğinde il müdürlüğü ve diğer kamu kurumu personelinin valilik oluruyla görevlendirilmesi ile oluşturulan en az üç kişilik birimi,

j) Program: Kırsal Kalkınma Yatırım Programını,

k) Proje: Hibe desteğinden yararlanabilmek için belirlenmiş nitelikleri sağlayan gerçek ve tüzel kişilerin başvuru konusu olan parsele ait tarımsal sulama projesi dispozisyona göre hazırlanmış projeyi,

l) Proje kontrol görevlisi: Proje kapsamında resmî kontrol yetkisi verilen personeli,

m) Proje toplam tutarı: Bu Tebliğ kapsamında, hibeye esas proje tutarı ile tamamı faydalanıcı tarafından karşılanan ayni katkı ve referans fiyat farkı tutarlarının toplamını,

n) Referans fiyat: Uygulama yılı itibarıyla Referans Fiyat Komisyonu tarafından tasarruflu tarımsal sulama sistemlerine yönelik yatırımlar için belirlenen ve Bakanlık internet sitesinde liste halinde yayımlanan fiyatı veya bu listede yer almaması halinde il müdürlükleri tarafından belirlenen fiyatı,

o) Referans fiyat farkı: Başvuruda yer alan hibeye esas proje tutarını oluşturan her bir kalemin, o kalem için tespit edilen referans fiyatlardan yüksek olan kısımlarının toplamını,

ö) Referans Fiyat Komisyonu: Referans fiyatları belirlemek için Genel Müdürlük tarafından oluşturulacak komisyonu,

p) Resmî kontrol: Kırsal Kalkınma Desteklerine İlişkin Karar, bu Tebliğ ve uygulama rehberi kapsamındaki faaliyetlerin ilgili mevzuat hükümlerine uygunluğunun doğrulanması için proje kontrol görevlilerinin verilen yetki çerçevesinde gerçekleştirdikleri izleme, gözetim, denetim, gerekirse analiz ve benzeri kontrolleri,

r) Su kısıtı: 31/12/2024 tarihli ve 32769 sayılı beşinci mükerrer Resmî Gazete’de yayımlanan 2025-2027 Yıllarında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere Ödeme Yapılmasına Dair Tebliğ (Tebliğ No: 2024/39)’in 6 ncı maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendinde belirtilen havzaları,

s) Tasarruflu tarımsal sulama sistemleri: Bitkilerin normal gelişmeleri için ihtiyaç duydukları su miktarının tabii yağışlarla karşılanamayan kısmının gereken zamanda, miktarda ve kontrollü olarak bitkiye verilmesi amacıyla sulama suyunun kaynaktan alınması, iletilmesi ve dağıtılması için gerekli yapı, araç, makine ve ekipman gibi unsurların bir ya da birkaçından oluşan sistemleri,

ş) Tedarikçi: Bu Tebliğ kapsamında faydalanıcı tarafından yapılacak satın alımlara makine, ekipman ve malzeme sağlayan, faydalanıcı ile uygulama sözleşmesi imzalayan bağımsız kişi ve kuruluşları,

t) Uygulama rehberi: Bu Tebliğ kapsamındaki faaliyetlerin yürütülmesinde; uygulama esas ve usullerine ilişkin detayları belirlemek amacıyla, başvuru sahibi, faydalanıcı, tedarikçi ve Programın yürütülmesinden sorumlu Bakanlık merkez ve taşra personelinin kullanımı için Genel Müdürlük tarafından hazırlanan rehberi,

u) Uygulama sözleşmesi: Bu Tebliğ kapsamında yapılacak satın almalarda faydalanıcı ile tedarikçi arasında yapılacak akdi,

ü) Uygulama yılı: 1/1/2026-31/12/2026 tarihleri arasında, Programa ilişkin başvuru ve uygulamanın yapılacağı yılı,

v) Veri giriş sistemi: “www.tarimorman.gov.tr” internet adresi üzerinden ulaşılan başvuruların ve veri girişlerinin yapıldığı sistemi,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Görev, Yetki ve Sorumluluklar

Genel Müdürlüğün görev, yetki ve sorumlulukları

MADDE 5- (1) Bu Tebliğ kapsamında Genel Müdürlük;

a) Program ile ilgili olarak mevzuat çalışmalarını yürütür, tebliğ ve uygulama rehberini hazırlar ve yayımlanmasını sağlar.

b) Program kapsamında yıllık yatırım programı ve bütçe teklifi hazırlıkları ile bu tekliflerin Bakanlığın ilgili birimlerine iletilmesi ve kabulü için gerekli çalışmaları yapar.

c) Program kapsamında il müdürlüğü tarafından onaylanan ödemelerin tahakkuk işlemlerini yapar ve Banka aracılığıyla ödenmek üzere Bakanlık Merkez Saymanlık Müdürlüğüne gönderir.

ç) Program kapsamında yapılacak çalışmaların, idari, mali, hukuki, mühendislik, çevresel ve teknik uygulamalarla uyumlu bir şekilde yürütülmesine destek verir.

d) Programın etkin bir şekilde yürütülebilmesi için izleme, istatistiki çalışma ve gerektiğinde kontrol işlemlerini yapar veya yaptırır.

e) Programın yürütülmesinde görevli personele yönelik değerlendirme toplantıları veya eğitim programlarının hazırlanmasını ve düzenlenmesini sağlar.

İl müdürlüğünün görev, yetki ve sorumlulukları

MADDE 6- (1) Bu Tebliğ kapsamında il müdürlüğü;

a) Program kapsamında yapılacak çalışmaların, idari, mali, mühendislik, çevresel ve teknik uygulamalarla uyumlu bir şekilde yürütülmesini ve il bazında uygulanmasını, izlenmesini, sekretaryasını ve koordinasyonunu sağlar.

b) Başvuruların amaçlarına uygun olarak yapılmasından, uygulamaların bu Tebliğde, uygulama rehberinde ve hibe sözleşmesinde belirtilen usul ve esaslara göre gerçekleştirilmesinin sağlanmasından, uygulamaya yönelik olarak düzenlenecek tüm belgelerin onaylanmasından ve birer suretinin muhafazasından sorumludur. İhtiyaç duyulduğunda Genel Müdürlükçe istenen belgeleri gönderir.

c) Veri giriş sistemine girilen her türlü bilgiden sorumludur. Bu Tebliğ kapsamında yapılacak bütün çalışmalara esas teşkil etmek üzere istenilen bilgileri ivedilikle ve zamanında veri giriş sistemine girer.

ç) Bünyesinde il proje yürütme birimini oluşturur.

İl proje yürütme biriminin görev, yetki ve sorumlulukları

MADDE 7- (1) İl proje yürütme birimi;

a) Başvuru sahiplerine, başvuruların hazırlanması konusunda ihtiyaç duyulduğunda gerekli bilgilendirmeyi yapar.

b) Bu Tebliğ ve uygulama rehberinde yer alan esaslara göre başvuruları inceleyerek değerlendirir, hibe sözleşmelerini düzenler, uygulamaları takip eder, izler, ödeme taleplerini inceleyerek uygun olanları il müdürlüğünün onayından sonra Genel Müdürlüğe gönderir.

c) Başvuruların incelenmesi ve değerlendirilmesinde gerek duyulması halinde bu birime konu ile ilgili teknik personel il müdürlüğü bünyesinden veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarından görevlendirilebilir.

ç) Yatırımları beş yıl boyunca yerinde kontrol eder ve bu kontrolü tutanağa bağlar.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Yatırım Konuları, Proje Tamamlanma Süresi ve

Başvuru Sahipleri

Yatırım konuları ve uygulama illeri

MADDE 8- (1) Program kapsamında hibe desteği verilecek tasarruflu tarımsal sulama sistemlerine yönelik 81 ilde uygulanacak yatırım konuları şunlardır:

a) Tarla içi sistemler:

1) Damla sulama.

2) Yağmurlama.

3) Mikro yağmurlama.

4) Yüzey altı damla sulama.

b) Mekanik büyük sistemler:

1) Center pivot/Lineer sulama sistemleri.

2) Tamburlu sulama sistemleri.

c) Yenilenebilir enerji ve teknoloji odaklı sistemler:

1) Güneş enerjili sulama (sulama sistemleri+panel).

2) Akıllı sulama/otomasyon sistemleri (sensör, kontrol, uzaktan yönetim).

Proje tamamlanma süresi

MADDE 9- (1) Kabul edilen başvurulara ilişkin olarak başvuru sahibi ile il müdürlüğü arasında hibe sözleşmesinin imzalanmasından sonra, alımı yapılan makine, ekipman ve malzemelerin yetmiş beş gün içerisinde tarlada montajının tamamlanmış olması gerekir. Süresi içerisinde başvuru dosyasında yer alan projeye uygun olarak alımı ve tarlada montajı yapılan tasarruflu tarımsal sulama sistemlerinin yerinde tespit işlemleri yapılır ve faydalanıcının ödeme talebi tarihinden itibaren otuz gün içerisinde il proje yürütme birimince tutanağa bağlanır.

Başvuru sahiplerinde aranacak özellikler ve sorumluluklar

MADDE 10- (1) Başvuru sahibinin, Bakanlık kayıt sistemlerine kayıtlı olması ve ödemenin yapıldığı tarihten itibaren beş yıl boyunca kayıtlı olma halinin devam etmesi gerekir.

(2) Programa;

a) 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununda tanımlanmış kolektif, limited ve anonim şirket şeklinde kurulmuş olan şirketler, ana sözleşmelerinde tarımsal üretim yapabileceklerinin belirtilmesi şartı ile tüzel kişi olarak başvurabilir.

b) Gerçek kişiler ve (a) bendinde belirtilen şirketler, kendilerine ait veya en az beş yıl süreyle noter onaylı kira sözleşmesi sunmaları halinde, kiralık araziler için başvuru yapabilirler.

c) Sulama kooperatifleri, tarımsal kalkınma kooperatifleri, tarım kredi kooperatifleri ve sulama birlikleri ana sözleşmelerinde tarımsal üretim yapabileceklerinin yer alması ve kendilerine ait arazilerde veya on yıl ve üzeri noter onaylı kira sözleşmesi bulunması şartıyla kamu arazilerinde, tüzel kişi olarak başvuru yapabilirler.

(3) İkinci fıkrada belirtilen tüzel kişiler, başvuruları ile birlikte, onaylanmış ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde yayımlanmış en son ana sözleşmelerini sunmak zorundadır.

(4) Bu Tebliğde belirtilen yatırım konularında başvuru yapılan yıl dâhil olmak üzere son beş yılda bireysel sulamaya ilişkin hibe desteği alınan yer için bu Tebliğ kapsamında tekrar başvuru yapılamaz. Ancak parselin bir kısmı için daha önce hibe desteği alınması halinde, parselin kalan kısmı için bu Tebliğde belirtilen şartları sağlamak koşulu ile başvuru yapılabilir.

(5) Faydalanıcılar, hibeye esas proje tutarının hibe desteği verilecek oran dışında kalan katkı payını ve ayni katkıyı kendi öz kaynaklarından temin etmekle yükümlüdür.

(6) Satın almanın, başvuru dosyasında yer alan projeye uygun olarak yapılması, bu Tebliğ, uygulama rehberi ve hibe sözleşmesinde belirtilen usul ve esaslara göre gerçekleştirilip belgelendirilmesi ve belgelerin muhafazasından faydalanıcılar sorumludur.

(7) Başvuru yapılan yıl dâhil olmak üzere, son beş yıllık dönemde yürürlüğe giren düzenlemeler ile bu Tebliğin yayımlandığı tarihten sonra aynı konuda yayımlanacak tebliğler kapsamında tasarruflu tarımsal sulama sistemi yatırımı faiz/kâr payı desteğinden yararlananlar faiz/kâr payı desteğine konu olan aynı parsel için hibe başvurusu yapamazlar. Ancak, parselin bir kısmı için daha önce faiz/kâr payı desteği alınması halinde, parselin kalan kısmı için bu Tebliğde belirtilen şartları sağlamak koşulu ile başvuru yapılabilir.

(8) Faydalanıcılar, hibe sözleşmesi akdinden sonra, satın almayı bu Tebliğ, uygulama rehberi ve hibe sözleşmesi hükümlerine uygun olarak yapar.

(9) Faydalanıcı, hibe sözleşmesi kapsamında sağlanmış tasarruflu tarımsal sulama sisteminin mülkiyetini, yerini ve amacını ödemenin yapıldığı tarihten itibaren beş yıl süreyle değiştiremez.

(10) Başvuran tüzel kişiler idari ve mali açıdan kamudan bağımsız olmalıdır. Tüzel kişilerin idari ve mali açıdan kamudan bağımsız olduklarına dair taahhütnameyi, gerçek kişilerin ise kamu hizmeti yapmadıklarına dair taahhütnameyi başvuru ekinde sunmaları gerekir.

(11) Hibe desteklemelerinden, kamu görevlileri ve kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kaynaklarından finansman sağlayan veya bağlantısı olan gerçek veya tüzel kişiler yararlanamaz.

(12) Daha önce yürürlüğe konulan destekleme tebliğleri kapsamında hibe sözleşmesi imzalayan faydalanıcılardan yükümlülüklerini yerine getirmemesi sebebiyle son üç yıl içinde sözleşmesi feshedilenler hibe desteği kapsamında değerlendirilmez.

(13) Başvuru sırasında ve sözleşme yapılmadan önce başvuru sahibinin iflas etmiş veya projenin tasfiye halinde olması, başvuru sahibinin kısıtlı veya malvarlığının mahkemece idare ediliyor olması, iş veya faaliyetlerini askıya almış olması, malvarlığıyla alakalı tedbir kararı veya bu doğrultuda açılmış bir dava bulunması hallerinde hibe başvurusu reddedilir.

(14) Faydalanıcının; kamu haklarından mahrum olması veya hırsızlık, dolandırıcılık, güveni kötüye kullanma, görevi kötüye kullanma, rüşvet, irtikap, nitelikli zimmet, sahtecilik, ihaleye fesat karıştırma, hileli iflas suçlarının birinden veya 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlardan ve organize veya örgütlü suçlardan dolayı hüküm giymiş bulunması, millî güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen terör örgütlerine aidiyeti, iltisaklı veya irtibatı olması veya tutuklu bulunması veya 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 102 nci, 103 üncü ve 104 üncü maddelerinde düzenlenen suçlardan adli sicil kaydı olması veya 5237 sayılı Kanunun Millete ve Devlete Karşı Suçlar ve Son Hükümler başlıklı Dördüncü Kısmının üçüncü, dördüncü, beşinci, altıncı ve yedinci bölümlerinde yer alan suçların birinden veya ülkenin mali çıkarlarına zarar verici herhangi bir suçtan dolayı hakkında kesinleşmiş mahkûmiyet kararı olması halinde hibe başvurusu reddedilir.

(15) Başvuru aşamasında, proje uygulama sırasında ve uygulama sonrası dönemde Kamu İhale Kurumu yasaklılar listesinde olanlar hibe başvurusunda bulunamazlar. Başvuru sahibi gerçek ve tüzel kişilerin Kamu İhale Kurumu yasaklı listesinde olmadıklarına dair resmî belgeyi başvuru ekinde sunmaları gereklidir.

(16) 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanununa göre vadesi geçmiş vergi borcu ile Sosyal Güvenlik Kurumuna vadesi geçmiş prim borcu bulunanlar hibe desteğinden faydalanamaz. Başvuru sahibi gerçek ve tüzel kişilerin vadesi geçmiş prim/vergi borcu olmadığına dair resmî belgeyi başvuru ekinde sunmaları gereklidir.

(17) Faydalanıcılar, başvurularında 14/9/2023 tarihli ve 32309 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tarımsal Üretimin Planlanması Hakkında Yönetmelik hükümlerine uymak zorundadır.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Hibe Desteği Tutarı, Oranı ve Hibe Desteği Verilecek Gider Kalemleri

Hibeye esas proje tutarı ve destekleme oranı

MADDE 11- (1) Bu Tebliğ kapsamında kabul edilen başvurularda, hibe sözleşmesinde belirlenen hibeye esas proje tutarının, KDV dâhil %50’si ile %70’ine kadar değişen oranlarda hibe desteği verilir.

(2) Tasarruflu tarımsal sulama sistemlerine yönelik yatırımlar kapsamında kullanılacak bütçenin en az %20’si kadın ve genç girişimciler tarafından gerçekleştirilecek yatırımlar için kullanılır. Kadın ve genç girişimcilerden yeterli sayıda uygun başvuru olmaması ve ayrılan bütçenin kullanılamaması halinde, ayrılan bu bütçe diğer faydalanıcılar için kullanılır.

(3) Birinci derece tarımsal amaçlı örgütler, kadınlar ve gençler tarafından gerçekleştirilen başvurular öncelikli olarak değerlendirilir.

(4) Konu bazında verilecek hibe oranları şunlardır:

a) Tarla içi damla sulama sistemleri için %50.

b) Tarla içi yağmurlama sulama sistemleri için %50.

c) Tarla içi mikro yağmurlama sulama sistemleri için %60.

ç) Tarla içi yüzey altı damla sulama için %70.

d) Center pivot/Lineer sulama sistemleri ve Tamburlu sulama sistemleri için %60.

e) Güneş enerjili sulama (sulama sistemleri+panel) için %60.

f) Akıllı sulama/otomasyon sistemleri (sensör, kontrol, uzaktan yönetim) için %70.

g) Tarımsal açıdan yeraltı sularının yetersiz seviyede ve su kısıtı ilan edilen olduğunun tespit edildiği havzalarda yapılacak başvurularda tüm konular için %70.

(5) Hibe başvuru formunda belirtilen hibeye esas proje tutarının, başvuru değerlendirme aşamasında tespit edilen referans fiyatlar içinde kalan kısmı, hibe sözleşmesinde hibeye esas proje tutarı olarak belirlenir. Referans fiyatları aşan kısmı ise referans fiyat farkı olarak belirlenir ve tamamı faydalanıcı tarafından karşılanır.

(6) Hibeye esas proje tutarı 10.000.000 TL’yi geçemez. Satın alma bedelinin, bu miktarı aşması halinde, aşan kısım faydalanıcı tarafından ayni katkı olarak karşılanır.

(7) Hibe sözleşmesinde belirlenen hibeye esas proje tutarı üst limit niteliğindedir. Hibenin nihai tutarı fiili gerçekleşmeler sonucunda ortaya çıkar.

Hibe desteği kapsamındaki proje gider esasları

MADDE 12- (1) Tasarruflu tarımsal sulama sistemlerine yönelik alım giderleri, aşağıda belirtilen hususlar çerçevesinde hibe desteği kapsamında değerlendirilir:

a) Faydalanıcılar tarafından, bu Tebliğ kapsamında yapılacak tüm satın almalar, tedarikçilerle yapılacak uygulama sözleşmesi kapsamında yapılır ve hibeye esas proje tutarını oluşturan gider kalemleri, her bir kalem için belirlenmiş olan referans fiyatı ve hibe sözleşmesinde belirtilen tutarı aşamaz. Projede yer alan gider kalemlerinin incelenmesi sonucu, hibe desteği verilen gider kalemleri kapsamında olmaması nedeniyle uygun kabul edilmeyen kalemlerin olması halinde, bu kalemler hibeye esas bütçeden çıkarılarak ayni katkı kapsamına alınır, gider kalemlerinin referans fiyatları geçmesi halinde ise referans fiyatın üzerindeki tutar ayni katkı kapsamına alınır. Proje tutarı, hibe sözleşmesi öncesi il proje yürütme biriminin referans fiyat karşılaştırması sonucu uygun bulduğu miktar, metraj ve birim fiyat üzerinden revize edilir ve hibe sözleşmesi imzalanır.

b) Yerinde teslim ve montaj giderlerinin satın alma bedeli içinde olacak şekilde fatura düzenlenmesi halinde, toplam tutar hibe desteği kapsamında değerlendirilir. Yerinde teslim ve montaj giderleri, faturada ayrı kalemler olarak faturalandırılması halinde ise hibe desteği kapsamında değerlendirilmez.

(2) Faydalanıcılara aşağıda yer alan tasarruflu tarımsal sulama sistemleri için belirtilen deneme ve kontrollerin yapılması şartıyla, hibe desteği ödemesi yapılır:

a) Tarla içi yağmurlama, mikro yağmurlama, damla sulama ve yüzey altı damla sulama sistemi kurulması ile güneş enerjili sulama sistemleri kurulması başvuruları kapsamında; güneş paneli, pompa, filtre, kontrol ünitesi, ana ve yan dallara ait borular, bağlantı ekipmanı, vanalar, damlatıcı ve yağmurlama ekipmanı gibi sadece tarla içinde kullanılan malzemelerin başvuruya ait parsellerde sisteminin çalıştırılması, eksiksiz montaj kontrollerinin yapılması ve tespit tutanaklarının düzenlenmesi.

b) Center pivot, lineer ve tamburlu sistem yağmurlama sulama makinelerinin; yerinde çalıştırılıp, kontrollerinin yapılması ve tespit tutanaklarının düzenlenmesi.

c) Güneş enerjili sulama sistemleri kurulması başvuruları kapsamında; güneş paneli, pompa, filtre, kontrol ünitesi, ana ve yan dallara ait borular, bağlantı ekipmanı, vanalar, damlatıcı ve yağmurlama ekipmanı gibi sadece tarla içinde kullanılan malzemelerin başvuruya ait parsellerde sisteminin çalıştırılması, eksiksiz montaj kontrollerinin yapılması ve tespit tutanaklarının düzenlenmesi.

ç) Akıllı sulama sistemleri kurulması başvuruları kapsamında; sensörler, tam otomatik filtreler, karıştırıcılı gübre tankları, debi kontrollü gübreleme pompaları, solenoid vanalar, meteoroloji istasyonları ve kontrol sistemleri gibi sadece tarla içinde kullanılan malzemelerin başvuruya ait parsellerde sisteminin çalıştırılması, eksiksiz montaj kontrollerinin yapılması ve tespit tutanaklarının düzenlenmesi.

(3) Faydalanıcılar tarafından sürekli çalıştırılan veya düzenli ya da dönüşümlü olarak işe alınmış kişiler ile kamu çalışanları ve kamu kurumları tedarikçi olamaz.

(4) Başvurularda belirtilecek gider kalemlerine ait tutarlar piyasa fiyat araştırmalarına dayandırılır ve keşifleri ayrıntılı olarak belirtilir. Hibe sözleşmesine bağlanan hibeye esas proje tutarı ve malzeme miktarları hibe sözleşmesi süresince arttırılamaz.

(5) Başvuru kapsamında satın alınması planlanan makine, ekipman ve malzeme ile ilgili teknik bilgiler, şartname şeklinde düzenlenerek başvuru ekinde sunulur.

(6) Hibeye esas proje tutarının hibe desteği kısmı, kamu kaynakları kullanılarak karşılandığı için faydalanıcılar tarafından sağlanması gereken katkı payının finansmanında hiçbir şekilde kamu kaynakları kullanılamaz.

(7) Tasarruflu tarımsal sulama sistemleri kapsamında gerçekleştirilecek alımlar Genel Müdürlük tarafından merkezi ihale ile yapılabilir.

Hibe desteği kapsamında karşılanmayacak giderler

MADDE 13- (1) Hibe desteği verilmeyecek olan giderler şunlardır:

a) Her türlü borç ödemeleri.

b) Faizler.

c) Başka bir kamu kaynağından finanse edilen harcama ve giderler.

ç) Kur farkı giderleri.

d) Makine ve ekipman kira bedelleri.

e) Nakliye giderleri.

f) Bankacılık giderleri.

g) Denetim giderleri.

ğ) İade alınan veya alınacak vergiler.

h) İkinci el/kullanılmış makine, ekipman ve malzeme giderleri.

ı) Eğitim giderleri.

i) Üretim tarihi, başvuru yapılan yıl dâhil olmak üzere son iki yıldan önce olan tasarruflu tarımsal sulama sistemleri alım giderleri.

j) Faturası olmayan ve başvuru tarihinden önce veya sözleşmede belirtilen proje tamamlanma tarihinden sonra faturalanmış giderler.

k) Uygulama rehberinde belirtilen ve faydalanıcıların tedarikçilerden temin edeceği teknik belgeler içinde yer alan belgelerden eksiği bulunan satın alma giderleri.

l) Tarlaya montajı yapılmayan ve/veya eksik teslim edilen tasarruflu tarımsal sulama sistemi giderleri.

m) Proje hazırlama giderleri.

(2) Tasarruflu tarımsal sulama sistemlerine yönelik satın almalarda, bent gibi su alma yapısı inşası, yeni kuyu açılması, enerji nakil hattı, depolama tesisi gibi yapım işleri ve su kaynağından sulama alanına kadar sadece iletim hattı yapılması hibe desteği kapsamı dışındadır. Hibe başvurularında, tarla içi sulama sistemi ile su kaynağından sulama alanına kadar olan su iletim hattı birlikte projelendirildiği durumlarda, su iletim hattı maliyeti toplam maliyetin %20’sini aşamaz, aşması halinde artan kısım faydalanıcı tarafından ayni katkı olarak karşılanır.

(3) 8 inci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinin (4) numaralı alt bendi, (b) bendinin (1) numaralı alt bendi, (c) bendinin (1) ve (2) numaralı alt bentlerinde belirtilen yatırım konuları kapsamında yer alan makinelere ilişkin olarak; başvurusuna ait teknik projelendirme esasları ve arazi büyüklüğü uygulama rehberinde belirlenen kriterlere uygun olmayan ve/veya yatırıma konu arazinin mülkiyetine sahip olmayan faydalanıcıların yapacakları başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilmez. Ancak bu fıkra hükümleri saklı kalmak kaydıyla kamu arazilerinde on yıl ve üzeri kiralama veya tahsis yapılması halinde başvuru yapılabilir. Kira sözleşmesi yerine tahsis belgesi bulunması halinde, bu belgeler ilgili mevzuata göre alınır.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Başvurular, Değerlendirme ve Değerlendirme Nihai Kararı

Başvuru şekli, yeri ve zamanı

MADDE 14- (1) Başvuru dosyası, uygulama rehberinde yer alan başvuru formu ve eklerine uygun olarak hazırlanır.

(2) Başvuruya esas projeler, 18/12/1991 tarihli ve 91/2526 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Ziraat Mühendislerinin Görev ve Yetkilerine İlişkin Tüzük hükümlerine göre yetkili ziraat mühendisleri tarafından hazırlanır.

(3) Su kaynağı çeşidine göre alınması gereken izin belgeleri şunlardır:

a) Yerüstü su kaynakları için ilgili kurumdan alınacak su kaynağı kullanım izni/tahsis belgesi.

b) Yeraltı su kaynakları için ilgili kurumdan alınacak yeraltı suyu kullanma belgesi.

(4) 20/7/1961 tarihli ve 5/1465 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Yeraltı Suları Tüzüğünün 16 ncı maddesi kapsamında yeraltı suyu kullanma belgesi alınmış olan kuyular hariç, kişilere ait kuyular için sadece tek bir başvuru yapılabilir. Kuyu kiralanmasıyla yapılan başvurulara hibe desteği verilmez. Ancak kiralanan arazi içinde arazi sahibi adına yeraltı suyu kullanma belgesi olan kuyu mevcut ise kullanımı kabul edilir. Satın alınan arazilerde bulunan kuyular için yapılacak başvurularda, arazinin yeni sahibi adına yeraltı suyu kullanma belgesi alınması gerekir.

(5) Sulama birlikleri veya sulama kooperatifleri tarafından işletilen toplu tasarruflu tarımsal sulama sistemlerinde yer alan hidrantların birden fazla çiftçiye tahsis edilmesi halinde, sulama birliği veya sulama kooperatifinden su kullanım izin belgesi alınması şartıyla aynı hidrant için birden fazla başvuru yapılabilir.

(6) Başvuru sahipleri, birden fazla parsel için başvuru yapabilir. Bu başvurular birden fazla parsel ve birden fazla yatırım konusu içerebilir. Farklı parseller için yapılacak başvurularda, bu Tebliğ ve uygulama rehberinde belirlenen gerekli proje kriterlerinin sağlanmış ve su kaynağına ilişkin gerekli izin belgelerinin her bir parsel için alınmış olması gerekir. Her parsel için ayrı proje ve keşfi hazırlanır ve bu keşifler bir icmal ile birleştirilerek başvuru bütçesi oluşturulur. Ancak bitişik parseller için tek proje hazırlanıp başvuru yapılabilir. Başvurular, başvuru yapılan parsellerin bulunduğu ilde yapılır.

(7) Su kaynağı çeşidine göre alınması gerekli izin belgelerinin uygulama rehberinde belirtilen şartlarda temin edilmesi gerekir.

(8) Tarım arazileri üzerinde yapılacak güneş enerjisi sistemleri içeren projeler için, 3/7/2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu kapsamında alınan izin belgesi, başvuru aşamasında veri giriş sistemine yüklenir. Uygulama rehberinde belirtilen istisnalar hariç, yapılacak başvurularda yatırım yeri izinlendirmeye tabi değil ise izin gerektirmediğine dair il müdürlüğünden alınan yazının başvuru aşamasında veri giriş sistemine yüklenmesi zorunludur.

(9) Bu Tebliğ kapsamında yapılacak başvurular; uygulama rehberinde belirtilen tarihler arasında ve başvuru dosyası içeriğine uygun şekilde yapılır.

Başvuracaklara sağlanacak bilgi

MADDE 15- (1) Bu Tebliğ kapsamında başvuru yapacaklar, başvuru konusunda il proje yürütme birimlerine müracaat ederek ihtiyaç duyulan bilgileri edinebilirler.

(2) İl proje yürütme birimlerince verilecek bilgiler, başvuru hazırlanmasında karşılaşılacak sorulara cevap vermekle sınırlıdır. Bu bilgi, başvurunun kabul edilmesi konusunda bir taahhüt niteliği taşımaz.

(3) İl proje yürütme birimlerinin, başvuru sahiplerine başvuru dosyası hazırlama yükümlülüğü yoktur.

(4) Başvuru sahipleri, uygulama rehberi ve içinde yer alan başvuru formları ile bilgilendirici dokümanları il müdürlüğü veya Genel Müdürlük internet sayfasından temin ederler.

(5) İl müdürlükleri tarafından düzenlenecek çalıştay, bilgilendirme toplantıları veya internet sayfası vasıtasıyla ilgililere bilgi aktarılabilir.

Başvuruların idari yönden incelenmesi

MADDE 16- (1) Başvurunun idari yönden incelenmesi il proje yürütme birimi tarafından yapılır.

(2) İl müdürlükleri öncelikli olarak başvuru evraklarını, başvuru sahibinin bu Tebliğde belirtilen niteliklere sahip olup olmadığı yönünden inceler. Teslim edilen belgelerin eksiksiz olması, bu belgelerin içeriklerinin uygun olduğu anlamına gelmez. Başvuru belgelerinin içeriklerinin uygunluk kontrollerinde, uygunluk kriterlerini sağlamayan hususlar tutanağa bağlanarak başvuru reddedilir.

Başvuruların teknik inceleme ve değerlendirilmesi

MADDE 17- (1) İl proje yürütme birimi tarafından, başvuru ekinde yer alan ve formatı uygulama rehberinde bulunan projenin teknik açıdan incelenmesi ve değerlendirilmesinde; başvuru sahibi tarafından alımı talep edilen tasarruflu tarımsal sulama sisteminin su kaynağı, arazi koşulları ve tarımsal üretim planlanması ile üretim desenine uygunluğu ve teknik özellikleri incelenir.

(2) Başvuru belgelerinin teknik açıdan incelenmesi ve değerlendirilmesinde uygunluk kriterlerini sağlamayan hususlar ve eksik başvurular bir tutanağa bağlanarak başvuru reddedilir.

Değerlendirme nihai kararı

MADDE 18- (1) Program kapsamında başvuruların yapıldığı her il için Genel Müdürlük tarafından tahsis edilen ödenek miktarı kadar başvuruya hibe desteği sağlanır, değerlendirme nihai kararı söz konusu ödenek esas alınarak verilir. İllere tahsis edilecek ödenek tutarı, uygulama rehberinde belirtilen kriterler ve tarımsal üretim planlanması dikkate alınarak başvuru sayısı ve talep edilen hibe miktarına göre bütçe imkânları çerçevesinde belirlenir.

(2) Başvuruların, idari yönden değerlendirilmesi ile teknik açıdan incelenmesi sonucunda uygun görülen başvurulara ait hibe tutarının, illere tahsis edilmiş ödenek tutarını geçmemesi halinde asıl başvuru sahibi listesi hazırlanır. Uygun görülen başvurulara ait hibe tutarının, illere tahsis edilmiş ödenek tutarından fazla olması halinde, uygulama rehberinde formatı ve içeriği verilen başvuru değerlendirme kriterleri tablosu düzenlenerek puanlama yapılır. Yapılan puanlama sonuçlarına göre asıl ve yedek başvuru sahibi listeleri hazırlanır. Hazırlanan bu listeler il müdürlüğünün onayı ile kesinleşir.

(3) Başvuruyu reddetme ya da hibe verme kararı il müdürlüğünün yetkisindedir.

Değerlendirme sonuçlarının açıklanması

MADDE 19- (1) Son başvuru tarihi mesai bitimine kadar teslim edilen başvurular otuz gün içerisinde il proje yürütme birimi tarafından incelenerek değerlendirilir. Değerlendirme kriterlerine ve ödenek durumuna göre; asıl, reddedilen ve yeterli ödenek tahsis edilememesi halinde, yedek başvuru sahipleri listeleri hazırlanarak onaya sunulur ve onay süresi beş günü geçemez. Onaylanan asıl ve varsa yedek başvuru listeleri beş gün süresince il müdürlüğü internet sitesinde ve duyuru panolarında ilan edilir, başvuru sahiplerine ayrıca yazılı tebligat yapılmaz.

(2) Asıl listedeki başvuru sahiplerinden değerlendirme sonuçlarının yayımlanmasının son gününden itibaren on gün içerisinde hibe sözleşmesi imzalamayan başvuru sahiplerinin yerine, varsa yedek listeden puan sıralamasına göre uygun sayıda başvuru sahibi belirlenerek il müdürlüğü internet sitesinde ve duyuru panolarında beş gün süre ile ilan edilir, başvuru sahiplerine ayrıca yazılı tebligat yapılmaz.

ALTINCI BÖLÜM

Hibe Sözleşmesi, Uygulama ve Hibe Desteği Ödemesi

Hibe sözleşmesi

MADDE 20- (1) Başvuruları kabul edilen başvuru sahipleri, değerlendirme sonuçları il müdürlüğü internet sitesinde ve duyuru panolarında yayımlandıktan sonra, il müdürlüğü ile on gün içerisinde hibe sözleşmesi imzalamak zorundadır. Hibe sözleşmesinin imzalanacağı son günün tatil gününe denk gelmesi halinde, takip eden ilk iş günü mesai bitimine kadar hibe sözleşmesi imzalanabilir. Hibe sözleşmesi, il müdürlüğü ile başvuru sahipleri veya noterden vekâlet verdiği kişi arasında akdedilir. Hibe sözleşmesi içerik ve şekli, Genel Müdürlük tarafından bu Tebliğ çerçevesinde hazırlanan uygulama rehberinde belirtilir.

(2) Yedek listeden belirlenen başvuru sahipleri, yedek liste değerlendirme sonuçlarının yayımlanmasından itibaren on gün içerisinde il müdürlüğü ile hibe sözleşmesi imzalamak zorundadır. Hibe sözleşmesinin imzalanacağı son günün tatil gününe denk gelmesi halinde, takip eden ilk iş günü mesai bitimine kadar hibe sözleşmesi imzalanabilir.

(3) Hibe sözleşmesi, il müdürlüğü ile faydalanıcı arasında iki adet olarak akdedilir. Taraflarca imzalanmış hibe sözleşmesinin bir adedi il müdürlüğü, bir adedi de faydalanıcı tarafından muhafaza edilir.

(4) Süresi içerisinde hibe sözleşmesi imzalamayan başvuru sahipleri hibe desteğinden yararlandırılmazlar.

(5) Gerçek kişilerin başvurularında başvuru sahibinin, hibe sözleşmesini imzalamadan önce veya sözleşme imzalandıktan sonra vefat etmesi ve yasal mirasçılarının talep etmesi halinde, başvuruda aranan koşulları sağlaması şartıyla hibe başvurusu veya hibe sözleşmesi tadil edilerek uygulamalara devam edilir.

Yükümlülüklerin yerine getirilmemesi

MADDE 21- (1) Faydalanıcının bu Tebliğ, uygulama rehberi ve hibe sözleşmesi şartlarına aykırı hareket etmesi halinde, il müdürlüğü hibe sözleşmesini fesheder.

Satın alma usul ve esasları

MADDE 22- (1) Faydalanıcılar, yatırımın uygulamasında yapacakları her türlü satın almayı, başvuruda belirttikleri ve başvuru ekinde sundukları teknik şartnameye uygun olarak yapar.

(2) İl proje yürütme birimi onayı olmaksızın başvuruya ait proje unsurları değiştirilemez. Ancak başvuruya ait proje unsurlarında teknik bir gerekçe ile değişiklik yapılması gerektiği halde, proje tamamlanma süresi içinde faydalanıcı bu durumu gösteren belgeler ve dilekçe ile il müdürlüğüne başvurur. İl proje yürütme birimi on gün içerisinde değişiklik talebini inceler, değişikliğin uygun görülmesi halinde, hibe sözleşmesinde belirtilen hibeye esas proje tutarı ile bu tutara ilişkin sözleşme ekindeki malzeme miktarını aşmaması ve puanlamayı etkilememesi kaydıyla faydalanıcı ile il müdürlüğü arasında hibe sözleşmesi ek metni düzenlenerek değişiklik yapılabilir.

(3) Referans fiyat listesinde bulunmayan veya metraj gerektiren tasarruflu tarımsal sulama sistemi için, fiyat tespitlerini il proje yürütme birimi bir rapora bağlayarak hazırlar.

(4) Satın almadan sonra fatura tutarının hibe sözleşmesinde belirtilen hibeye esas proje tutarının altında olması halinde, faturada belirtilen tutar için hibe sözleşmesinde belirtilen oranda hibe ödemesi yapılır. Fatura tutarının hibeye esas proje tutarının üzerinde olması halinde ise aradaki fark faydalanıcı tarafından ayni katkı ile karşılanır. Hibenin nihai tutarı, fiili gerçekleşme ve tahakkuklar sonrasında ortaya çıkar.

(5) Faydalanıcı, satın aldığı tasarruflu tarımsal sulama sistemlerinin başvuru yaptığı parselde montajının tamamlanmasından sonra alıma ait faturayı kestirir ve tedarikçi ile uygulama rehberinde örneği yer alan makine, ekipman ve malzeme teslim tutanağını düzenler.

Hibe desteği ödeme talebi

MADDE 23- (1) Faydalanıcılar, satın almalara ait fiili gerçekleşmelerden sonra ödeme taleplerini, 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ve diğer ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak düzenlenmiş fatura ve uygulama rehberinde yer alan ödeme talep formu ekinde istenilen belgeler ile birlikte satın alma tarihinden itibaren on gün içerisinde, son gününün tatil gününe denk gelmesi halinde takip eden ilk iş günü mesai bitimine kadar, il müdürlüğüne teslim eder.

(2) Satın almalarla ilgili faturanın ve ödeme dekontunun tarihi, hibe sözleşmesinin taraflarca imzalandığı tarih ile bu Tebliğde belirtilen proje tamamlanma süresi içerisinde olmak zorundadır. Fatura tarihinin hibe sözleşmesinin imzalandığı tarihten önceki bir tarih olması ve/veya proje tamamlanma süresini aşması ve/veya ödeme talebinin süresi içinde yapılmaması halinde, il müdürlüğünce hibe sözleşmesi feshedilir. Hibe sözleşmesinde belirtilen durum ve mücbir sebepler haricinde, hibe sözleşmesine ilişkin süre uzatımı ve askıya alma söz konusu değildir.

(3) İl proje yürütme birimi; faydalanıcının ödeme talebi tarihinden itibaren otuz gün içerisinde başvuruya ait parselde montaj kontrollerini yaparak tespit tutanaklarını düzenler.

(4) Bu Tebliğ, uygulama rehberi ve hibe sözleşmesine uygun olarak alımı yapılan ve tespit işlemleri tamamlanan faydalanıcıların ödeme taleplerine ait veriler, il müdürlüklerindeki yetkili kişilerce veri giriş sistemine girilir. İl müdürlüğü onaylı olmak üzere, veri giriş sisteminden alınan ödemeye esas faydalanıcı listesi iki nüsha, ilçe detayında icmal tablosu ise bir nüsha şeklinde düzenlenir. Düzenlenen ödemeye esas faydalanıcı listesinin bir nüshası Genel Müdürlüğe gönderilir, bir nüshası il müdürlüğünde muhafaza edilir. Onay sorumluluğu il müdürlüklerine ait olan ödemeye esas faydalanıcı listesi, Genel Müdürlüğün ilgili birimlerince ödemesi yapılmak üzere Bakanlık Merkez Saymanlık Müdürlüğüne gönderilir ve ödeme tutarı Banka aracılığı ile faydalanıcının hesabına aktarılır.

(5) İl müdürlükleri, ödeme işleminden sonra faydalanıcıların banka bilgilerinde ve ödenecek rakamda hata tespit ederse, yetkili kişilerce “hata düzeltme” başlığı altında doğru bilgiler, uygulama yılı itibarıyla ödemelerin son ayı olan aralık ayının en geç yirmisine kadar, Genel Müdürlüğe tablo halinde gönderilir. Genel Müdürlük bu hata düzeltmelerini tek liste halinde Bankaya yazı ile bildirir.

Hibe desteği ödemeleri

MADDE 24- (1) Hibe desteği ödemeleri için gerekli finansman, bütçenin ilgili harcama kaleminden tahsis edilerek karşılanır.

(2) Hibe ödemesi, faydalanıcının gerçek kişi olması halinde; T.C. kimlik numarasına, tüzel kişi olması halinde; vergi numarasına göre faydalanıcı adına Bankadaki hesaba gönderilir.

(3) Hibe ödemeleri, Türk lirası olarak yapılır.

(4) Ödeme talebiyle birlikte, faydalanıcılar tarafından 6183 sayılı Kanuna göre vergi dairelerince verilecek vadesi geçmiş vergi borcu olmadığına dair güncel belge ile Sosyal Güvenlik Kurumuna vadesi geçmiş prim borcu olmadığına dair güncel belgenin ibraz edilmesi gerekir.

(5) Haksız yere yapılan destekleme ödemeleri, ödeme tarihinden itibaren 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen gecikme zammı oranları dikkate alınarak hesaplanan faizi ile birlikte anılan Kanun hükümlerine göre geri alınır. Haksız ödemenin yapılmasında ödemeyi sağlayan, belge veya belgeleri düzenleyen gerçek ve tüzel kişiler, geri alınacak tutarların tahsilinde müştereken sorumlu tutulurlar.

(6) Bu Tebliğle belirlenen destekleme ödemelerinden, idari hata sonucu düzenlenen belgelerle yapılan ödemeler hariç, haksız yere yararlandığı tespit edilenler il müdürlüklerinin internet sitelerinde ilan edilerek 5488 sayılı Kanunun 23 üncü maddesi gereğince beş yıl süreyle hiçbir destekleme programından yararlandırılmaz.

Programdan sağlanan malların mülkiyeti

MADDE 25- (1) Faydalanıcı, hibe sözleşmesi kapsamında sağlanmış tasarruflu tarımsal sulama sisteminin mülkiyetini, yerini ve amacını ödemenin yapıldığı tarihten itibaren beş yıl boyunca değiştiremez. Bu amaçla, il müdürlükleri yatırımları 5488 sayılı Kanun ve 5403 sayılı Kanun hükümlerine göre beş yıl boyunca yılda en az bir kere olmak üzere sulama sezonunda yerinde kontrol eder ve bu kontrolü tutanağa bağlar.

YEDİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Denetim

MADDE 26- (1) Bu Tebliğ kapsamında yapılan tüm işlemler Bakanlık tarafından denetlenir. Bu denetimler sırasında yapılan işlemlere ait talep edilen tüm bilgi ve belgeler il müdürlüğü tarafından Genel Müdürlüğe sunulur.

(2) Program kapsamındaki kaynakların usulsüz kullanılması, israfı veya heba edilmesi halinde, ilgililer hakkında gerekli inceleme ve soruşturma Bakanlıkça yapılır.

Programın uygulanmasına ilişkin yayınlar

MADDE 27- (1) Bu Tebliğin genel uygulama usul ve esaslarına açıklık getirmek, destek sağlamak amacı ile Genel Müdürlük tarafından uygulama rehberi ve veri giriş sistemi üzerinden duyurular yayımlanır. Uygulama rehberi, yıl içinde oluşan ihtiyaçlar çerçevesinde güncellenebilir ve bu yayınlar uygulamada dikkate alınır.

Yürürlükten kaldırılan tebliğ

MADDE 28- (1) 25/2/2021 tarihli ve 31406 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kırsal Kalkınma Destekleri Kapsamında Bireysel Sulama Sistemlerinin Desteklenmesi Hakkında Tebliğ (Tebliğ No: 2021/7) yürürlükten kaldırılmıştır.

Geçiş hükmü

GEÇİÇİ MADDE 1- (1) 28 inci madde ile yürürlükten kaldırılan Kırsal Kalkınma Destekleri Kapsamında Bireysel Sulama Sistemlerinin Desteklenmesi Hakkında Tebliğ (Tebliğ No: 2021/7) kapsamında hibe desteğinden faydalanmış olan yatırımlara ait devam eden iş ve işlemler, projenin izleme süresi tamamlanıncaya kadar hibe sözleşmesinin imzalandığı tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümlerine tabidir.

Yürürlük

MADDE 29- (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 30- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı yürütür.

]]> Genel https://www.hukukihaber.net/kirsal-kalkinma-yatirim-programi-kapsaminda-tasarruflu-tarimsal-sulama-sistemlerine-yonelik-yatirimlarin-desteklenmesi-hakkinda-teblig Fri, 03 Apr 2026 00:02:00 +0300 <![CDATA[Tarım ve Orman Bakanlığının Kontrolüne Tabi Ürünlerin İthalat Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/5)’nde Değişiklik]]> https://www.hukukihaber.net/tarim-ve-orman-bakanliginin-kontrolune-tabi-urunlerin-ithalat-denetimi-tebligi-urun-guvenligi-ve-denetimi-20265nde-degisiklik Ticaret Bakanlığından:

TARIM VE ORMAN BAKANLIĞININ KONTROLÜNE TABİ ÜRÜNLERİN İTHALAT DENETİMİ TEBLİĞİ (ÜRÜN GÜVENLİĞİ VE DENETİMİ: 2026/5)’NDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR TEBLİĞ (ÜRÜN GÜVENLİĞİ VE DENETİMİ: 2026/34)

MADDE 1- 31/12/2025 tarihli ve 33124 dördüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tarım ve Orman Bakanlığının Kontrolüne Tabi Ürünlerin İthalat Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/5)’nin Ek-1/B’sindeki tabloda yer alan “2922.49” GTİP numaralı satır aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“

2922.49

Diğerleri (2922.49.85.90.35 “Pregabalin” hariç)

”

MADDE 2- Aynı Tebliğin Ek-2’sindeki tabloda yer alan “2922.49” GTİP numaralı satır aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“

2922.49

Diğerleri (veteriner kontrolüne tabi olanlar hariç ve 2922.49.85.90.35 “Pregabalin” hariç)

”

MADDE 3- Aynı Tebliğin Ek-3’ündeki tabloda yer alan “0713.90.00.00.13” GTİP numaralı satırdan sonra gelmek üzere aşağıdaki satırlar eklenmiştir.

“

09.09

Anason, Çin anasonu, rezene, kişniş, kimyon veya karaman kimyonu tohumları; ardıç meyveleri (yalnız tohumluk olanlar)

09.10

Zencefil, safran, zerdeçal (curcuma), kekik, defne yaprakları, köri ve diğer baharat (yalnız tohumluk olanlar)

”

MADDE 4- Aynı Tebliğin Ek-7’sindeki tabloda yer alan “0901.11.00.00.00” GTİP numaralı satırdan sonra gelmek üzere aşağıdaki satırlar eklenmiştir.

“

09.09

Anason, Çin anasonu, rezene, kişniş, kimyon veya karaman kimyonu tohumları; ardıç meyveleri (ezilmiş veya öğütülmüş olanlar hariç)

09.10

Zencefil, safran, zerdeçal (curcuma), kekik, defne yaprakları, köri ve diğer baharat (ezilmiş veya öğütülmüş olanlar hariç)

”

MADDE 5- Aynı Tebliğin Ek-7’sindeki tabloda yer alan “0910.11.00.00.00” GTİP numaralı satır yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 6- Aynı Tebliğin Ek-7’sindeki tabloda yer alan “1212.29.00.90.00” GTİP numaralı satır aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“

1212.29.00.90.00

Diğerleri (hayvan beslenmesi amaçlı kalkerleşmiş deniz algi hariç)

”

MADDE 7- Bu Tebliğin;

a) 3 üncü, 4 üncü ve 5 inci maddeleri 1/7/2026 tarihinde,

b) Diğer maddeleri yayımı tarihinde,

yürürlüğe girer.

MADDE 8- Bu Tebliğ hükümlerini Ticaret Bakanı yürütür.

]]> Genel https://www.hukukihaber.net/tarim-ve-orman-bakanliginin-kontrolune-tabi-urunlerin-ithalat-denetimi-tebligi-urun-guvenligi-ve-denetimi-20265nde-degisiklik Fri, 03 Apr 2026 00:00:00 +0300 <![CDATA[Kırsal Kalkınma Yatırım Programı Çerçevesinde Yapılacak Desteklemeler Hakkında Tebliğ (No: 2026/9)]]> https://www.hukukihaber.net/kirsal-kalkinma-yatirim-programi-cercevesinde-yapilacak-desteklemeler-hakkinda-teblig-no-20269 Tarım ve Orman Bakanlığından:

KIRSAL KALKINMA YATIRIM PROGRAMI ÇERÇEVESİNDE YAPILACAK DESTEKLEMELER HAKKINDA TEBLİĞ

(TEBLİĞ NO: 2026/9)

BİRİNCİ BÖLÜM

Başlangıç Hükümleri

Amaç

MADDE 1- (1) Bu Tebliğin amacı; mikro, küçük ve orta ölçekli işletmelerin desteklenmesi ile kırsal alanda alternatif gelir kaynaklarının oluşturulması, kırsal ekonomik altyapının güçlendirilmesi, tarımsal faaliyetler için geliştirilen yeni teknolojilerin üreticiler tarafından kullanımının yaygınlaştırılması, veri temelli üretim ve akıllı tarım uygulamalarının desteklenmesi, yürütülmekte olan kırsal kalkınma çalışmalarının etkinliklerinin artırılması ve yeni teknoloji içeren kırsal kalkınma yatırımlarının desteklenmesine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2- (1) Bu Tebliğ, Kırsal Kalkınma Yatırım Programı çerçevesinde tarımsal amaçlı örgütler, kadın ve genç girişimciler öncelikli olmak üzere gerçek ve tüzel kişilerin tarıma dayalı faaliyetlerine yönelik uygulayacakları yatırımlar ve dijitalleşme, yapay zekâ tabanlı karar destek sistemleri, sensör sistemleri, akıllı tarım teknolojileri ve tarımsal platform çözümleri gibi konularda yapılacak yatırımlar için yapılacak hibe ödemelerine ilişkin hususları kapsar.

Dayanak

MADDE 3- (1) Bu Tebliğ; 18/4/2006 tarihli ve 5488 sayılı Tarım Kanununun 19 uncu maddesi ile 31/12/2025 tarihli ve 10802 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Kırsal Kalkınma Desteklerine İlişkin Karar hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4- (1) Bu Tebliğde geçen;

a) Ayni katkı: Başvurusu yapılan yatırımın tamamının gerçekleştirilmesi için hibeye esas proje tutarı dışında tamamı faydalanıcı tarafından karşılanacak tutarı,

b) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,

c) Bakıcı evi: Hayvan yetiştiriciliği ve su ürünleri yetiştiriciliğine yönelik yatırımlarda çalışanların barınma ihtiyacına yönelik yapılacak yapıyı,

ç) Banka: T.C. Ziraat Bankası A.Ş. Genel Müdürlüğünü,

d) Faydalanıcı: Bu Tebliğ kapsamında proje hazırlayıp başvuruda bulunan ve/veya başvurusu kabul edilerek hibe sözleşmesi imzalayan gerçek ve tüzel kişileri,

e) Genç girişimci: Başvuru tarihi itibarıyla 18 yaşını doldurmuş, 41 yaşından gün almamış gerçek kişiyi,

f) Genel Müdürlük: Tarım Reformu Genel Müdürlüğünü,

g) Hastalıktan ari işletme: 17/8/2024 tarihli ve 32635 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hayvancılık Desteklemeleri Uygulama Tebliği (Tebliğ No: 2024/23)’nin 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (ö) bendinde tanımlanmış olan işletmeyi,

ğ) Hibe sözleşmesi: Faydalanıcı ile il müdürlüğü arasında imzalanan ve hibeden yararlanma esasları ile tarafların yetki ve sorumluluklarını düzenleyen sözleşmeyi,

h) Hibeye esas proje tutarı: Bu Tebliğde belirtilen kriterleri sağlayan hibe desteği verilecek uygun maliyetler toplamını,

ı) İl müdürü: Bakanlık il tarım ve orman müdürünü,

i) İl proje değerlendirme komisyonu: Vali yardımcısı başkanlığında; Bakanlık il müdürü ve il müdür yardımcısı, il özel idaresi genel sekreteri/sekreter yardımcısı, çevre, şehircilik ve iklim değişikliği il müdürü/il müdür yardımcısı, ticaret il müdürü, sanayi ve teknoloji il müdürü/il müdür yardımcısı ile ihtiyaç duyulması halinde proje konusuna göre belirlenen diğer ilgili üniversite, sivil toplum kuruluşu ve kamu kurumu temsilcileri arasından seçilen en az beş kişiden oluşturulan ve bu Tebliğ kapsamında bulunduğu ilde yapılan proje başvurularını değerlendiren komisyonu,

j) İl proje yürütme birimi: İl düzeyinde programın tanıtımından, projelerin uygulamasından, ödeme icmal tablolarının veya listelerinin hazırlanmasından, onaylanmasından ve tamamlanan projelerin izlenmesinden sorumlu olan, yapılacak iş ve işlemleri il müdürlüğü adına yürüten, ilgili şube müdürü, proje kontrol görevlileri ile gerektiğinde il müdürlüğü, ilçe müdürlükleri ve diğer kamu kurumu personelinin valilik oluruyla görevlendirilmesi ile oluşturulan en az üç kişilik birimi,

k) İl/ilçe müdürlüğü: Bakanlık il/ilçe tarım ve orman müdürlüklerini,

l) İlerleme raporu: Hibe sözleşmesi imzalandıktan sonra faydalanıcı tarafından hazırlanarak dört ayda bir il müdürlüğüne teslim edilen iş gerçekleşme raporunu,

m) İzleme süresi: Nihai ödemenin yapıldığı tarihten itibaren beş yıllık süreyi,

n) Kapalı ortamda bitkisel üretim ünitesi: İçerisinde bitkinin gereksinim duyduğu ışık, ısı, nem, hava akışı, karbondioksit (CO2), bitki besin maddeleri gibi çevre koşullarının yapay yollarla kısmen ya da tamamen oluşturulup denetim altında tutulduğu, aynı üreticinin tasarrufunda bulunan yüksek tünel, sera, çadır ile betonarme, çelik, plastik ve benzeri yapı elemanları kullanılarak yatay veya dikey olarak inşa edilmiş birbirinden bağımsız kapalı üretim ortamını,

o) Kapasite artırımına yönelik yatırım: Faal olan, ilgili mevzuat gereği alınması gereken yasal izin ve ruhsatlar başvuru sahibi adına olmak üzere yasal izinleri alınmış, Kırsal Kalkınma Yatırım Programı kapsamında yer alan yatırım konularında faaliyet gösteren yatırımı,

ö) Kırsal alan: Köy, belde, kırsal mahalle, kırsal yerleşik alan ya da Türkiye İstatistik Kurumu tarafından kır veya orta yoğun kent olarak tanımlanmış yerleşim birimlerinden herhangi birini,

p) Kırsal mahalle: 15/4/2021 tarihli ve 31455 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kırsal Mahalle ve Kırsal Yerleşik Alan Yönetmeliği kapsamında belirlenen mahalleyi,

r) Kırsal yerleşik alan: Kırsal Mahalle ve Kırsal Yerleşik Alan Yönetmeliği kapsamında belirlenen alanı,

s) Merkez proje değerlendirme komisyonu: İl proje değerlendirme komisyonu tarafından yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda teklif edilen proje başvurularını, bu Tebliğde yer alan esaslar doğrultusunda ve üretim planlaması kapsamında değerlendiren, yatırım bütçelerini belirleyen, il bazında dağılımını yapan, referans fiyat listelerini oluşturan ve Genel Müdürlükçe aralarında ilgili genel müdür yardımcısı ve daire başkanının bulunduğu en az beş kişiden oluşturulan komisyonu,

ş) Mikro, küçük ve orta ölçekli işletme: 24/5/2023 tarihli ve 7297 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler Yönetmeliğinin 5 inci maddesinde tanımlanmış olan işletmeleri,

t) Modernizasyon/otomasyona yönelik yatırım: Faal olan, başvuru sahibi adına ilgili mevzuat gereği ruhsat ve yasal izinleri alınmış, Kırsal Kalkınma Yatırım Programı kapsamında yer alan yatırım konularında faaliyet gösteren tesislerde teknoloji yenilemeyi, modernizasyonu ve otomasyonu kapsayan yatırımı,

u) Mücbir sebep: Taraflardan birinin sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmesine engel teşkil edebilecek nitelikte olan deprem, yangın, sel gibi doğal afetler, kanuni grev, genel salgın hastalık, savaş, ayaklanma, kısmi veya genel seferberlik ilanı gibi kişilerin önceden öngörebilmelerine olanak bulunmayan ve bu nedenle önüne geçilmesi mümkün olmayan, dış etkiler sonucu meydana gelen ve ayrıca kamu kurum ve kuruluşları tarafından verilecek belgelerle belgelendirilebilen istisnai bir durum veya olayı,

ü) Nihai rapor: Faydalanıcı tarafından yatırıma ait tüm uygulamaların tamamlanmasını takiben son ödeme talebi evrakı ile birlikte hazırlanıp il müdürlüğüne teslim edilen raporu,

v) Ödeme icmal tablosu: Yalnız bir yatırıma ait olan o dönemin inşaat ödemeleri ile makine, ekipman ve malzeme ödemelerini kapsayan tabloyu,

y) Program: Kırsal Kalkınma Yatırım Programını,

z) Program kapsamında hibe desteği verilecek tarımsal amaçlı örgütler: 24/4/1969 tarihli ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanununa göre kurulmuş olup Bakanlık görev alanında faaliyette bulunan tarımsal amaçlı kooperatifleri, 18/4/1972 tarihli ve 1581 sayılı Tarım Kredi Kooperatifleri ve Birlikleri Kanunu, 15/5/1957 tarihli ve 6964 sayılı Ziraat Odaları ve Ziraat Odaları Birliği Kanunu, 31/10/2006 tarihli ve 5553 sayılı Tohumculuk Kanunu kapsamında kurulan birlik ve alt birlikleri, 1/6/2000 tarihli ve 4572 sayılı Tarım Satış Kooperatif ve Birlikleri Hakkında Kanuna göre kurulmuş kooperatifler ile 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun ilgili maddelerine göre kurulan ıslah amaçlı yetiştirici birlikleri ile bunların üst birliklerini, 29/6/2004 tarihli ve 5200 sayılı Tarımsal Üretici Birlikleri Kanununun ilgili maddelerine göre kurulan birliklerin iktisadi işletmelerini, 8/3/2011 tarihli ve 6172 sayılı Sulama Birlikleri Kanunu kapsamında kurulan sulama birliklerini,

aa) Proje: Hibe desteğinden yararlanabilmek için belirlenmiş nitelikleri sağlayan gerçek ve tüzel kişilerin başvuru konusu olan tesise ait gerçekleştirecekleri vaziyet planı ile tesisin ihtiyaçlarına göre elde edilen verilere dayanılarak hazırlanan ve yapı aplikasyon projesi/mimari proje, peyzaj projesi, statik proje, mekanik tesisat projesi, makine yerleşim planı ve elektrik tesisat projeleri ile maliyet hesapları dâhil her türlü ayrıntıyı içeren ve ilgili meslek odalarına kayıtlı teknik personel tarafından onaylanmış projeyi,

bb) Proje kontrol görevlisi: Bakanlık tarafından proje kapsamında resmî kontrol yetkisi verilen personeli,

cc) Proje toplam tutarı: Katma Değer Vergisi (KDV) dâhil olmak üzere Program kapsamında hibeye esas proje tutarı ile tamamı faydalanıcı tarafından karşılanacak ayni katkı tutarlarının toplamını,

çç) Referans fiyat: Genel Müdürlükte merkez proje değerlendirme komisyonu, il müdürlüklerinde ise oluşturulan referans fiyat komisyonu tarafından belirlenerek listeler halinde yayımlanan makine ve ekipman fiyatı ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı inşaat ve tesisat birim fiyatlarını, anılan Bakanlığın listesinde yer almaması halinde diğer kamu kurum ve kuruluşları poz listelerinde yer alan birim fiyatları,

dd) Referans fiyat komisyonu: İl müdürlüklerinde il müdür yardımcısı başkanlığında en az üç kişiden oluşturulan komisyonu,

ee) Resmî kontrol: Bu Tebliğ kapsamındaki faaliyetlerin bu Tebliğ hükümlerine uygunluğunun doğrulanması için il proje yürütme biriminin gerçekleştirdikleri izleme, gözetim, denetim ve benzeri kontrolleri,

ff) Şebekeden bağımsız (off-grid) sistem: İşletmenin öz tüketimi için kullanılacak, şebekeye bağlı olmayan güneş enerjisi sistemini,

gg) Tamamlamaya yönelik yatırım: Belli bir tarımsal ürünün işlenmesi, paketlenmesi ve depolanması ile tarımsal üretime yönelik, ilgili mevzuat gereği alınması gereken yasal izin ve ruhsatları başvuru sahibi adına alınmış, inşaatı yarım kalmış tesislerin inşaatının tamamlanması ve gerekli makine ve ekipmanının alımını ya da inşaatı tamamlanmış ancak üretime geçmemiş tesislerin makine ve ekipman alımlarını içeren yatırımı,

ğğ) Tarıma dayalı ihtisas organize sanayi bölgesi/Organize tarım bölgesi (TDİOSB/OTB): 25/11/2017 tarihli ve 30251 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tarıma Dayalı İhtisas Organize Sanayi Bölgeleri Yönetmeliğinde tanımlanmış olan bölgeleri,

hh) Tarımsal üretime yönelik yatırımlar: Büyükbaş, küçükbaş, kanatlı hayvan kesimhaneleri ve yetiştiriciliği ile su ürünleri yetiştiriciliğine yönelik yatırımlar, kapalı ortamda bitkisel üretim tesisi yapımı ve kültür mantarı üretimine yönelik yatırım tesislerini,

ıı) Tarımsal ürün: Bitkisel ve hayvansal ürünler ile su ürünleri alanında elde edilen her türlü işlenmemiş ham ürünleri,

ii) Tatbikat projesi: Başvuru konusu olan tesisin ihtiyaçlarına göre arazi ve zemin etütleri yapılmış, statik projesinin tüm inşai ölçülerini, tesisat projesinin inşaatı etkileyen bütün elemanlarını, imalat detaylarına uygun ölçü ve karakterde mimari elemanlarını, detaylarla ilgili referanslarını ve tüm çizim detaylarını içeren, gerekli bütün ölçülerin, malzemelerin ve teknik özelliklerinin yer aldığı, yapı aplikasyon projesi/mimari proje, peyzaj projesi, statik proje, mekanik tesisat projesi, makine yerleşim planı ve elektrik tesisat projeleri ile maliyet hesapları dâhil her türlü ayrıntıyı içeren ve ilgili meslek odalarına kayıtlı teknik personel tarafından onaylanmış projeyi,

jj) Tedarikçi: Program kapsamında hibe sözleşmesi akdedilen faydalanıcılar tarafından yapılacak satın alımlara makine ve ekipman sağlayan kişi ve kuruluşları,

kk) Uygulama rehberi: Bu Tebliğ kapsamındaki faaliyetlerin yürütülmesinde; uygulama esas ve usullerine ilişkin detayları belirlemek amacıyla, başvuru sahibi, faydalanıcı, yüklenici/tedarikçi ve Programın yürütülmesinden sorumlu Bakanlık merkez ve taşra teşkilatı personelinin kullanımı için Genel Müdürlük tarafından hazırlanan rehberi,

ll) Uygulama sözleşmesi: Faydalanıcılar ile proje kapsamında satın aldıkları makine, ekipman ve malzeme ile inşaat yapım işlerini sağlayan yükleniciler/tedarikçiler arasında yapılacak sözleşmeyi,

mm) Veri giriş sistemi: “www.tarimorman.gov.tr” internet adresi üzerinden ulaşılan başvuru sistemini,

nn) Yatırım niteliği: Yeni tesis, tamamlama, kapasite artırımı ve modernizasyonu/otomasyonu,

oo) Yeni tesis: Uygulama rehberi yayımlanma tarihi itibarıyla yasal izin ve ruhsatları alınmamış veya alınmış olsa dahi inşaat ile ilgili herhangi bir faaliyette bulunulmamış, temelden yapılacak inşaat işleri ile makine ve ekipman alımını kapsayan ve belirli bir tarımsal ürün grubunun işlenmesi, paketlenmesi ve depolanması ve/veya tarımsal üretim amaçlı yatırım tesisini,

öö) Yenilenebilir enerji: Jeotermal, biyogaz, güneş ve rüzgâr enerjisini,

pp) Yüklenici: Program kapsamında hibe sözleşmesi imzalanan faydalanıcılar tarafından satın alınacak makine, ekipman ve malzeme ile inşaat yapım işlerini sağlayan bağımsız gerçek ve tüzel kişiyi,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Görev, Yetki ve Sorumluluklar

Genel Müdürlüğün görev, yetki ve sorumlulukları

MADDE 5- (1) Bu Tebliğ kapsamındaki aşağıda belirtilen çalışmalar Bakanlık adına Genel Müdürlük tarafından yürütülür. Genel Müdürlük;

a) Program ile ilgili olarak mevzuat çalışmalarını yürütür, tebliğ ve uygulama rehberini hazırlar ve yayımlanmasını sağlar.

b) Programın tanıtımını ve faydalanıcıların bilgilendirilmesini sağlar. Program kapsamında yapılacak çalışmaların, idari, mali, mühendislik, çevresel ve teknik uygulamalarla uyumlu bir şekilde yürütülmesine destek verir.

c) Program ile ilgili olarak yıllık yatırım programı ve bütçe teklifi hazırlıkları, bu tekliflerin ilgili Bakanlık birimlerine iletilmesi ve kabulü için gerekli çalışmaları yapar.

ç) Program kapsamında il müdürlüğü tarafından onaylanan hak edişlerin tahakkuk işlemlerini yapar ve Banka aracılığıyla ödenmek üzere Bakanlık Merkez Saymanlık Müdürlüğüne gönderir.

d) Programın etkin bir şekilde yürütülebilmesi için izleme, istatistiki çalışma ve gerektiğinde kontrol işlemlerini yapar veya yaptırır.

e) Programın yürütülmesinde görevli personele yönelik değerlendirme toplantıları veya eğitim programlarının hazırlanmasını ve düzenlenmesini sağlar.

f) Bünyesinde merkez proje değerlendirme komisyonunu oluşturur.

g) Merkez proje değerlendirme komisyonu, il proje değerlendirme komisyonunca değerlendirmesi yapılan başvuruları genel değerlendirme kriteri açısından inceler, tüm proje başvurularının nihai puanlarını belirler.

İl müdürlüğünün görev, yetki ve sorumlulukları

MADDE 6- (1) Bu Tebliğ kapsamındaki aşağıda belirtilen çalışmalar il müdürlüğü tarafından yürütülür. İl müdürlüğü;

a) Başvuru sahiplerine, başvuruların hazırlanması konusunda ihtiyaç duyulduğunda gerekli bilgilendirmeyi yapar. Programın tanıtımını ve faydalanıcıların bilgilendirilmesini sağlar.

b) Bakanlık adına bu Tebliğde ve bu Tebliğe dayanılarak yürürlüğe konulan mevzuatta belirtilen sorumlulukların idari, mali, hukuki, mühendislik ve çevresel uygulamalarla uyumlu bir şekilde yerine getirilmesini ve program kapsamında yapılacak tüm çalışmaların il bazında uygulanmasını, izlenmesini, sekretaryasını ve koordinasyonunu sağlar.

c) Veri giriş sistemine girilen her türlü bilgiden sorumludur. Bu Tebliğ kapsamında yapılacak bütün çalışmalara esas teşkil etmek üzere istenilen bilgileri ivedilikle ve zamanında veri giriş sistemine girer.

ç) Projelerin; bu Tebliğ, uygulama rehberi ve hibe sözleşmesinde belirtilen usul ve esaslara göre gerçekleştirilmesinin sağlanmasından, uygulamaya yönelik olarak düzenlenecek tüm belgelerin onaylanmasından ve birer suretinin muhafazasından sorumludur. Talep edildiğinde bu belgeleri Genel Müdürlüğe gönderir.

İl proje değerlendirme komisyonu ve il proje yürütme biriminin görev, yetki ve sorumlulukları

MADDE 7- (1) İl proje değerlendirme komisyonunun görev, yetki ve sorumlulukları şunlardır:

a) Başvuruların, bu Tebliğe ve uygulama rehberine uygun olarak il düzeyinde değerlendirilmesinden sorumludur.

b) Program kapsamında alınan hibe başvurularının idari uygunluğu ile başvuru sahiplerinin ve projelerin uygunluğunu kontrol eder, başvuruları proje değerlendirme kriterleri açısından inceler, tüm proje başvurularının puanlarını tespit eder, değerlendirme raporlarını ve sonuç tablolarını hazırlar, program teklif listelerini belirler.

(2) İl proje yürütme biriminin görev, yetki ve sorumlulukları şunlardır:

a) İl düzeyinde programın tanıtımı, projelerin uygulanması ve tamamlanan projelerin izlenmesi ile 5488 sayılı Kanun, 5996 sayılı Kanun ve ilgili diğer mevzuata göre kontrol, izleme, gözetim, denetim, doğrulama, tetkik, belge kontrolü, fiziksel kontrol ve yerinde kontrol ile ilgili olarak yapılacak iş ve işlemleri il müdürlüğü adına yürütür.

b) İl düzeyinde proje hazırlanması aşamasında potansiyel başvuru sahiplerini program hakkında ve proje başvurularının hazırlanması konusunda bilgilendirir.

c) Hibe sözleşmesi imzalanmadan önce; başvuru aşamasında veri giriş sistemine girişi yapılan bilgi ve belgelerle hibe sözleşmesi ve eklerinin uyumunu bu Tebliğ ve uygulama rehberinde yer alan esaslara göre uygunluğunu inceler. İnceleme sonucunu bir rapora bağlar, hibe sözleşmelerini düzenler ve hibe sözleşmesi imzalamaya yetkili il müdürüne sunar.

ç) Projelerin uygulamasını bu Tebliğ, uygulama rehberi ve ilgili diğer mevzuat hükümleri doğrultusunda kontrol eder, izler ve değerlendirir. Ödeme taleplerini inceleyerek uygun olanları il müdürlüğünün onayından sonra Genel Müdürlüğe gönderir.

d) Yatırımları izleme süresi boyunca yerinde kontrol eder ve bu kontrolü tutanağa bağlar. İzleme sürecine tabi proje sayısı; yüz adet ve daha az olan il müdürlükleri yılda en az iki kere, yüz adetten fazla olan il müdürlükleri ise yılda en az bir kere projelerin yerinde kontrolünü gerçekleştirir.

(3) İl proje yürütme biriminde görevli personel, il proje değerlendirme komisyonunda görevlendirilemez.

(4) İl proje değerlendirme komisyonu teşkil edilirken her bir asıl üye için bir yedek üye görevlendirilir.

Uygulama sorumluluğu

MADDE 8- (1) İl müdürlükleri, faydalanıcılarca gerçekleştirilecek projelerin amaçlarına uygun olarak yapılmasından, uygulamaların bu Tebliğ, uygulama rehberi ve hibe sözleşmesinde belirtilen usul ve esaslara göre gerçekleştirilmesinin izlenmesinden, uygulamaya yönelik olarak düzenlenecek tüm belgelerin kontrolünden, onaylanmasından ve birer suretinin muhafazasından sorumludur.

(2) Faydalanıcılar, yatırımların proje amaçlarına uygun olarak yapılmasından, uygulamaların bu Tebliğ, uygulama rehberi ve hibe sözleşmesinde belirtilen usul ve esaslara göre gerçekleştirilmesinden, doğru olarak belgelendirilmesinden, belgelerin muhafazasından ve izleme sürecinde il müdürlüğünce istenecek bilgi ve belgelerin süreleri içinde temininden sorumludur.

(3) Faydalanıcılar, projenin uygulanmasına ilişkin hesaplara ait kayıtları düzenli olarak tutmak ve saklamakla yükümlüdürler.

(4) Faydalanıcılar tarafından gerçekleştirilecek projelerin faaliyetlerini bu Tebliğ, uygulama rehberi ve hibe sözleşmesinde belirtilen usul ve esaslara uygun olarak sürdürmeleri şarttır. Mücbir sebepler dışında izleme süresi içerisinde faydalanıcıların; hibe desteği aldıkları tesislerinin faaliyetini sürdürmediklerinin, tesislerinin ve/veya makine ve ekipmanın mülkiyetini değiştirdiklerinin, tesislerini ve/veya makine ve ekipmanı başkalarına kiraladıklarının, projenin amacını ve bu Tebliğde belirtilen istisnai durum haricinde makine ve ekipmanın yerini değiştirdiklerinin, bu Tebliğ, uygulama rehberi ve hibe sözleşmesi hükümlerine aykırı hareket ettiklerinin veya izleme süresi bitmiş olsa dahi ödemenin haksız yere yapıldığının tespit edilmesi halinde, ödenen hibe, ödeme tarihinden itibaren 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen gecikme zammı oranları dikkate alınarak hesaplanan faizi ile birlikte, anılan Kanun hükümlerine göre geri alınır. Haksız ödemenin yapılmasında ödemeyi sağlayan, belge veya belgeleri düzenleyen gerçek ve tüzel kişiler, geri alınacak tutarların tahsilinde müştereken sorumlu tutulurlar.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Yatırım Konuları ve Genel Hususlar

Yatırım konuları

MADDE 9- (1) Program kapsamında mikro, küçük ve orta ölçekli işletmeler için hibe desteği verilecek yatırım konuları şunlardır:

a) Tarımsal ürünlerin işlenmesi, paketlenmesi ve depolanmasına yönelik yatırım konularında;

1) Bitkisel ürünlere yönelik yatırımlar,

2) Hayvansal ürünlere yönelik yatırımlar,

3) Çelik silo konusuna yönelik yatırımlar,

4) Soğuk hava deposu konusuna yönelik yatırımlar.

b) Tarımsal üretime yönelik yatırım konularında;

1) Kapalı ortamda bitkisel üretime yönelik yatırımlar,

2) Büyükbaş hayvan yetiştiriciliğine yönelik yatırımlar,

3) Küçükbaş hayvan yetiştiriciliğine yönelik yatırımlar,

4) Kanatlı hayvan yetiştiriciliğine yönelik yatırımlar,

5) Kültür mantarı üretimine yönelik yatırımlar,

6) Büyükbaş ve küçükbaş hayvan kesimhanelerine yönelik yatırımlar,

7) Kanatlı hayvan kesimhanelerine yönelik yatırımlar,

8) Yağmur hasadı için jeomembran gölet yapımına yönelik yatırımlar.

c) Su ürünleri yetiştiriciliğine yönelik yatırım konularında;

1) Denizlerde yetiştiriciliğe yönelik yatırımlar,

2) İç sularda yetiştiriciliğe yönelik yatırımlar,

3) Tarıma dayalı ihtisas organize sanayi bölgelerinde yetiştiriciliğe yönelik yatırımlar.

ç) Hayvansal ve bitkisel orijinli gübre işlenmesi, paketlenmesi ve depolanmasına yönelik yatırım konularında;

1) Hayvansal orijinli gübre yatırımları,

2) Bitkisel orijinli gübre yatırımları.

d) Tarımsal amaçlı örgütler için ortak makine parkı yatırımları,

e) Arı yetiştiriciliğine yönelik yatırımlar,

f) Tarımda dijitalleşme, veri yönetimi, sensör ve nesnelerin interneti (IoT) tabanlı akıllı tarım uygulamalarına yönelik yatırımlar,

g) Yapay zekâ tabanlı karar destek sistemleri ve üretim izleme teknolojilerine yönelik yatırımlar,

ğ) Tarımda robotik kullanımı, otomasyon ve görüntü işleme sistemlerinin kullanımına yönelik yatırımlar,

h) (f), (g) ve (ğ) bentlerinde belirtilenler dışında kalan diğer tarımsal bilişim sistemlerinin kullanımına yönelik yatırımlar,

ı) İpek böceği yetiştiriciliğine yönelik yatırımlar,

i) Bu fıkrada yer alan yatırım konularında faaliyet gösteren tesislerin ve tarımsal amaçlı örgütlerin sulama hizmetlerinin gerektirdiği enerji ihtiyacının karşılanmasında kullanılmak üzere yenilenebilir enerji kaynakları kullanımına yönelik yatırımlar.

(2) Bu Tebliğ kapsamında belirtilen yatırım konularında gerçekleştirilecek projeler, kırsal alanda uygulanması şartıyla hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

Uygulama illeri

MADDE 10- (1) 81 ilde; bu Tebliğde belirtilen yatırım konularından tümü veya bir kısmı, EK-4’te yer alan illerin sektörel önceliklerine ve üretim planlamasına göre Bakanlıkça belirlenerek uygulama rehberi ile başvuru öncesinde ilan edilir ve hibe desteği kapsamında başvurular kabul edilir.

Genel hususlar

MADDE 11- (1) Bu Tebliğde belirtilen yatırım konularından il bazında hangilerinin uygulanacağı Bakanlıkça belirlenerek başvuru öncesinde uygulama rehberinde ilan edilir.

(2) 5200 sayılı Kanunun ilgili maddelerine göre kurulan birliklerin ilgili mevzuata göre kurulan iktisadi işletmelerinin, hibe desteğinden faydalanabilmesi için iktisadi işletmenin bağlı olduğu birliğin genel kurulu tarafından Program kapsamında proje uygulanacağına dair karar alınmış olması ve bu kararın başvuruda sunulması gerekir.

(3) Çelik silo ve soğuk hava deposu konularında yeni tesis, modernizasyon/otomasyon ve tamamlamaya yönelik yatırım başvuruları hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

(4) Kapalı ortamda bitkisel üretim konusunda yeni tesis ve modernizasyon/otomasyona yönelik yatırım başvuruları hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

(5) Tarımda dijitalleşme, veri yönetimi, sensör ve nesnelerin interneti (IoT) tabanlı akıllı tarım uygulamalarına yönelik yatırımlar, yapay zekâ tabanlı karar destek sistemleri ve üretim izleme teknolojilerine yönelik yatırımlar, tarımda robotik kullanımı, otomasyon ve görüntü işleme sistemlerinin kullanımına yönelik yatırımlar ve bunların dışında kalan diğer tarımsal bilişim sistemlerinin kullanımına yönelik yatırımlarla ilgili modernizasyon/otomasyona yönelik yatırım başvuruları hibe desteği kapsamında değerlendirilir. Bu fıkrada belirtilen yatırım konularında hibe desteği kapsamında değerlendirilecek gider kalemlerinden herhangi birinin diğer yatırım konularında yapılacak başvurular kapsamında alınmak istenmesi halinde ise başvuru yapılan konunun kodu ve niteliği kullanılır.

(6) Kanatlı hayvan yetiştiriciliği konusunda kapasite artırımı ve modernizasyon/otomasyona yönelik yatırım başvuruları hibe desteği kapsamında değerlendirilir. Üretim planlaması kapsamında kanatlı eti üretimi amaçlı yetiştiricilikte planlı üretim bölgesi olarak belirlenen illerde ise tüm yatırım niteliklerinde kanatlı eti üretimine yönelik başvuru yapılabilir.

(7) Büyükbaş hayvan yetiştiriciliği konusunda; tarımsal üretim planlaması kapsamında tarımsal açıdan yeraltı sularının yetersiz seviyede ve su kısıtı olduğunun Bakanlık tarafından tespit edildiği 31/12/2024 tarihli ve 32769 beşinci mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2025-2027 Yıllarında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere Ödeme Yapılmasına Dair Tebliğ (Tebliğ No: 2024/39)’in 6 ncı maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendinde belirtilen havzalarda, yeni tesis ve tamamlamaya yönelik yatırım başvuruları hibe desteği kapsamında değerlendirilmez. Ancak yatırım yerinin tarıma dayalı ihtisas organize sanayi bölgesinde yer alması halinde, tüm yatırım niteliklerinde yapılacak başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

(8) Tarımsal üretim planlaması kapsamında yer alan illerde, tarımsal üretim planlamasında belirtilen ürünlere yönelik sunulan projeler artı puan verilerek öncelikli olarak değerlendirilir.

(9) Tarımsal üretim planlaması kapsamında tarımsal yer altı su kısıtı olmayan, mera vasfı ve kaba yem üretim potansiyeli yüksek olan ve süt veya besi havzası oluşturmak amacıyla planlama bölgesi illeri olarak belirlenen iller uygulama rehberinde belirtilir.

(10) Tarımsal üretim planlaması kapsamında kanatlı eti üretimi amaçlı yetiştiricilikte planlı üretim bölgesi olarak belirlenen iller uygulama rehberinde belirtilir.

(11) Büyükbaş ve küçükbaş hayvan kesimhanelerine yönelik yatırımlar konusunda kesimhane bulunmayan iller hariç, yeni tesis ve tamamlamaya yönelik yatırım başvuruları hibe desteği kapsamında değerlendirilmez.

(12) Kanatlı hayvan kesimhanelerine yönelik yatırımlar konusunda tarımsal üretim planlaması kapsamında kanatlı eti üretimi amaçlı yetiştiricilikte planlı üretim bölgesi olarak belirlenen illerde tüm niteliklerde yapılacak başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir. Planlı üretim bölgesi olarak belirlenenler dışında kalan illerde ise yalnızca kapasite artırımı ve modernizasyon/otomasyona yönelik yatırım başvuruları hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

(13) Değerlendirme sonucunda uygun kabul edilen başvurularda, aldığı puana bakılmaksızın öncelikle, yatırım yeri tarıma dayalı ihtisas organize sanayi bölgesinde bulunan projelere ilin bütçesi gözetilerek hibe desteği verilir. İlin bütçesi dâhilinde uygun kabul edilen diğer projeler puan sıralaması göz önünde bulundurularak hibe desteğinden faydalandırılır. Tarıma dayalı ihtisas organize sanayi bölgelerinin bulunduğu iller EK-3’te yer almaktadır.

(14) Kabuk kırılma işlemine tabi tutulmuş sert kabuklu meyveler hariç, tarımsal ürünlerin işlenmesi kapsamında, başka bir yatırım tesisinde ilk işlemesi yapılan mamul ürünün ikincil işlenmesine, paketlenmesine ve depolanmasına yönelik yatırımlar hibe desteği kapsamında değerlendirilmez.

(15) Yurt dışında üretimi yapılan ürünlerin işlenmesine, paketlenmesine ve depolanmasına yönelik yatırımlar hibe desteği kapsamında değerlendirilmez.

(16) Un, yem ve kütlü pamuk konusunda sadece kapasite artırımı ve modernizasyon/otomasyona yönelik yatırım başvuruları hibe desteği kapsamında değerlendirilir. 6/2/2023 tarihinde meydana gelen depremler nedeniyle zarar gören ve afet bölgesi ilan edilen illerde ise yem konusunda tüm niteliklerde yapılacak başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

(17) Çay ve fındık konusunda sadece yaş çay ve fındık üretiminin yapıldığı illerdeki başvurular kabul edilir.

(18) Su ürünleri konusunda yeni tesis ve tamamlamaya yönelik yatırım başvurusunda bulunan faydalanıcıların, ön izin belgesi almak için il müdürlüğüne vermiş oldukları kayda girmiş dilekçenin bir nüshasını başvuru aşamasında sunmaları gerekir. Su ürünleri üretimine yönelik uygulanan projelerin hibe ödemesinin yapılması için 29/6/2004 tarihli ve 25507 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Su Ürünleri Yetiştiriciliği Yönetmeliği gereği, tesisin onaylı projesindeki yatırımların tamamlanması ve üretime başlamasından sonra tesis adına düzenlenmesi gereken su ürünleri yetiştiricilik belgesinin faydalanıcı tarafından il müdürlüğüne ibraz edilmesi gerekir.

(19) Faydalanıcılar bu Tebliğ kapsamında ülke genelinde sadece bir adet proje başvurusunda bulunabilirler. Tarımsal amaçlı örgütlerin tüzel kişi olarak proje başvurusunda bulunmaları, ortaklarının tüzel kişi veya bireysel olarak farklı yatırım konularında başvuru yapmalarına engel teşkil etmez.

(20) Bir aile tarafından yönetilen ve işletilen, ağırlıklı olarak ailesel işgücüne dayalı tarım, gıda ve ormancılık ürünlerine yönelik üretim faaliyetlerini kapsayan, gelirin önemli bir kısmının tarımsal faaliyetten sağlandığı mikro işletme büyüklüğüne kadar olan işletmeler Program kapsamında aile işletmesi olarak kabul edilir.

(21) Bütün başvurularda başvuruya esas yatırım konusunun hibe desteği kapsamında değerlendirilebilmesi ve hibe desteğinden yararlanılabilmesi için, alınmış veya alınacak olan yasal izin ve ruhsatların mutlaka başvuru konusu ile uyumlu olması gerekir. 2/11/1985 tarihli ve 18916 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Plansız Alanlar İmar Yönetmeliği kapsamında muaf tutulan izin ve ruhsatlar başvuruda aranmaz.

(22) Tarımsal üretim planlaması kapsamında ailelerin zati ihtiyaçlarının karşılanmasında belirlenen ölçekteki işletmelerin yapacakları başvurular, tarımsal yer altı su kısıtı olduğu tespit edilen yerler hariç, tüm yatırım niteliklerinde hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

(23) Ortak makine parkı yatırımları için sadece tarımsal amaçlı örgütler hibe desteğinden faydalanabilir.

(24) Kiralanmış bir mülk üzerinde yapılacak yatırımlar da hibe desteği kapsamında değerlendirilir. Kiralama süresinin, başvuru süresi içerisinde başlamak üzere en az yedi yılı kapsaması ve faydalanıcının hibe sözleşmesi imzalanması aşamasında noter onaylı kira sözleşmesini ibraz etmesi gerekir. Nihai rapor aşamasında, inşai faaliyet içeren projelerde tapu üzerine işlenecek üst hakkı şerhi, diğer projelerde ise üst hakkı veya kiralamanın tapuya şerh edilme şartı aranır. Kira sözleşmesi yerine tahsis/kullanma izin/irtifak hakkı belgesi bulunması halinde, bu belgeler ilgili mevzuata göre alınır.

(25) Kiralanmış bir mülk üzerinde yapılacak yatırımlarda 3194 sayılı İmar Kanunu kapsamında alınması gereken inşaat ile ilgili belgeler mülk sahibi adına olabilir.

(26) Yatırım yeri hisseli ise; hissedarlardan birisinin başvuruda bulunması halinde, diğer hissedarların faydalanıcıya muvafakat verdiklerini, sahibi oldukları arsa üzerinde inşaat yapılmasına rızaları olduğunu ve tesis faaliyete geçtikten sonra en az yedi yıl süreyle tesisin faaliyetine engel olabilecek ölçüde başka bir tesis kurmayacaklarını beyan ettikleri taahhütnamenin başvuru aşamasında veri giriş sistemine yüklenmesi, noter onaylı taahhütnamenin ise hibe sözleşmesi aşamasında sunulması zorunludur.

(27) Mevcut kapalı ortamda bitkisel üretim tesislerinde ve tarımsal amaçlı örgütlerin sulama hizmetlerinin gerektirdiği elektrik enerjisini temin etmek amaçlı yenilenebilir enerji üretim tesisi konulu başvurularda teknik gerekçelerinin açıklanması ve ilgili mevzuata aykırı olmaması şartıyla güneş enerjisi panelleri, mülkiyeti veya kullanım hakkı başvuru sahibine ait olmak üzere yatırım yerine bitişik birden fazla parselde yer alabilir. Bu durumda, enerji nakil hattı faydalanıcı tarafından ayni katkı olarak karşılanır.

(28) Tarım arazileri üzerinde yapılacak yatırımlar için, 3/7/2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu kapsamında alınan izin belgesi, başvuru aşamasında veri giriş sistemine yüklenir. Uygulama rehberinde belirtilen istisnalar hariç, yapılacak başvurularda yatırım yeri izinlendirmeye tabi değil ise, izin gerektirmediğine dair il müdürlüğünden alınan yazının başvuru aşamasında veri giriş sistemine yüklenmesi zorunludur.

(29) Büyükbaş, küçükbaş ve kanatlı hayvan yetiştiriciliğine yönelik yatırım konularında yapılan başvurularda, 18/3/2010 tarihli ve 5977 sayılı Biyogüvenlik Kanunu ile 5996 sayılı Kanun hükümlerine göre zorunlu olan biyogüvenlik tedbirleri de hibe kapsamında değerlendirilir.

(30) 6/6/1985 tarihli ve 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanununa göre kurulmuş serbest bölgelerde yapılacak yatırımlar için başvuru kabul edilmez.

(31) Bir projenin/tesisin bölümler/üniteler şeklinde yapılmasına yönelik olarak hazırlanan farklı projelerle ayrı ayrı başvuru yapılması halinde, hiçbir başvuru hibe desteği kapsamında değerlendirilmez.

(32) Proje uygulaması ile ilgili mevzuat gereği alınması gerekli izin, ruhsat ve denetim işleri ile yapılması zorunlu olan tüm işlemlerin yerine getirilmesinden faydalanıcılar sorumludur. İlgili mevzuat gereği alınması gerekli başvuru konusu ve yatırım niteliği ile ilgili yasal izin ve ruhsatlar, Bakanlık kayıt sistemine kayıtlı olduğuna dair belgeler, demirbaş kayıt listesi, yatırıma ait fotoğraflar ile uygulama rehberinde belirtilen belgelerin başvuru aşamasında veri giriş sistemine yüklenmesi ve hibe sözleşmesi ekinde il müdürlüğüne sunulması, tesis tamamlandıktan sonra alınması gerekli başvuru konusu ve yatırım niteliği ile ilgili izin, ruhsat ve diğer dokümanların ise en geç nihai rapor ekinde sunulması zorunludur. Faydalanıcının, ilgili mevzuat gereğince alınması gerekli izin ve ruhsatları ilgili kurumdan kaynaklanan sebeplerle hibe sözleşmesi aşamasında sunamaması ve bu durumu belgelendirmesi halinde, faydalanıcıya, il müdürlüğünün uygun görüşü ile söz konusu belgeleri temin ederek hibe sözleşmesi imzalaması için yirmi iş günü ek süre verilir. Mücbir sebepler hariç olmak üzere verilen ek süre içinde faydalanıcının ilgili mevzuat gereği alınması gerekli yasal izin ve ruhsatları alamaması halinde, hibe sözleşmesi imzalanmaz.

(33) Hibe sözleşmesi öncesi, faydalanıcının satın alma işleri ile ilgili yüklenici/tedarikçilerden kaynaklanan sorunlar nedeniyle satın alma işlemlerinin gerçekleştirilmesi için ek süre talep etmesi halinde, il müdürlüklerince yapılacak inceleme sonucu durumu uygun mütalaa edilenler için projelerin bu Tebliğde belirtilen son tamamlanma tarihlerini geçmemeleri şartı ile hibe sözleşmesi imzalaması süresine ek olarak yirmi iş günü süre verilir. Mücbir sebepler hariç olmak üzere verilen ek süre içinde satın alma esaslarına uygun işlem gerçekleştirilemez ise hibe sözleşmesi imzalanmaz.

(34) Faydalanıcının, alınması gerekli izin ve ruhsatlar ile satın alma işlerinin her ikisi için de ek süre talep etmesi halinde, verilecek ek süre otuz iş gününü geçemez.

(35) Hibe sözleşmesinde yer alan hususlardan herhangi birinde değişiklik olması durumunda ek hibe sözleşmesi imzalanır.

(36) Tüzel kişi ortaklarının sermaye pay oranı değişiklik talebi, yalnızca hibe sözleşmesi imzalandıktan sonra yapılabilir. Bu talep sorumlulukların aynı şekilde devam etmesi koşulu ile il müdürlüğünün uygun görüşü kapsamında Genel Müdürlükçe değerlendirilir. Hibe sözleşmesi imzalanan tüzel kişi ortaklarından en az birinin sermaye pay oranı yatırımın izleme süresi sonuna kadar toplamda %51’in altında olamaz.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Başvuru Sahipleri

Başvuru sahiplerinde aranacak özellikler

MADDE 12- (1) Bu Tebliğde belirtilen yatırım konularını gerçekleştirmek üzere hazırlanacak proje başvuruları gerçek ve tüzel kişiler tarafından yapılır.

(2) Başvuru sahiplerinin; kapasite artırımı ve modernizasyon/otomasyona yönelik yatırım başvurularında son başvuru tarihinden önce, yeni tesis ve tamamlamaya yönelik yatırım başvurularında ise en geç nihai rapor aşamasında, Bakanlıkça belirlenen başvuru konusu ile ilgili kayıt sisteminde kayıtlı olması ve izleme süresi sonuna kadar kayıtlı olma durumunun devam etmesi gerekir.

(3) Son başvuru tarihinden önce kurulan; 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununda tanımlanmış kollektif, limited ve anonim şirketler ile tarımsal amaçlı örgütler tüm yatırımlar için tüzel kişi olarak başvurabilirler.

(4) Üçüncü fıkrada belirtilen kuruluşlar, kuruluş tüzüklerinde/ana sözleşmelerinde belirtilen faaliyet alanları ile ilgili yatırım konularına başvurabilirler.

(5) Üçüncü fıkrada belirtilen kuruluşların, proje başvurusu, hibe sözleşmesi imzalanması ve uygulamaların gerçekleştirilmesi konularında son başvuru tarihinden önce yetkili kurullarından karar almış ve bu kararın alındığına dair belgeyi proje başvurularında ibraz etmiş olmaları gerekir.

Hibe desteğinden faydalanamayacaklar

MADDE 13- (1) Bu Tebliğ kapsamındaki hibe desteklemelerinden, kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kaynaklarından finansman sağlayan veya bağlantısı olan gerçek ve tüzel kişiler yararlanamaz. Başvuru sahiplerinin, başvuru aşamasında idari ve mali açıdan kamudan bağımsız olduklarına dair taahhütnameyi sunmaları gerekir.

(2) Hibe sözleşmesi imzalayan ancak bu Tebliğ kapsamındaki başvuruların alınmaya başladığı tarihe kadar yatırımını nihai rapora bağlayamayan ve/veya önceki tebliğler kapsamında hibe desteğinden yararlanmış ancak projesi fesih sürecinde bulunanlar hibe desteğinden faydalanamazlar.

(3) Tarımsal amaçlı örgütler hariç, daha önce Bakanlığın vermiş olduğu yatırım bazlı hibe desteklerinden faydalanmış olanlar kendilerine ödemenin yapıldığı tarihten bu Tebliğin yayımlandığı tarihe kadar iki yılını tamamlamamış ise bu Tebliğ kapsamındaki desteklemeden tekrar faydalanmak için başvuruda bulunamazlar/faydalanamazlar. Başvuru yapılması/hibe desteği alınması halinde, başvuru reddedilir/hibe sözleşmesi feshedilir. Bireysel sulama sistemleri veya tasarruflu tarımsal sulama sistemleri konusunda hibe desteği almış olan faydalanıcılar için ise bu kısıt uygulanmaz.

(4) Tarımsal amaçlı örgütler hariç, tüzel kişi ortaklarının gerçek kişi olması halinde ortaklar gerçek kişi olarak hibe desteğinden faydalanamazlar. Ayrıca tüzel kişi ortaklarının tüzel kişi olması halinde de tüzel kişi ortaklar ayrı olarak hibe desteğinden faydalanamazlar. Gerçek ve/veya tüzel kişilerin hibe başvurusunda bulunmaları halinde, oluşturdukları ya da oluşturacakları farklı tüzel kişiler/ortaklar ayrıca hibe desteğinden faydalanamazlar. Bu fıkrada anılan gerçek/tüzel kişilerin sonraki dönemlerde yapacakları başvurular için bu Tebliğde belirtilen süre kısıtları uygulanır.

(5) İl özel idaresi ve belediye gibi kamu kurum ve kuruluşları, bunların vakıf ve birlik benzeri teşekkülleri ile içinde bulundukları ortaklıkların başvuruları Program kapsamında değerlendirilmez.

(6) 6183 sayılı Kanuna göre vadesi geçmiş vergi borcu ile Sosyal Güvenlik Kurumuna vadesi geçmiş prim borcu bulunanlar hibe desteğinden faydalanamaz.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Hibeye Esas Proje Tutarları ve Giderleri

Hibeye esas proje tutarı ve destekleme oranı

MADDE 14- (1) Bu Tebliğde belirtilen yatırım konularında hibeye esas proje tutarı; 30.000.000 Türk lirası üst limitini geçemez.

(2) Hibeye esas proje tutarı alt limiti 100.000 Türk lirasıdır. Bu limitin altındaki başvurular kabul edilmez.

(3) Aile işletmesi faaliyetleri kapsamında yapılacak başvurularda hibeye esas proje tutarı en fazla 8.000.000 Türk lirasıdır.

(4) Başvuruların kabul edilmesi halinde; Katma Değer Vergisi (KDV) dâhil hibeye esas proje tutarının %50’si ile %70’ine kadar ve EK-2’de belirtilen şekildeki oranlarda hibe desteği verilir. Faydalanıcılar hibeye esas proje tutarının hibe desteği verilecek oran dışında kalan katkı payını ve ayni katkıyı kendi öz kaynaklarından temin etmekle yükümlüdür.

(5) Hibe sözleşmesinde belirlenen hibeye esas tutar üst limit niteliğindedir. Hibenin nihai tutarı fiili gerçekleşmeler sonucunda ortaya çıkar.

(6) Hibeye esas tutarın hibe desteği kısmı kamu kaynakları kullanılarak karşılandığı için faydalanıcılar tarafından sağlanması gereken katkı payının finansmanında ayrıca kamu kaynakları kullanılamaz.

(7) Proje toplam tutarının; bu maddede belirlenen hibeye esas proje tutarını aşması durumunda, artan kısma ait işlerin faydalanıcılar tarafından ayni katkı olarak finanse edilmesi ve proje tamamlanma süresi içerisinde tamamlanması gerekir. Bu durumun hibe başvurusu ile beraber taahhüt edilmesi şarttır.

Hibe desteği kapsamındaki proje gider esasları

MADDE 15- (1) Bu Tebliğ kapsamında hibe desteği verilecek proje giderlerinin;

a) Faydalanıcı ile imzalanan hibe sözleşmesinden sonra ve proje tamamlanma süresi içerisinde gerçekleştirilmesi,

b) Hibe sözleşmesi ekinde sunulan tatbikat projesinde belirtilmiş olması ve hibe desteği verilecek proje giderleri kapsamında yer alması,

c) Hibe sözleşmesi ekinde sunulan proje bütçesi tablosundaki hibeye esas proje giderlerinin, bu Tebliğde belirtilen limitlerin içerisinde kalması,

ç) Hibe desteği kapsamındaki giderlerin Bakanlık tarafından yayımlanan uygulama rehberinde ve hibe sözleşmesinde belirtilen esaslara uygun olması ve belgelere dayandırılması,

gerekir.

Gider kalemleri

MADDE 16- (1) Bu maddede belirtilen gider kalemleri, bu Tebliğde belirtilen esaslar çerçevesinde, ilgili bölümlerde belirtilen istisnalar geçerli olmak kaydıyla hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

(2) Yatırım uygulamalarına ait; inşaat işleri alım giderleri ile makine, ekipman ve malzeme alım giderlerine hibe desteği verilir.

(3) Faydalanıcılar tarafından, proje kapsamında satın alınacak ve hibe desteği verilecek tüm makine, ekipman ve malzeme alımları ile inşaat işleri bu Tebliğ ve bu Tebliğe dayanılarak yürürlüğe konulan mevzuatta belirtilen esaslara uygun olarak yapılmış satın alımlar sonucunda belirlenen yüklenicilerle/tedarikçilerle yapılacak sözleşmeler kapsamında sağlanır.

(4) Projeyi oluşturan tüm gider kalemlerinin yeni ve kullanılmamış olması gerekir.

(5) Hibeye esas proje tutarını oluşturan, hibe desteği verilecek proje giderleri mutlaka teknik projeye ve piyasa etütlerine dayandırılır ve proje başvurularında ayrıntılı olarak belirtilir.

(6) Başvuru aşamasında projede yer alan ancak hibeye esas gider kalemleri kapsamında değerlendirilmeyen giderler, hibe sözleşmesi aşamasında ayni katkıya aktarılması şartıyla hibe sözleşmesi imzalanır.

(7) Başvuruda bütçelendirilen inşaat, makine ve ekipman kalemlerinden bu Tebliğ, uygulama rehberi, hibe sözleşmesi ve/veya teknik şartnamelere uygun olarak temin edilmeyen ve/veya uygun harcama kapsamında kabul edilmeyen kalemler, ikinci el alımı olmamak ve uygulama rehberinde belirtilen kriterlere uymak şartı ile projenin amacına uygun olarak ayni katkı ile tamamlandığı takdirde, hibe desteği kapsamında kabul edilen kalemlerden çıkarılıp başlangıçta belirlenen hibeye esas tutardan düşülerek hibe ödemesi yapılabilir.

(8) Faydalanıcı, hibeye esas proje giderlerinden inşaat işleri ile makine ve ekipman alımlarını tek bir alım ya da farklı alımlar şeklinde gerçekleştirebilir.

(9) Yenilenebilir enerji olarak jeotermal kaynağın kullanılacağı yatırımlarda jeotermal kuyu için hibe desteği verilmez.

(10) Yenilenebilir enerji kaynakları kullanımına yönelik yatırım konularında yapılacak başvurularda; üretilecek yenilenebilir enerji miktarının, mevcut veya bu Tebliğ kapsamında kurulacak tesisin kapasite/ekspertiz raporunda hesaplanan yıllık enerji ihtiyacının en az %51’ini, en fazla %110’unu karşılayacak şekilde projelendirilmesi halinde, hibe desteğinden faydalandırılır. Elde edilen enerjinin, mevcut veya bu Tebliğ kapsamında kurulacak tesisteki enerji ihtiyacının %110’unu aşması durumunda elde edilen toplam enerji ile tesiste ihtiyaç duyulan enerji oranlanarak hibe ödemesi yapılır. Bu oranların dışında kalan kısımlar ayni katkı olarak karşılanır.

(11) Yenilenebilir enerji olarak biyogaz, güneş ve rüzgâr enerjisi kullanılarak elektrik üretilecek bütün yatırım konularında enerjinin ulusal şebekeye bağlanması şarttır. Hibe ödemeleri, kapasite/ekspertiz raporunda hesaplanan yıllık enerji ihtiyacının en az %51’inin, en fazla %110’unun karşılanması amacıyla bağlantı sözleşmesinde belirtilen kurulu güç üzerinden yapılır.

(12) Bağlantı sözleşmesinde belirtilen kurulu gücün, bağlantı izni ve ruhsatı veren kurumdan kaynaklanan sebeplerle projede %51’in altına düşmesi ve bu durumun da resmî belgelerle tespit edilmesi halinde, yenilenebilir enerji üretim tesisi başvurularında hibe sözleşmesi, teminat faydalanıcıya iade edilerek feshedilir. Yenilenebilir enerji üretimi, başvuruya esas yatırım projesinin bir ünitesi ise, projede enerji ünitesine ait giderler hibeye esas proje tutarından düşürülerek yatırımın geri kalan kısmı hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

İnşaat işleri alım giderleri

MADDE 17- (1) Program kapsamında hibe desteği verilecek inşaat işleri alım giderleri, projenin faaliyete geçmesi için elzem olan inşaat işlerini kapsar.

(2) İnşaatın yapılma yöntemi ile kullanılacak teknolojiyi açıklayan, inşaat işleriyle doğrudan ilgili malzeme, işçilik, makine ve ekipman kullanım veya iş makinesi giderlerini kapsayan ve gider türü, ölçü birimi, miktar, birim fiyat ve tutar ayrıntılarını da içeren taslak yapım şartnameleri proje başvuru ekinde sunulur.

(3) Yeni tesis ve tamamlamaya yönelik yatırım başvurularında, yatırım konusu üretim alanı dışında ihtiyaç duyulan idareye ait personel odaları, yatakhane, yemekhane, teşhir ve satış reyonu, bekçi kulübesi, bahçe duvarı, çit, tesis bahçesinin düzenlenmesi gibi bölümler ve bunlara ait giderler idari alan olarak ve hibeye uygun harcamalar kapsamında değerlendirilir. Bu harcamaların toplamı hibeye esas inşaat giderinin %15’ini, her yapı için kazı, dolgu ve reglaj işleri yapının toplam hibeye esas inşaat giderinin %6’sını ve alansal olarak idari alan, toplam inşaat alanının %30’unu aşamaz. Başvuruda sunulan projede bu oranların aşılmış olması halinde, hibe sözleşmesi imzalanması aşamasında bütçe revizyonu yapılarak aşan kısımlar ayni katkı kapsamına alınır.

(4) Hayvan yetiştiriciliği ve su ürünleri yetiştiriciliğine yönelik yatırımlar için yapılacak bakıcı evi dışında mesken ve benzeri yapıları kapsayan proje başvuruları hibe desteği kapsamında değerlendirilmez.

Makine, ekipman ve malzeme alım giderleri

MADDE 18- (1) Program çerçevesinde yapılacak makine, ekipman ve malzeme alımları, üretimi de içeren bir proje bütününün parçası olduğu takdirde hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

(2) Makine ve ekipman alımlarında, proje sahasına teslim giderleri ile montaj giderleri makine ekipman alımı ile aynı faturada bulunmaları ve hibe sözleşmesi aşamasında belirtilen hibeye esas tutarı aşmaması durumunda uygun harcama kapsamında değerlendirilerek hibe desteğinden yararlandırılır. Ayrı faturalandırılmaları durumunda ise sadece makine ve ekipman alım bedeline hibe desteği verilir.

(3) Makine ve ekipman teknik şartnamesi; makine ve ekipmanın projedeki kullanım amacı ve üretimdeki gerekliliği belirtilerek proje başvuru ekinde sunulur.

(4) Makine, ekipman ve malzeme alım giderleri kapsamında, demirbaş eşya, mobilya, mefruşat alımı gibi giderler ve tesis tamamlandıktan sonra tesisin işletilmesine yönelik hammadde veya malzeme gibi işletme giderlerine hibe desteği verilmez.

(5) Tarımsal amaçlı örgütler tarafından yapılacak başvurular hariç kendi yürür makineler hibe desteği kapsamında değerlendirilmez.

(6) Trafo satın alımları hibe desteği kapsamında değildir.

(7) Yenilenebilir enerji kaynaklarından enerji üreten tesisler hariç enerji nakil hattı satın alımları hibe desteği kapsamında değildir. Yenilenebilir enerji kaynaklarından enerji üreten tesisler için ise enerji nakil hattı satın alımları hibeye esas proje tutarının en fazla %15’i ile sınırlıdır.

(8) Şebekeden bağımsız (off-grid) sistemler hibe desteği kapsamındadır. Üretilen enerjinin ulusal şebekeye bağlanması şart değildir. Bu fıkrada belirtilen hibe desteği sadece aile işletmesi faaliyetleri ile yaylacı ve göçer faaliyetleri kapsamında arı yetiştiriciliği, bitkisel üretim, büyükbaş ve küçükbaş hayvan yetiştiriciliğini kapsar. Makine, ekipman ve malzeme alımlarına ek olarak işletmelerin enerji talebini karşılamak amacıyla 5 kW’a kadar şebekeden bağımsız (off-grid) sistem için projelendirme yapılabilir. Yatırım uygulama alanı dışında kalan kablolama işlemleri uygun harcama olarak kabul edilmez.

(9) Akıllı tarım uygulamaları ve tarımsal bilişim sistemleri ile ilgili hibe desteği kapsamında kabul edilecek gider kalemleri uygulama rehberinde belirtilir.

(10) Yeni tesis niteliğindeki başvurular dışında jeneratör satın alımları hibe desteği kapsamında değildir.

(11) Makine, ekipman ve malzeme alım giderlerine ait teknik şartnameyi, metraj ve keşfi, makine yerleşim planını ve bina büyüklüğü ile alınan makinelerin uyumlu ve üretim aşamalarında gerekli olduğuna dair raporu hazırlayan ve tasdik eden kişilerin ilgili meslek odalarına kayıtlı olmaları şarttır.

(12) Makine ve ekipman alımını içeren başvurular için talep edilen makine ekipmanların alımı Genel Müdürlük tarafından merkezi ihale ile yapılabilir.

Hibe desteği kapsamında karşılanmayacak giderler

MADDE 19- (1) Uygun olmayan ve hibe desteği kapsamı dışında kalan giderler şunlardır:

a) Her türlü borçlanma giderleri.

b) Faizler.

c) Başka bir kaynaktan finanse edilen harcama ve giderler.

ç) Kira giderleri.

d) Kur farkı giderleri.

e) Arazi, arsa ve bina alım bedelleri.

f) Binanın yakıt, su, elektrik ve aidat giderleri.

g) Ayrı faturalandırılmış nakliye ve montaj giderleri.

ğ) Bankacılık giderleri.

h) Denetim giderleri.

ı) İade alınan veya alınacak vergiler.

i) İkinci el/kullanılmış makine ve ekipman alım giderleri.

j) Proje yönetim ve danışmanlık giderleri.

k) Makine tamir ve parça alım giderleri.

l) Sarf malzemeleri.

m) Makine kullanım eğitimi giderleri.

n) Mücbir sebepler hariç bu Tebliğ ile belirlenen proje tamamlanma süresi içinde gerçekleştirilmeyen giderler.

(2) Program kapsamında hibe sözleşmesi imzalanmadan önce yapılan harcamalar karşılanmaz. Ayrıca hibe sözleşmesi imzalanmayan projelerle ilgili yapılan hiçbir harcamadan dolayı Bakanlık herhangi bir sorumluluk üstlenmez ve bu harcamalar karşılanmaz.

(3) Bu Tebliğ ile Bakanlık tarafından yayımlanan uygulama rehberinde belirtilen usul ve esaslara uygun olarak gerçekleştirilmeyen, belgelendirilmeyen ve ibraz edilmeyen her türlü satın alma gideri, hibeye esas gider kapsamında olsa dahi hibe desteğinden karşılanmaz.

Ayni katkılar

MADDE 20- (1) Faydalanıcılardan veya iş birliği yaptığı kişi ve kuruluşlardan herhangi biri tarafından hibe sözleşmesi öncesi edinilmiş arazi, bina, makine ve ekipman, ayni katkı olarak dahi proje yatırım tutarına dâhil edilmez.

(2) Hibe sözleşmesi imzalandıktan sonra faydalanıcılar tarafından, hibeye esas proje giderleri dışında kendi kaynakları kullanılarak bina, malzeme, makine ve ekipman ile işgücüne yönelik olarak yapılacak herhangi bir katkı, proje tamamlanma süresi içerisinde tamamlanması koşulu ile ayni katkı olarak değerlendirilir. Ancak uygulamalar sırasında bu katkıların tamamının faydalanıcı tarafından, hibeye esas proje giderlerine yönelik kullanımlar yapılmadan önce veya eşzamanlı olarak gerçekleştirilmesi zorunludur. Başvuru sahipleri, bu hususları başvuru aşamasında sunacakları taahhütnamede belirtirler.

(3) Ayni katkılar, hibeye esas proje giderleri kapsamında öngörülmüş satın alımlardan bağımsız alımlar veya gerçekleşmeler şeklinde yapılabilir.

(4) Başvuru aşamasında ayni katkı olarak taahhüt edilen işlerin projede öngörülen nitelik ve nicelikte gerçekleştirilmesi şarttır. Ayni katkıda fiziki gerçekleşme esas alınır, ayni katkıda gösterilen inşaat işleri ile makine ve ekipman alımlarıyla hibeye esas harcama giderleri için satın almanın birlikte yapılması durumunda satın alma sonrası oluşacak tutarda azalma söz konusu olur ise aradaki fark hibeye esas proje tutarından düşülür.

(5) Yapılacak ayni katkılar, faydalanıcının yapmakla yükümlü olduğu katkı payının yerine ikame edilemez.

ALTINCI BÖLÜM

Proje Başvuruları

Başvuru zamanı

MADDE 21- (1) Başvuru zamanı Bakanlıkça yayımlanacak olan uygulama rehberinde ilanen duyurulur.

Başvuru yapacaklara sağlanacak teknik destek

MADDE 22- (1) Başvuru yapacak gerçek ve tüzel kişiler, program konusunda il proje yürütme biriminden ihtiyaç duydukları bilgiyi alabilirler.

(2) İl proje yürütme birimlerince verilecek bilgi, proje hazırlanmasında karşılaşılacak sorulara cevap vermekle sınırlı olup projenin kabul edilmesi konusunda bir taahhüt niteliği taşımaz.

(3) İl proje yürütme birimleri, faydalanıcılara kesinlikle proje hazırlayamaz.

(4) Başvuru sahipleri, programa ait uygulama rehberi ile içinde yer alan başvuru formlarını ve bilgilendirici dokümanları il müdürlüğü veya “www.tarimorman.gov.tr” internet adresinden temin edebilirler.

(5) Bakanlık tarafından düzenlenecek eğitim, çalıştay, bilgilendirme toplantıları ve benzeri etkinlikler “www.tarimorman.gov.tr” internet adresi aracılığıyla duyurulur.

Başvuru adresi

MADDE 23- (1) Başvurular “www.tarimorman.gov.tr” internet adresinden yapılır.

Başvuru şekli

MADDE 24- (1) Proje başvurusu;

a) Bu Tebliğde belirtilen yatırım konularını gerçekleştirmek amacıyla hazırlanır.

b) Bu Tebliğde belirtilen niteliklere sahip gerçek ve tüzel kişiler tarafından yapılır.

c) Bu Tebliğ, yürürlükte bulunan ilgili mevzuat ve Genel Müdürlük tarafından hazırlanan uygulama rehberi hükümlerine uygun olarak hazırlanır.

(2) Bu Tebliğde belirtilen usul ve esaslara göre hazırlanan başvuru dosyasının girişi, veri giriş sistemi üzerinden yapılır.

(3) Bakanlık bilgi sistemlerinde herhangi bir aksaklık olması halinde Genel Müdürlük gerekli önlemleri alır.

(4) Veri girişi yapılan belge ve dokümanlarla ilgili olarak il proje değerlendirme komisyonu tarafından hatalı olduğu bildirilenler için uygulama rehberinde belirtilen şekilde düzeltme/tamamlatma yapılabilir. Bunun dışında hiçbir belge ve/veya dokümanda düzeltme yapılamaz ve tamamlatılamaz.

(5) Başvuru şekline ilişkin bu Tebliğde yer almayan diğer hususlar Bakanlıkça yayımlanan uygulama rehberinde açıklanır.

YEDİNCİ BÖLÜM

Proje Başvurularının Değerlendirilmesi ve Hibe Sözleşmesi

Başvuruların il düzeyinde değerlendirilmesi

MADDE 25- (1) Program kapsamında, başvurusu alınan projelerin incelenmesi ve ilk değerlendirmeleri bu bölümde belirtilen kriterlere göre il proje değerlendirme komisyonu tarafından yapılır. Başvuruların, bu Tebliğe ve uygulama rehberine uygun olarak il düzeyinde değerlendirilmesinden il proje değerlendirme komisyonu sorumludur.

(2) İl proje değerlendirme komisyonunun oluşturulma ve çalışma şekli valilik tarafından son başvuru tarihinden önce belirlenir ve taraflara duyurulur.

(3) İl proje değerlendirme komisyonuna, değerlendirme sürecinde gerekli tüm teknik ve lojistik desteğin verilmesi, tabloların düzenlenmesi, proje özetlerinin hazırlanması, verilerin muhafazası gibi konularda çalıştırılması amacı ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarından personel görevlendirilebilir.

(4) İl proje değerlendirme komisyonu, başvuruları bu Tebliğ ve uygulama rehberinde belirtilen kriterlere göre inceler.

(5) İl proje değerlendirme komisyonu, son başvuru tarihini takiben yapılacak ilk toplantıda belirlenecek kriterlere göre veri giriş sistemi üzerinden değerlendirmeye başlar ve değerlendirmelerini, son başvuru tarihini takiben en geç yirmi beş iş günü içerisinde tamamlar.

(6) İl proje değerlendirme komisyonunun ihtiyaç duyması halinde teknik alt komisyonlar oluşturularak projenin mevzuat ve maliyetler açısından uygunluğu inceletilir. Oluşturulan alt komisyon il proje değerlendirme komisyonu ile eş zamanlı olarak projelerin incelemesini tamamlar.

(7) Başvurular değerlendirilirken tarımsal üretim planlaması, başvuru sahibinin niteliği, yatırım yerinin karakteristiği, yatırım yerinin mülkiyeti, yatırım niteliği, yatırımın sektörel önceliği, başvuru sahibinin daha önce hibeden yararlanma durumu gibi kriterler göz önüne alınır.

(8) Başvurular, EK-1/A’da belirtilen değerlendirme kriterlerine göre değerlendirilir ve değerlendirme puanlarına göre en büyükten en küçüğe doğru sıralanarak teklif listeleri hazırlanır. Aynı puanı alan başvurular kendi aralarında sıralanırken başvuru zamanı daha önce olan üst sıraya alınır. Değerlendirme sonuç tablosu ve program teklif listelerinin veri giriş sistemi üzerinden alınan çıktısı, il proje değerlendirme komisyonunca imzalanarak Elektronik Belge Yönetim Sistemi üzerinden Genel Müdürlüğe gönderilir.

(9) Genel değerlendirme raporu, değerlendirme sonuç tablosu ve Program teklif listelerinin çıktıları ile başvuru dosyaları, 18/10/2019 tarihli ve 30922 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Devlet Arşiv Hizmetleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre il müdürlüklerinde muhafaza edilir.

Başvuruların Genel Müdürlük düzeyinde değerlendirilmesi

MADDE 26- (1) İllerden gelen teklif listeleri merkez proje değerlendirme komisyonunca EK-1/B’de yer alan genel değerlendirme kriteri gözetilerek puanlanır ve veri giriş sistemi üzerinde nihai puan belirlenir.

(2) Başvurular, aldıkları nihai puana göre en büyükten en küçüğe doğru sıralanır, teklif listeleri hazırlanır. Genel değerlendirme raporu, değerlendirme sonuç tablosu ve program teklif listelerinin veri giriş sistemi üzerinden alınan çıktısı, merkez proje değerlendirme komisyonunca imzalanarak Genel Müdürlük onayına sunulur.

Hibe başvurusunun reddedilme nedenleri

MADDE 27- (1) Değerlendirme komisyonları tarafından değerlendirme kriterlerine göre yapılan inceleme sonucu alınan proje başvurularının reddedilme kararı, tüm projelerle ilgili Genel Müdürlük onayı alındıktan sonra il müdürlüğü tarafından uygulama rehberinde belirtilen şekilde başvuru sahiplerine bildirilir.

(2) Başvuruyu reddetme kararının aşağıdaki gerekçelere dayanması zorunludur:

a) Başvurunun müracaat tarihinden sonra yapılması.

b) Başvuru sahibinin ve/veya projenin bu Tebliğ ve bu Tebliğe dayanılarak yürürlüğe konulan mevzuatta belirtilen şartlara sahip olmaması.

c) Başvuruya konu faaliyetin program kapsamında olmaması.

ç) Projenin başvuruda belirtilen yatırım konusuna ait konu kodu ile uyumlu olmaması.

d) Projenin uygulama süresinin öngörülen azami süreyi aşması.

e) Hibeye esas proje tutarının ve talep edilen hibe desteğinin duyurulmuş olan azami miktarı aşması.

f) Projenin teknik olarak uygulanmasının mümkün olmaması ve yatırım konusu ile uyumsuz olması.

g) Projenin başvuruda sunulan bilgi ve belgelerle uyumsuz olması.

ğ) Bütün yatırım konularında;

1) 22/11/1984 tarihli ve 3083 sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu ve/veya 18/12/1981 tarihli ve 2565 sayılı Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanunu ve/veya 5403 sayılı Kanun kapsamında konulan şerhler gibi kamu kurum ve kuruluşları tarafından konulan şerhler için ilgili kurumdan yatırım yapılmasında sakınca olmadığına dair belge alınmış yatırım yerleri ile organize sanayi bölgesi, tarıma dayalı ihtisas organize sanayi bölgesi ve ihtisas küçük sanayi sitesi tarafından yatırım yerlerine konulan ipotek veya şerhler,

2) Organize sanayi bölgelerinin ve tarıma dayalı ihtisas organize sanayi bölgelerinin kuruluşunda kullanılan krediler nedeniyle konulan ipotek ve şerhler,

3) Bu Tebliğ kapsamında yapılacak başvurular için yatırım yerinin kiralanmış olması durumunda kira sözleşmeleri nedeniyle yatırım yerlerine konulan şerhler,

hariç olmak üzere, yatırım yerinin tapu kaydında ipotek, haciz, ihtiyati tedbir ve yatırımın sürdürebilirliğini etkileyebilecek şerhler bulunması ve/veya hakkında açılmış dava olması.

h) Kapasite artırımı ve modernizasyon/otomasyona yönelik yatırım başvurularında, mevcut tesisin faaliyeti ile ilişkili olarak bankalarca başvuru sahibi adına daha önce kullandırılan kredi nedeniyle konulan ipotek için ilgili bankadan geri ödemelerin düzenli yapıldığına dair belge almış olanlar ile Program kapsamında daha önce hibe desteğinden yararlanmış olan tesisler için sözleşmeleri gereği konulan şerhler hariç, yatırım yerinin ipotekli, şerhli, icraya verilmiş ve/veya hakkında açılmış dava olması.

ı) Başvurunun veri giriş sistemi üzerinden yapılmamış olması.

i) Başvurunun bu Tebliğ ve uygulama rehberinde belirtilen usul ve esaslara göre hazırlanmamış veya gerçekleştirilmemiş olması.

j) Hibeye esas proje tutarının bu Tebliğde belirtilen limitlerin dışında olması.

k) Başvuru sırasında ve sözleşme yapılmadan önce başvuru sahibinin iflas etmiş veya projenin tasfiye halinde olması, başvuru sahibinin işlerinin mahkemelerce idare ediliyor olması, alacaklılarıyla herhangi bir düzenlemeye girmiş olması, iş veya faaliyetlerini askıya almış olması, bu meselelerle ilgili bir dava veya takip konusu bulunması veya yürürlükteki mevzuat ve düzenlemelerde yeri olan bir prosedür dolayısı ile bunlara benzer bir durumda olması.

l) Faydalanıcının; kamu haklarından mahrum olması veya hırsızlık, dolandırıcılık, güveni kötüye kullanma, görevi kötüye kullanma, rüşvet, irtikap, nitelikli zimmet, sahtecilik, ihaleye fesat karıştırma, hileli iflas suçlarının birinden veya 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlardan ve organize veya örgütlü suçlardan dolayı hüküm giymiş bulunması, millî güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen terör örgütlerine aidiyeti, iltisakı veya irtibatı olması veya tutuklu bulunması veya 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 102 nci, 103 üncü ve 104 üncü maddelerinde düzenlenen suçlardan adli sicil kaydı olması veya 5237 sayılı Kanunun Millete ve Devlete Karşı Suçlar ve Son Hükümler başlıklı Dördüncü Kısmının üçüncü, dördüncü, beşinci, altıncı ve yedinci bölümlerinde yer alan suçların birinden veya ülkenin mali çıkarlarına zarar verici herhangi bir suçtan dolayı hakkında kesinleşmiş mahkûmiyet kararı olması.

m) Program/il bütçesinin yetersiz olması.

n) Program kapsamında farklı gerçek/tüzel kişilerce hazırlanmış olsa dahi aynı yatırım alanlarında birbirleri ile ortak ekonomik ve/veya çıkar ilişkileri bulunan veya birbirlerini tamamlayan projelerle müracaat edilmesi.

o) Birbirleriyle birebir aynı olan, kopya projeler ile başvuruda bulunulması.

ö) Başvuru sahiplerinin gerçeğe aykırı beyanda bulunduklarının tespit edilmesi.

p) Üretime yönelik olmayan, araştırma geliştirme projeleri ile başvuruda bulunulması.

r) Başvuru sahibi hakkında iflas, konkordato veya tasfiye kararı alınmış olması, mal varlığı ya da işlerinin atanmış kayyum veya vasi tarafından idare ediliyor olması.

s) Başvuru sahibinin Bakanlık tarafından destek dışı işletmeler kapsamına alınmış olması.

ş) Bir önceki başvuru dönemi kapsamında hibe sözleşmesi imzalamaya asıl olarak hak kazanan, ancak hibe sözleşmesi imzalamamış kişi olması.

t) Program kapsamında daha önce hibe sözleşmesi feshedilmiş, ancak almış olduğu hibenin geri ödemesini yapmamış kişi olması.

u) Yatırım yerinin 3218 sayılı Kanuna göre kurulmuş serbest bölgelerden birinde olması.

Nihai değerlendirme kararı ve bütçelerin belirlenmesi

MADDE 28- (1) Nihai değerlendirme, bu maddede belirtilen hususlar dikkate alınarak merkez proje değerlendirme komisyonunca yapılır.

(2) Yatırım bütçeleri, merkez proje değerlendirme komisyonu tarafından Bakanlığın destekleme politikaları doğrultusunda belirlenir.

(3) Program kapsamında kullanılacak bütçenin en az %20’si kadın ve genç girişimciler, %30’u aile işletmeleri tarafından gerçekleştirilecek yatırımlar için kullanılır. Yeterli sayıda uygun başvuru olmaması ve kullanılamaması durumunda ayrılan bu bütçeler diğer faydalanıcılar için kullanılır.

(4) 28/11/2023 tarihli ve 32383 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tarımsal Amaçlı Örgütlerin Derecelendirilmesine İlişkin Yönetmelik hükümlerince sınıflandırılmış birinci derece tarımsal amaçlı örgütler, kadınlar ve gençler tarafından gerçekleştirilen başvurular öncelikli olarak değerlendirilir.

(5) İllerin tarım alanları, hayvan varlıkları, Bakanlık kayıt sisteminde yer alan işletme sayıları, ilde kabul edilen projelerin toplam tutarı ve tarımsal üretim planlaması dikkate alınarak illerin katsayıları hesaplanır. Bu katsayılara göre illerin bütçeleri belirlenir. Ancak deprem, yangın, sel gibi doğal afetler veya mücbir sebepler nedeniyle zarar gören illerin bütçeleri katsayılar dikkate alınmadan belirlenebilir.

(6) Tarımsal üretim planlaması kapsamında illere verilecek bütçe yalnızca planlama konusunda uygulanacak projelere tahsis edilir.

(7) Program kapsamında başvuruların yapıldığı her il için Genel Müdürlük tarafından tahsis edilen bütçenin izin verdiği sayıda başvuruya hibe desteği sağlanır.

(8) İlin bütçesinin tüm başvuruları karşılaması durumunda; varsa artan bütçeleri toplanır ve bütçesi yetersiz olan illere katsayısı oranında dağıtılır. Bu işleme, Programa ayrılan bütçe bitinceye kadar devam edilir.

(9) İl bazında bütçe dağılımı yapıldıktan sonra Programa ek bütçe aktarılması ve hibe sözleşmesi imzalamayan veya sözleşmesi feshedilen faydalanıcılar nedeniyle bütçe oluşması durumunda bu bütçe deprem, yangın, sel gibi doğal afetler veya mücbir sebepler nedeniyle zarar gören illere ya da tarımsal üretim planlaması kapsamında bütçe ihtiyacı bulunan illere Genel Müdürlükçe tahsis edilebilir.

(10) İlin bütçesinin tüm başvurular için yeterli olmaması durumunda; uygun olarak kabul edilen projeler il proje değerlendirme komisyonu ile merkez proje değerlendirme komisyonunun vermiş olduğu toplam puana göre en büyükten en küçüğe doğru sıralanır. İlin bütçe imkânları dâhilinde en yüksek puan alan projeden başlanarak projeler sırayla Programa alınır. Hibe sözleşmesi imzalamaya hak kazanan faydalanıcılardan, sözleşme imzalamayanlar ve/veya projeyi uygulamaktan vazgeçenler ve/veya hibe sözleşmesi feshedilenler olması halinde; Genel Müdürlükçe ilin bütçesi dâhilinde oluşturulan yedek listede bulunan faydalanıcılar sırası ile proje son tamamlanma tarihi gözetilerek hibe sözleşmesi imzalamaya davet edilir. Yedek proje seçiminde bu Tebliğde belirtilen projelerin son tamamlanma tarihine üç ay kala inşai faaliyet içermeyen projelere öncelik verilir.

(11) Nihai değerlendirme kararı Genel Müdürlüğün onayı ile kesinleşir.

(12) Bakanlığın bir başvuruyu reddetme ya da hibe vermeme kararı kesindir.

Değerlendirme sonuçlarının açıklanması

MADDE 29- (1) Kesinleşen değerlendirme sonuçları Genel Müdürlükçe il müdürlüklerine veri giriş sistemi üzerinden veya yazılı olarak bildirilir. Ayrıca başvurunun yapıldığı il müdürlüğünün resmî internet adresinde yayımlanarak ilan edilir.

(2) İl müdürlükleri sonuçları, başvuru sahiplerine uygulama rehberinde belirtilen şekilde bildirir.

Hibe sözleşmesi

MADDE 30- (1) Hibe sözleşmesi, il müdürlüğü ile hibe başvuru sahibi arasında iki adet olacak şekilde imzalanır. Hibe sözleşmesini imzalamaya il müdürlüğü adına il müdürü yetkilidir. Hibe sözleşmesinin taraflarca imzalanmış metninin bir adedi ve ekleri il müdürlüğü, bir adedi ve ekleri de faydalanıcı tarafından muhafaza edilir.

(2) Hibe sözleşmesinin içeriği ve formatı Bakanlık tarafından yayımlanan uygulama rehberinde tüm taraflara önceden duyurulur.

(3) Başvuru sahipleri, hibe sözleşmesi aşamasında veri giriş sistemi üzerinden girişleri yapılan bilgi ve belgeler ile hibe sözleşmesi aşamasında sunulması gereken diğer belgeleri de kapsayacak dosyayı il müdürlüğüne sunarlar. Sunulan bilgi ve belgelerin imzalı/paraflı olması gerekir.

(4) Başvuru sahibi tarafından hibe sözleşmesi imzalama aşamasında teslim edilen belgelerin ve yatırım yerinin/tesisin il müdürlükleri tarafından uygun bulunması halinde hibe sözleşmesi imzalanır.

(5) Başvuru sahiplerinin hibe kaynaklarından yararlanabilmeleri için hibe sözleşmesi aşamasında sunulması gereken dokümanları tamamlayarak hibe sözleşmesini imzalamaları ön koşuldur.

(6) Başvuru sahipleri, kendilerine yapılan bildirimi takip eden yirmi iş günü içerisinde il müdürlüklerine hibe sözleşmesi ve eki dokümanları ile projeye esas evrakı teslim etmek zorundadır. İl proje yürütme birimince proje sahasında, projeye esas dosya ve evrak üzerinde en fazla yirmi iş günü içinde yapılacak inceleme sonrasında, bu Tebliğe ve başvuru evrakına göre uygunluğu tespit edilen projeler için başvuru sahipleri ile il müdürlüğü arasında yer tespit tutanağı düzenlenir. Yer tespitini takip eden beş iş günü içerisinde il müdürlüğü ile hibe sözleşmesi imzalamayan başvuru sahiplerinin proje başvuruları ve bunlara ilişkin değerlendirme sonuçları iptal edilir. İl proje yürütme birimince yapılan inceleme sonucunda uygun olmadığı tespit edilen projeler için hibe sözleşmesi imzalanmaz.

(7) Hibeye esas proje tutarını oluşturan gider kalemleri, her bir kalem için belirlenmiş olan referans fiyatları geçemez. Projede yer alan gider kalemlerinin incelenmesi sonucu, hibe desteği verilen gider kalemleri kapsamında olmaması nedeniyle uygun kabul edilmeyen kalemlerin olması durumunda, bu kalemler hibeye esas bütçeden çıkarılarak ayni katkı kapsamına alınır, gider kalemlerinin referans fiyatları geçmesi durumunda ise referans fiyatın üzerindeki tutar ayni katkı kapsamına alınır. Proje tutarı, hibe sözleşmesi öncesi il proje yürütme biriminin referans fiyat karşılaştırması sonucu uygun bulduğu miktar, metraj ve birim fiyat üzerinden revize edilir ve hibe sözleşmesi imzalanır.

(8) Programa alınan projelerde bu Tebliğde yer alan hibe başvurusunun reddedilme nedenlerinden herhangi birinin hibe sözleşmesinin imzalanmasından önce tespit edilmesi halinde söz konusu başvuru sahipleri ile hibe sözleşmesi imzalanmaz.

(9) Hibe sözleşmesi imzalanmadan önce yatırımına başlayan başvuru sahibi ile hibe sözleşmesi imzalanmaz.

(10) Hibe sözleşmesi imzalamaya hak kazanan başvuru sahibinin sözleşme imzalamadan vefat etmesi halinde yasal mirasçıları talep ederlerse, başvuruda aranan koşulları sağlaması ve diğerlerinden muvafakat alması şartıyla içlerinden biriyle hibe sözleşmesi imzalanır.

(11) Hibe sözleşmesi devredilemez. Ancak gerçek kişi başvurularında başvuru sahibinin, hibe sözleşmesi imzalandıktan sonra vefat etmesi halinde, yasal mirasçıları talep ederlerse, hibe sözleşmesi tadil edilerek başvuruda aranan koşulları sağlaması ve diğerlerinden muvafakat alması şartıyla içlerinden biriyle uygulamalara devam edilir.

Hibe sözleşmelerinde teminat alınması

MADDE 31- (1) Hibe sözleşmesi imzalamaya hak kazanmış faydalanıcılar, hibeye esas proje tutarının %3’ü tutarında süresiz limit dâhilinde banka teminat mektubunu hibe sözleşmesi imzalanmadan önce il müdürlüğüne verir. İl müdürlüğü tarafından teyidi alındıktan sonra teminat mektubu muhafaza edilmek üzere, defterdarlık muhasebe müdürlüğüne teslim edilir. Teminatın nakit olarak verilmesi halinde hibeye esas proje tutarının %3’ü tutarındaki nakit teminat defterdarlık muhasebe müdürlüklerinin hazine tahsilat hesabına yatırılıp il müdürlüklerinin kurumsal koduyla ilgisine göre 330/430-Alınan Depozito ve Teminatlar hesabına kaydedilerek muhasebe işlem sürecinin yürütülmesi sağlanır.

(2) Teminat mektuplarının toplam tutarı, hibeye esas proje tutarının %3’ünden az olmamak kaydı ile birden fazla bankadan teminat mektubu alınabilir.

(3) Nihai raporun onaylanması ve son ödemenin gerçekleşmesini takiben faydalanıcının, vadesi geçmiş vergi borcu ile Sosyal Güvenlik Kurumuna vadesi geçmiş prim borcu olmadığına dair ilgili kurumlardan aldığı güncel belgeler ile birlikte il müdürlüğüne müracaat etmesi halinde, teminat mektubu veya hesaba yatırılan tutar kendisine iade edilir.

(4) Hibe sözleşmesinin mücbir sebepler kapsamında feshedilmesi halinde teminat mektubu veya hesapta bulunan miktar faydalanıcıya iade edilir; hibe sözleşmesindeki taahhütlerin faydalanıcının kusuru üzerine yerine getirilmemesinden kaynaklı fesih hallerinde faydalanıcıya iadesi gerçekleştirilmemiş teminat mektubu veya hesapta bulunan miktar Hazineye irat kaydedilir.

(5) Teminat mektubu sunulan yatırımların feshedilmesi halinde, faydalanıcının teminat mektubunda yer alan miktarı nakit olarak ödediği takdirde teminat mektubu faydalanıcıya iade edilir.

Hibenin nihai tutarı

MADDE 32- (1) Hibe tutarı, hibe sözleşmesinde belirtilir ve bu tutar üst limit niteliğindedir. Hibeye esas proje tutarını oluşturan gider kalemlerinin her biri için talep edilen tutar, o kalem için belirlenen referans fiyatı geçemez. Satın almadan sonra fatura tutarının hibe sözleşmesinde belirtilen hibeye esas proje tutarının altında olması durumunda faturada belirtilen tutar için hibe sözleşmesinde belirtilen oranda hibe ödemesi yapılır. Fatura tutarının hibeye esas proje tutarının üzerinde olması durumunda ise aradaki fark faydalanıcı tarafından ayni katkı ile karşılanır. Hibenin nihai tutarı, fiili gerçekleşmeler ve tahakkuklar sonrasında ortaya çıkar.

(2) Hibe miktarı, bu Tebliğde belirtilen tutar ve oranı kesinlikle aşamaz.

SEKİZİNCİ BÖLÜM

Satın Alma, Kontrol ve Ödemeler, Proje Uygulamaları ve Yatırımın İzlenmesi

Satın alma

MADDE 33- (1) Faydalanıcılar, hibe kapsamında yapacakları inşaat işleri ile makine, ekipman ve malzeme satın alma işlemlerinde bu Tebliğde ve uygulama rehberinde belirtilen kurallara uygun hareket ederler.

(2) Faydalanıcılar, veri giriş sistemine girdikleri ve ekledikleri tüm belgeleri kapsayan başvuru dosyalarını ve ilgili mevzuata uygun olarak gerçekleştirdikleri inşaat işleri ile makine, ekipman ve malzeme alımlarına ilişkin satın alma belgelerinin aslı ve bir suretini hibe sözleşmesi imzalanmadan önce; sipariş mektuplarının aslı ve bir suretini ise hibe sözleşmesi imzalandıktan sonra ilgili il müdürlüğüne elden teslim ederler. Faydalanıcılar, alımların gerçekleştirileceği yüklenicilere/tedarikçilere ait vadesi geçmiş vergi borcu ve Sosyal Güvenlik Kurumuna vadesi geçmiş prim borcu olmadığına dair güncel belge ile yetkili mercilerden alınacak ihaleden yasaklı olmadıklarına dair güncel belgeyi de satın alma dosyasında ibraz etmek zorundadır.

(3) Bakanlık, faydalanıcı ve yüklenici/tedarikçi arasında taraf değildir. Faydalanıcılar, hibe sözleşmesi hükümleri ve proje tekliflerine uygun olarak yaptıkları satın almalarla ilgili olarak uygulama sözleşmesi kapsamındaki işlerinin ifasındaki kusurları nedeniyle yüklenicilerle/tedarikçilerle yaptıkları sözleşmelerin noter kanalı ile iptal edilmesi halinde, kalan işlerin ifası için il müdürlüğünün onayını almak suretiyle başka bir yükleniciden/tedarikçiden satın almayı gerçekleştirebilirler. Bu Tebliğ kapsamında uygulanacak iş ve işlemlerden dolayı, Bakanlığın faydalanıcı ve yüklenici/tedarikçi arasında taraf olmama hükmüne istinaden faydalanıcı, projenin yürütülmesi esnasında sebep olabileceği her türlü zarar konusunda, üçüncü taraflara karşı tek başına sorumlu olmayı kabul eder.

(4) Genel Müdürlük gerekli görmesi halinde, satın alma belgelerini kabul ve/veya reddi yönünden inceler.

Proje tamamlanma süresi

MADDE 34- (1) Faydalanıcıların hibe desteği kapsamında uygulayacakları projeler için hibe sözleşmesi imzalanma son tarihi başvuru yapılan takvim yılının kasım ayının son iş günü olup projelerin tamamlanma süreleri bir sonraki takvim yılının haziran ayının son iş günüdür.

(2) Faydalanıcılar, ilgili mevzuat gereği alınması gerekli yasal izin ve ruhsatları proje son tamamlanma tarihinden sonraki yirmi iş günü içerisinde teslim edebilirler. Ancak bu durumda faydalanıcıların proje tamamlanma tarihinden önce ilgili idareye eksiksiz ve uygun olarak başvuru yapmış olduğuna dair belgeleri il müdürlüğüne nihai rapor aşamasında sunması gerekir. İlgili kurum tarafından başvurunun incelenmesi neticesinde faydalanıcıdan kaynaklı bir eksiklik/uygunsuzluk tespit edilmesi ve/veya yasal izin ve ruhsatın alınamaması halinde proje tamamlanmamış olarak kabul edilir ve fesih işlemi uygulanır.

(3) Projenin son tamamlanma tarihi itibarıyla ikinci fıkrada belirtilen hükümler saklı kalmak kaydıyla nihai rapor ve eklerinin uygun olarak teslim edilmemesi halinde, il müdürlüklerince fesih işlemi uygulanır.

Proje harcamalarının kontrolü ve ödemeler

MADDE 35- (1) Hibe ödemesi yapılabilmesi için hibe sözleşmesi imzalanması ve proje uygulamalarının bu Tebliğ ve bu Tebliğe dayanılarak yürürlüğe konulan mevzuatta belirtilen hükümler doğrultusunda gerçekleştirilmesi şarttır.

(2) Faydalanıcıların proje kapsamındaki ödemelerini katılım bankaları da dâhil olacak şekilde ülkemizde faaliyet gösteren banka şubelerindeki hesaplarından havale veya EFT ile yapmaları zorunludur.

(3) Faydalanıcılar, tesisin inşaat işleri ile makine ve ekipman montajının tamamlanmasından ve deneme üretimine geçilmesinden sonra nihai raporunu sunar. Faydalanıcılar, projeye ait fiili gerçekleşmelerden sonra ödeme taleplerini, 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümlerine uygun olarak düzenlenmiş fatura ve uygulama rehberinde yer alan Ödeme Talep Formu ekinde istenen belgeleri nihai rapor ile birlikte projenin son tamamlanma tarihine kadar il müdürlüğüne teslim ederler. Satın almalara ait ödeme ayrıntıları uygulama rehberinde belirlenir.

(4) Faydalanıcılar, projelerindeki bütçe ve iş planı çerçevesinde gerçekleştirdikleri inşaat işleri ile makine ve ekipman alımlarına ait ödeme taleplerini ve belgelerini il müdürlüğüne teslim ederler.

(5) İl müdürlüğüne teslim edilen nihai rapor ile ödeme belgeleri; on iş günü içerisinde ilgili mevzuat, hibe sözleşmesi ve proje amaçlarına uygunluğu açısından kontrol edilir ve yerinde tespit yapılarak tespit tutanakları düzenlenir. Ödeme belgeleri onaylandıktan sonra bu belgelere ait bilgilerin veri giriş sistemine girişi yapılır ve hak ediş bilgilerini içeren veri giriş sistemi çıktısı onaylanarak üst yazı ekinde Genel Müdürlüğe gönderilir. İl müdürlüklerince gönderilen hak edişlerden uygun bulunanların yer aldığı ödemeye esas liste Genel Müdürlükçe hazırlanıp ödemesi yapılmak üzere Bakanlık Merkez Saymanlık Müdürlüğüne gönderilir ve ödeme tutarı Banka aracılığı ile faydalanıcının hesabına aktarılır.

(6) Nihai rapor ve eklerinin tamamlanmaması veya tamamlanmış olsa dahi il müdürlüğü tarafından uygun bulunmaması halinde ödeme yapılmaz.

(7) Ara ödeme bir defaya mahsus yapılır. Ara ödeme talebi için hazırlanan ödemeye esas icmalde belirtilen hibeye esas proje tutarı, hibe sözleşmesinde belirtilen toplam hibeye esas proje tutarının %50’sinden fazla olamaz. İnşai faaliyetlerin tamamının gerçekleştirilmiş olması halinde, inşaat kalemi için bu oran dikkate alınmaz. Ara ödeme yapılabilmesi için faydalanıcının ara ödeme tutarı kadar ve süresiz limit dâhilinde banka teminat mektubunu il müdürlüğüne sunması gerekir.

(8) Büyükbaş ve küçükbaş hayvan yetiştiriciliği yatırımlarına yönelik olarak proje sunan faydalanıcılara, proje bir bütün olarak bitirilmeden ve taahhüt edilen hayvan varlığı temin edilmeden nihai ödeme yapılmaz.

(9) Faydalanıcının inşaat ile ilgili ayni katkısı gerçekleşmeden hibe ödemesi talep edilemez ve inşaat bir bütün olarak tamamlanmadan makine, ekipman ve malzeme alımı ile ilgili hibe ödemesi yapılmaz. Ayrıca makine, ekipman ve malzeme alım ödemeleri, satın almalar bazında tek ödeme evrakı düzenlenerek talep edilir. Faydalanıcının makine, ekipman ve malzeme alımı için taahhüt ettiği ayni katkı yerine getirilmeden makine, ekipman ve malzeme alımı için hibe desteği talep edilemez.

(10) Satın almalarla ilgili faturanın ve ödeme dekontunun tarihi, hibe sözleşmesinin taraflarca imzalandığı tarih ile bu Tebliğde belirtilen proje tamamlanma süresi içerisinde olmak zorundadır. Fatura tarihinin hibe sözleşmesinin imzalandığı tarihten önceki bir tarih olması ve/veya proje tamamlanma süresini aşması ve/veya ödeme talebinin süresi içinde yapılmaması durumunda il müdürlüğünce hibe sözleşmesi feshedilir. Hibe sözleşmesinde belirtilen durumlar ve mücbir sebepler haricinde hibe sözleşmesine ilişkin süre uzatımı ve/veya sözleşmenin askıya alınması söz konusu değildir.

(11) Ayni katkıların son ödeme talebinden önce faydalanıcı tarafından gerçekleştirilmiş olması gerekir. Aksi halde hibe ödemesi yapılmaz ve hibe sözleşmesi feshedilir, daha önce yapılmış ödeme olması halinde 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen gecikme zammı oranları dikkate alınarak hesaplanan faizi ile birlikte geri alınır.

(12) Asıllarına uygunluğu onaylanmış ödeme ile ilgili eklerin bir sureti il müdürlüğü tarafından muhafaza edilir. Genel Müdürlük gerekli görmesi halinde ödeme ile ilgili belgeleri incelenmek üzere ister.

(13) Program kapsamında, Bakanlıkça ve faydalanıcılarca yapılacak her türlü ödeme ve teminat ödemeleri Türk lirası olarak yapılır.

(14) 30/6/2007 tarihli ve 26568 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tahsilat Genel Tebliği Seri: A Sıra No:1 hükümleri gereğince, faydalanıcı tarafından her ödemede ve teminatın iadesi aşamasında 6183 sayılı Kanuna göre vergi dairelerince verilecek vadesi geçmiş vergi borcu olmadığına dair güncel belge ile Sosyal Güvenlik Kurumuna vadesi geçmiş prim borcu olmadığına dair güncel belgenin ibraz edilmesi gerekir.

Proje uygulamalarının ve yatırımın izlenmesi

MADDE 36- (1) Faydalanıcılar, hibe sözleşmesi imzalandıktan sonra, projeyi hibe sözleşmesi hükümlerine göre il müdürlüğünün bilgisi dâhilinde süresi içerisinde uygulamaya başlar.

(2) Proje uygulamalarının ve yatırımın kontrolü ve izlenmesi, il proje yürütme birimlerince yapılır. Gerek duyulması halinde il proje yürütme birimlerinde ilgili kamu kurumu personeli de görev alabilir.

(3) Proje uygulamalarının ve yatırımın kontrolü, izlenmesi ve denetimi ihtiyaç duyulduğunda Genel Müdürlükçe de yapılır.

(4) Faydalanıcılar, proje ve yatırım ile ilgili gelişmeleri içeren ilerleme raporlarını dört ayda bir il müdürlüğüne vermekle yükümlüdürler.

(5) Proje uygulamalarının ve yatırımın bu Tebliğ, uygulama rehberi ve hibe sözleşmesi hükümlerine uygun olarak yürütülmediğinin tespiti halinde, bu durum tutanağa bağlanır. İl müdürlüğü tarafından tutanak tarihinden itibaren yedi iş günü içerisinde faydalanıcılara uygulamaların hibe sözleşmesi hükümlerine uygun olarak yürütülmesi konusunda ihtar yazısı yazılır.

(6) İhtar yazısının karşı tarafa tebliğ tarihini izleyen yirmi beş iş günü içerisinde projenin bu Tebliğ, uygulama rehberi ve hibe sözleşmesi hükümlerine uygun olarak yürütülmediğinin tespit edilmesi halinde il müdürlüğü hibe sözleşmesinin fesih işlemini başlatır. Ancak izleme süresi içerisinde olmak şartıyla, tespit edilen eksikliğin/uygunsuzluğun yirmi beş iş günü içerisinde bu Tebliğ, uygulama rehberi ve hibe sözleşmesi hükümlerine uygun hale getirilmesinin mümkün olmadığı ve faydalanıcının talep ettiği durumlarda, eksikliğin/uygunsuzluğun nevine göre altı ayı geçmemek üzere Genel Müdürlükçe ek süre belirlenmesi için il proje yürütme birimi raporu ile Genel Müdürlüğe bildirilir. Ayrıca verilecek ek süre kadar izleme süresi uzatılır. Ek süre verilen hususta tekrar eksiklik/uygunsuzluk tespit edilmesi durumunda fesih işlemi uygulanır.

(7) Proje uygulamaları ve yatırımın takibi/izlenmesi sürecindeki iş ve işlemler, Kırsal Kalkınma Desteklerine İlişkin Karar, bu Tebliğ, uygulama rehberi ve il müdürlüğü ile faydalanıcı arasında imzalanmış olan hibe sözleşmesi hükümleri çerçevesinde yürütülür.

Projede değişiklik yapılması

MADDE 37- (1) Hibe sözleşmesi öncesi uygulama rehberinde belirtilen kurallar çerçevesinde projenin konusu ve amacı değişmediği, kapasitesinde azalma olmadığı takdirde; il müdürlüğünün uygun görüşü doğrultusunda projede değişiklik yapılabilir.

(2) Hibe sözleşmesine bağlanan hibeye esas proje tutarı, uygulama sürecinde artırılamaz.

(3) Hibe sözleşmesi imzalandıktan sonra projenin konusu ve amacı değişmediği, kapasitesinde azalma olmadığı takdirde; il proje yürütme biriminin düzenlediği rapor sonrasında Genel Müdürlüğün uygun görüşü doğrultusunda mücbir sebep kapsamında ya da bu Tebliğde ve uygulama rehberinde yer alan esaslara göre projede değişiklik yapılabilir.

(4) Yapılacak değişiklikler; bu Tebliğ ve bu Tebliğe dayanılarak yürürlüğe konulan mevzuata aykırı olamaz.

Hibe sözleşmesinin feshedilme nedenleri

MADDE 38- (1) Faydalanıcıların bu Tebliğ, uygulama rehberi ve hibe sözleşmesi hükümlerine aykırı hareket ettiklerinin ve kendilerine yapılan ihtar ile verilecek süre sonunda da proje uygulamalarının uygun yürütülmediğinin tespiti durumunda hibe sözleşmesi feshedilerek teminat Hazineye irat kaydedilir ve yapılan hibe ödemeleri, ödeme tarihinden itibaren 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen gecikme zammı oranları dikkate alınarak hesaplanan faizi ile birlikte anılan Kanun hükümlerine göre geri alınır.

(2) Ayrıca faydalanıcının aşağıda belirtilen fiil veya durumlarla karşı karşıya olması halinde Bakanlık önceden tebliğ etmeksizin hibe sözleşmesini feshedebilir:

a) Projenin, bu Tebliğde belirtilen proje tamamlanma süresi içerisinde tamamlanmaması.

b) Hibe başvurusunun reddedilme nedenlerinden herhangi birinin hibe sözleşmesi sonrası tespit edilmesi.

c) Projenin son tamamlanma tarihi itibarıyla nihai rapor ve eklerinin tam ve uygun olarak teslim edilmemesi.

ç) Satın almalarla ilgili fatura ve ödeme dekontu tarihinin, hibe sözleşmesi imza tarihinden önceki bir tarih olması ve/veya verilecek ek süreler hariç bu Tebliğde belirtilen proje tamamlanma süresini aşması ve/veya ödeme talebinin süresi içinde yapılmaması.

d) Ayni katkının son ödeme talebinden önce gerçekleştirilmemiş olması.

e) Faydalanıcılar arasında ortak ekonomik ilişki/çıkar çatışması olduğunun tespit edilmesi.

f) Faydalanıcının; iflas etmesi veya tasfiye halinde olması, işlerinin mahkemelerce idare ediliyor olması, alacaklılarla herhangi bir düzenlemeye girmiş olması, haciz veya icra işlemlerine tabi tutulması, iş veya faaliyetlerini askıya almış olması, bu meselelerle ilgili bir dava veya takip konusu olması veya ulusal mevzuat ve düzenlemelerde yeri olan bir prosedür dolayısı ile bunlara benzer bir durumda olması.

g) Faydalanıcının; kamu haklarından mahrum olması veya hırsızlık, dolandırıcılık, güveni kötüye kullanma, görevi kötüye kullanma, rüşvet, irtikap, nitelikli zimmet, sahtecilik, ihaleye fesat karıştırma, hileli iflas suçlarının birinden veya 3713 sayılı Kanun kapsamına giren suçlardan ve organize veya örgütlü suçlardan dolayı hüküm giymiş bulunması, millî güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen terör örgütlerine aidiyeti, iltisakı veya irtibatı olması veya tutuklu bulunması veya 5237 sayılı Kanunun 102 nci, 103 üncü ve 104 üncü maddelerinde düzenlenen suçlardan adli sicil kaydı olması veya 5237 sayılı Kanunun Millete ve Devlete Karşı Suçlar ve Son Hükümler başlıklı Dördüncü Kısmının üçüncü, dördüncü, beşinci, altıncı ve yedinci bölümlerinde yer alan suçların birinden veya ülkenin mali çıkarlarına zarar verici herhangi bir suçtan dolayı hakkında kesinleşmiş mahkûmiyet kararı olması.

ğ) Hibe sözleşmesi vasıtasıyla sağlanan hibeyi kullanmak için yanlış veya eksik beyanlarda bulunulması ya da gerçeği yansıtmayan raporlar sunulması.

h) Hibe sözleşmesi ile sağlanan hibeyi kullanmak için sahte veya içeriği itibarıyla gerçek dışı belge düzenlenmesi ve kullanılması.

ı) Bakanlıktan yazılı izin alınmadan tüzel kişilik sermaye payı oranı değişikliği yapılması ve/veya yapılan isim değişikliğinin Bakanlığa bildirilmemiş olması.

i) İzleme süresi boyunca, hibe sözleşmesi imzalanan tüzel kişi ortaklarından en az birinin sermaye pay oranının toplamda en az %51 olmaması.

j) Faydalanıcının hibe sözleşmesi sonrasında kendisine hibe ödemesi yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın projeyi uygulamaktan vazgeçmesi.

k) Faydalanıcının üçüncü taraflara Bakanlıktan alacağı ödemelere ve bu ödemelerle alımı yapılacak makine, ekipman ve inşaat işlerine karşılık temlik vermesi.

l) Proje kapsamında alımı yapılan/yapılacak makine, ekipman ve inşaat işlerinin farklı bir projenin unsuru olarak gösterilmesi.

DOKUZUNCU BÖLÜM

Denetim ve Yaptırımlar

Denetim

MADDE 39- (1) Program kapsamında yapılan tüm işlemler Bakanlık tarafından denetlenir. Bu denetimler sırasında yapılan işlemlere ait talep edilen tüm bilgi ve belgeler il müdürlüğünce Genel Müdürlüğe sunulur.

(2) Genel Müdürlük, gerek duyulması halinde, Program kapsamında hibe desteği verdiği tesislerin denetimini gerçekleştirebilir.

Yükümlülüklerin yerine getirilmemesi

MADDE 40- (1) Faydalanıcı, projeyi bu Tebliğ, uygulama rehberi ve hibe sözleşmesi koşullarına uygun olarak icra etmediği takdirde Bakanlığın ödemeleri yapmama ve/veya hibe sözleşmesini feshetme hakkı saklıdır. Bu durumda Bakanlık, ayrıca hibe miktarını azaltabilir ve/veya hibe kaynaklarından ödenmiş olan meblağların tamamen veya kısmen geri ödenmesini talep edebilir.

(2) Bakanlığın projeyi mücbir sebepler dışında feshetmesi durumunda yapılan hibe ödemeleri, ödeme tarihinden itibaren 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen gecikme zammı oranları dikkate alınarak hesaplanan faizi ile birlikte anılan Kanun hükümlerine göre geri alınır.

(3) Hibe sözleşmeleri bu Tebliğde belirtilen istisnalar dışında devredilemez.

(4) Gerçek kişi olarak hibe desteği almaya hak kazanmış olan faydalanıcının izleme süresi içerisinde niteliğini yeni kurulacak bir tüzel kişiliğe dönüştürme talebine, en az %51 hissesi izleme süresi sonuna kadar kendisinde kalmak şartıyla il müdürlüğünün uygun görüşü ve Genel Müdürlüğün onayı ile izin verilebilir. Ancak bu yeni durumda yatırımın izleme süresi yedi yıl olarak uygulanır. Faydalanıcı nihai rapordan önce niteliğini gerçek kişiden tüzel kişiliğe dönüştüremez.

(5) Faydalanıcı, mücbir sebepler hariç hibe sözleşmesi kapsamında sağlanmış tesisin ve/veya makine ve ekipmanın mülkiyetini, yerini ve amacını izleme süresi sonuna kadar değiştiremez, kapasitesini azaltamaz, başkalarına kiralayamaz. Ancak, inşai faaliyet içermeyen yalnızca makine ve ekipman alımı gerçekleştirilmiş yatırımlar için, faydalanıcının var olan tesisin kapasitesinde artış sağlamak amacıyla izleme süresinin bir yılını tamamlamış ve yine kırsal alanda olmak şartıyla aynı il içerisinde, aynı konuda faaliyet gösterecek farklı bir tesiste devam etmeyi ve hibe desteği almış olduğu makine ekipmanların tamamını bu tesise taşımayı istemesi halinde yer değişikliğine izin verilir. Yapılacak değişiklik, projenin konusunda ve amacında değişikliğe neden olamayacağı gibi değerlendirme kriterleri açısından herhangi bir puan azalmasına neden olamaz. Yer değişimi yapılacak tesis üzerine temlik hakkının yasaklanması veya ödenen hibe miktarı kadar izleme süresinin sonuna kadar geçerli banka teminat mektubunun verilmesi halinde, hibe sözleşmesi yenilenir ve kalan izleme süreci yeni tesis üzerinden devam eder.

(6) Çelik silo konusunda proje uygulayan faydalanıcılar, izleme süreleri içinde lisanslı depoculuk konusunda yeni şirket kurmaları halinde, faydalanıcının yeni kurulan şirketteki hisse oranının en az %51 olması şartıyla başvuru sahibinin niteliğinde değişiklik yapılabilir. Faydalanıcının, yeni kurulacak bir tüzel kişiliğe dönüştürme talebine, en az %51 hissesi izleme süresi sonuna kadar kendisinde, birden fazla ortağı bulunan tüzel kişilerde ise başvuru aşamasındaki ortaklardan en az birinde kalmak şartıyla il müdürlüğünün uygun görüşü ve Genel Müdürlüğün onayı ile izin verilebilir. Ancak bu yeni durumda yatırımın izleme süresi yedi yıl olarak uygulanır. Faydalanıcı nihai rapordan önce niteliğini gerçek kişiden tüzel kişiliğe dönüştüremez.

(7) Farklı gerçek/tüzel kişiler tarafından aynı veya farklı yatırım alanlarında kurulan işletmelerin başvuru aşamasında birbirleriyle ortak ekonomik ilişkileri tespit edilmemiş olsa dahi, projelerin uygulama sırası veya uygulama sonrası dönemde fiziki olarak birleştirilmesi, yatırım alanlarında ortak kullanımlar ya da muhasebe kayıtlarında görülen birleşme veya ortaklıklar tespit edilmesi durumunda, ilgili tüm sözleşmeler feshedilerek hibenin geri alım süreci başlatılır.

Haksız ödemelerin geri alınması ve hak mahrumiyeti

MADDE 41- (1) Bu Tebliğle belirlenen destekleme ödemelerinden, idari hata sonucu düzenlenen belgelerle yapılan ödemeler hariç, haksız yere ödemeye sebep olanlar ile ödemelerden haksız yere yararlanmak üzere sahte veya içeriği itibarıyla gerçek dışı belge düzenleyen ve kullananlar hakkında gerekli idari işlemler yapılarak hukuki ve cezai süreç başlatılır.

(2) Haksız yere yapılan destekleme ödemeleri, ödeme tarihinden itibaren 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen gecikme zammı oranları dikkate alınarak hesaplanan faizi ile birlikte anılan Kanun hükümlerine göre geri alınır. Haksız ödemenin yapılmasında ödemeyi sağlayan, belge veya belgeleri düzenleyen gerçek ve tüzel kişiler, geri alınacak tutarların tahsilinde müştereken sorumlu tutulurlar.

(3) Destekleme ödemelerinden idari hata sonucu düzenlenen belgelerle yapılan ödemeler hariç haksız yere yararlandığı tespit edilenler 5488 sayılı Kanunun 23 üncü maddesi gereğince beş yıl süreyle hiçbir destekleme programından yararlandırılmaz.

Diğer hükümler

MADDE 42- (1) Faydalanıcı, faydalanıcının birinci derecede yakınları, faydalanıcılar tarafından çalıştırılan kişiler, kamu çalışanları, kamu kurumları ile kamu tüzel kişiliğini haiz kuruluşlar, makine, ekipman ve malzeme alımları ile inşaat işleri için yüklenici/tedarikçi olamazlar. Aynı zamanda satın almaya davet edilen yüklenici/tedarikçi firmaların ortağı ya da hissedarı da olamazlar. Benzer şekilde yüklenici/tedarikçi firmaların hissedarları, birinci derece yakınları ve yükleniciye/tedarikçiye ait şirketlerde çalışanlar da faydalanıcı firmaların ortağı ya da hissedarı olamazlar. Aksi halde hibe ödemesi yapılsa dahi ikinci fıkrada belirtilen usulde yapılan hibe ödemesi geri alınır.

(2) Hibe sözleşmesi imzalamaya hak kazanıp mücbir sebepler ve/veya bu Tebliğde izin verilen istisnalar dışında uygulama veya izleme süresi içerisinde yatırımın yerini ve mülkiyetini değiştiren, faaliyetine son veren, hibe sözleşmesi hükümlerine aykırı hareket eden ve fesih işlemi uygulanan gerçek kişiler ve tüzel kişiler ile ortakları fesih işleminin uygulandığı tarihten itibaren üç yıl süresince Program kapsamındaki hibe desteklerinden faydalanamazlar. Ancak fesih işlemi uygulanmış tüzel kişiliğin ortaklarının tamamının değişmesi ve yeni ortaklar ile ikinci dereceye kadar akrabalık bulunmaması halinde, bu fıkra hükümleri söz konusu tüzel kişiliğe iki yıl olarak uygulanır.

(3) Bu Tebliğ kapsamında hibe sözleşmesi imzalamaya asıl olarak davet edilen faydalanıcının hibe sözleşmesi imzalamaması durumunda, bir sonraki başvuru döneminde yapacağı başvuru hibe desteği kapsamında değerlendirilmez.

ONUNCU BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Diğer desteklerden yararlanma

MADDE 43- (1) Başvuruya esas proje için bu Tebliğ kapsamında verilecek hibe desteği dışında, hiçbir kamu kurum ve kuruluşunun desteklerinden yararlanılamaz.

Programın uygulanmasına ilişkin yayınlar

MADDE 44- (1) Bu Tebliğ gereği, Programın genel uygulama usul ve esaslarına açıklık getirmek, destek sağlamak amacıyla Genel Müdürlük tarafından çıkarılan uygulama rehberi Bakanlık resmî internet adresinde, bilgilendirme ve açıklamalar ise başvuru sayfasında yayımlanır.

(2) Bu Tebliğde yer almayan hususlar uygulama rehberinde açıklanır. Uygulama rehberi, yıl içinde oluşan ihtiyaçlar çerçevesinde güncellenebilir.

(3) Bu Tebliğde ve uygulama rehberinde yer almayan hususlarda; ilgili diğer mevzuat hükümleri ile Genel Müdürlüğün görüş ve talimatları geçerlidir.

Yürürlükten kaldırılan tebliğ

MADDE 45- (1) 20/2/2025 tarihli ve 32819 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kırsal Kalkınma Destekleri Kapsamında Tarıma Dayalı Yatırımların Desteklenmesi Hakkında Tebliğ (Tebliğ No: 2024/43) yürürlükten kaldırılmıştır.

Geçiş hükmü

GEÇİÇİ MADDE 1- (1) 45 inci madde ile yürürlükten kaldırılan Kırsal Kalkınma Destekleri Kapsamında Tarıma Dayalı Yatırımların Desteklenmesi Hakkında Tebliğ (Tebliğ No: 2024/43)’e göre devam eden iş ve işlemler için mezkur Tebliğ uygulanmaya devam olunur.

Yürürlük

MADDE 46- (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 47- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı yürütür.

Ekleri için tıklayınız

]]> Genel https://www.hukukihaber.net/kirsal-kalkinma-yatirim-programi-cercevesinde-yapilacak-desteklemeler-hakkinda-teblig-no-20269 Fri, 03 Apr 2026 00:00:00 +0300 <![CDATA[Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliğinde Değişiklik]]> https://www.hukukihaber.net/elektrik-piyasasinda-lisanssiz-elektrik-uretim-yonetmeliginde-degisiklik-2 Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan:

ELEKTRİK PİYASASINDA LİSANSSIZ ELEKTRİK ÜRETİM YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK

MADDE 1- 12/5/2019 tarihli ve 30772 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (l), (ö) ve (aa) bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, aynı fıkraya aşağıdaki bent eklenmiştir.

“l) İlgili şebeke işletmecisi: İlgisine göre TEİAŞ’ı, dağıtım şirketini, OSB dağıtım lisansı veya EB dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiyi,”

“ö) Mahsuplaşma: Saatlik zaman dilimi içinde gerçekleşen, üretim ve tüketimin birbirinden düşülmesi sonucu kWh cinsinden net üretim veya net tüketim değerinin bulunması işlemini,”

“aa) İlgili dönem: Yönetmelikte tanımlanan aykırılığın başladığı ve sona erdiği tarihler dahil olmak üzere geçen dönemi,”

“cc) Endüstri bölgesi: Ülke ekonomisini uluslararası rekabet edebilir bir yapıya kavuşturmak, teknoloji transferini sağlamak, üretim ve istihdamı artırmak, yabancı sermaye girişini hızlandırmak ve özellikle üretim maliyetleri açısından büyük ölçekli yatırımlar için uygun sanayi alanı oluşturmak üzere 9/1/2002 tarihli ve 4737 sayılı Endüstri Bölgeleri Kanunu (Endüstri Bölgeleri Kanunu ve Organize Sanayi Bölgeleri Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun) uyarınca kurulacak üretim bölgelerini,”

MADDE 2- Aynı Yönetmeliğin 5 inci maddesinin dördüncü fıkrası aşağıdaki şekilde ve aynı maddenin altıncı fıkrasında yer alan “bentleri ibaresi” ibaresi “bentleri” şeklinde değiştirilmiştir.

“(4) Bu Yönetmelik çerçevesinde, dağıtım ve/veya iletim sisteminde yeterli kapasite bulunması halinde, bir tüketim tesisi için aynı destekleme yapısına sahip birden fazla yenilenebilir enerji kaynağına dayalı üretim tesisi ve/veya aynı ölçüm noktasında birden fazla kojenerasyon tesisi kurulmasına izin verilebilir. Bir gerçek veya tüzel kişi, uhdesindeki her bir tüketim tesisi için sadece bir adet mikrokojenerasyon tesisi kurabilir.”

MADDE 3- Aynı Yönetmeliğin 7 nci maddesinin birinci, yedinci ve sekizinci fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, aynı maddenin on dördüncü fıkrasında yer alan “Rüzgâr” ibaresi ile on altıncı fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerinde yer alan “Rüzgar” ibareleri “Jeotermal, biyokütle, rüzgar” şeklinde ve on altıncı fıkrasında yer alan “Lisanssız üretim başvurusuna konu üretim tesisi sahası için;” ibaresi “Lisanssız üretim başvurusuna konu üretim tesisi sahası için 16 ncı maddenin birinci fıkrasının (b) bendi saklı kalmak kaydıyla;” şeklinde değiştirilmiştir.

“(1) Bu Yönetmelik kapsamına giren üretim tesisleri, dördüncü fıkra kapsamında belirtilen istisnalar dışında, dağıtım sistemine bağlanır. İlgili şebeke işletmecisi, üretim tesisinin teknik özelliklerine ve bağlantı noktası itibarıyla dağıtım sisteminin mevcut kapasitesine göre üretim tesisini OG veya AG seviyesinden dağıtım sistemine bağlayabilir. Ancak; dağıtım seviyesinden bağlanacak 5 inci maddenin birinci fıkrasının (h) bendi kapsamındaki üretim tesisleri ile 28/1/2014 tarihli ve 28896 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliğinin 5/B maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında bağlantı görüşü oluşturulacak müşterek üretim tesisleri, mevcut dağıtım şebekesi yanında, kapasite artışları dahil olmak üzere, üretim tesisi başvurusu sahibi gerçek veya tüzel kişiler tarafından tesis edilecek dağıtım varlıkları üzerinden de şebekeye bağlanabilir. Bağlantı başvurusu talebi, ancak ilgili mevzuat ve ilgili teknik mevzuat hükümleri kapsamında reddedilebilir ve ret gerekçeleri başvuru sahibine ret kararı ile yazılı olarak bildirilir.”

“(7) İletim seviyesinden 5 inci maddenin birinci fıkrasının (h) bendi ve bu maddenin sekizinci fıkrası kapsamında iletim sistemine bağlanacak üretim tesisi başvuruları için trafo merkezlerine doğrudan bağlantı ve dağıtım sistemine bağlanacak üretim tesisi başvuruları için fider tahsisi yapılarak kurulacak üretim tesisleri ile müşterek bağlantı görüşü oluşturulan üretim tesisleri hariç olmak üzere; bağlantı noktasındaki trafo merkezi, dağıtım merkezi ve enerji nakil hattı ile özel trafosu olan kişiler için tüketim tesisine ait trafoyu içerecek şekilde dağıtım tesislerinin geçici kabulü yapılmamış ise bu Yönetmelik kapsamında başvuru yapılamaz. Yapılan başvurular herhangi bir işlem tesis edilmeksizin iade edilir.

(8) İletim veya dağıtım seviyesinden toplam 10 MW ve üzeri kurulu güce sahip olarak 5 inci maddenin birinci fıkrasının (h) bendi kapsamında kurulacak üretim tesisleri ile iletim sistemine bağlanacak üretim tesisi başvuruları için trafo merkezlerine doğrudan bağlantı ve dağıtım sistemine bağlanacak üretim tesisi başvuruları için fider tahsisi yapılabilir.”

MADDE 4- Aynı Yönetmeliğin 10 uncu maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“(8) Bu madde kapsamında yapılan başvurularla ilgili olarak; başvuru henüz sonuçlanmadan, söz konusu başvuru ile aynı yere aynı kişi tarafından mükerrer başvuru yapılamaz. Ancak söz konusu başvurudan vazgeçilmesi halinde; yeni başvuru, mükerrer başvuru olarak değerlendirilmez.”

MADDE 5- Aynı Yönetmeliğin 11 inci maddesinin ikinci fıkrası yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 6- Aynı Yönetmeliğin 12 nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “OSB” ibareleri “OSB veya EB” şeklinde, “OSB’den” ibaresi “OSB veya EB’den” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 7- Aynı Yönetmeliğin 14 üncü maddesinin üçüncü fıkrasının birinci cümlesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Başvurular, bağlantı ve sistem kullanımı açısından bağlantı noktasına göre değerlendirilir.”

MADDE 8- Aynı Yönetmeliğin 17 nci maddesinin yedinci fıkrasının ikinci cümlesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“12/5/2019 tarihinden itibaren bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu almaya hak kazanan üretim tesisleri için talep edilen mekanik kurulu güç, rüzgar enerjisine dayalı üretim tesisleri hariç olmak üzere elektriksel kurulu gücün iki katını aşamaz.”

MADDE 9- Aynı Yönetmeliğin 19 uncu maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“(1) Bu Yönetmelik hükümlerine göre şebekeye bağlanacak üretim tesislerinin yatırıma başlanması için gerekli olan ÇED, imar ve diğer izin ve onayların alınması ile kabul işlemlerinin, bağlantı anlaşmasının imza tarihinden itibaren;

a) İlgili şebeke işletmecisine ait dağıtım trafosunu kullanan tüm üretim tesislerinde bir yıl,

b) İlgili şebeke işletmecisine ait dağıtım trafosunu kullanmayan,

1) Hidrolik kaynağa dayalı üretim tesislerinde üç yıl,

2) Diğer kaynaklara dayalı üretim tesislerinde iki yıl,

c) İletim şebekesine bağlanacak üretim tesislerinde 2/11/2013 tarihli ve 28809 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği çerçevesinde aynı niteliklere sahip üretim tesisleri için öngörülen süre,

ç) 5 inci maddenin birinci fıkrasının (h) bendi kapsamındaki tüm üretim tesislerinin üç yıl,

içinde tamamlanması zorunludur. Bu maddenin yürürlüğe girmesinden sonra imzalanacak bağlantı anlaşmalarında bu sürelere de yer verilir. Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliğinin 35 inci maddesinde belirtilen mücbir sebepler ve Kurul tarafından uygun bulunan haller dışında, bu sürelerin sonunda üretim tesisinin tamamlanmaması halinde bağlantı anlaşması ile tahsis edilen kapasite, kendiliğinden hükümsüz hale gelir. Lisanssız üretim tesislerinde 17 nci maddenin altıncı fıkrası kapsamında gerçekleştirilen güç artışı işlemleri hariç olmak üzere tek bir kabul yapılabilir. Bununla birlikte her bir seferinde 10 MWe gücünden aşağı olmamak üzere kısmi kabul de yapılabilir. Kısmi kabul yapıldıktan sonra kalan gücün 10 MWe gücünden az olması durumunda, kalan güç üzerinden kabul yapılır. Ancak kabulü yapılan kısım dışında kalan gücün, süresi içerisinde kabulünün yapılmaması halinde, söz konusu bağlantı anlaşması kabulü yapılan kısım esas alınmak suretiyle güncellenir.”

MADDE 10- Aynı Yönetmeliğin 23 üncü maddesinin başlığı “12/5/2019 tarihinden önce bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu almaya hak kazanan üretim tesisleri için ihtiyaç fazlası enerjinin tespiti” şeklinde ve aynı maddenin birinci fıkrası ile dördüncü fıkrasının (b) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“(1) 12/5/2019 tarihinden önce bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu almaya hak kazanan yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı 5 inci maddenin birinci fıkrasının (c), (f) ve (g) bentleri kapsamındaki üretim tesisleri ile 5 inci maddenin birinci fıkrasının (e) ve yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı olmayan (f) bendi kapsamındaki tüm üretim tesislerinin mahsuplaşma işlemleri, ilgili şebeke işletmecisi tarafından saatlik olarak yapılır. Lisanssız üretim yapan gerçek ve tüzel kişilerin kendi ihtiyaçlarını karşılamak için üretim yapmaları esastır. Ancak 12/5/2019 tarihinden önce bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu almaya hak kazanan 5 inci maddenin birinci fıkrasının (c) ve (g) bentlerinde belirtilen üretim tesislerinde üretilen elektrik enerjisinin, üretim tesisi ile aynı yerde kurulu tüketim tesisi ya da tesislerinde tüketilemeyen miktarı, aynı dağıtım bölgesinde olması şartıyla aynı kişiye ait başka bir tüketim tesisinde ya da tesislerinde tüketilebilir.”

“b) 24 üncü maddenin ikinci ve üçüncü fıkraları kapsamındaki lisanssız üreticiler için,”

MADDE 11- Aynı Yönetmeliğin 24 üncü maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“12/5/2019 tarihinden önce bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu almaya hak kazanan üretim tesisleri için ihtiyaç fazlası enerjinin değerlendirilmesi

MADDE 24- (1) 12/5/2019 tarihinden önce bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu almaya hak kazanan 5 inci maddenin birinci fıkrasının (c), (f) ve (g) bentleri kapsamında yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı olarak gerçek veya tüzel kişiler tarafından kurulan ve işletilen;

a) Tüketim tesisi ile aynı yerde kurulu üretim tesisinde ya da tesislerinde üretilerek her fatura döneminde şebekeye verilen net elektrik enerjisi,

b) Tüketim tesisi ile aynı yerde kurulu olmayan üretim tesisinde ya da tesislerinde üretilerek şebekeye verilen elektrik enerjisinden ilgili tüketim tesisinde, her fatura dönemi için tüketilemeyen net elektrik enerjisi miktarı,

ihtiyaç fazlası elektrik enerjisi olarak görevli tedarik şirketi tarafından ilgisine göre belirlenen fiyattan, YEKDEM kapsamında değerlendirilmek üzere on yıl süreyle satın alınır. Bu süre ilgili üretim tesisinin 19 uncu maddenin ikinci fıkrası çerçevesinde şebekeye enerji vermeye başladığı tarihten itibaren hesaplanır. On yıllık sürenin bitiminden itibaren bu tesislerle ilgili uygulamaya ilişkin usul ve esaslar YEK Kanununun 6 ncı maddesinin ikinci fıkrası uyarınca Cumhurbaşkanı tarafından belirlenir.

(2) 5 inci maddenin birinci fıkrasının (e) ve (f) bentleri kapsamında yenilenebilir enerji kaynakları dışında diğer kaynaklardan, gerçek veya tüzel kişilerce kurulan üretim tesislerinde üretilerek sisteme verilen net enerji miktarı, görevli tedarik şirketi tarafından YEK Kanununa ekli I sayılı Cetvelde belirlenen en düşük fiyattan, tesisin şebekeye enerji vermeye başladığı tarihten itibaren on yıl süreyle satın alınır. Sisteme verilmiş olan enerji görevli tedarik şirketlerince perakende satış tarifesi kapsamında elektrik tedarik ettiği müşterilerine sattığı elektrik içinde değerlendirilir.

(3) Bir tüketim tesisi için bu madde kapsamında farklı yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı birden çok üretim tesisinin veya yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı bir üretim tesisi ile mikrokojenerasyon tesisinin kurulması halinde, şebekeye verilen ihtiyaç fazlası enerjinin hangi üretim tesisinden verildiğinin tespit edilememesi durumunda, bu tesislerden şebekeye verilen enerji, ilgisine göre en düşük olan fiyattan YEKDEM kapsamında değerlendirilmek üzere satın alınır.

(4) İkinci fıkra kapsamındaki elektrik enerjisi görevli tedarik şirketi tarafından düzenlenen tarife kapsamında enerji alan tüketicilere satılabilir.

(5) Lisanssız üreticiler bu Yönetmelik kapsamındaki üretimleri için ikili anlaşma ve/veya organize toptan elektrik piyasalarında satış yapamazlar.”

MADDE 12- Aynı Yönetmeliğin 25 inci maddesinin başlığı “12/5/2019 tarihinden önce bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu almaya hak kazanan üretim tesisleri için ihtiyaç fazlası enerjinin bedelinin ödenmesi ve satın alınması” şeklinde ve aynı maddenin birinci ve üçüncü fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“(1) 12/5/2019 tarihinden önce bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu almaya hak kazanan üretim tesislerine ilişkin görevli tedarik şirketi, YEKDEM kapsamında satın almakla yükümlü olduğu enerji miktarı için her bir üreticiye her bir fatura dönemi için yapacağı ödeme tutarını hesaplamak için sırasıyla aşağıdaki işlemleri yapar:

a) 24 üncü maddenin birinci fıkrası kapsamında satın almakla yükümlü olduğu enerji miktarı için yapılacak ödemeyi; 23 üncü maddenin üçüncü fıkrasına göre her bir üretici için belirlenerek kendisine bildirilen ihtiyaç fazlası üretim miktarını 24 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca belirlenen fiyatla çarparak belirler.

b) Bu fıkranın (a) bendine göre her bir üretici için bulduğu bedelleri kaynak bazında toplayarak kaynak bazında yapılacak ödemeyi belirler.

c) 24 üncü maddenin üçüncü fıkrası kapsamında satın almakla yükümlü olduğu enerji miktarı için yapılacak ödemeyi; 23 üncü maddenin üçüncü fıkrasına göre her bir üretici için belirlenerek kendisine bildirilen ihtiyaç fazlası üretim miktarını ilgisine göre en düşük olan fiyatla çarparak belirler.

ç) Bu fıkranın (b) bendine göre kaynak bazında belirlediği bedellerin toplamı ile (c) bendi kapsamında belirlenen bedeli toplayarak ilgili fatura dönemi için piyasa işletmecisine bildireceği lisanssız üreticilere ödenecek toplam bedeli (LÜYTOB) belirler.

d) Bu fıkranın (ç) bendi uyarınca belirlenen LÜYTOB miktarını piyasa işletmecisine piyasa yönetim sistemi üzerinden her ay uzlaştırma işlemlerini düzenleyen ilgili mevzuat hükümlerinde uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimi konfigürasyonlarında yer alan sayaçların değerlerinin bildirilmesine ilişkin düzenlenmiş takvime uygun olarak bildirir.

e) Piyasa işletmecisi tarafından kendisine yapılan ödemeyi, kendisine ödeme yapılan takvim ayını izleyen ayın en geç beşinci iş günü ilgili üreticilere öder ve ödemelerin tamamlanıp tamamlanmadığını, bahse konu tarihi takip eden hafta içinde Kuruma bildirir.

f) Piyasa işletmecisi tarafından eksik ödeme yapılması halinde, kendisine yapılan ödemeyi kendisine ödeme yapılan takvim ayını izleyen ayın en geç beşinci iş günü ilgili üreticilere, üreticilerin düzenledikleri faturaların fatura düzenleme tarihi dikkate alınarak eskiden yeniye doğru sırasıyla öder. Faturaların tarih sıralamasında, fatura tarihi aynı olan faturaların olması durumunda, aynı tarihli faturalar düşük bedelden yüksek bedel sırasına konularak en düşükten en yükseğe doğru ödemeler gerçekleştirilir.

g) Bu fıkra kapsamında piyasa işletmecisi tarafından yapılan ödemelerin izleyen ayda yapılması durumunda; kendisine yapılan ödemeyi, kendisine ödeme yapılan tarihi izleyen üç iş günü içerisinde ilgili üreticilere öder ve ödemelerin tamamlanıp tamamlanmadığını, bahse konu tarihi takip eden hafta içinde Kuruma bildirir.”

“(3) Görevli tedarik şirketinin, ödemede temerrüde düşmesi halinde, 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen gecikme zammı iki katı oranında uygulanır. Ayrıca; görevli tedarik şirketi hakkında, 14/4/2009 tarihli ve 27200 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliğinin 132/Ç maddesinin on yedinci fıkrası kapsamında işlem tesis edilir.”

MADDE 13- Aynı Yönetmeliğin 26 ncı maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Mahsuplaşma işlemleri

MADDE 26- (1) 5 inci maddenin birinci fıkrasının (ç) ve (d) bentleri kapsamındaki tüm üretim tesisleri ile 12/5/2019 tarihinden itibaren bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu almaya hak kazanan yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesislerinin mahsuplaşma işlemleri, piyasa işletmecisi tarafından yirminci fıkra hükmü saklı kalmak kaydıyla saatlik olarak yapılır. İlgili şebeke işletmecisi, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla yapılacak başvurular neticesinde bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu almaya hak kazanan yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesisleri için, üretilerek şebekeye verilen elektrik enerjisi miktarını bağlantı anlaşmasında belirlenen yere takılan sayaç verilerinden saatlik bazda tespit eder.

(2) İlgili şebeke işletmecisi, bu madde kapsamındaki her bir üretici için birinci fıkra kapsamında;

a) İlgili fatura dönemi için saatlik bazda şebekeye verilen ve şebekeden çekilen elektrik enerjisi miktarını,

b) Bu Yönetmelik kapsamında üretilen enerjinin kısmen veya tamamen YEKDEM’e bedelsiz katkı olarak değerlendirilmesi gereken halleri,

belirler ve her ay uzlaştırma işlemlerini düzenleyen ilgili mevzuat hükümlerinde uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimi konfigürasyonlarında yer alan sayaçların değerlerinin bildirilmesine ilişkin düzenlenmiş takvime uygun olarak ilgili görevli tedarik şirketlerine ve piyasa işletmecisine Piyasa Yönetim Sistemi vasıtası ile belirlenen formatta bildirir.

(3) Bu madde kapsamında piyasa işletmecisi tarafından gerçekleştirilen mahsuplaşma işlemi sonucunda; abone grubu ve kaynak bazında hesaplanan saatlik üretim miktarı, uzlaştırma işlemlerini teminen ilgisine göre oluşturulmuş olan sanal sayaçlara piyasa işletmecisi tarafından kaydedilir.

(4) Birinci fıkrada belirtilen koşulları sağlayarak 5 inci maddenin birinci fıkrasının (c), (f), (g), (ğ), (h), (ı) ve (i) bentleri ile 11 inci maddenin birinci ve üçüncü fıkraları kapsamında yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı olarak gerçek veya tüzel kişiler tarafından kurulan ve işletilen üretim tesislerinde bu madde kapsamında gerçekleştirilen mahsuplaşma sonucunda her bir saatte şebekeye verilen ihtiyaç fazlası elektrik enerjisi görevli tedarik şirketi tarafından, on yıl süreyle satın alınır. Bu süre ilgili üretim tesisinin 19 uncu maddenin ikinci fıkrası çerçevesinde şebekeye enerji vermeye başladığı tarihten itibaren hesaplanır. On yıllık sürenin bitiminden itibaren bu tesislerle ilgili uygulamaya ilişkin usul ve esaslar YEK Kanununun 6 ncı maddesinin ikinci fıkrası uyarınca Cumhurbaşkanı tarafından belirlenir.

(5) 5 inci maddenin birinci fıkrasının;

a) (ç) bendi kapsamında kurulan üretim tesislerinde,

b) (d) bendi kapsamında kurulan üretim tesislerinde,

c) (ç) ve (d) bentleri kapsamındaki üretim tesislerinin birlikte kurulması durumunda,

ç) (ç) ve/veya (d) bentleri kapsamındaki üretim tesisleri ile aynı fıkranın diğer bentleri kapsamında kurulabilecek üretim tesislerinin birlikte kurulması ve şebekeye verilen ihtiyaç fazlası enerjinin hangi üretim tesisinden verildiğinin tespit edilememesi durumunda,

bu madde kapsamındaki mahsuplaşma sonucunda şebekeye enerji verilmesi halinde, söz konusu enerji miktarı ilgili mevzuat uyarınca YEKDEM kapsamında değerlendirilir. Ancak bu enerjinin görevli tedarik şirketi tarafından üretilerek sisteme verilmiş olduğu kabul edilir ve bu enerji ile ilgili olarak piyasa işletmecisi ve görevli tedarik şirketi tarafından herhangi bir ödeme yapılmaz ve bu kapsamda sisteme verilen enerji YEKDEM’e bedelsiz katkı olarak dikkate alınır.

(6) Piyasa işletmecisi; görevli tedarik şirketinin, bu madde kapsamındaki her bir üretici ve her bir tedarikçiye fatura dönemi için yapacağı ödeme tutarını hesaplamak için sırasıyla aşağıdaki işlemleri yapar:

a) Görevli tedarik şirketinin dördüncü fıkra kapsamında satın almakla yükümlü olduğu enerji miktarı için yapılacak ödemeyi; ikinci fıkraya göre her bir üretici için tespit edilen üretim miktarını ilgisine göre belirlenen fiyatla çarparak belirler.

b) Bu fıkranın (a) bendine göre her bir üretici için bulduğu bedelleri abone grupları ve kaynak bazında toplayarak yapılacak ödemeyi belirler.

c) Bu fıkranın (b) bendine göre abone grupları ve kaynak bazında belirlediği bedellerin toplamını, ilgili fatura dönemi için LÜYTOB tutarı olarak ilgisine göre, görevli tedarik şirketi için oluşturulan uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimine kaydeder.

ç) Her bir üreticiye ait üretim ve tüketim miktarının bu madde kapsamında mahsuplaştırılması sonrasında sistemden net olarak enerji çekilen durumlar için ilgili mevzuattan kaynaklı işlemlerin yapılabilmesini teminen, ilgili net tüketim miktarını ve üretim ile mahsuplaşan tüketim miktarını (c) bendi ile eş zamanlı olarak ilgili tedarikçilere bildirir.

(7) Görevli tedarik şirketi, bu madde kapsamında sırasıyla aşağıdaki işlemleri yapar:

a) Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Belgelendirilmesi ve Desteklenmesine İlişkin Yönetmeliğin 27 nci maddesi kapsamında oluşan tutarları LÜYTOB’a alacak veya borç olarak yansıtılmasını teminen, düzenlenmiş takvime uygun olarak Piyasa Yönetim Sistemine bildirir.

b) Sisteme verilen enerjiye istinaden piyasa işletmecisi tarafından kendisine yapılan ödemeye ilişkin olarak, dördüncü fıkra kapsamındaki tesisler için bu madde kapsamında gerçekleştirilen mahsuplaşma sonucunda ihtiyaç fazlası enerji oluşması halinde, altıncı fıkranın (a) bendi kapsamında hesaplanan ödemenin söz konusu ihtiyaç fazlası enerjiye tekabül eden kısmını kendisine ödeme yapılan takvim ayını izleyen ayın en geç beşinci iş günü ilgili üreticilere öder ve ödemelerin tamamlanıp tamamlanmadığına ilişkin Kuruma bildirimde bulunur.

c) Sisteme verilen enerjiye istinaden piyasa işletmecisi tarafından kendisine yapılan ödemeye ilişkin olarak; mahsuplaşılan tüketim miktarı için, düzenlenmiş tarifede tüketim tesisinin abone grubuna göre hesaplanan bedeli, kendisine ödeme yapılan takvim ayını izleyen ayın en geç beşinci iş günü ilgili tedarikçilere öder.

ç) Piyasa işletmecisi tarafından eksik ödeme yapılması halinde, kendisine yapılan ödemeyi kendisine ödeme yapılan takvim ayını izleyen ayın en geç beşinci iş günü ilgili üreticilere ve tedarikçilere, ilgililerin düzenledikleri faturaların fatura düzenleme tarihi dikkate alınarak eskiden yeniye doğru sırasıyla öder. Faturaların tarih sıralamasında, fatura tarihi aynı olan faturaların olması durumunda, aynı tarihli faturalar düşük bedelden yüksek bedel sırasına konularak en düşükten en yükseğe doğru ödemeler gerçekleştirilir.

d) Bu fıkra kapsamında piyasa işletmecisi tarafından yapılan ödemelerin izleyen ayda yapılması durumunda; kendisine yapılan ödemeyi, kendisine ödeme yapılan tarihi izleyen üç iş günü içerisinde ilgili üreticilere ve tedarikçilere öder ve ödemelerin tamamlanıp tamamlanmadığını, bahse konu tarihi takip eden hafta içinde Kuruma bildirir.

(8) Bu madde kapsamında yapılan kWh cinsinden mahsuplaşma işlemi sonrasında sistemden net olarak enerji çekilmesi halinde, ilgili tedarikçilerce görevli tedarik şirketi tarafından yedinci fıkranın (c) bendi uyarınca ödemesi gerçekleştirilecek tüketimden arta kalan kWh cinsinden net tüketim için tedarikçi ve tüketici arasındaki mevcut sözleşme hükümlerine göre fatura tahakkuk ettirilerek bedeller tahsil edilir. Bu fıkra hükmü kapsamında işlem tesis etmeyen tedarikçiler için Kanunun 16 ncı maddesi kapsamında işlem tesis edilir.

(9) Sisteme iletim seviyesinden bağlı tüketim tesisleri için 5 inci maddenin birinci fıkrasının (ç) ve (h) bentleri kapsamında sisteme dağıtım veya iletim seviyesinden bağlanan üretim tesisi veya tesisleri kurulması halinde, tüketim tesisine ait elektrik enerjisi çekiş miktarları bağlantı anlaşmasında belirlenen yere takılan sayaç verilerinden saatlik bazda tespit edilerek TEİAŞ tarafından uzlaştırma işlemlerini düzenleyen ilgili mevzuat hükümlerinde uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimi konfigürasyonlarında yer alan sayaçların değerlerinin bildirilmesine ilişkin düzenlenmiş takvime uygun olarak piyasa işletmecisine bildirilir ve bu madde kapsamındaki iş ve işlemler piyasa işletmecisi ile görevli tedarik şirketi tarafından yürütülür.

(10) Görevli tedarik şirketinin ödemede temerrüde düşmesi halinde, Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen gecikme zammı iki katı oranında uygulanır. Ayrıca; görevli tedarik şirketi hakkında, Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliğinin 132/Ç maddesinin on yedinci fıkrası kapsamında işlem tesis edilir.

(11) 30/6/2021 tarihinden itibaren ilk defa işletmeye girecek olan ve şebekeye verdiği ihtiyaç fazlası enerjisi belirli bir fiyattan satın alınan lisanssız üretim tesislerine Türk lirası olarak uygulanacak yerli katkı fiyatları, bu fiyatların güncellenmesi, uygulanacak süre ve uygulamaya ilişkin diğer usul ve esaslar YEK Kanununun 6/B maddesinin ikinci fıkrası uyarınca Cumhurbaşkanı tarafından belirlenir.

(12) Sisteme dağıtım seviyesinden bağlı tüketim tesisleri için 5 inci maddenin birinci fıkrasının (h) bendi kapsamında sisteme iletim seviyesinden bağlanan üretim tesisi veya tesisleri kurulması halinde, üretim tesisine ait elektrik enerjisi veriş miktarları bağlantı anlaşmasında belirlenen yere takılan sayaç verilerinden saatlik bazda tespit edilerek TEİAŞ tarafından her ay uzlaştırma işlemlerini düzenleyen ilgili mevzuat hükümlerinde uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimi konfigürasyonlarında yer alan sayaçların değerlerinin bildirilmesine ilişkin düzenlenmiş takvime uygun olarak piyasa işletmecisine bildirilir ve bu madde kapsamındaki iş ve işlemler piyasa işletmecisi ile görevli tedarik şirketi tarafından yürütülür.

(13) 5 inci maddenin birinci fıkrasının (h) bendi kapsamında sisteme farklı dağıtım bölgesi sınırları içerisinden bağlanacak şekilde üretim tesisi veya tesisleri kurulması halinde, tüketim tesis veya tesislerine ait elektrik enerjisi çekiş miktarları ve varsa aynı ölçüm noktasında üretim tesisine ait veriş miktarları bağlantı anlaşmasında belirlenen yere takılan sayaç verilerinden saatlik bazda tespit edilerek ilgili şebeke işletmecisi tarafından her ay uzlaştırma işlemlerini düzenleyen ilgili mevzuat hükümlerinde uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimi konfigürasyonlarında yer alan sayaçların değerlerinin bildirilmesine ilişkin düzenlenmiş takvime uygun olarak ilgili görevli tedarik şirketine veya piyasa işletmecisine bildirilir. Bu madde kapsamında bir veya birden fazla tüketim tesisi için birden fazla üretim tesisi kurulmak istenmesi halinde, farklı görevli tedarik şirketi bölgesi sınırları içinde de üretim tesisi kurulabilir. Üretim ve/veya tüketim tesislerinin farklı dağıtım ya da görevli tedarik şirketi bölgesi sınırları içinde olması durumunda mahsuplaşma işlemleri, piyasa işletmecisi tarafından yürütülür.

(14) Bünyesinde lisanslı üretim tesisi bulunduran tüketim tesisleri için, farklı ölçüm noktasında olmak kaydıyla, 5 inci maddenin birinci fıkrasının (h) bendi kapsamındaki üretim tesisi kurulması halinde, tüketim tesisinin tüketimi ile 5 inci maddenin birinci fıkrasının (h) bendi kapsamında kurulan tesis için yapılacak bu madde kapsamındaki mahsuplaşma sonrasında şebekeye verilen ihtiyaç fazlası enerji ilgili mevzuat uyarınca, YEK Kanununa ekli I sayılı Cetvelde lisanssız üretim tesisleri için belirlenen fiyat üzerinden YEKDEM kapsamında değerlendirilir. Bu fıkra kapsamında yer alan tüketim tesislerinin ayrıca tüketim aboneliğinin bulunmaması halinde, bağlantı anlaşmasındaki sözleşme gücü olarak ilgili üretim tesisi için imzalanmış olan bağlantı anlaşmalarında yer alan çekiş yönlü güç esas alınır.

(15) Mahsuplaşma işlemleri bu madde kapsamında yürütülen, 5 inci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi kapsamında yer alan üretim tesisleri ile farklı ölçüm noktasında olmak kaydıyla, 5 inci maddenin birinci fıkrasının (h) bendi kapsamındaki üretim tesislerinin birlikte kurulması halinde, 5 inci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi kapsamındaki tesisin çalışması şartıyla; bu madde kapsamındaki mahsuplaşma sonucunda 5 inci maddenin birinci fıkrasının (h) bendi kapsamındaki tesisten şebekeye enerji verilmesi halinde, söz konusu enerji miktarı ilgili mevzuat uyarınca altıncı fıkrada yer alan usule uygun olarak YEKDEM kapsamında değerlendirilir. Bu fıkra kapsamında yer alan üretim tesislerinin toplam kurulu gücü, 5 inci maddenin birinci fıkrasının (h) bendi uyarınca ilişkili tüketim tesisine göre belirlenecek toplam kurulu güçten fazla olamaz.

(16) 5 inci maddenin birinci fıkrasının (d) bendi kapsamında kurulu üretim tesisleriyle, aynı veya farklı dağıtım bölgesinde ve farklı ölçüm noktasında olmak ve 5 inci maddenin birinci fıkrasının (d) bendi kapsamındaki üretim tesisinden şebekeye enerji verilmemesi kaydıyla, aynı fıkranın (h) bendi kapsamındaki üretim tesislerinin birlikte kurulması halinde, bu madde kapsamında yapılacak mahsuplaşma sonrasında şebekeye verilen ihtiyaç fazlası enerji ilgili mevzuat uyarınca, YEK Kanununa ekli I sayılı Cetvelde lisanssız üretim tesisleri için belirlenen fiyat üzerinden YEKDEM kapsamında değerlendirilir.

(17) 12/5/2019 tarihinden itibaren yapılan başvurular neticesinde bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu almaya hak kazanan üretim tesislerinin bir takvim yılı içerisinde üretebileceği enerji miktarı, ilişkili tüketim tesisi veya tesislerinin yıllık toplam elektrik enerjisi tüketim miktarının iki katını geçemez. Bu sınır;

a) Üretim tesisiyle ilişkili tüketim tesisi veya tesislerinin bir önceki takvim yılında şebekeden çektiği mahsuplaşma öncesi toplam elektrik enerjisi tüketiminin iki katı,

b) (a) bendi kapsamında tüketim tesisi veya tesislerinde bir önceki takvim yılını kapsayacak şekilde tüketim olmaması halinde, mevcut aylık tüketimlerinin ortalaması alınarak yıllık bazda bulunan miktarın iki katı,

c) İlgili tüketim tesisi veya tesislerinin, içinde bulunulan yılda şebekeden çektiği mahsuplaşma öncesi toplam elektrik enerjisi tüketiminin, (a) veya (b) bentleri uyarınca belirlenen toplam elektrik enerjisi tüketimini geçmesi halinde; içinde bulunulan yılda şebekeden çektiği mahsuplaşma öncesi toplam elektrik enerjisi tüketiminin iki katı,

olarak esas alınır. Üretim tesisiyle tüketim tesisinin aynı ölçüm noktasında yer alması durumunda, mahsuplaşma öncesi tüketim miktarı; çift yönlü sayaç üzerinden şebekeden çekilen enerji ile tek yönlü üretim sayacından tüketim tesisine verilen enerjinin toplamı olarak belirlenir. Bu sınırın üzerinde sisteme verilen enerji, mahsuplaşmaya konu edilebilir. Ancak bu sınırın üzerinde olup mahsuplaşma sonrası sisteme verilen ihtiyaç fazlası enerjinin, görevli tedarik şirketi tarafından üretilerek sisteme verilmiş olduğu kabul edilerek YEKDEM’e bedelsiz katkı olarak dikkate alınır. Bu fıkra kapsamında YEKDEM’e bedelsiz katkı olarak dikkate alınan enerji miktarı için oluşacak sistem kullanım bedeli, görevli tedarik şirketi aracılığıyla ilgili şebeke işletmecisine ödenir ve YEKDEM’e bedelsiz katkı olarak dikkate alınan enerji için lisanssız üretim tesisi sahibi kişilere herhangi bir fatura tebliğ edilmez. Bu fıkra hükmü, mesken abone grubundaki tüketim tesisleri ile ilişkilendirilen üretim tesisleri için uygulanmaz.

(18) Üretim ve/veya tüketim tesislerinin farklı dağıtım ya da görevli tedarik şirketi bölgesi sınırları içinde olması halinde, piyasa işletmecisi tarafından yürütülecek mahsuplaşma işlemlerine ilişkin usul ve esaslar Kurul tarafından belirlenir.

(19) On yedinci fıkra kapsamındaki satışa konu edilebilecek ihtiyaç fazlası enerji miktarının hesaplanmasına ve takibine ilişkin işlemler, piyasa işletmecisi tarafından yürütülür.

(20) Bu madde kapsamında yapılacak mahsuplaşma işlemleriyle ilgili olarak 12/5/2019 tarihinden itibaren bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu almaya hak kazanan mesken abonelikleriyle ilişkili olan üretim tesislerinin mahsuplaşma işlemleri, piyasa işletmecisi tarafından aylık olarak yürütülür.”

MADDE 14- Aynı Yönetmeliğin 27 nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “görevli tedarik şirketi” ibaresi “görevli tedarik şirketi veya toplayıcı” şeklinde, aynı maddenin ikinci fıkrasında yer alan “Görevli tedarik şirketi,” ibaresi “Görevli tedarik şirketi veya toplayıcı,” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 15- Aynı Yönetmeliğin 28 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“MADDE 28- (1) Lisanssız üretim yapan gerçek ve tüzel kişilerin bir dağıtım bölgesinde kurulu üretim tesisinde ürettikleri enerji 5 inci maddenin beşinci fıkrası hükmü saklı kalmak kaydıyla, ancak aynı dağıtım bölgesi içerisinde yer alan ve aynı kişiye ait tüketim tesisi ya da tesislerinde tüketilebilir. 5 inci maddenin birinci fıkrasının (h) bendi kapsamındaki üretim tesislerinde üretilen enerji, aynı dağıtım bölgesi içerisinde yer alma şartı aranmaksızın aynı kişiye ait tüketim tesisi ya da tesislerinde tüketilebilir. Bu hüküm kapsamında bir üretim tesisiyle birden fazla tüketim tesisinin ilişkilendirilmiş olması ve 26 ncı madde kapsamında yapılan mahsuplaşma işlemi sonunda tüketimin üretimden büyük olması halinde, ilişkili tüketim tesislerinin mahsuplaşma sonrası tüketimleri, tarifeleri bazında mahsuplaşma öncesi tüketimleri oranında hesaplanır.

(2) OSB dağıtım lisans bölgesi içindeki üretim tesisleri, OSB dağıtım lisans bölgesi dışındaki aynı kişiye ait tüketim tesisleri ile ilişkilendirilebilir. Ancak OSB dağıtım lisansı bölgesi içinde yer alan bir tüketim tesisi için diğer madde hükümleri saklı kalmak kaydıyla OSB dağıtım lisansı bölgesi dışında da üretim tesisi kurulabilir.

(3) 12/5/2019 tarihinden önce bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu almaya hak kazanan üretim tesisleri, aynı abone grubunda yer almayan tüketim tesisleri ile de ilişkilendirilebilir. Aynı abone grubunda yer alıp almaması fark etmeksizin, birden fazla tüketim tesisi olan ve bu tesislerini 12/5/2019 tarihinden önce bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu almaya hak kazanan üretim tesisi veya tesisleri ile ilişkilendiren kişinin üretiminin tüketimini karşılamadığı zaman dilimi için yapılacak mahsuplaşmada, yapılan üretimin öncelikle tarifesi düşük olan tüketim noktalarında tüketildiği kabul edilir. Üretim tesisi veya tesisleriyle ilişkilendirilen tüketim tesisleri arasında, aynı tarifeye tabi tüketim tesislerinin yer alması durumunda ise mahsuplaşma öncesi tüketimleri oranında mahsuplaşma yapılır.

(4) Üretim ve tüketim tesisinin aynı ölçüm noktasında yer almadığı durumlarda, üretim tesisinin üretim tesis sahasında yer alan her türlü yapı ve ekipmanın çalışmasına bağlı oluşacak iç tüketim miktarı, üretim tesisi ile ilişkilendirilen tüketim tesisi veya tesislerinin tüketimlerine eklenmek suretiyle mahsuplaşmaya dahil edilir. Üretim tesisi ile ilişkilendirilen aynı bölgede bir tüketim tesisinin bulunmaması durumunda; üretim tesisinin üretim tesis sahasında yer alan her türlü yapı ve ekipmanın çalışmasına bağlı olarak oluşacak iç tüketim miktarına karşılık gelen tüketim miktarı; abonelik şartı aranmaksızın, görevli tedarik şirketi tarafından, üretim tesisiyle ilişkili tüketim tesislerine ait abone gruplarına ait en yüksek perakende tek zamanlı aktif enerji bedeli üzerinden üreticiye aylık olarak fatura edilir. Bu kapsamda tespit edilen tutar için, 19/11/2020 tarihli ve 31309 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Dağıtım Tarifesinin Düzenlenmesi Hakkında Tebliğin 26 ncı maddesi kapsamında işlem tesis edilir.

(5) 12/5/2019 tarihinden itibaren bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu almaya hak kazanan üretim tesisleri ile ilişkilendirilen tüketim tesisi veya tesislerinin bağlantı anlaşmasındaki sözleşme güçlerinin toplamı;

a) (b) bendi kapsamındaki üretim tesisleri hariç olmak üzere, üretim tesisi kurulu gücünden,

b) Üretim tesisinin 5 inci maddenin birinci fıkrasının (h) bendi kapsamında ve üretim tesisiyle ilişkili tüketim tesisi veya tesislerinin belediyeler ve bunların bağlı kuruluşları ile sanayi tesisleri ve tarımsal sulama amaçlı tesislere ait olanlar için;

1) Üretim tesisi kurulu gücünün, tüketim tesisi veya tesislerinin bağlantı anlaşmasındaki sözleşme güçlerinin toplamından büyük olması halinde, başvuruya esas sözleşme gücünden,

2) Tüketim tesisi veya tesislerinin bağlantı anlaşmasındaki sözleşme güçlerinin toplamının üretim tesisi kurulu gücünden büyük olması halinde, üretim tesisi kurulu gücünden,

az olamaz. Üretim tesisi ile ilişkilendirilen tüketim tesis veya tesislerinin (a) veya (b) bentlerindeki koşulları sağlamaması hâlinde, ilgili döneme ilişkin üretilen enerjinin görevli tedarik şirketi tarafından üretilerek sisteme verilmiş olduğu kabul edilerek bu enerji ile ilgili olarak piyasa işletmecisi ve görevli tedarik şirketi tarafından herhangi bir ödeme yapılmaz ve bu kapsamda sisteme verilen enerji YEKDEM’e bedelsiz katkı olarak dikkate alınır.

(6) 12/5/2019 tarihinden önce bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu almaya hak kazanan üretim tesisleri ile ilişkilendirilen tüketim tesisi veya tesislerinin bağlantı anlaşmasındaki sözleşme güçlerinin toplamı;

a) Üretim tesisi kurulu gücünün, başvuruya esas sözleşme gücünden büyük olması durumunda, başvuruya esas sözleşme gücünden,

b) Başvuruya esas sözleşme gücünün, üretim tesisi kurulu gücünden büyük olması durumunda, üretim tesisi kurulu gücünden,

az olamaz. Üretim tesisi ile ilişkilendirilen tüketim tesisi veya tesislerinin (a) veya (b) bentlerindeki koşulları sağlamaması hâlinde, ilgili dönemde üretilen enerjinin görevli tedarik şirketi tarafından üretilerek sisteme verilmiş olduğu kabul edilerek bu enerji ile ilgili olarak piyasa işletmecisi ve görevli tedarik şirketi tarafından herhangi bir ödeme yapılmaz ve bu kapsamda sisteme verilen enerji YEKDEM’e bedelsiz katkı olarak dikkate alınır.

(7) Üretim tesisi ile ilişkilendirilen tüketim tesisi veya tesislerinin üretim tesisiyle ilişkilendirilmesinin sonlandırılması veya aynı kişiye ait tüketim tesisi veya tesisleriyle değiştirilmek istenmesi hâlinde, ilişkilendirme sonucunda tüketim tesisi veya tesislerinin;

a) Üretim tesisinin bağlantı anlaşması çağrı mektubu tarihine göre, beşinci veya altıncı fıkra hükümlerinden birini sağlaması,

b) 14 üncü maddenin altıncı fıkrasının (b) bendi kapsamında öncelik değerlendirmesi sonucunda bağlantı anlaşmasına çağrı mektubuna hak kazanan ve bağlantı anlaşması imzalanan üretim tesisleri için, tüketim tesis veya tesislerinin yıllık toplam elektrik enerjisi tüketiminin, başvuruya esas tüketim miktarından az olmaması,

zorunludur. Üretim tesisi ile ilişkilendirilen tüketim tesisi veya tesislerinin ilgili şebeke işletmecisinin veya ilgili tedarik şirketinin bilgisi olmadan değiştirilmesi ve/veya söz konusu tüketim tesisi veya tesislerinin (a) ve (b) bentlerindeki koşulları sağlamaması hâlinde, ilgili dönemde üretilen enerjinin görevli tedarik şirketi tarafından üretilerek sisteme verilmiş olduğu kabul edilerek bu enerji ile ilgili olarak piyasa işletmecisi ve görevli tedarik şirketi tarafından herhangi bir ödeme yapılmaz ve bu kapsamda sisteme verilen enerji YEKDEM’e bedelsiz katkı olarak dikkate alınır. Tüketim tesisi değişikliği işlemleri, gerekli belgelerin tam ve eksiksiz olması hâlinde, her ayın son iş günü itibarıyla yapılan talepler neticesinde görevli tedarik şirketi ve dağıtım şirketince eş zamanlı olarak aynı gün içinde sonuçlandırılır. Bu kapsamdaki başvurular neticesinde 26 ncı maddenin on yedinci fıkrası kapsamında satışa konu edilebilecek ihtiyaç fazlası enerji miktarına ilişkin hesaplamalar, piyasa işletmecisi tarafından yapılır.

(8) Bu Yönetmelik kapsamında bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu sahibi ve bağlantı anlaşması imzalayan gerçek veya tüzel kişiler uhdesindeki üretim tesisi ile ilişkilendirilen tüketim tesisi veya tesislerine ilişkin aboneliğe ait kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edilmesi halinde, ilgili aya ve takip eden altı fatura dönemine ilişkin üretilen enerjinin, kaçak elektrik enerjisi tespiti yapılan tüketim tesisinin tespit anındaki sözleşme gücünün, ilişkili tüm tüketim tesislerinin toplam sözleşme gücüne oranı kadarının görevli tedarik şirketi tarafından üretilerek sisteme verilmiş olduğu kabul edilerek bu orana tekabül eden enerji ile ilgili olarak piyasa işletmecisi ve görevli tedarik şirketi tarafından bu fıkrada belirtilen süre boyunca herhangi bir ödeme yapılmaz ve bu kapsamda sisteme verilen enerji YEKDEM’e bedelsiz katkı olarak dikkate alınır.

(9) Kabulü tamamlanarak işletmeye alınan üretim tesislerine ilişkin olarak; üretim tesisi ile ilişkilendirilen tüketim tesisi veya tesislerinde mücbir sebep halleri hariç elektrik tüketimi olmaması halinde, ilgili aya ilişkin üretilen enerjinin görevli tedarik şirketi tarafından üretilerek sisteme verilmiş olduğu kabul edilerek bu enerji ile ilgili olarak piyasa işletmecisi ve görevli tedarik şirketi tarafından herhangi bir ödeme yapılmaz ve bu kapsamda sisteme verilen enerji YEKDEM’e bedelsiz katkı olarak dikkate alınır.

(10) Lisanssız üretim tesisiyle ilişkilendirilen bütün tüketim tesislerinin, en geç ilgili üretim tesisinin kabulünün yapıldığı tarih itibarıyla enerji tüketiyor olması zorunludur. İhtiyacı karşılanacak olan tüketim tesisi veya tesislerinin, ilgili üretim tesisinin kabulünün yapıldığı tarih itibarıyla enerji tüketmiyor olması durumunda, tüketim yapılana kadar üretilen enerjinin görevli tedarik şirketi tarafından üretilerek sisteme verildiği kabul edilir ve bu enerji ile ilgili olarak görevli tedarik şirketi tarafından herhangi bir ödeme yapılmaz ve bu kapsamda sisteme verilen enerji YEKDEM’e bedelsiz katkı olarak dikkate alınır.

(11) 12/5/2019 tarihinden itibaren bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu almaya hak kazanan yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesisi ile ilişkilendirilen tüketim tesisi veya tesislerinin tamamının Mesken AG abone grubunda bulunması durumunda, ihtiyaç fazlası enerjiye ilişkin fiyatın belirlenmesinde yüksek kademeli tarife fiyatı esas alınır.

(12) 12/5/2019 tarihinden itibaren bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu almaya hak kazanan yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesisi ile ilişkilendirilen tüketim tesisi veya tesislerinin tamamının Kamu ve Özel Hizmetler Sektörü ile Diğer AG abone grubunda bulunması durumunda, ihtiyaç fazlası enerjiye ilişkin fiyatın belirlenmesinde; ilgili kademe için belirlenen tarife fiyatı, kalan miktar için ise AG yüksek kademesi esas alınır.

(13) 12/5/2019 tarihinden itibaren bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu almaya hak kazanan yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesisi ile ilişkilendirilen tüketim tesisi veya tesislerinin, birden fazla tüketim tesisiyle ilişkilendirilmesi ve OG ile AG seviyesinden bağlı aboneliklerin birlikte yer alması halinde, ihtiyaç fazlası elektrik enerjisi bedeli için tüketim tesisleri içerisindeki abone gruplarına ait aktif enerji bedellerinden en düşük tarife fiyatı esas alınır.”

MADDE 16- Aynı Yönetmeliğin 29 uncu maddesinin başlığı “Ortak sayaçla ölçülen tüketimlerin birleştirilmesi” şeklinde değiştirilmiş, aynı maddenin üçüncü fıkrasında yer alan “Hiçbir anlaşmazlık” ibaresinden sonra gelmek üzere “piyasa işletmecisi,” ibaresi eklenmiştir.

MADDE 17- Aynı Yönetmeliğin 30 uncu maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “her fatura döneminde” ibaresi “her bir saatte” şeklinde değiştirilmiş, aynı maddenin beşinci ve altıncı fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı maddenin yedinci fıkrası yürürlükten kaldırılmıştır.

“(5) Bu madde kapsamında üretim tesisi ile ilişkilendirilen birden fazla tüketim tesisinin olması halinde, serbest tüketici olunan durumlar için tüketim tesislerinin tamamının tedarikçi seçme hakkını kullanıyor olması ve bütün tesislerin enerji tedarikinin tek bir tedarikçiden karşılanması zorunludur. Bütün tesislerin enerji tedarikinin tek bir tedarikçiden karşılanmadığı durumlarda, mahsuplaşma işlemi yapılmaksızın ilgili tedarikçilerce tüketim için tedarikçi ve tüketici arasındaki sözleşme veya ikili anlaşma hükümlerine göre fatura tahakkuk ettirilerek bedeller tahsil edilir. İlgili ayda üretilen enerjinin ise görevli tedarik şirketi tarafından üretilerek sisteme verilmiş olduğu kabul edilerek bu enerji ile ilgili olarak piyasa işletmecisi ve görevli tedarik şirketi tarafından herhangi bir ödeme yapılmaz ve bu kapsamda sisteme verilen enerji YEKDEM’e bedelsiz katkı olarak dikkate alınır. Serbest tüketici hakkını kullanmayarak görevli tedarik şirketinden elektrik temin eden tüketim tesisleri için bu fıkra hükmü uygulanmaz.

(6) 12/5/2019 tarihinden itibaren bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu almaya hak kazanan üretim tesisi ile ilişkilendirilecek tüketim tesislerinin aynı abone grubunda olması zorunludur. Söz konusu tüketim tesislerinin aynı abone grubunda yer almaması durumunda, ilgili döneme ilişkin üretilen enerjinin görevli tedarik şirketi tarafından üretilerek sisteme verilmiş olduğu kabul edilerek bu enerji ile ilgili olarak piyasa işletmecisi ve görevli tedarik şirketi tarafından herhangi bir ödeme yapılmaz ve bu kapsamda sisteme verilen enerji YEKDEM’e bedelsiz katkı olarak dikkate alınır.”

MADDE 18- Aynı Yönetmeliğin 31 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “ilgisine göre” ibaresinden sonra gelmek üzere “piyasa işletmecisi,” ibaresi eklenmiştir.

MADDE 19- Aynı Yönetmeliğin 33 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“MADDE 33- (1) Bu Yönetmelik kapsamında üretim tesisi kuran gerçek veya tüzel kişiler; Kurum, piyasa işletmecisi, ilgili şebeke işletmecisi ve görevli tedarik şirketi tarafından bu Yönetmelik çerçevesinde istenen bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ilgilisine sunmakla yükümlüdür.

(2) Piyasa işletmecisi, lisanssız üretim tesislerine ilişkin verileri, oluşturduğu veri tabanında tutmakla yükümlüdür. İlgili şebeke işletmecileri, lisanssız üretim tesislerine ilişkin bilgileri, piyasa işletmecisi tarafından belirlenecek formata uygun olarak piyasa işletmecisinin veri tabanına girmekle yükümlüdür. Piyasa işletmecisi, bu verileri düzenleyerek her ay Kuruma sunmakla yükümlüdür.

(3) İlgili şebeke işletmecilerince bu Yönetmelik kapsamında internet sayfalarında yayımlanan duyurular, yıllar itibarıyla aylık bazda internet adreslerinde sistematik olarak arşivlenir.

(4) Piyasa işletmecisi, ilgili şebeke işletmecileri ve görevli tedarik şirketleri bu Yönetmelik hükümleri uyarınca sahip oldukları bilgileri kalıcı veri saklayıcısına aktararak saklamak ve korumakla yükümlüdür.

(5) Dağıtım şirketleri ile OSB dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler; ilgili dağıtım bölgesinde bulunan lisanssız elektrik üretim tesislerine ilişkin verileri, sistem kullanım anlaşması imza tarihi itibarıyla beş iş günü içerisinde TEİAŞ’a sunmakla yükümlüdür.

(6) Dağıtım şirketleri ile OSB dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler, ilgili dağıtım bölgesindeki bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu ve bağlantı anlaşması iptal işlemlerine ilişkin bildirimleri on beş iş günü içerisinde TEİAŞ’a ve piyasa işletmecisine bildirmekle yükümlüdür.

(7) İlgili şebeke işletmecisi tarafından her ayın sonuna kadar, on yıllık süresinin bitimine iki ay veya daha az süre kalmış olan üretim tesislerine ilişkin bilgileri piyasa işletmecisi tarafından belirlenen formata uygun olarak piyasa işletmecisine bildirilir. Piyasa işletmecisi tarafından on yılını dolduran santraller liste olarak Piyasa Yönetim Sisteminde güncel olarak yayımlanır.”

MADDE 20- Aynı Yönetmeliğin 35 inci maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“(3) Bu madde kapsamında yapılan devir işlemlerinde, üretim tesisiyle ilişkilendirilmek istenen yeni tüketim tesis veya tesislerinin;

a) Üretim tesisinin bağlantı anlaşması çağrı mektubu tarihine göre, 28 inci maddenin beşinci veya altıncı fıkra hükümlerinden birini sağlaması,

b) 14 üncü maddenin altıncı fıkrasının (b) bendi kapsamında öncelik değerlendirmesi sonucunda bağlantı anlaşmasına çağrı mektubuna hak kazanan ve bağlantı anlaşması imzalanan üretim tesisleri için, üretim tesisi ile ilişkilendirilecek yeni tüketim tesis veya tesislerinin yıllık toplam elektrik enerjisi tüketiminin, başvuruya esas tüketim miktarından az olmaması,

zorunludur.”

MADDE 21- Aynı Yönetmeliğin 37 nci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “ve 30 uncu maddesinin yedinci fıkrası” ibaresi yürürlükten kaldırılmış, aynı maddenin altıncı ve on üçüncü fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“(6) Bu Yönetmelik kapsamında tesis edilecek elektrik üretim tesisi ve depolama ünitesinde kullanılan türbin, jeneratör, kanat, panel, invertör, buhar kazanı, motor, batarya gibi ana ekipmanların son beş yıl içerisinde üretilmiş olması zorunludur. Bu fıkra hükmünde yer alan beş yıl şartı, 5 inci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (d) bendi kapsamındaki tesisler için uygulanmaz.”

“(13) Kabul işlemleri yapılmadan bir üretim tesisinin kurularak işletmeye alındığının tespit edilmesi durumunda;

a) Bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu veya bağlantı anlaşması bulunmayan tesisler, herhangi bir bildirime gerek kalmaksızın ilgili şebeke işletmecisi tarafından üretim tesisi şebekeden ayrılır. Tespitin yapılmasını takip eden altmış gün içerisinde, üretim tesisi ile ilgili olan tüm ekipman demonte edilerek tesisin bulunduğu parselin dışına, tesis sahibi tarafından çıkartılır. Bu bent kapsamındaki gerçek veya tüzel kişiler, üç yıl boyunca bu Yönetmelik kapsamında başvuru yapamaz.

b) Bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu tebliğ edilmiş veya bağlantı anlaşması imzalanmış tesisler, herhangi bir bildirime gerek kalmaksızın ilgili şebeke işletmecisi tarafından şebekeden ayrılır.

c) (a) ve (b) bentleri kapsamında kurulmuş olan tesislerle ilgili olarak; ilgili şebeke işletmecisi tarafından ilgili gerçek veya tüzel kişiden tahakkuk edilen tutar, aşağıdaki şekilde belirlenir:

TT=KGxKKOx90x24xAEB

Bu formülde geçen;

TT: İlgili şebeke işletmecisi tarafından ilgili gerçek veya tüzel kişiden tahakkuk edilen tutarı,

KG: Bu fıkra kapsamında kurulmuş olan üretim tesisinin mekanik kurulu gücünü (kWm),

KKO: Güneş enerjisine dayalı elektrik üretim tesisleri için 0,2; rüzgar enerjisine dayalı elektrik üretim tesisleri için 0,35 olarak kabul edilecek kapasite kullanım oranını,

AEB: İlgili tüketim tesisinin bulunduğu abone grubuna ait perakende tek zamanlı aktif enerji bedelini,

ifade eder. Bu kapsamda tespit edilen tutar için, Dağıtım Tarifesinin Düzenlenmesi Hakkında Tebliğin 26 ncı maddesinde yer alan “kaçak elektrik enerjisi kullanım geliri” kapsamında işlem tesis edilir. Ancak (a) bendi kapsamındaki aykırılık giderilinceye kadar her altmış günde bir inceleme yapılır. Aykırılığın devam ettiğinin tespiti halinde, uygulanacak tahakkuk tutarı her defasında bir önceki tutarın iki katı olarak uygulanır.”

MADDE 22- Aynı Yönetmeliğin ek 2 nci maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan “altıncı fıkrası” ibaresi “dördüncü fıkrası” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 23- Aynı Yönetmeliğe aşağıdaki ek madde eklenmiştir.

“Depolama faaliyetlerine ilişkin işlemler

EK MADDE 3- (1) Lisanssız üretim tesisine bütünleşik depolama ünitesi kurmak isteyen kişiler, 9/5/2021 tarihli ve 31479 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasasında Depolama Faaliyetleri Yönetmeliğinin 4 üncü maddesi kapsamında, üretim tesisinin elektriksel gücüne kadar depolama ünitesi kurabilir.

(2) Bu madde kapsamında kurulan elektrik depolama ünitelerinden şebekeye enerji verilmesi durumunda, mahsuplaşma sonrası kalan ihtiyaç fazlası enerjinin, depodan verilen miktarı için herhangi bir ödeme yapılmaz. Depodan verilen miktarın tespit edilememesi durumunda, ihtiyaç fazlası enerjinin tamamı için herhangi bir ödeme yapılmaz. Söz konusu enerji, görevli tedarik şirketi tarafından üretilmiş kabul edilir ve YEKDEM’e bedelsiz katkı olarak dikkate alınır.

(3) Bu madde kapsamındaki depolama ünitelerinin kabulünde yüzde on tolerans uygulanır.”

MADDE 24- Aynı Yönetmeliğin geçici 5 inci maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı maddenin üçüncü fıkrasında yer alan “saatlik ve aylık mahsuplaşma” ibaresi “saatlik mahsuplaşma” şeklinde değiştirilmiştir.

“(1) OSB Dağıtım Lisansı Sahibi Tüzel Kişiliğe ait lisanssız üretim tesisleri 25/7/2024 tarihli ve 32612 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Organize Sanayi Bölgelerinin ve Endüstri Bölgelerinin Elektrik Piyasası Faaliyetlerine İlişkin Yönetmeliğin 10 uncu maddesi uyarınca tanımlanan bağlantı noktalarında yer alan sayaçlar ile ilişkilendirilir ve mahsuplaşma işlemleri bu sayaçlar üzerinden yürütülür.”

MADDE 25- Aynı Yönetmeliğe aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.

“Piyasa işletmecisi tarafından mahsuplaşma ve verilerin düzenlenmesi işlemlerine ilişkin altyapıların hazırlanmasına kadar yapılacak iş ve işlemler

GEÇİCİ MADDE 13- (1) Bu Yönetmeliğin 33 üncü maddesi kapsamındaki veri tabanının oluşturulması ile 26 ncı maddesi kapsamında gerçekleştirilecek mahsuplaşma işlemlerine ilişkin gerekli altyapılar, piyasa işletmecisi tarafından 1/5/2026 tarihine kadar tesis edilir. Söz konusu tarihe kadar; ilgili maddeler kapsamındaki mahsuplaşma işlemleri, piyasa işletmecisi, ilgili şebeke işletmecileri ve görevli tedarik şirketleri tarafından aylık mahsuplaşma kapsamında yürütülür.”

MADDE 26- Bu Yönetmeliğin;

a) 1 inci, 2 nci, 10 uncu, 11 inci, 12 nci ve 13 üncü maddeleri, 15 inci maddesiyle değiştirilen 28 inci maddenin birinci fıkrası, 17 nci maddesiyle değiştirilen 30 uncu maddenin üçüncü ve beşinci fıkraları, 19 uncu maddesiyle değiştirilen 33 üncü maddenin birinci, ikinci ve dördüncü fıkraları; 1/5/2026 tarihinde,

b) Diğer hükümleri yayımı tarihinde,

yürürlüğe girer.

MADDE 27- Bu Yönetmelik hükümlerini Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Başkanı yürütür.

]]> Genel https://www.hukukihaber.net/elektrik-piyasasinda-lisanssiz-elektrik-uretim-yonetmeliginde-degisiklik-2 Thu, 02 Apr 2026 00:20:00 +0300 <![CDATA[Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik]]> https://www.hukukihaber.net/calisanlarin-is-sagligi-ve-guvenligi-egitimlerinin-usul-ve-esaslari-hakkinda-yonetmelik Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından:

ÇALIŞANLARIN İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ EĞİTİMLERİNİN USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Başlangıç Hükümleri

Amaç

MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı, çalışanlara verilecek iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin usul ve esaslarını belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında bulunan işyerlerini, bu işyerlerinde çalışanlara eğitim verecek kişi, kurum ve kuruluşları kapsar.

Dayanak

MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 16 ncı, 17 nci, 18 inci ve 30 uncu maddeleri ile 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 86 ncı, 90 ıncı ve 508 inci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Bakanlık: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığını,

b) Ders saati: En az kırk beş dakikalık ders ve on beş dakikalık ara dinlenmeden oluşan zaman dilimini,

c) İşe başlama eğitimi: Çalışan fiilen çalışmaya başlamadan önce, çalışanın yapacağı işi, varsa kullanacağı iş ekipmanını, çalışma ortamından kaynaklanan riskler ve işyerine özgü iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini içeren konularda uygulamalı ve yüz yüze olarak verilen eğitimi,

ç) Kanun: 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununu,

d) Temel eğitim: Asgari olarak Ek-1’de belirtilen konuları içeren ve düzenli aralıklarla tekrarlanan eğitimi,

e) Uzaktan eğitim: İletişim teknolojileri aracılığıyla elektronik ortamda gerçekleştirilen eğitim faaliyetlerini,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

İşverenin ve Çalışanın Yükümlülükleri

İşverenin yükümlülükleri

MADDE 5- (1) İşveren, çalışanların işe başlama eğitimlerini, temel eğitimleri ve gerekli hâllerde bu Yönetmelikte yer alan diğer eğitimleri almasını sağlar.

(2) İşveren, çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerine ilişkin aşağıdaki hususları sağlamakla yükümlüdür:

a) Eğitim programlarını hazırlamak ve uygulamak.

b) Eğitimler için uygun yer, araç ve gereçleri temin etmek.

c) Çalışanların bu programlara katılmasını sağlamak ve katılımları eğitim katılım tutanağı ile kayıt altına almak.

ç) Eğitimleri tamamlayanlar için gerekli belgeleri düzenlemek.

d) Eğitimleri, değişen ve ortaya çıkan yeni risklere uygun olarak yenilemek, gerektiğinde ve düzenli aralıklarla eğitimlerin tekrarlanmasını sağlamak.

(3) İşveren, çalışanlarda iş sağlığı ve güvenliğine yönelik bilgi, tutum ve davranış değişikliği oluşturabilecek nitelikte eğitimlerin verilmesini sağlamakla yükümlüdür.

(4) İşveren, tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde yapılacak işlerde karşılaşılacak sağlık ve güvenlik riskleri ile ilgili yeterli bilgi ve talimatları içeren eğitimin alındığına dair belge olmaksızın, başka işyerlerinden çalışmak üzere gelen çalışanları işe başlatamaz.

(5) İşveren, iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin maliyetini çalışanlara yansıtamaz.

(6) İş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinde geçen süre çalışma süresinden sayılır. Eğitim sürelerinin haftalık çalışma süresinin üzerinde olması hâlinde, bu süreler fazla sürelerle çalışma veya fazla çalışma olarak değerlendirilir.

Çalışanların yükümlülükleri

MADDE 6- (1) Çalışanların, iş sağlığı ve güvenliği eğitimleri ile ilgili yükümlülükleri şunlardır:

a) Uygulamaya konulan eğitim programları çerçevesinde iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerine katılmak.

b) Eğitimleri düzenli takip etmek.

c) Eğitimlerin verimli olması için gereken dikkat ve özeni göstermek.

ç) İşveren tarafından uygulanan ölçme ve değerlendirmelere katılmak.

d) Eğitimlerde edindiği bilgileri yaptığı iş ve işlemlerde uygulamak ve bu konudaki talimatlara uymak.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

İşe Başlama Eğitimleri

İşe başlama eğitimleri

MADDE 7- (1) İşveren, çırak ve stajyerler de dâhil olmak üzere tüm çalışanların fiilen çalışmaya başlamadan önce işe başlama eğitimi almasını sağlar.

(2) İşe başlama eğitimi; çalışanın yapacağı iş, varsa kullanacağı iş ekipmanı, çalışma ortamından kaynaklanan riskler ve işyerine özgü iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine ilişkin konuları içerir.

(3) İşe başlama eğitimi, çalışanın tehlike ve risklere karşı korunmasını sağlayacak nitelikte, uygulamalı ve yüz yüze olarak verilir.

(4) İşe başlama eğitimleri; işveren, işyerinde sağlık ve güvenlik hizmetini yürüten iş güvenliği uzmanları ile işyeri hekimleri veya işveren tarafından görevlendirilen bilgi sahibi ve deneyimli çalışanlar tarafından verilir.

(5) İşe başlama eğitimi her çalışan için en az iki saat olarak düzenlenir. Bu eğitimlerde geçen süre temel eğitim süresinden sayılmaz.

(6) Tamamlanan işe başlama eğitimi; eğitim veren kişi, çalışan ve işverenin veya vekilinin imzası ile tutanak altına alınır, çalışanın özlük dosyasında saklanır.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Temel Eğitimler ve Diğer Eğitimler

Temel eğitimler

MADDE 8- (1) İşveren, temel eğitimlerin çalışan işe başladıktan sonra en kısa sürede tamamının verilmesini sağlar. Bu süre işyerindeki sağlık ve güvenlik riskleri göz önünde bulundurularak işveren tarafından belirlenir. Ancak bu süre çalışanın işe başlamasından itibaren her hâlükârda üç aydan fazla olamaz.

Temel eğitimin konuları

MADDE 9- (1) Temel eğitim, Ek-1’de yer alan konuları asgari olarak içerir.

(2) Eğitim konularının içeriği; katılımcıların eğitim seviyelerine uygun, çalışanların görev yaptıkları alandaki iş ve çalışma ortamı ögeleri kullanılarak hazırlanır.

(3) Ek-1’deki konuların anlatımında eğitime katılacakların ihtiyacı olan, işyerinin faaliyet alanında yer alan ve sektöre özgü hususlar göz önünde bulundurulur.

(4) Ek-1’de yer alan dördüncü konu başlığının içeriği tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerleri için; işyerinin risk değerlendirmesi dokümanı, acil durum planı, bulunması hâlinde patlamadan korunma dokümanı ve iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı kapsamında hazırlanan diğer dokümanlar dikkate alınarak işe ve işyerine özgü hazırlanır.

(5) Az tehlikeli sınıftaki işyerleri için Ek-1’de yer alan dördüncü konu başlığının içeriği faaliyetin genel tehlike ve risklerini (yüksekte çalışma, yüksekten düşme, kapalı ortamda çalışma, yangın, özel risk taşıyan ekipmanla çalışma gibi) içerecek şekilde hazırlanır. Bu durumda işverenin işyerinde karşılaşılabilecek sağlık ve güvenlik riskleri, koruyucu ve önleyici tedbirlere ilişkin bilgilendirme yapma yükümlülüğü saklıdır.

(6) Ek-1’de yer alan konu başlıkları ve içeriklere ilave olması hâlinde 13 üncü maddenin birinci fıkrasında belirtilen eğitim süresi, ilave edilen konuların kapsamı ve niteliği doğrultusunda işveren tarafından makul ölçüde artırılır.

Temel eğitimi verebilecek kişi, kurum ve kuruluşlar

MADDE 10- (1) Temel eğitimler aşağıda belirtilen kişi, kurum ve kuruluşlar tarafından verilir:

a) İşyerinde sağlık ve güvenlik hizmetini yürüten iş güvenliği uzmanları ile işyeri hekimleri.

b) Çalışma ve Sosyal Güvenlik Eğitim ve Araştırma Merkezi.

c) Üniversiteler ile kamu kurum ve kuruluşlarının eğitim birimleri.

ç) Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları.

d) İşçi, işveren ve kamu görevlileri kuruluşları veya bu kuruluşlarca kurulan eğitim vakıfları ve bunların ortaklaşa oluşturdukları eğitim merkezleri.

e) Çalışanlara ücretsiz eğitim hizmeti veren ve kamu yararına kuruluş statüsüne haiz, eğitim amaçlı kurulmuş vakıflar.

(2) Eğiticilerin uzmanlık alanının Ek-1’de yer alan konulara uygun olması şartı aranır. Birinci fıkranın (ç), (d) ve (e) bentlerinde sayılanlar bu eğitimleri bünyelerinde görevli; işyeri hekimliği ve iş güvenliği uzmanlığı eğitici belgesine, iş güvenliği uzmanlığı belgesine veya işyeri hekimliği belgesine sahip kişiler aracılığı ile gerçekleştirir.

(3) Uzaktan eğitim yöntemi kullanılarak verilebilecek temel eğitim konularının içeriği birinci fıkrada yer alan kişi, kurum ve kuruluşlarca hazırlanır.

Temel eğitim programının hazırlanması

MADDE 11- (1) İşveren, verilecek eğitimlerin konusunun, tarihinin, yerinin, süresinin, katılımcılarının ve hedef ile amaçlarının yer aldığı yıllık eğitim programlarının hazırlanmasını sağlar ve onaylar.

(2) Eğitim programlarının hazırlanmasında çalışanların veya temsilcilerinin görüşleri alınır.

(3) İlgili mevzuatın değişmesi, değişen şartlara göre yeni risklerin ortaya çıkması veya işe yeni alım durumlarında yıllık eğitim programları güncellenir.

Temel eğitimin düzenlenmesi

MADDE 12- (1) Temel eğitimler, çalışanların kolayca anlayabileceği şekilde bireysel ya da gruplar halinde düzenlenir.

(2) Ek-1’de yer alan birinci, ikinci ve üçüncü konu başlıkları tüm işyerleri için uzaktan, yüz yüze veya iki yöntemin bir arada kullanılmasıyla verilebilir. İşveren, teknik olanaklar ve çalışanların ihtiyacı doğrultusunda yöntemi belirler.

(3) Ek-1’de yer alan dördüncü konu başlığı;

a) Az tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde uzaktan, yüz yüze veya iki yöntemin bir arada kullanılmasıyla,

b) Tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde yüz yüze,

verilir.

(4) Eğitimlerin uzaktan eğitim yöntemi kullanılarak verilmesi halinde çalışanların uzaktan eğitim sistemine giriş ve çıkışları, eğitim tamamlama oranları, ölçüm ve değerlendirme sonuçları ve benzeri veriler kayıt altına alınır, izlenir ve raporlanır.

(5) İşveren, uzaktan eğitim sisteminin;

a) Kullanıcıların ulaşmakta güçlük çekmeyeceği, kullanıcı talebini karşılayabilir, yönetilebilir ve izlenebilir,

b) İleri sarma, sekme veya pencere kapatma gibi eğitimin verimliliğini olumsuz etkileyecek hususları önleyecek,

c) Belirli periyotlarda kısa soru veya önemli bilgi ve benzeri açılır pencereler aracılığıyla çalışanın eğitime aktif olarak katılımını destekleyecek,

nitelikte olmasını sağlar.

Temel eğitimin süresi

MADDE 13- (1) Temel eğitimler, işyeri tehlike sınıfına göre her çalışana asgari olarak aşağıda belirtilen sürelerde verilir:

a) Az tehlikeli sınıfta yer alan işyerleri için en az sekiz ders saati.

b) Tehlikeli sınıfta yer alan işyerleri için en az on iki ders saati.

c) Çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerleri için en az on altı ders saati.

(2) Birinci fıkrada belirtilen eğitim sürelerinin Ek-1’de yer alan konulara göre dağılımında işyerinde yürütülen faaliyetler ile çalışanların ihtiyaçları esas alınır.

(3) Ek-1’de yer alan dördüncü konu başlığına ayrılan süre, toplam temel eğitim süresi içerisinde az tehlikeli sınıfta yer alan işyerleri için iki ders saatinden, tehlikeli sınıfta yer alan işyerleri için üç ders saatinden ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerleri için dört ders saatinden az olamaz.

(4) İşveren tarafından temel eğitimin gerçekleştirilmesinde eğitim süresinin bütün olarak değerlendirilmesi esas olmakla birlikte, bu eğitim işyerindeki vardiya ve benzeri iş programları da dikkate alınarak bir ders saatinden az olmamak kaydıyla farklı zaman dilimlerinde de gerçekleştirilebilir.

Temel eğitimin tekrarlanma periyodu

MADDE 14- (1) Temel eğitimler, değişen ve ortaya çıkan yeni riskler de dikkate alınarak aşağıda belirtilen düzenli aralıklarla tekrarlanır:

a) Çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde yılda en az bir defa.

b) Tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde iki yılda en az bir defa.

c) Az tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde üç yılda en az bir defa.

(2) Temel eğitimlerin tekrarı; az tehlikeli, tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan tüm işyerleri için asgari sekiz ders saati olarak düzenlenir. Bu eğitimlerde Ek-1’de yer alan dördüncü konu başlığının; 12 nci maddenin üçüncü fıkrasına uygun eğitim yöntemi kullanılarak 13 üncü maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen sürelerde verilmesi sağlanır.

(3) Çalışma yeri veya iş değişikliği, iş ekipmanının değişmesi, yeni teknoloji uygulanması gibi durumlar nedeniyle ortaya çıkacak risklerle ilgili eğitimler birinci fıkrada belirtilen aralıklar beklenmeksizin verilir.

Yüz yüze verilecek temel eğitim mekânının nitelikleri

MADDE 15- (1) İşveren, yüz yüze verilecek temel eğitimlerde aşağıdaki şartları sağlar:

a) Uygulamaların da yapılmasına imkân verecek uygun ve yeterli bir mekân.

b) Eğitim mekânlarında, uygun termal konfor şartları ve yeterli aydınlatma.

c) Eğitimde kullanılmak üzere günün teknolojisine uygun araç ve gereçler.

Temel eğitimin ölçme ve değerlendirme usulleri

MADDE 16- (1) İşveren tarafından belirlenecek bir yöntem ile çalışanların bireysel seviye tespiti yapılarak temel eğitim öncesi seviyeleri belirlenir.

(2) Temel eğitimin sonunda ölçme ve değerlendirme yapılır. Ölçme ve değerlendirme kapsamındaki değerlendirme sınavları; uzaktan, yüz yüze veya iki yöntem bir arada kullanılarak yapılabilir.

(3) Sınavlarda yüz puan üzerinden en az altmış puan alan katılımcılar başarılı sayılır. İlk sınavda başarısız olan katılımcılar en fazla iki defa daha ilgili sınavlara katılabilir. Bu sınavlarda başarısız olan katılımcılar temel eğitime yeniden katılmak zorundadır.

(4) İşveren eğitimlerin etkinliğine dair değerlendirme yapar. Değerlendirme sonuçlarına göre ihtiyaç duyulması halinde, eğitim programında veya eğiticilerde değişiklik yapılır veya eğitim tekrarlanır.

Temel eğitimin belgelendirilmesi

MADDE 17- (1) İşveren yüz yüze verilen temel eğitimlerde çalışanların katılımlarını; eğitimin düzenlendiği yer ve tarih, katılımcıların adı, soyadı ve imzası, eğiticinin adı, soyadı ve imzası ile eğitimin süresi, eğitimde yer alan konu başlıklarını içerecek şekilde eğitim katılım tutanakları ile kayıt altına alır.

(2) İşveren, temel eğitimlerin uzaktan eğitim yöntemi kullanılarak verilmesi halinde çalışanların katılımlarını 12 nci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen verilerle kayıt altına alır.

(3) İşveren, düzenlenen temel eğitimleri başarıyla tamamlayan çalışanlara, Ek-2’de yer alan örneğine uygun temel eğitim belgesi düzenler ve bu belgeleri çalışanın özlük dosyasında muhafaza eder.

(4) Çalışanın işten ayrılırken talep etmesi halinde temel eğitim belgesinin bir örneği işveren tarafından imzalanarak çalışana teslim edilir. Belgenin mümkün olan en kısa sürede verilmesinden ve belgede yer alan bilgilerin doğruluğundan işveren sorumludur.

(5) Eğitimlerin 10 uncu maddenin birinci fıkrasında sayılanlar tarafından verilmesi durumunda eğitimi verenlerin ünvanı da temel eğitim belgesinde yer alır.

Bilgi yenileme eğitimi

MADDE 18- (1) Herhangi bir sebeple altı aydan fazla süreyle işten uzak kalanlara, tekrar işe başlatılmadan önce Ek-1’in dördüncü konu başlığı kapsamında bilgi yenileme eğitimi verilir.

İş kazası geçiren veya meslek hastalığına yakalanan çalışana verilecek ilave eğitim

MADDE 19- (1) İş kazası geçiren veya meslek hastalığına yakalanan çalışana işe dönüşünde çalışmaya başlamadan önce, kazanın veya meslek hastalığının sebepleri, korunma yolları ve güvenli çalışma yöntemleri ile ilgili ilave eğitim verilir.

Özel politika gerektiren grupların ve özel görevi bulunan çalışanların eğitimi

MADDE 20- (1) İşyerinde on beş yaşını bitirmiş ancak on sekiz yaşını doldurmamış genç çalışanlar, yaşlı, engelli, gebe veya emziren çalışanlar gibi özel politika gerektiren grupların özellikleri dikkate alınarak gerekli eğitimler verilir. Engelli çalışanlar için eğitim, erişilebilirlik standartlarına uygun ve bu çalışanların ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde alternatif formatları içerir.

(2) Destek elemanlarına ve çalışan temsilcilerine, görevlendirilecekleri konularla ilgili eğitim verilir.

Çırak ve stajyerlerin eğitimi

MADDE 21- (1) Çırak ve stajyerlerin eğitim ve bilgilendirilmelerinden uygulamalı eğitim alınan işyerinin işvereni sorumludur. Ancak işverenin kabul etmesi halinde çırak ve stajyerlerin eğitimini devam ettirdiği eğitim ve öğretim kurumunda tamamladığı iş sağlığı ve güvenliği dersleri veya kursları temel eğitim yerine geçer.

Asıl işveren ve alt işveren ilişkisinin bulunduğu işyerlerinde çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimleri

MADDE 22- (1) 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun 2 nci maddesinin yedinci fıkrasında belirtilen asıl işveren alt işveren ilişkisi kurulan işyerlerinde, her işveren kendi çalışanlarının iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin verilmesinden sorumludur. Bu işyerlerinde alt işverenin çalışanlarının eğitimleri ile ilgili asıl işveren alt işverence bilgilendirilir. Asıl işveren, alt işverenin çalışanlarının iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerine dair belgeleri kontrol etmekle yükümlüdür. Ayrıca asıl işveren, alt işverenin çalışanlarına işe başlamadan önce işyerine özgü risklere ilişkin bilgi verir.

Geçici iş ilişkisi bulunan işyerlerinde çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimleri

MADDE 23- (1) 4857 sayılı Kanunun 7 nci maddesinde yer alan geçici iş ilişkisi kapsamında geçici iş ilişkisi kurulan işveren, iş sağlığı ve güvenliği risklerine karşı çalışana gerekli eğitimin verilmesini sağlar.

Eğitimlerin belgelendirilmesi

MADDE 24- (1) İşveren, bu Yönetmelik kapsamında gerçekleştirilen diğer eğitimlerin tamamını belgelendirerek çalışanın özlük dosyasında saklanmasını sağlar.

(2) Kanun kapsamında yürürlüğe konulan diğer ilgili mevzuatla çalışanlara ayrıca verilmesi gereken eğitimler çalışan ve işverenin imzası ile eğitim içeriği belirtilerek belgelendirilir. Çalışanın özlük dosyasında saklanır.

Çalışanın işyerinin değişmesi

MADDE 25- (1) Bir işyerinde temel eğitimini tamamladıktan sonra yaptığı iş değişmeden yeni bir işyerinde çalışmaya başlayan çalışan, Ek-1’de yer alan eğitim programının tamamı tekrarlanmaksızın dördüncü konu başlığında yer alan konularda eğitilir. Çalışanın daha önceki işyerinde temel eğitimi tamamladığına dair belgelerinin kontrolünden işveren sorumludur. Bu çalışanların temel eğitimleri, çalışanın eğitimi tamamladığı tarihten itibaren yeni başladığı işyerinin tehlike sınıfına göre 14 üncü maddenin birinci fıkrasında belirtilen düzenli aralıklar süresince geçerlidir. İşveren ayrıca bu çalışanların işe başlama eğitimi almasını sağlar.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Elektronik imza ve arşiv

MADDE 26- (1) Bu Yönetmelik kapsamında hazırlanan belgeler; 15/1/2004 tarihli ve 5070 sayılı Elektronik İmza Kanununa uygun olarak imzalanabilir, eğitimlere ilişkin belgeler elektronik ve benzeri ortamlarda hazırlanıp arşivlenebilir.

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 27- (1) 15/5/2013 tarihli ve 28648 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.

Geçerli eğitimler

GEÇİCİ MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce 27 nci madde ile yürürlükten kaldırılan Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik kapsamında verilen tüm eğitim ve bilgilendirmeler geçerli sayılır.

(2) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce temel eğitimler için hazırlanan eğitim belgeleri 14 üncü maddenin birinci fıkrasında belirtilen düzenli aralıklar süresince geçerlidir.

(3) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce verilen ancak belgelendirilemeyen eğitim ve bilgilendirmeler bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren bir ay içerisinde belgelendirilir.

Yürürlük

MADDE 28- (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 29- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yürütür.

Ekleri için tıklayınız

]]> Genel https://www.hukukihaber.net/calisanlarin-is-sagligi-ve-guvenligi-egitimlerinin-usul-ve-esaslari-hakkinda-yonetmelik Thu, 02 Apr 2026 00:19:00 +0300 <![CDATA[İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliğinde Değişiklik]]> https://www.hukukihaber.net/is-sagligi-ve-guvenligine-iliskin-isyeri-tehlike-siniflari-tebliginde-degisiklik Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından:

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNE İLİŞKİN İŞYERİ TEHLİKE SINIFLARI TEBLİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR TEBLİĞ

MADDE 1- 26/12/2012 tarihli ve 28509 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliğinin Ek-1’inde yer alan “08.99.99”, “10.41.03”, “10.41.06”, “28.99.05”, “43.22.06”, “43.22.07”, “46.50”, “47.7”, “52.22.90”, “62.10.00”, “71.11.01”, “74.13.00”, “79.11”, “81.22.04”, “86.93.00” ve “95.22.01” satırları aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, “05.10.01” ibaresi “05.10.00” şeklinde, “05.20.01” ibaresi “05.20.00” şeklinde, “07.10.01” ibaresi “07.10.00” şeklinde, “08.92.01” ibaresi “08.92.00” şeklinde, “60.39.00” ibaresi “60.39.09” şeklinde değiştirilmiş, aynı ekte yer alan “05.10.02”, “05.20.02”, “07.10.02”, “07.21.06”, “07.29.08”, “08.11.08”, “08.12.04”, “08.91.06”, “08.92.02”, “08.93.03”, “08.99.06”, “13.92.11”, “25.21.11”, “28.29.04”, “43.12.01”, “43.12.02”, “43.24.02”, “46.36.04”, “58.11.02” ve “61.10.99” satırları yürürlükten kaldırılmış, “10.89.05” satırından sonra gelmek üzere aşağıdaki “10.89.07” satırı, “13.96.12” satırından sonra gelmek üzere aşağıdaki “13.96.13” satırı, “28.21.10” satırından sonra gelmek üzere aşağıdaki “28.21.11” satırı, “43.12” satırından sonra gelmek üzere aşağıdaki “43.12.00” satırı, “46.33.03” satırından sonra gelmek üzere aşağıdaki “46.33.04” satırı, “60.39” satırından sonra gelmek üzere aşağıdaki “60.39.01” satırı ve “96.99.14” satırından sonra gelmek üzere aşağıdaki “96.99.15” satırı eklenmiştir.

“

08.99.99

Başka yerde sınıflandırılmamış diğer madencilik ve taş ocakçılığı (manyezit, vb.)

Çok Tehlikeli

”

“

10.41.03

Bezir yağı (keten tohumu yağı, keten yağı) imalatı

Tehlikeli

”

“

10.41.06

Kakao yağı, badem yağı, kekik yağı, defne yağı, hurma çekirdeği veya babassu yağı, Hint yağı, tung yağı ve diğer benzer yağların imalatı (bezir yağı hariç)

Tehlikeli

”

“

28.99.05

Otomatik bovling salonu donanımlarının, dönme dolap, atlı karınca, salıncak, poligon, vb. diğer panayır alanı eğlence donanımlarının imalatı

Tehlikeli

”

“

43.22.06

Bina veya diğer inşaat projelerinde ısıtma, havalandırma, soğutma ve iklimlendirme sistemlerinin onarım ve bakımı (iklimlendirme cihazı ve/veya ısı pompası dahil)

Çok Tehlikeli

”

“

43.22.07

Bina veya diğer inşaat projelerinde ısıtma, havalandırma, soğutma ve iklimlendirme sistemlerinin kurulumu (iklimlendirme cihazı ve/veya ısı pompası dahil)

Çok Tehlikeli

”

“

46.50

Bilgi ve iletişim teknolojisi teçhizatının toptan ticareti

”

“

47.7

Diğer malların perakende ticareti, motorlu kara taşıtları ve motosikletler hariç

”

“

52.22.90

Su taşımacılığını destekleyici diğer hizmetler

Tehlikeli

”

“

62.10.00

Bilgisayar programlama faaliyetleri (sistem, veri tabanı, network, web sayfası vb. yazılımları ile müşteriye özel yazılımların kodlanması, masaüstü ya da mobil cihazlar için uygulama geliştirme, vb)

Az Tehlikeli

”

“

71.11.01

Mimarlık faaliyetleri ve mimari danışmanlık faaliyetleri (kültürel miras varlıklarının korunmasını ve restorasyonunu destekleyen mimari faaliyetler ile bir binanın iç yapısının ve düzeninin yeniden tasarlanması)

Az Tehlikeli

”

“

74.13.00

İç tasarım faaliyetleri (iç mimarların faaliyetleri dahil)

Az Tehlikeli

”

“

79.11

Seyahat acentesi faaliyetleri (yolcu taşımacılığı için olanlar hariç)

”

“

81.22.04

Yapıların dış cepheleri için buharlı temizleme, kum püskürtme vb. uzmanlaşmış temizlik faaliyetleri

Tehlikeli

”

“

86.93.00

Psikologların, psikoterapistlerin, psikolojik danışmanların ve psikoanalistlerin faaliyetleri (tıp doktorları hariç)

Az Tehlikeli

”

“

95.22.01

Evde kullanılan elektrikli cihazların onarımı (buzdolabı, fırın, çamaşır makinesi, bulaşık makinesi, oda kliması, elektrikli küçük ev aletleri, robot süpürge vb.)

Tehlikeli

”

“

10.89.07

Gıda takviyeleri imalatı

Tehlikeli

”

“

13.96.13

Branda, tente, stor (güneşlik), yelken, çadır ve kamp malzemeleri imalatı (şişme yataklar dahil)

Tehlikeli

”

“

28.21.11

Merkezi ısıtma kazanları (boyler) imalatı (kombi, kat kaloriferi ve diğer merkezi ısıtma kazanları)

Tehlikeli

”

“

43.12.00

Şantiyenin hazırlanması (zemin ve arazi hazırlama, alanın temizlenmesi ile kazı ve hafriyat işleri)

Çok Tehlikeli

”

“

46.33.04

Dondurma ve diğer yenilebilir buzların toptan ticareti

Az Tehlikeli

”

“

60.39.01

Kullanıcılar tarafından üretilen ve düzenlenen içeriği yayınlayan ve editoryal sorumluluk ve kontrol altında olmayan wiki siteleri, sosyal ağ/sosyal medya siteleri gibi içerik paylaşım sitelerinin dağıtım hizmetleri

Az Tehlikeli

”

“

96.99.15

Söz, isteme ve davet evleri hizmetleri

Az Tehlikeli

”

MADDE 2- Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 3- Bu Tebliğ hükümlerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yürütür.

]]> Genel https://www.hukukihaber.net/is-sagligi-ve-guvenligine-iliskin-isyeri-tehlike-siniflari-tebliginde-degisiklik Wed, 01 Apr 2026 00:00:00 +0300 <![CDATA[Sanayi Sicil Tebliği (SGM 2026/4)]]> https://www.hukukihaber.net/sanayi-sicil-tebligi-sgm-20264 Sanayi ve Teknoloji Bakanlığından:

SANAYİ SİCİL TEBLİĞİ

(SGM 2026/4)

BİRİNCİ BÖLÜM

Başlangıç Hükümleri

Amaç ve kapsam

MADDE 1- (1) Bu Tebliğin amacı ve kapsamı, 17/4/1957 tarihli ve 6948 sayılı Sanayi Sicili Kanunu kapsamındaki işletmelerin sanayi sicili çerçevesindeki başvuru, kayıt, değişiklik, geçerlilik, iptal ve yıllık işletme cetveli hususlarına ilişkin usul ve esasları belirlemektir.

Dayanak

MADDE 2- (1) Bu Tebliğ, 17/4/1957 tarihli ve 6948 sayılı Sanayi Sicili Kanununa dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 3- (1) Bu Tebliğde geçen;

a) Bakanlık: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığını,

b) Büyük işletme: Mikro, küçük ve orta büyüklükteki işletmeler dışında kalan işletmeleri,

c) Geçerlilik: Sanayi sicil belgesinde yer alan bilgi ve kayıtların güncelliğinin yıllık işletme cetveli verilerek sağlanmasını,

ç) İl müdürlüğü: Sanayi ve teknoloji il müdürlüğünü,

d) İşletme: Kanunun 1 inci maddesi kapsamında sayılan sanayi işletmesini,

e) Kanun: 17/4/1957 tarihli ve 6948 sayılı Sanayi Sicili Kanununu,

f) Mikro, küçük ve orta büyüklükteki işletme: 24/5/2023 tarihli ve 7297 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı ile yürürlüğe konulan Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler Yönetmeliğinde sınıflandırılan işletmeyi,

g) Sanayi sicil bilgi sistemi (SSBS): İşletmelerin, Kanun ve bu Tebliğ kapsamındaki işlemlerinin gerçekleştirildiği, güncel bilgi ve kayıtlarının tutulduğu elektronik bilgi sistemini,

ğ) Sanayi sicil belgesi: Bir işletmenin güncel bilgilerine dayalı olarak sanayi siciline kayıtlı olduğunu gösteren belgeyi,

h) Ürün sınıflaması: Türkiye İstatistik Kurumu tarafından Avrupa Birliği sanayi ürünleri listesine uygun olarak hazırlanan Türkiye sanayi ürünleri listesini,

ı) Yıllık işletme cetveli: Kanunun 5 inci maddesi kapsamında işletme tarafından verilen ve il müdürlüğü tarafından incelenen bilgileri,

ifade eder.

(2) Bu Tebliğde geçen ancak birinci fıkrada yer almayan tanımlar için ilgili mevzuatta yer alan tanımlar geçerlidir.

İKİNCİ BÖLÜM

Başvuru ve Kayıt

Başvuru

MADDE 4- (1) Sanayi sicil belgesi başvurusunda bulunan işletme, kayıt için SSBS’de yer alan beyannameyi doğru ve eksiksiz olarak doldurur ve istenilen belgeleri SSBS’ye eksiksiz olarak yükler.

(2) Bir işletmenin birden fazla üretim yerinin olması halinde her üretim yeri için ayrı başvuru yapılır.

Kayıt

MADDE 5- (1) Sanayi sicil belgesi başvurusu; işletmenin üretim yerinin bulunduğu ilin il müdürlüğü tarafından, Kanunun 1 inci maddesinde yapılan tanım ve bu Tebliğdeki ürün sınıflaması tanımı çerçevesinde yerinde inceleme yapılarak değerlendirilir ve uygun bulunması halinde onaylanır.

(2) Kanunun 2 nci maddesinde belirtilen faaliyete başlama tarihinin tespitinde, işletme tarafından beyan edilen üretime başlama tarihi esas alınır.

(3) Sanayi sicil belgesi tarihi, işletme tarafından yapılan başvurunun tamamlanarak il müdürlüğünün onayına gönderildiği tarihtir.

(4) İşletme tarafından, üretim yerine bitişik ikinci bir üretim yerinde aynı faaliyet alanında üretim yapılması durumunda, ikinci üretim yerine ait kapı numarası da sanayi sicil belgesinde belirtilir.

(5) Aynı adreste faaliyette bulunan birden fazla işletmenin sanayi siciline kaydında aşağıdaki hususlar aranır:

a) Yazılım faaliyetleri hariç olmak üzere kullandıkları fiziki alanın görülebilir şekilde bölünmüş olması ve ortak makine ve teçhizatın olmaması.

b) Yazılım faaliyetleri hariç olmak üzere işletmelerin ayrı kapasite raporuna sahip olması.

c) Her türlü Oda ve Sosyal Güvenlik Kurumu iş yeri kayıtlarının yapılmış olması.

ç) Sosyal Güvenlik Kurumu bildirimlerine göre ortak personel kullanılmaması.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Değişiklik, Geçerlilik ve İptal

Değişiklik

MADDE 6- (1) Sanayi siciline kayıtlı olan işletmelerin ünvan, fiili üretim yeri adresi ve üretim konusu değişikliği başvurularının il müdürlüğü tarafından onaylanması halinde, belge tarihi ve numarası aynı kalacak şekilde sanayi sicil belgesi yeniden düzenlenir.

(2) Sanayi siciline kayıtlı olan işletmelerin devir, birleşme, bölünme ve tür değişikliği başvurularının il müdürlüğü tarafından onaylanması halinde, yeni tarihli ve numaralı sanayi sicil belgesi düzenlenir.

Geçerlilik

MADDE 7- (1) Sanayi sicil belgesinin geçerliliği, işletme tarafından yıllık işletme cetveli verilmesine bağlıdır.

(2) Sanayi siciline yeni kayıt olan işletmenin sanayi sicil belgesi geçerlilik tarihi, kayıt yılını takip eden yıldaki yıllık işletme cetveli verme döneminin son günüdür.

(3) Yıllık işletme cetveli verme yükümlülüğünü süresinde veya süresinden sonra yerine getiren işletmelerin sanayi sicil belgesi geçerlilik tarihi, takip eden yıldaki yıllık işletme cetveli verme döneminin son günüdür.

(4) Yıllık işletme cetveli vermeyen işletmelerin sanayi sicil belgesi geçerlilik tarihi, yıllık işletme cetveli verilmesini müteakip yenilenir.

(5) Bu maddede sayılan durumlar dışında kalan işletmeler için sanayi sicil belgesi geçerlilik tarihi Bakanlık tarafından belirlenir.

(6) Belgenin sağladığı hak ve muafiyetlerden sadece geçerlilik tarihi güncel olan sanayi sicil belgesine sahip işletmeler faydalanır.

(7) Sanayi sicil belgesinin geçerlilik durumu işletmenin SSBS’deki yükümlülükleri ile ilgili iş ve işlemlerini etkilemez.

İptal

MADDE 8- (1) İşletmenin üretim yerindeki üretim faaliyetini sonlandırması halinde, işletme tarafından iptal başvurusu yapılır. İl müdürlüğü tarafından yapılacak yerinde inceleme neticesinde uygun bulunması halinde iptal başvurusu onaylanarak sanayi sicil belgesi iptal edilir.

(2) İşletmenin üretim yerindeki üretim faaliyetini sonlandırdığının il müdürlüğü tarafından tespit edilmesi durumunda, yerinde inceleme neticesinde sanayi sicil belgesi resen iptal edilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Üretime başlamadan önce yapılan Sanayi Sicil Belgesi başvuruları

MADDE 9- (1) Ham madde temin edemediğinden üretim faaliyetine başlayamayan işletmelerin başvurularında, üretim yerinin il müdürlüğü yetkilileri tarafından yerinde incelenerek; yatırımın büyük ölçüde tamamlanmış olması, yerli makine ve teçhizatın monte edilmiş olması, ithal makinelerin geri dönülmez şekilde akreditiflerinin açılmış olduğunun belgelendirilmesi halinde düzenlenecek rapora istinaden, ilgili yerlere ibraz edilmek üzere işletmenin üretime başladığında sanayi siciline kaydedileceğine dair yazı verilir.

Genel esaslar

MADDE 10- (1) Sanayi siciline ilişkin tüm işlemler e-Devlet girişi yapılarak SSBS üzerinden elektronik ortamda yapılır.

(2) Başvurular il müdürlüğü tarafından onaylanır veya gerekçesi belirtilerek reddedilir. Reddedilen başvurularda işletme söz konusu başvuruyu eksikleri tamamlayarak yeniden yapar.

(3) Sanayi sicil belgesinde belge numarası, vergi/T.C. kimlik numarası, işletme ünvanı, işletme adresi, üretim konusu ve geçerlilik tarihi olması zorunludur. Belgede bulunması gerekli diğer bilgiler Bakanlık tarafından belirlenir.

(4) Küçük, orta ve büyük işletmelerin kapasite bilgileri kapasite raporu esas alınarak oluşturulur. Kamu kurum ve kuruluşları, kamu iktisadi teşebbüsleri ve mikro işletmeler için kapasite raporu bulunmaması durumunda işletme beyanı esas alınır.

(5) Bu Tebliğ kapsamında SSBS üzerinden talep edilen bilgi ve belgelerin içerik ve şekli Bakanlık tarafından belirlenir.

(6) İl müdürlüğü onayı gereken iş ve işlemler için il müdürlüğü tarafından işletmeden ilave bilgi ve belge istenebilir.

Yürürlükten kaldırılan tebliğ

MADDE 11- (1) 25/10/2014 tarihli ve 29156 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sanayi Sicil Tebliği (SGM 2014/11) yürürlükten kaldırılmıştır.

(2) Mevzuatta, birinci fıkra ile yürürlükten kaldırılan Sanayi Sicil Tebliği (SGM 2014/11)’ne yapılan atıflar, bu Tebliğe yapılmış sayılır.

Geçiş hükümleri

GEÇİCİ MADDE 1- (1) Bu Tebliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce 11 inci madde ile yürürlükten kaldırılan Sanayi Sicil Tebliği (SGM 2014/11) kapsamında düzenlenen ve vizesi devam eden sanayi sicil belgeleri için geçerlilik tarihi vize bitiş tarihidir. Bu belgeler için yıllık işletme cetveli verilmesi durumunda geçerlilik tarihi, vize bitiş süresini kısaltmamak koşuluyla 7 nci maddenin üçüncü fıkrasına göre belirlenir.

(2) Bu Tebliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce, ilk vize başvuru tarihi gelmeyen işletmelerin sanayi sicil belgesi geçerlilik tarihi şunlardır:

a) 15/4/2024-31/12/2025 tarihleri arasında sanayi siciline kayıt olan işletmeler için 2025 yılı yıllık işletme cetveli verme döneminin son günüdür.

b) 1/1/2026-14/4/2026 tarihleri arasında sanayi siciline kayıt olan işletmeler için 2026 yılı yıllık işletme cetveli verme döneminin son günüdür.

(3) Vize yükümlülüğünü yerine getirmemiş işletmeler için sanayi sicil belgesi geçerlilik tarihi 2025 yılı yıllık işletme cetveli verme döneminin son günüdür.

(4) Bu Tebliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce vize başvurusu yapan işletmelerin başvurularının onaylanması durumunda belgelerindeki vize bitiş tarihi, sanayi sicil belgesi geçerlilik tarihidir.

(5) Bu maddede sayılan durumlar dışında kalan işletmeler için sanayi sicil belgesi geçerlilik tarihi, Bakanlık tarafından belirlenir.

Yürürlük

MADDE 12- (1) Bu Tebliğ 15/4/2026 tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 13- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Sanayi ve Teknoloji Bakanı yürütür.

]]> Genel https://www.hukukihaber.net/sanayi-sicil-tebligi-sgm-20264 Wed, 01 Apr 2026 00:00:00 +0300 <![CDATA[Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinde Değişiklik]]> https://www.hukukihaber.net/mahalli-idareler-butce-ve-muhasebe-yonetmeliginde-degisiklik-2026 İçişleri Bakanlığı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından:

MAHALLİ İDARELER BÜTÇE VE MUHASEBE YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK

MADDE 1- 27/5/2016 tarihli ve 29724 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (j) ve (n) bentlerinde yer alan “Maliye” ibareleri “Hazine ve Maliye” şeklinde değiştirilmiş, aynı fıkranın (m) bendinde yer alan “yükümlülükler” ibaresinden sonra gelmek üzere “ile indirim, iade ve iskontolar” ibaresi eklenmiştir.

MADDE 2- Aynı Yönetmeliğin 11 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “Üçüncü ve dördüncü düzeyler Maliye Bakanlığının” ibaresi “Gelir kodları, Bakanlığın” şeklinde “Bakanlıkça” ibaresi “Strateji ve Bütçe Başkanlığınca” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 3- Aynı Yönetmeliğin 43 üncü maddesinin başlığında yer alan “belgeleri” ibaresi “belgesi” şeklinde, aynı maddenin ikinci fıkrasında yer alan “belgeleriyle” ibaresi “belgesi ile” şeklinde, üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde ve dördüncü fıkrasında yer alan “belgelerinin” ibaresi “belgesinin” şeklinde değiştirilmiştir.

“(3) Tüm işlemler “Muhasebe İşlem Fişi” (Örnek: 33) ile muhasebeleştirilir. Kurumların bütçe veya diğer ödemelerinde, bu süreçte görevli ve sorumlu olanların imzalarının bulunduğu, ekinde gerçekleştirme belgelerinin yer aldığı ve muhasebe işlem fişine eklenmesi zorunlu “Ödeme Emri Belgesi” (Örnek:32) düzenlenir. Bu belgelerin elektronik ortamda farklı şekil ve içerikte düzenlenmesine ilişkin hususları belirlemeye Hazine ve Maliye Bakanlığı yetkilidir.”

MADDE 4- Aynı Yönetmeliğin 44 üncü maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“(2) Hazine ve Maliye Bakanlığınca yürütülen muhasebe bilişim sistemini kullanan kurumlar tarafından bu Yönetmeliğe göre tutulması zorunlu olan defterlerin elektronik ortamda tutulmasına ilişkin düzenlemeler Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yapılır.”

MADDE 5- Aynı Yönetmeliğin 45 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “132 Kurumca Verilen Borçlardan Alacaklar Hesabı” satırından sonra gelmek üzere “135 Tek Hazine Kurumlar Hesabından Alacaklar Hesabı” satırı eklenmiş, “257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı (-)” ibaresi “257 Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı (-)” şeklinde değiştirilmiş, “260 Haklar Hesabı” satırından sonra gelmek üzere “263 Ürün ve Teknoloji Geliştirme Giderleri Hesabı” satırı eklenmiş, “268 Birikmiş Amortismanlar Hesabı (-)” ibaresi “268 Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı (-)” şeklinde, “500 Net Değer/Sermaye Hesabı” ibaresi “500 Net Değer Hesabı” şeklinde,“511 Muhasebe Birimleri Arası İşlemler Hesabı” ibaresi “511 Birimler Arası İşlemler Hesabı” şeklinde değiştirilmiş, “600 Gelirler Hesabı” satırından sonra gelmek üzere “61- İndirim, İade ve İskonto Hesapları” ile “610 İndirim, İade ve İskontolar Hesabı” satırları eklenmiş, “94 Özel Tahakkuk Hesapları” ibaresi “94 Değerli Kâğıt ve Özel Tahakkuk Hesapları” şeklinde, “990 Kiraya Verilen Duran Varlıklar Hesabı” ibaresi “990 Kiraya Verilen veya İrtifak Hakkı Tesis Edilen Maddi Duran Varlıkların Kayıtlı Değerleri Hesabı” şeklinde değiştirilmiş, mevcut “990 Kiraya Verilen Duran Varlıklar Hesabı” satırından sonra gelmek üzere “993 Maddi Duran Varlıkların Kira ve İrtifak Hakkı Gelirleri Hesabı” ile “998 Diğer Nazım Hesaplar Hesabı” satırları eklenmiş, aynı fıkrada yer alan “165 Mahsup Dönemine Aktarılan Avans ve Krediler Hesabı”, “834 Geçen Yıl Bütçe Mahsupları Hesabı”, “906 Mahsup Dönemine Aktarılan Kullanılacak Ödenekler Hesabı” ve “907 Mahsup Dönemine Aktarılan Ödenekler Hesabı” satırları yürürlükten kaldırılmış, aynı maddenin üçüncü fıkrasında yer alan “Maliye” ibaresi “Hazine ve Maliye” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 6- Aynı Yönetmeliğin 46 ncı maddesinin birinci fıkrasında yer alan “Maliye” ibaresi “Hazine ve Maliye” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 7- Aynı Yönetmeliğin 50 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan “Maliye” ibaresi “Hazine ve Maliye” şeklinde, (ç) bendinin (1) numaralı alt bendinde yer alan “Maliye” ibaresi “Hazine ve Maliye” şeklinde, (e) bendinin (1) numaralı alt bendinde yer alan “Maliye” ibaresi “Hazine ve Maliye” şeklinde, (g) bendinin (2) numaralı alt bendinde yer alan “Maliye” ibareleri “Hazine ve Maliye” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 8- Aynı Yönetmeliğin 53 üncü maddesinin altıncı fıkrasında yer alan “Maliye” ibaresi “Hazine ve Maliye” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 9- Aynı Yönetmeliğin 56 ncı maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (1) numaralı alt bendinde yer alan “Maliye” ibaresi “Hazine ve Maliye” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 10- Aynı Yönetmeliğin 71 inci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “Maliye” ibaresi “Hazine ve Maliye” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 11- Aynı Yönetmeliğin 73 üncü maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “Maliye” ibaresi “Hazine ve Maliye” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 12- Aynı Yönetmeliğin 91 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (2) numaralı alt bendinde yer alan “600-Gelirler Hesabına” ibaresi “terkinler 630-Giderler Hesabına, tenziller 610-İndirim, İade ve İskontolar Hesabına” şeklinde, (3) numaralı alt bendinde yer alan “630-Giderler Hesabına” ibaresi “terkinler 630-Giderler Hesabına, tenziller 610-İndirim, İade ve İskontolar Hesabına” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 13- Aynı Yönetmeliğin 99 uncu maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (1) numaralı alt bendinde yer alan “bedeli ile net değeri arasındaki” ibareleri “sonucunda ortaya çıkan” şeklinde “257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına” ibaresi “257-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına” şeklinde, aynı fıkranın (b) bendinin (2) numaralı alt bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“2) Diğer faaliyet alacakları hesabında kayıtlı tutarlardan yapılan terkin ve indirimler bu hesaba alacak, terkinler 630-Giderler Hesabına, indirimler 610-İndirim, İade ve İskontolar Hesabına borç kaydedilir.”

MADDE 14- Aynı Yönetmeliğin 100 üncü maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, ikinci fıkrasında yer alan “132 Kurumca Verilen Borçlardan Alacaklar Hesabı” satırından sonra gelmek üzere “135 Tek Hazine Kurumlar Hesabından Alacaklar Hesabı” satırı eklenmiştir.

“(1) Bu hesap grubu, kurumca yasal yetkilere dayanılarak verilen borçlardan bir yıl veya faaliyet dönemi içinde tahsili öngörülen alacaklar ile kamu idarelerinin tek hazine kurumlar hesabı kapsamında Hazine ve Maliye Bakanlığınca değerlendirilen mali kaynaklarından dolayı Hazine ve Maliye Bakanlığından olan alacaklarının izlenmesi için kullanılır.”

MADDE 15- Aynı Yönetmeliğin 102 nci maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki maddeler eklenmiştir.

“135 Tek hazine kurumlar hesabından alacaklar hesabı

Hesabın niteliği

MADDE 102/A- (1) Tek hazine kurumlar hesabından alacaklar hesabı, kamu idarelerinin tek hazine kurumlar hesabı kapsamında Hazine ve Maliye Bakanlığınca değerlendirilen mali kaynaklarından dolayı Hazine ve Maliye Bakanlığından olan alacaklarının izlenmesi için kullanılır.

Hesaba ilişkin işlemler

MADDE 102/B- (1) Kaynakları tek hazine kurumlar hesabı kapsamında değerlendirilen kamu idarelerinin muhasebe birimlerince Hazine hesaplarına aktarılan tutarlar ve ödemelerden iadeler, tek hazine kurumlar hesabından kurum tek idare hesaplarına yapılan aktarımlar ile genel bütçeden transfer niteliğinde aktarım yapılan kamu idarelerine yönelik olarak tahakkuka bağlanan ve Hazine ve Maliye Bakanlığınca ilgili idareye aktarımı onaylanan tutarların ilgili idarece takibi amacıyla bu hesap kullanılır.

(2) Tek hazine kurumlar hesabı kapsamında gerçekleştirilen işlemler için bu hesabın ilgili yardımcı hesap kodları kullanılır. İlgili idarelerin gelir ve gider bütçelerine yönelik nakit hareketleri ile ilgili mevzuatı uyarınca ilgili idareye verilen yetki doğrultusunda açılan özel hesaplara ilişkin nakit hareketleri farklı yardımcı hesap kodlarında takip edilir.

Hesabın işleyişi

MADDE 102/C- (1) Tek hazine kurumlar hesabından alacaklar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir:

a) Borç

1) Muhasebe birimlerinin ilgili kurum hesaplarından tek hazine kurumlar hesabına yapacakları aktarım tutarları ile kurum hesaplarına yapılan aktarımlardan Tek Hazine Kurumlar Hesabına iadeler bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir.

2) Genel bütçeden transfer niteliğinde aktarım yapılan kamu idarelerine yönelik olarak Hazine ve Maliye Bakanlığınca onaylanan transfer niteliğindeki nakit aktarım tutarları kurumların muhasebe birimlerince bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir.

b) Alacak

1) Tek hazine kurumlar hesabından kurum tek idare hesabına aktarılan tutarlar bu hesaba alacak, ilgili hesaplara borç kaydedilir.

2) Tek Hazine Kurumlar Hesabına aktarılan gelir fazlası niteliğindeki transferler genel bütçeye gelir kaydedildiğinde bu hesaba alacak, ilgili hesaplara borç kaydedilir.”

MADDE 16- Aynı Yönetmeliğin 114 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“MADDE 114- (1) Stoklar hakkında, 9/10/2024 tarihli ve 9014 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla yürürlüğe konulan Taşınır Mal Yönetmeliği hükümlerine ve bu maddeye göre işlem yapılır.

(2) Stoklar, maliyet bedeliyle hesaplara alınır. Maliyet bedeline, stokların elde edilmesi ve depolanacağı yere kadar getirilmesi için faiz hariç yapılan her türlü giderler ilave edilir. Bağış veya hibe olarak edinilen stoklar varsa bilinen değeri, yoksa ilgili mevzuatına göre değerlemesi yapıldıktan sonra tespit edilen değeri üzerinden hesaplara alınır. Stoklar, kullanıldıklarında veya tüketildiklerinde giderler hesabına kaydedilerek ilgili hesaplardan çıkarılır. Enflasyon düzeltmesi sonucu oluşan farklar maliyet bedeline eklenir.

(3) Dönem sonlarında, kurumlara ait ticari malların net gerçekleşebilir değerleri tespit edilir. Net gerçekleşebilir değer; olağan iş akışı içerisinde tahmini satış fiyatından, tahmini tamamlanma maliyetleri ve satışı gerçekleştirmek için gerekli tahmini satış giderleri toplamının düşülmesiyle elde edilen tutardır. Tespit edilen tutarlar maliyet bedeliyle dönem sonlarında karşılaştırılır ve düşük olanı üzerinden kayıtlar güncellenir. Net gerçekleşebilir değer üzerinden kayıtların güncellenmesi karşılık ayırmak suretiyle gerçekleştirilir.

(4) Satın alma suretiyle edinilen stokların giriş işlemleri için düzenlenen varlık işlem fişlerinin bir nüshası ödeme emri belgesi ekinde muhasebe birimine gönderilir. Diğer şekillerde edinilen stokların girişleri için düzenlenen varlık işlem fişlerinin birer nüshasının, düzenleme tarihini takip eden on gün içinde ve her durumda malî yıl sona ermeden önce muhasebe birimine gönderilmesi ve muhasebeleştirilmesi zorunludur.

(5) Stokların çıkışı ve muhtelif harcama birimlerinin ambarları arasındaki devir işlemleri, ilgili harcama birimince düzenlenen varlık işlem fişleri ile muhasebe birimine bildirilir ve hesaplara kaydedilir. Ancak, “150-İlk Madde ve Malzeme Hesabı”nda izlenen tüketim malzemelerinden kullanılmış olanların, bir aylık dönemler itibarıyla varlık işlem fişlerindeki çıkışları gösteren onaylı bir liste ile en geç ilgili dönemin son iş günü mesai bitimine kadar muhasebeleştirilmesi zorunludur.

(6) Stoklara ilişkin enflasyon düzeltmesi işlemleri;

a) Kapsamdaki idarelerin stokları, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenecek esas ve usullere göre enflasyon düzeltmesine tabi tutulur.

b) Stoklar hesap grubunda yer alan değerler, basit ortalama yöntem kullanılmak suretiyle hesaplanan dönem ortalama düzeltme katsayısı kullanılarak düzeltme işlemine tabi tutulur.

c) Enflasyon düzeltmesi neticesinde doğacak değer artışları ilgili stok hesabına, karşılıkları enflasyon düzeltmesi hesabına kaydedilir.

ç) Stokların enflasyon düzeltmesi işlemleri ilgili birimce yapılarak kayıtlara alınmak üzere muhasebe birimine gönderilir.

(7) Zorunlu ve işin niteliğinden kaynaklanan hâller dışında stokların çıkış kayıtları, ambarlara girişlerindeki öncelik sırası dikkate alınarak “ilk giren-ilk çıkar” esasına göre ve maliyet bedelleri üzerinden yapılır.

(8) İdarelerce üretilen mamullerin kendi tüketimlerinde kullanılması hâlinde, gerçeğe uygun değerleri üzerinden bütçelerine gelir ve gider kaydedilir.

(9) Kırılma, bozulma veya eskime gibi nedenlerle kullanılamayacak veya tüketilemeyecek hale gelen stoklar, diğer stoklar hesabına aktarılır. Stokların miktar ve değerlerinde, kaybolma, çalınma, yanma, kırılma, bozulma gibi nedenlerle ortaya çıkan eksilmeler ilgili harcama biriminin taşınır kayıt ve kontrol yetkilisi ve harcama yetkilisince muhasebe birimine bildirilir. Bunun üzerine muhasebe birimince kayıtlar güncellenir.

(10) Stoklar hesap grubunda yer alan hesaplara kayıt yapılırken yardımcı hesap kodları ile birlikte bütçe sınıflandırmasında yer alan program, kurumsal ve finansman kodları da kullanılır.

(11) Aynı bütçeli kurumun harcama birimleri arasındaki stok aktarmaları, muhasebe işlem fişi düzenlenmek suretiyle muhasebe kaydı ile yapılır. Farklı kurumlar arasındaki stok aktarmaları gelir ve gider hesaplarına, aynı kuruma bağlı harcama birimleri arasındaki stok aktarmaları birimler arası işlemler hesabına kaydedilmek suretiyle yapılır.

(12) Stoklar hesap grubunun işleyişine ilişkin bu Yönetmelikte yer verilmeyen hususlarda Hazine ve Maliye Bakanlığınca genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri için yapılan düzenlemeler esas alınır.”

MADDE 17- Aynı Yönetmeliğin 115 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“MADDE 115- (1) İlk madde ve malzeme hesabı; kamu idarelerince üretimde veya diğer faaliyetlerde kullanılmak ya da tüketilmek üzere edinilen tüketim malzemeleri ile hammadde, yardımcı madde, ambalaj malzemesi ve diğer malzemelerin izlenmesi için kullanılır.”

MADDE 18- Aynı Yönetmeliğin 116 ncı maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (2) numaralı alt bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, aynı bende aşağıdaki alt bentler eklenmiş, (b) bendinin (1) numaralı alt bendinde yer alan “kamu idaresinin” ibaresi “kurumun” şeklinde değiştirilmiş, aynı bende aşağıdaki alt bentler eklenmiştir.

“2) Bağış ve yardım şeklinde bedelsiz olarak edinilen stoklar tespit edilen değerleri üzerinden bu hesaba borç, şartlı bağış ve yardım olarak edinilenler 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabına, diğerleri 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.”

“5) İlk madde ve malzeme hesabında kayıtlı stoklardan kurumların birbirleri arasında bedelsiz olarak devredilenler, devir alan muhasebe birimlerince kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba borç ve 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.

6) Kurumlarca satılan mallardan iade edilen tutarlar, bir taraftan satış bedeli üzerinden 610-İndirim, İade ve İskontolar Hesabına borç, ödenmesi gereken tutar 100-Kasa Hesabı veya 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan 810-Bütçe Gelirlerinden Ret ve İadeler Hesabına borç, 805-Gelir Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir. Aynı zamanda maliyet bedeli üzerinden bu hesaba borç, 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.”

“6) Bağış ve yardım şeklinde edinilen ilk madde ve malzeme tutarlarından kullanılmadığı veya amaç dışı kullanıldığı için geri istenilenler, kayıtlı değeri üzerinden bu hesaba alacak, şartlı bağış ve yardım olarak edinilenler 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabına, diğerleri 630-Giderler Hesabına borç kaydedilir.

7) Satın alınan ilk madde ve malzemelerden yapılan iade tutarları bir taraftan bu hesaba alacak, 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç; diğer taraftan 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedilir.”

MADDE 19- Aynı Yönetmeliğin 120 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (2) numaralı alt bendi aşağıdaki şekilde, (b) bendinin (3) numaralı alt bendinde yer alan “kamu idarelerine” ibaresi “kurumlara” şeklinde değiştirilmiştir.

“2) Bağış ve yardım şeklinde bedelsiz olarak edinilen diğer stoklar tespit edilen değerleri üzerinden bu hesaba borç, şartlı bağış ve yardım olarak edinilenler 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabına, diğerleri 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.”

MADDE 20- Aynı Yönetmeliğin 123 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan “mahsup dönemine aktarılan avans ve” ibaresi yürürlükten kaldırılmış; üçüncü fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra eklenmiş; diğer fıkra buna göre teselsül ettirilmiş; mevcut dördüncü fıkrasında yer alan “165 Mahsup Dönemine Aktarılan Avans ve Krediler Hesabı” ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır.

“(4) Ön ödemeler hesap grubunda yer alan bütçe dışı avans ve krediler hesabı hariç diğer hesaplara kayıt yapılırken yardımcı hesap kodları ile birlikte bütçe sınıflandırmasında yer alan program, kurumsal ve finansman kodları da kullanılır.”

MADDE 21- Aynı Yönetmeliğin 126 ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendi yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 22- Aynı Yönetmeliğin 129 uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendi yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 23- Aynı Yönetmeliğin 132 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (2) numaralı alt bendinde yer alan “ödeme emri” ibaresinden sonra gelmek üzere “belgesi esas alınarak oluşturulacak muhasebe işlem fişi” ibaresi eklenmiştir.

MADDE 24- Aynı Yönetmeliğin 136 ncı, 137 nci ve 138 inci maddeleri yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 25- Aynı Yönetmeliğin 145 inci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “Maliye” ibaresi “Hazine ve Maliye” şeklinde değiştirilmiş, aynı maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“(4) Gelecek aylara ait giderler hesabına kayıt yapılırken yardımcı hesap kodları ile birlikte bütçe sınıflandırmasında yer alan program, kurumsal ve finansman kodları da kullanılır.”

MADDE 26- Aynı Yönetmeliğin 154 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (1) numaralı alt bendinde yer alan “Kurumların katma değer vergisi tahsilatı yaptıkları faaliyetleri ile ilgili” ibaresi “Katma değer vergisi mükellefi olan kamu idarelerinin, yaptıkları vergiye tabi” şeklinde değiştirilmiş ve aynı bende aşağıdaki alt bentler eklenmiştir.

“2) Mal ve hizmet satışlarında sonradan yapılan iskontolara ilişkin olarak lehine iskonto yapılanlarca düzenlenecek faturalara istinaden iskonto tutarı üzerinden hesaplanan katma değer vergisi bu hesaba, iskonto tutarı 610-İndirim, İade ve İskontolar Hesabına borç, toplam tutar 100-Kasa Hesabı veya 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara alacak kaydedilir. Aynı zamanda katma değer vergisi hariç tutar 810-Bütçe Gelirlerinden Ret ve İadeler Hesabına borç, 805-Gelir Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.

3) Satılan mallardan iade edilen tutarlar, bir taraftan satış iadesi için düzenlenen faturada gösterilen katma değer vergisi bu hesaba, mal bedeli 610-İndirim, İade ve İskontolar Hesabına borç, 100-Kasa Hesabı veya 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara alacak diğer taraftan katma değer vergisi hariç tutar 810-Bütçe Gelirlerinden Ret ve İadeler Hesabına borç, 805-Gelir Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir. Aynı zamanda iade edilen mal maliyet bedeli üzerinden ilgili hesaba borç, 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.”

MADDE 27- Aynı Yönetmeliğin 165 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendinde yer alan “Hesabı” ibaresi yürürlükten kaldırılmış, aynı bendin (2) numaralı alt bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“2) Tahakkuktan yapılan terkin ve tenziller bu hesaba alacak, terkinler 630-Giderler Hesabına, tenziller 610-İndirim, İade ve İskontolor Hesabına borç kaydedilir.”

MADDE 28- Aynı Yönetmeliğin 171 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (1) numaralı alt bendinde yer alan “bedeli ile net değeri arasındaki” ibareleri “satış sonucunda ortaya çıkan” şeklinde değiştirilmiş, aynı alt bentte yer alan “257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına” ibaresi “257-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına” şeklinde değiştirilmiş; aynı fıkranın (b) bendinin (2) numaralı alt bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“2) Tahakkuktan yapılan terkin ve indirimler bu hesaba alacak, terkinler 630-Giderler Hesabına, indirimler 610-İndirim, İade ve İskontolor Hesabına borç kaydedilir.”

MADDE 29- Aynı Yönetmeliğin 177 nci maddesine birinci fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkralar eklenmiş ve diğer fıkra buna göre teselsül ettirilmiştir.

“(2) Malî duran varlıklar hesap grubunda yer alan hesaplara kayıt yapılırken yardımcı hesap kodları ile birlikte bütçe sınıflandırmasında yer alan program, kurumsal ve finansman kodları da kullanılır.

(3) Malî duran varlıklar öz kaynak yöntemine göre muhasebeleştirilir. Bu yönteme göre mali duran varlıklar gerçeğe uygun değeri gösteren edinim tarihindeki maliyet bedeli ile kayıtlara alınır. Edinim tarihinden sonra, kurumun yatırım yaptığı kuruluşun öz kaynaklarında meydana gelen değişikliklerin kurum payına düşen kısmı düzeltilir.

(4) Sermayesine sonradan katılım sağlanan veya sahiplik payının sonradan artırıldığı kuruluşlara sermaye olarak ödenen tutarların bu kuruluşun öz kaynak hesaplarında yer alan nominal tutarın üzerinde olması durumunda fazla ödenen tutarlar için ilgili mali duran varlık hesabının ayrı bir yardımcı hesabına kayıt yapılabilir. Bu durum, sermayesine iştirak edilen kuruluşlara nakdi veya ayni sermaye şeklindeki katılımların, bu kuruluşların öz kaynak hesaplarında karşılık olarak yer alan tutarlarla eşit olması kuralına aykırılık teşkil etmez.”

MADDE 30- Aynı Yönetmeliğin 179 uncu maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine birinci cümlesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki cümle eklenmiş, aynı bentte yer alan “Değerleme” ibaresi “Değer” şeklinde değiştirilmiştir.

“Bu kayıt için esas alınacak gerçeğe uygun değer ise edinim tarihindeki maliyet bedelidir.”

MADDE 31- Aynı Yönetmeliğin 180 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine aşağıdaki alt bent eklenmiş, aynı fıkranın (b) bendine aşağıdaki alt bent eklenmiştir.

“4) Malî kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabında kayıtlı yabancı para cinsinden tutarların ay sonlarında, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden veya ilgili döviz kuru üzerinden değerlemesi yapıldığında kur artış tutarları bu hesaba borç, 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.”

“3) Malî kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabında kayıtlı yabancı para cinsinden tutarların ay sonlarında, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden veya ilgili döviz kuru üzerinden değerlemesi yapıldığında kur azalışları bu hesaba alacak, 630-Giderler Hesabına borç kaydedilir.”

MADDE 32- Aynı Yönetmeliğin 182 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine birinci cümlesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki cümle eklenmiştir.

“Bu kayıt için esas alınacak gerçeğe uygun değer ise edinim tarihindeki maliyet bedelidir.”

MADDE 33- Aynı Yönetmeliğin 185 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine aşağıdaki alt bent eklenmiş, aynı fıkranın (b) bendine aşağıdaki alt bent eklenmiştir.

“2) İlgili mali duran varlık hesabında kayıtlı yabancı para cinsinden tutarların ay sonlarında, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden veya ilgili döviz kuru üzerinden değerlemesi yapıldığında, henüz yerine getirilmemiş taahhüt tutarları varsa bu tutarlar esas alınarak ortaya çıkan kur artışları bu hesaba alacak, 630-Giderler Hesabına borç kaydedilir.”

“3) İlgili mali duran varlık hesabında kayıtlı yabancı para cinsinden tutarların ay sonlarında, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden veya ilgili döviz kuru üzerinden değerlemesi yapıldığında, henüz yerine getirilmemiş taahhüt tutarları varsa bu tutarlar esas alınarak ortaya çıkan kur azalışları bu hesaba borç, 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.”

MADDE 34- Aynı Yönetmeliğin 186 ncı maddesinin birinci fıkrasında yer alan “ile” ibaresi yürürlükten kaldırılmış, “birikmiş amortismanların” ibaresi “birikmiş amortismanları ile ayrılan değer düşüklüğü karşılıklarının” şeklinde değiştirilmiş, ikinci fıkrasında yer alan “257-Birikmiş Amortismanlar Hesabı (-)” ibaresi “257-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı (-)” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 35- Aynı Yönetmeliğin 187 nci maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendine aşağıdaki alt bentler eklenmiş, aynı fıkranın (b) bendinin (1) numaralı alt bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, (c) bendinin (1) numaralı alt bendi ile (ç) bendinin (2) numaralı alt bendinde yer alan “Maliye” ibareleri “Hazine ve Maliye” şeklinde değiştirilmiş, aynı fıkraya (ç) bendinden sonra gelmek üzere aşağıdaki bent eklenmiş ve diğer bent buna göre teselsül ettirilmiş, mevcut (d) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“7) Üzerinde başka bir maddi duran varlık bulunan arsalar ile yapılar ayrı ayrı muhasebeleştirilir.

8) Maddi duran varlıklar hesap grubunda yer alan hesaplara kayıt yapılırken yardımcı hesap kodları ile birlikte bütçe sınıflandırmasında yer alan program, kurumsal ve finansman kodları da kullanılır.

9) Maddi duran varlıklar hesap grubunun işleyişine ilişkin bu Yönetmelikte yer verilmeyen hususlarda Hazine ve Maliye Bakanlığınca genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri için yapılan düzenlemeler esas alınır.”

“1) Bütçeye gider kaydıyla edinilen yapılmakta olan yatırımlara ilişkin ödeneklerin, bütçenin ekonomik sınıflandırmasındaki Sermaye Giderleri bölümüne ait olması gerekir. Yapılmakta olan yatırımlar hesabında izlenen maddi duran varlıklar, geçici kabul işlemi tamamlandıktan sonra ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılır. Geçici kabulün tamamlandığı tarih, 31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 44 üncü maddesine göre geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihtir. Yapılmakta olan yatırımlar hesabında izlenen her bir iş için proje numarasıyla ayrı bir taahhüt kartı tutulur. Yapılmakta olan yatırımlar hesabı, maddi duran varlık çeşitlerine göre bölümlenmekle birlikte, proje bazında raporlanır. Bu hesapta kayıtlı tutarlar, girişilen taahhütler için fiyat farkı ve katma değer vergisi ödemeleri dâhil yapılan toplam ödemeleri gösterir.”

“d) Maddi duran varlıkların değer düşüklüğü karşılığı işlemleri;

1) Maddi duran varlıklardan, gelecekte ekonomik fayda veya hizmet sunumu potansiyelinde, amortisman ya da itfa suretiyle oluşacak kaybın üzerinde bir kaybın oluşması durumunun kurumca tespit edilmesi halinde değer düşüklüğü karşılığı ayrılır.

2) Değer düşüklüğü karşılığı, nakit üretmeyen maddi duran varlığın geri kazanılabilir hizmet tutarı ya da nakit üreten maddi duran varlığın geri kazanılabilir tutarı ile net defter değeri karşılaştırılarak ayrılır.

3) Geri kazanılabilir hizmet tutarı ya da geri kazanılabilir tutar, varlığın satış maliyetleri düşülmüş gerçeğe uygun değeri ile kullanım değerinin karşılaştırılması sonucunda bulunan yüksek değeri ifade eder.

4) Kullanım değeri ise nakit üreten varlıklar için gelecekte elde edilmesi beklenen nakit akışlarının bugünkü değeri, nakit üretmeyen varlıklarda ise varlığın kalan hizmet potansiyelinin bugünkü değeridir.

5) Varlığın satış maliyetleri düşülmüş gerçeğe uygun değeri ya da kullanım değerinden herhangi birinin defter değerini aşması durumunda karşılaştırma yapılmasına ve karşılık ayrılmasına gerek yoktur.”

“e) Maddi duran varlıkların satılması

1) Amortisman ve değer düşüklüğü karşılığı ayrılmış olan varlıkların net değeri, kayıtlı değerden ayrılmış amortismanlar ile değer düşüklüğü karşılığı düşüldükten sonra kalan tutardır. Devir ve trampa satış hükmündedir. Maddi duran varlıkların satış işlemleri sırasında; amortismana tabi olanlarda net değeri, diğerlerinde kayıtlı değeri ile satış bedeli arasında fark olması durumunda, öncelikle oluşan olumlu veya olumsuz fark, ilgili varlık hesabı ve gelir veya gider hesaplarına kaydedilerek satış işlemi muhasebeleştirilir. Taksitle satılan maddi duran varlıkların peşin satış fiyatı ile taksitli satış fiyatı arasındaki fark faiz geliri olarak muhasebeleştirilir.”

MADDE 36- Aynı Yönetmeliğin 188 inci maddesinde yer alan “kamu idarelerinin” ibaresi “kurumların” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 37- Aynı Yönetmeliğin 189 uncu maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (2) numaralı alt bendinde yer alan “500-Net Değer/Sermaye Hesabına” ibaresi “500-Net Değer Hesabına” şeklinde değiştirilmiş, (3) numaralı alt bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş,aynı bende aşağıdaki alt bent eklenmiş, (b) bendinin (3) numaralı alt bendi yürürlükten kaldırılmış, aynı bendin (4) numaralı alt bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“3) Bedelsiz olarak kuruma intikal eden arsa ve araziler tespit edilen değerleri üzerinden bu hesaba borç, şartlı bağış ve yardım olarak edinilenler ilgisine göre 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı ya da 480-Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabına, diğerleri 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.”

“7) Kurum alacaklarına karşılık edinilen arsa ve araziler, tespit edilen değerleri üzerinden bir taraftan bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak; diğer taraftan 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç, 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak kaydedilir.”

“4) Bağış ve yardımlar dolayısıyla edinilen bu hesapta kayıtlı arsa ve arazilerden, kullanılmadığı veya amaç dışı kullanıldığı için geri istenilenler, kayıtlı değeri üzerinden bu hesaba alacak, gelirler hesabına aktarılmamış gelecek aylara ya da yıllara ait gelirler hesaplarında yer alan tutarlar ilgili hesaplara, aradaki fark 630-Giderler Hesabına borç kaydedilir.”

MADDE 38- Aynı Yönetmeliğin 191 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“MADDE 191- (1) Yeraltı ve yerüstü düzenleri hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir:

a) Borç

1) Bütçeye gider kaydıyla gerçekleştirilip, yapılmakta olan yatırımlar hesabında izlenen yeraltı ve yer üstü düzenlerine ilişkin tutarlar yatırımın tamamlanıp geçici kabulün yapılması ile birlikte, bu hesaba borç, 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına alacak kaydedilir.

2) Bu hesapta kayıtlı yeraltı ve yerüstü düzenlerinin iyileştirilmesi, ömrünün uzatılması veya veriminin arttırılmasına ilişkin olarak bütçeye gider kaydıyla yapılan harcama tutarları, bir taraftan bu hesaba borç, 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.

3) Bedelsiz olarak kuruma intikal eden yeraltı ve yerüstü düzenleri tespit edilen değerleri üzerinden bu hesaba üzerinde bulunduğu arsa tespit edilen değeri üzerinden 250-Arazi ve Arsalar Hesabına borç, şartlı bağış ve yardım olarak edinilenler ilgisine göre 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı ya da 480-Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabına, diğerleri 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.

4) Yeraltı ve yerüstü düzenleri hesabında kayıtlı tutarların yılsonunda enflasyon düzeltmesine tabi tutulması sonucu varlığın değerinde ortaya çıkan artışlar bu hesaba borç, 698-Enflasyon Düzeltmesi Hesabına alacak kaydedilir.

5) Tahsise konu edilen yeraltı ve yerüstü düzenleri tahsis edilen kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince kayıtlı değeri üzerinden bu hesaba, üzerinde bulunduğu arsanın kayıtlı değeri 250-Arazi ve Arsalar Hesabına borç, 500-Net Değer Hesabına alacak kaydedilir. Ayrıca, varlığa ilişkin ayrılmış amortisman tutarı 500-Net Değer Hesabına borç, 257-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına alacak kaydedilir.

6) Tahsis edilen yeraltı ve yerüstü düzenlerinden tahsisi kaldırılanlar maliki kurumun muhasebe birimince kayıtlı değeri üzerinden bu hesaba, üzerinde bulunduğu arsanın kayıtlı değeri 250-Arazi ve Arsalar Hesabına borç, 500-Net Değer Hesabına alacak kaydedilir.

7) Kurum alacaklarına karşılık intikal eden yeraltı ve yerüstü düzenleri intikale esas değerleri üzerinden bir taraftan bu hesaba, üzerinde bulunduğu arsa intikale esas değeri üzerinden 250-Arazi ve Arsalar Hesabına borç, ilgili hesaplara alacak; diğer taraftan 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç, 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak kaydedilir.

b) Alacak

1) Satılan yeraltı ve yerüstü düzenleri, bir taraftan kayıtlı değeri bu hesaba, üzerinde bulunduğu arsanın kayıtlı değeri 250-Arazi ve Arsalar Hesabına, satış işlemi sonucunda ortaya çıkan olumlu fark 600-Gelirler Hesabına alacak, satış bedeli 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara, yeraltı ve yerüstü düzenlerinin ayrılmış olan amortisman tutarı 257-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına, satış işlemi sonucunda ortaya çıkan olumsuz fark 630-Giderler Hesabına borç; diğer taraftan satış bedeli 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedilir.

2) Taksitle satılan yeraltı ve yerüstü düzenlerinin, kayıtlı değeri bu hesaba, üzerinde bulunduğu arsanın kayıtlı değeri 250-Arazi ve Arsalar Hesabına, satış işlemi sonucunda ortaya çıkan olumlu fark 600-Gelirler Hesabına alacak, satış bedelinden doğan alacaklar ilgisine göre 127-Diğer Faaliyet Alacakları Hesabı veya 227-Diğer Faaliyet Alacakları Hesabına, yeraltı ve yerüstü düzenlerinin ayrılmış olan amortisman tutarı 257-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına, satış işlemi sonucunda ortaya çıkan olumsuz fark 630-Giderler Hesabına borç kaydedilir.

3) Kurumca diğer kamu idarelerine bedelsiz olarak devredilen yeraltı ve yerüstü düzenleri kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba, üzerinde bulunduğu arsanın kayıtlı değeri 250-Arazi ve Arsalar Hesabına alacak, yeraltı ve yerüstü düzenleri için ayrılmış olan amortisman tutarı 257-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına, kalanı 630-Giderler Hesabına borç kaydedilir.

4) Geçici kabulü yapılarak yapılmakta olan yatırımlar hesabından bu hesaba aktarılan varlıklara ilişkin olarak yapılan kesin kabul sonucunda yükleniciden alacaklı olunması durumunda, söz konusu tutar bu hesaba alacak, tahsilinde bütçeye gelir kaydedilmek üzere 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına borç kaydedilir.

5) Bağış ve yardımlar dolayısıyla edinilen bu hesapta kayıtlı yeraltı ve yerüstü düzenlerinden, kullanılmadığı veya amaç dışı kullanıldığı için geri istenilenler, kayıtlı değeri üzerinden bu hesaba, üzerinde bulunduğu arsanın kayıtlı değeri 250-Arazi ve Arsalar Hesabına alacak, yeraltı ve yerüstü düzenleri için ayrılmış olan amortisman tutarı 257-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına, gelirler hesabına aktarılmamış gelecek aylara ya da yıllara ait gelirler hesaplarında yer alan tutarlar ilgili hesaplara, aradaki fark 630-Giderler Hesabına borç kaydedilir.

6) Tahsise konu edilen yeraltı ve yerüstü düzenleri tahsis eden kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince kayıtlı değer üzerinden bu hesaba, üzerinde bulunduğu arsanın kayıtlı değeri 250-Arazi ve Arsalar Hesabına alacak, 500-Net Değer Hesabına borç kaydedilir. Ayrıca, yeraltı ve yerüstü düzenleri için ayrılmış amortisman tutarı 500-Net Değer Hesabına alacak, 257-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına borç kaydedilir.

7) Tahsisli kullanılan yeraltı ve yerüstü düzenlerinden tahsisi kaldırılanlar tahsisli kullanan kamu idaresinin muhasebe birimince bu hesaba, üzerinde bulunduğu arsanın kayıtlı değeri 250-Arazi ve Arsalar Hesabına alacak, 500-Net Değer Hesabına borç kaydedilir.”

MADDE 39- Aynı Yönetmeliğin 193 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“MADDE 193- (1) Binalar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir:

a) Borç

1) Bütçeye gider kaydıyla satın alınan binaların maliyet bedeli bir taraftan bu hesaba, üzerinde bulunduğu arsa maliyet bedeli üzerinden 250-Arazi ve Arsalar Hesabına borç, kesintiler ilgili hesaplara, ödenmesi gereken tutar 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.

2) Bütçeye gider kaydıyla gerçekleştirilip yapılmakta olan yatırımlar hesabında izlenen bina yapımına ilişkin tutarlar binanın geçici kabulün yapılması ile birlikte, bu hesaba borç, 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına alacak kaydedilir.

3) Bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden önce mevcut olan kurum malı binalardan envanteri yapılanların tespit edilen değerleri bu hesaba borç, 500-Net Değer Hesabına alacak kaydedilir.

4) Bedelsiz olarak kuruma intikal eden binalar, tespit edilen değerleri üzerinden bu hesaba, üzerinde bulunduğu arsa tespit edilen değeri üzerinden 250-Arazi ve Arsalar Hesabına borç, şartlı bağış ve yardım olarak edinilenler ilgisine göre 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı ya da 480-Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabına, diğerleri 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.

5) Binalar hesabında kayıtlı tutarların yıl sonunda enflasyon düzeltmesine tabi tutulması sonucu varlığın değerinde ortaya çıkan artışlar bu hesaba borç, 698-Enflasyon Düzeltmesi Hesabına alacak kaydedilir.

6) Tahsise konu edilen binalar tahsis edilen kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince kayıtlı değeri üzerinden bu hesaba, üzerinde bulunduğu arsanın kayıtlı değeri 250-Arazi ve Arsalar Hesabına borç, 500-Net Değer Hesabına alacak kaydedilir. Ayrıca, varlığa ilişkin ayrılmış amortisman tutarı 500-Net Değer Hesabına borç, 257-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına alacak kaydedilir.

7) Tahsis edilen binalardan tahsisi kaldırılanlar maliki kurumun muhasebe birimince kayıtlı değeri üzerinden bu hesaba, üzerinde bulunduğu arsanın kayıtlı değeri 250-Arazi ve Arsalar Hesabına borç, 500-Net Değer Hesabına alacak kaydedilir.

8) Binalar hesabında kayıtlı binaların iyileştirilmesi, ömrünün uzatılması veya veriminin arttırılmasına ilişkin olarak bütçeye gider kaydıyla yapılan harcama tutarları, bir taraftan bu hesaba borç, 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.

9) Kurum alacaklarına karşılık intikal eden binalar intikale esas değerleri üzerinden bir taraftan bu hesaba, üzerinde bulunduğu arsa intikale esas değeri üzerinden 250-Arazi ve Arsalar Hesabına borç, ilgili hesaplara alacak; diğer taraftan 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç, 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak kaydedilir.

b) Alacak

1) Satılan binaların, bir taraftan kayıtlı değeri bu hesaba, üzerinde bulunduğu arsanın kayıtlı değeri 250-Arazi ve Arsalar Hesabına, satış işlemi sonucunda ortaya çıkan olumlu fark 600-Gelirler Hesabına, mevzuatı gereğince diğer kamu idareleri adına ayrılan paylar 363-Kamu İdareleri Payları Hesabına alacak, satış bedeli 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara, binalar için ayrılmış olan amortisman tutarları 257-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına, satış sonucunda ortaya çıkan olumsuz fark ve mevzuatı gereğince diğer kamu idareleri adına ayrılan paylar 630-Giderler Hesabına borç; diğer taraftan satış bedelinden bütçeye gelir kaydedilmesi gereken tutar 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedilir.

2) Taksitle satılan binaların, kayıtlı değeri bu hesaba, üzerinde bulunduğu arsanın kayıtlı değeri 250-Arazi ve Arsalar Hesabına, satış sonucunda ortaya çıkan olumlu fark 600-Gelirler Hesabına alacak, satış bedelinden tahsilinde bütçeye gelir kaydedilmesi gereken tutarlardan doğan alacaklar ilgisine göre 127-Diğer Faaliyet Alacakları Hesabı veya 227-Diğer Faaliyet Alacakları Hesabına, binalar için ayrılmış olan amortisman tutarları 257-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına, satış sonucunda ortaya çıkan olumsuz fark ve mevzuatı gereği diğer kamu idarelerine ayrılması gereken paylar 630-Giderler Hesabına borç kaydedilir.

3) Kurumca diğer kamu idarelerine bedelsiz olarak devredilen binalar kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba, üzerinde bulunduğu arsanın kayıtlı değeri 250-Arazi ve Arsalar Hesabına alacak, binalar için ayrılmış olan amortisman tutarı 257-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına kalanı 630-Giderler Hesabına borç kaydedilir.

4) Geçici kabulü yapılarak yapılmakta olan yatırımlar hesabından bu hesaba aktarılan varlıklara ilişkin olarak yapılan kesin kabul sonucunda yükleniciden alacaklı olunması durumunda, alacak tutarı tahsilinde bütçeye gelir kaydedilmek üzere bu hesaba alacak, 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına borç kaydedilir.

5) Bağış ve yardımlar dolayısıyla edinilen bu hesapta kayıtlı binalardan, kullanılmadığı veya amaç dışı kullanıldığı için geri istenilenler, kayıtlı değeri üzerinden bu hesaba, üzerinde bulunduğu arsanın kayıtlı değeri 250-Arazi ve Arsalar Hesabına alacak, ayrılmış olan amortisman tutarı 257-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına, gelirler hesabına aktarılmamış gelecek aylara ya da yıllara ait gelirler hesaplarında yer alan tutarlar ilgili hesaplara, aradaki fark 630-Giderler Hesabına borç kaydedilir.

6) Her ne surette olursa olsun yıkılarak bina olma vasfı ortadan kalkan binalar kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba alacak, ayrılan amortisman tutarı 257-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına, borç kaydedilir.

7) Tahsise konu edilen binalar tahsis eden kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince kayıtlı değer üzerinden bu hesaba, üzerinde bulunduğu arsanın kayıtlı değeri 250-Arazi ve Arsalar Hesabına alacak, 500-Net Değer Hesabına borç kaydedilir. Ayrıca, binalara ilişkin ayrılmış amortisman tutarı 500-Net Değer Hesabına alacak, 257-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına borç kaydedilir.

8) Tahsisli kullanılan binalardan tahsisi kaldırılanlar tahsisli kullanan kamu idaresinin muhasebe birimince bu hesaba, üzerinde bulunduğu arsanın kayıtlı değeri 250-Arazi ve Arsalar Hesabına alacak, 500-Net Değer Hesabına borç kaydedilir.”

MADDE 40- Aynı Yönetmeliğin 195 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“MADDE 195- (1) Tesis, makine ve cihazlar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir:

a) Borç

1) Bütçeye gider kaydıyla gerçekleştirilip yapılmakta olan yatırımlar hesabına yansıtılan tesis, makine ve cihazlara ilişkin tutarlar, yatırımın tamamlanıp geçici kabulünün yapılması ile birlikte, bu hesaba borç, 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına alacak kaydedilir.

2) Bütçeye gider kaydıyla satın alınan tesis, makine ve cihazların tutarı bir taraftan bu hesaba borç, kesintiler ilgili hesaplara, ödenmesi gereken tutar 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.

3) Bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden önce mevcut olan kurum malı tesis, makine ve cihazlardan envanteri yapılanlar tespit edilen değerleri üzerinden bu hesaba borç, 500-Net Değer Hesabına alacak kaydedilir.

4) Bedelsiz olarak intikal eden tesis, makine ve cihazlar, tespit edilen değerleri üzerinden bu hesaba borç, şartlı bağış ve yardım olarak edinilenler ilgisine göre 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı ya da 480-Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabına, diğerleri 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.

5) Tesis, makine ve cihazlar hesabında kayıtlı tutarların yılsonunda enflasyon düzeltmesine tabi tutulması sonucu varlığın değerinde ortaya çıkan artışlar bu hesaba borç, 698-Enflasyon Düzeltmesi Hesabına alacak kaydedilir.

6) Tesis, makine ve cihazlar hesabında kayıtlı tesis makine ve cihazların iyileştirilmesi, ömrünün uzatılması veya veriminin arttırılmasına ilişkin olarak bütçeye gider kaydıyla yapılan değer arttırıcı harcama tutarları, bir taraftan bu hesaba borç, 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.

7) Kurum alacaklarına karşılık intikal eden tesis, makine ve cihazlar, intikale esas değerleri üzerinden bir taraftan bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak; diğer taraftan 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç, 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak kaydedilir.

8) Tesis, makine ve cihazlar hesabında kayıtlı tesis, makine ve cihazlardan kurumlar ile diğer kamu idareleri arasında bedelsiz olarak devredilenler, devir alan muhasebe birimince kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak, varlığa ilişkin ayrılmış amortisman tutarları ilgili hesaplara borç, 257-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına alacak kaydedilir.

b) Alacak

1) Satılan tesis, makine ve cihazların, bir taraftan kayıtlı değeri bu hesaba, satış bedeli ile net değeri arasındaki olumlu fark 600-Gelirler Hesabına alacak, satış bedeli 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara, ayrılmış olan amortisman tutarları 257-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına, satış bedeli ile net değeri arasındaki olumsuz fark 630-Giderler Hesabına borç; diğer taraftan satış bedeli 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedilir.

2) Taksitle satılan tesis, makine ve cihazların, kayıtlı değeri bu hesaba, satış bedeli ile net değeri arasındaki olumlu fark 600-Gelirler Hesabına alacak, satış bedelinden doğan alacaklar ilgisine göre 127-Diğer Faaliyet Alacakları Hesabı veya 227-Diğer Faaliyet Alacakları Hesabına, ayrılmış olan amortisman tutarları 257-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına satış bedeli ile net değeri arasındaki olumsuz fark 630-Giderler Hesabına borç kaydedilir.

3) Yıkılma, eskime ve ekonomik ömrünü tamamlama gibi nedenlerle tesis, makine ve cihaz olma vasfı ortadan kalkan tesis, makine ve cihazlar kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba alacak, 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabına borç; bu varlıklar için ayrılmış olan amortisman tutarı 299-Birikmiş Amortismanlar Hesabına alacak, 257-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına borç kaydedilir.

4) Görevliler tarafından kişisel kusurları nedeniyle tamamen hasara uğratılan tesis, makine ve cihazlar, bir taraftan kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba alacak, bu varlıklar için ayrılmış olan amortisman tutarı 257-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına borç; diğer taraftan gerçeğe uygun değeri üzerinden 600-Gelirler Hesabına alacak, 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına borç kaydedilir.

5) Geçici kabulü yapılarak yapılmakta olan yatırımlar hesabından bu hesaba aktarılan varlıklara ilişkin olarak yapılan kesin kabul sonucunda yükleniciden alacaklı olunması durumunda, söz konusu alacak tutarı tahsilinde bütçeye gelir kaydedilmek üzere bu hesaba alacak, 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına borç kaydedilir.

6) Bağış ve yardımlar dolayısıyla edinilen bu hesapta kayıtlı tesis, makine ve cihazlardan, kullanılmadığı veya amaç dışı kullanıldığı için geri istenilenler, kayıtlı değeri üzerinden bu hesaba alacak, ayrılmış olan amortisman tutarı 257-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına, gelirler hesabına aktarılmamış gelecek aylara ya da yıllara ait gelirler hesaplarında yer alan tutarlar ilgili hesaplara, aradaki fark 630-Giderler Hesabına borç kaydedilir.

7) Kurumca diğer kamu idarelerine bedelsiz olarak devredilen tesis, makine ve cihazların kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba alacak; birikmiş amortisman tutarları 257-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına, kalanı 630-Giderler Hesabına borç kaydedilir.”

MADDE 41- Aynı Yönetmeliğin 197 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“MADDE 197- (1) Taşıtlar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir:

a) Borç

1) Bütçeye gider kaydıyla edinilen taşıtların tutarları, bir taraftan bu hesaba borç, 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan, 830-Bütçe Giderleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.

2) Bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden önce mevcut olan taşıtlardan envanteri yapılanlar, tespit edilen değerleri üzerinden bu hesaba borç, 500-Net Değer Hesabına alacak kaydedilir.

3) Bedelsiz olarak intikal eden taşıtlar, tespit edilen değerleri üzerinden bu hesaba borç, şartlı bağış ve yardım olarak edinilenler ilgisine göre 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı ya da 480-Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabına, diğerleri 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.

4) Taşıtlar hesabında kayıtlı tutarların yılsonunda enflasyon düzeltmesine tabi tutulması sonucu varlığın değerinde ortaya çıkan artışlar bu hesaba borç, 698-Enflasyon Düzeltmesi Hesabına alacak kaydedilir.

5) Taşıtlar hesabında kayıtlı taşıtların iyileştirilmesi, ömrünün uzatılması veya veriminin arttırılmasına ilişkin olarak yapılan değer arttırıcı harcama tutarları, bir taraftan bu hesaba borç, 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.

6) Kurum alacaklarına karşılık intikal eden taşıtlar, intikale esas değerleri üzerinden bir taraftan bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak; diğer taraftan 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç, 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak kaydedilir.

b) Alacak

1) Satılan taşıtların, bir taraftan kayıtlı değeri bu hesaba, satış bedeli ile net değeri arasındaki olumlu fark 600-Gelirler Hesabına alacak, satış bedeli 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara, ayrılmış olan amortisman tutarları 257-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına, satış bedeli ile net değeri arasındaki olumsuz fark 630-Giderler Hesabına borç; diğer taraftan satış bedeli 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedilir.

2) Taksitle satılan taşıtların, kayıtlı değeri bu hesaba, satış bedeli ile net değeri arasındaki olumlu fark 600-Gelirler Hesabına alacak, satış bedelinden doğan alacaklar ilgisine göre 127-Diğer Faaliyet Alacakları Hesabı veya 227-Diğer Faaliyet Alacakları Hesabına, ayrılmış olan amortisman tutarları 257-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına, satış bedeli ile net değeri arasındaki olumsuz fark 630-Giderler Hesabına borç kaydedilir.

3) Kazaya uğrama, eskime veya ekonomik ömrünü tamamlama gibi nedenlerle taşıt olma vasfı ortadan kalkan taşıtlar, kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba alacak, 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabına borç; ayrılmış olan amortisman tutarı 299-Birikmiş Amortismanlar Hesabına alacak, 257-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına borç kaydedilir.

4) Görevliler tarafından kişisel kusurları nedeniyle tamamen hasara uğratılan taşıtlar, kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba alacak ayrılmış olan amortisman tutarları 257-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına, kalanı 630-Giderler Hesabına borç; gerçeğe uygun değeri üzerinden 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına borç, 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.

5) Bağış ve yardımlar dolayısıyla edinilen bu hesapta kayıtlı taşıtlardan, kullanılmadığı veya amaç dışı kullanıldığı için geri istenilenler, kayıtlı değeri üzerinden bu hesaba alacak, ayrılmış olan amortisman tutarı 257-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına, gelirler hesabına aktarılmamış gelecek aylara ya da yıllara ait gelirler hesaplarında yer alan tutarlar ilgili hesaplara, aradaki fark 630-Giderler Hesabına borç kaydedilir.

6) Kurumca diğer kamu idarelerine bedelsiz olarak devredilen taşıtların kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba alacak; birikmiş amortisman tutarları 257-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına, kalanı 630-Giderler Hesabına borç kaydedilir.”

MADDE 42- Aynı Yönetmeliğin 199 uncu maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“MADDE 199- (1) Demirbaşlar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir.

a) Borç

1) Bütçeye gider kaydıyla edinilen demirbaş tutarları, bir taraftan bu hesaba borç, 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.

2) Bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden önce mevcut olan demirbaşlardan envanteri yapılanlar tespit edilen değerleri üzerinden bu hesaba borç, 500-Net Değer Hesabına alacak kaydedilir.

3) Bedelsiz olarak intikal eden demirbaşlar tespit edilen değerleri üzerinden bu hesaba borç, şartlı bağış ve yardım olarak edinilenler ilgisine göre 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı ya da 480-Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabına, diğerleri 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.

4) Demirbaşlar hesabında kayıtlı tutarların yılsonunda enflasyon düzeltmesine tabi tutulması sonucu varlığın değerinde ortaya çıkan artışlar bu hesaba borç, 698-Enflasyon Düzeltmesi Hesabına alacak kaydedilir.

5) Demirbaşlar hesabında kayıtlı demirbaşların iyileştirilmesi, ömrünün uzatılması veya veriminin arttırılmasına ilişkin olarak yapılan değer arttırıcı harcama tutarları, bir taraftan bu hesaba borç, 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.

6) Kurum alacaklarına karşılık intikal eden demirbaşlar, intikale esas değerleri üzerinden bir taraftan bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak; diğer taraftan 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç, 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak kaydedilir.

b) Alacak

1) Satılan demirbaşların, bir taraftan kayıtlı değerleri bu hesaba, satış bedeli ile net değeri arasındaki olumlu fark 600-Gelirler Hesabına alacak, satış bedeli 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara, ayrılmış olan amortisman tutarları 257-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına, satış bedeli ile net değeri arasındaki olumsuz fark 630-Giderler Hesabına borç; diğer taraftan satış bedeli 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedilir.

2) Taksitle satılan demirbaşların, kayıtlı değeri bu hesaba, satış bedeli ile net değeri arasındaki olumlu fark 600-Gelirler Hesabına alacak, satış bedelinden doğan alacaklar ilgisine göre 127-Diğer Faaliyet Alacakları Hesabı veya 227-Diğer Faaliyet Alacakları Hesabına, ayrılmış olan amortisman tutarları 257-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına, satış bedeli ile net değeri arasındaki olumsuz fark 630-Giderler Hesabına borç kaydedilir.

3) Diğer kamu idarelerine bedelsiz olarak devredilen demirbaşların kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba alacak; birikmiş amortisman tutarları 257-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına, kalanı 630-Giderler Hesabına borç kaydedilir.

4) Eskime veya ekonomik ömrünü tamamlama gibi nedenlerle demirbaş olma vasfı ortadan kalkan demirbaşlar, kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba alacak, 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabına borç; ayrılmış olan amortisman tutarı 299-Birikmiş Amortismanlar Hesabına alacak, 257-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına borç kaydedilir.

5) Görevliler tarafından kişisel kusurları nedeniyle tamamen hasara uğratılan demirbaşlar kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba alacak, ayrılmış olan amortisman tutarı 257-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına, kalanı 630-Giderler Hesabına borç; gerçeğe uygun değeri üzerinden 600-Gelirler Hesabına alacak, 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına borç kaydedilir.

6) Bağış ve yardımlar dolayısıyla edinilen bu hesapta kayıtlı demirbaşlardan, kullanılmadığı veya amaç dışı kullanıldığı için geri istenilenler, kayıtlı değeri üzerinden bu hesaba alacak, ayrılmış olan amortisman tutarı 257-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına, gelirler hesabına aktarılmamış gelecek aylara ya da yıllara ait gelirler hesaplarında yer alan tutarlar ilgili hesaplara, aradaki fark 630-Giderler Hesabına borç kaydedilir.”

MADDE 43- Aynı Yönetmeliğin 201 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (1) numaralı alt bendi ile (b) bendinin (1) numaralı alt bendinde yer alan “257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına” ibareleri “257-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 44- Aynı Yönetmeliğin 202 nci maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“257 Birikmiş amortismanlar ve değer düşüklüğü karşılığı hesabı (-)

Hesabın niteliği

MADDE 202– (1) Bu hesap, maddi duran varlık bedellerinin ekonomik ömrü içerisinde giderleştirilmesi ve hesaben yok edilmesi ile maddi duran varlıklar için ayrılan değer düşüklüğü karşılıklarını izlemek için kullanılır.”

MADDE 45- Aynı Yönetmeliğin 203 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“MADDE 203- (1) Birikmiş amortismanlar ve değer düşüklüğü karşılığı hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir:

a) Alacak

1) Maddi duran varlıklar hesapları için ayrılan amortisman tutarları yılsonunda bu hesaba alacak, 630-Giderler Hesabına borç kaydedilir.

2) Yılsonunda, maddi duran varlıklar için önceki dönemlerde ayrılmış olan amortismanların enflasyon düzeltmesine tabi tutulması sonucu ortaya çıkan artışlar bu hesaba alacak, 698-Enflasyon Düzeltmesi Hesabına borç kaydedilir.

3) Tahsise konu edilen taşınmazlar, tahsis edilen kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince kayıtlı değeri üzerinden 500-Net Değer Hesabına alacak, ilgili maddi duran varlık hesabına borç kaydedilir. Ayrıca, varlığa ilişkin ayrılmış amortisman tutarı bu hesaba alacak, 500-Net Değer Hesabına borç kaydedilir.

4) Maddi duran varlıklar için ayrılan karşılık tutarları bu hesaba alacak, 630-Giderler Hesabına borç kaydedilir.

b) Borç

1) Amortismana tabi tutulduktan sonra her ne suretle olursa olsun kayıtlardan çıkarılan maddi duran varlık tutarlarının ayrılan amortisman tutarı bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir.

2) Tahsise konu edilen taşınmazlar, tahsis eden kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince kayıtlı değeri üzerinden 500-Net Değer Hesabına borç, ilgili maddi duran varlık hesabına alacak kaydedilir. Ayrıca, varlığa ilişkin ayrılmış amortisman tutarı bu hesaba borç, 500-Net Değer Hesabına alacak kaydedilir.

3) Karşılık ayrılan maddi duran varlıkların satılması hâlinde bir taraftan ayrılan karşılık tutarı ile ayrılmış amortisman tutarı bu hesaba, satış işlemi sonucu ortaya çıkan olumsuz fark 630-Giderler Hesabına, satış tutarı 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç, varlığın kayıtlı değeri ilgili varlık hesabına, satış işlemi sonucu ortaya çıkan olumlu fark 600-Gelirler Hesabına alacak; diğer taraftan satış bedeli 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç, 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak kaydedilir.

4) Karşılık ayrılan maddi duran varlıkların değer düşüklüğünün gerçekleşmemesi hâlinde ayrılan karşılık tutarı bu hesaba borç, 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.”

MADDE 46- Aynı Yönetmeliğin 208 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “birikmiş amortismanların” ibaresi “birikmiş amortismanlar ile ayrılan değer düşüklüğü karşılıklarının” şeklinde, ikinci fıkrasında yer alan “268 Birikmiş Amortismanlar Hesabı (-)” ibaresi “268 Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı (-)” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 47- Aynı Yönetmeliğin 209 uncu maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (1) numaralı alt bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, aynı fıkranın (b) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş; (c) bendinin (1) numaralı alt bendinde yer alan “Maliye” ibaresi “Hazine ve Maliye” şeklinde değiştirilmiş ve aynı fıkraya aşağıdaki bent eklenmiştir.

“1) Edinilen maddi olmayan duran varlıklar, maliyet bedeli ile hesaplara alınır. Bağış veya hibe olarak edinilenler değerlemesi yapıldıktan sonra hesaplara alınır. Maddi olmayan duran varlıklar hesap grubunda yer alan hesaplara kayıt yapılırken yardımcı hesap kodları ile birlikte bütçe sınıflandırmasında yer alan program, kurumsal ve finansman kodları da kullanılır. Maddi olmayan duran varlıkların kayıtlardan çıkarılmasını gerektiren bir durum ortaya çıktığında muhasebe birimine bildirilir. Bunun üzerine muhasebe birimince kayıtlar güncellenir. Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihte mevcut olup hesaplarda yer almayan maddi olmayan duran varlıklardan envanter ve değerlemesi yapılanlar tahakkuk birimince bildirildikçe, muhasebe birimince ilgili maddi olmayan duran varlık hesabı ve net değer hesabına kaydedilmek suretiyle hesaplara alınır. Henüz kayıtlara alınmamış olan maddi olmayan duran varlıklardan herhangi bir nedenle elden çıkarılanlar öncelikle elden çıkarma değerleriyle ilgili maddi olmayan duran varlık hesabı ve net değer hesabına kaydedilmek suretiyle hesaplara alınır. Değeri Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenen tutarı aşmayan maddi olmayan duran varlıklar, bu hesaplarla ilişkilendirilmeden doğrudan doğruya gider yazılabilir. Maddi olmayan duran varlıkların satış işlemleri sırasında; amortismana tabi olanlarda net değeri ile satış bedeli arasında fark olması durumunda, öncelikle lehte veya aleyhte oluşan fark, ilgili varlık hesabı ve gelir veya gider hesaplarına kaydedildikten sonra satış işlemi muhasebeleştirilir.”

“b) Maddi olmayan duran varlıklara ilişkin enflasyon düzeltmesi işlemleri bu Yönetmelik kapsamındaki idarelerin, maddi olmayan duran varlıkları ve bu varlıklar üzerinden ayrılmış olup hesaplarda gösterilen amortismanları, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenecek esas ve usullere göre enflasyon düzeltmesine tabi tutulur. Maddi olmayan duran varlıklar ve bu varlıklar için geçmiş yıllarda ayrılmış olan amortismanlar, enflasyon düzeltmesinin yapılacağı yılda düzeltme katsayısı, daha önce düzeltilmiş tutarlar ise taşıma katsayısı ile çarpılmak suretiyle düzeltilir. Enflasyon düzeltmesi neticesinde doğacak değer artışları, ilgili maddi olmayan duran varlık hesabına, karşılıkları enflasyon düzeltmesi hesabına kaydedilir.”

“ç) Maddi olmayan duran varlıkların değer düşüklüğü karşılığı işlemleri;

1) Maddi olmayan duran varlıklardan, gelecekte ekonomik fayda veya hizmet sunumu potansiyelinde, amortisman ya da itfa suretiyle oluşacak kaybın üzerinde bir kaybın oluşması durumunun kurumca tespit edilmesi halinde değer düşüklüğü karşılığı ayrılır.

2) Değer düşüklüğü karşılığı, nakit üretmeyen maddi olmayan duran varlığın geri kazanılabilir hizmet tutarı ya da nakit üreten maddi olmayan duran varlığın geri kazanılabilir tutarı ile net defter değeri karşılaştırılarak ayrılır.

3) Geri kazanılabilir hizmet tutarı ya da geri kazanılabilir tutar, varlığın satış maliyetleri düşülmüş gerçeğe uygun değeri ile kullanım değerinin karşılaştırılması sonucunda bulunan yüksek değeri ifade eder.

4) Kullanım değeri ise nakit üreten varlıklar için gelecekte elde edilmesi beklenen nakit akışlarının bugünkü değeri, nakit üretmeyen varlıklarda ise varlığın kalan hizmet potansiyelinin bugünkü değeridir.

5) Varlığın satış maliyetleri düşülmüş gerçeğe uygun değeri ya da kullanım değerinden herhangi birinin defter değerini aşması durumunda karşılaştırma yapılmasına ve karşılık ayrılmasına gerek yoktur.”

MADDE 48- Aynı Yönetmeliğin 211 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (2) numaralı alt bendinde yer alan “500-Net Değer/Sermaye Hesabına” ibaresi “500-Net Değer Hesabına” şeklinde değiştirilmiş, (3) numaralı alt bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, aynı bende aşağıdaki alt bent eklenmiş, (b) bendinin (1) numaralı alt bendinde yer alan “268-Birikmiş Amortismanlar Hesabına” ibaresi “268-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına” şeklinde değiştirilmiş ve aynı bendin (2) numaralı alt bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“3) Kurum alacaklarına karşılık alınan haklar, intikale esas değerleri üzerinden bir taraftan bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak; diğer taraftan 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç, 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak kaydedilir.”

“5) Bedelsiz olarak intikal eden haklar tespit edilen değerleri üzerinden bu hesaba borç, şartlı bağış ve yardım olarak edinilenler ilgisine göre 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı ya da 480-Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabına, diğerleri 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.”

“2) Ortadan kalkan haklar kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba alacak, ayrılmış olan amortisman tutarı 268-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına, gelirler hesabına aktarılmamış gelecek aylara ya da yıllara ait gelirler hesaplarında yer alan tutarlar ilgili hesaplara borç kaydedilir.”

MADDE 49- Aynı Yönetmeliğin 213 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendinde yer alan “268-Birikmiş Amortismanlar Hesabına” ibaresi “268-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 50- Aynı Yönetmeliğin 214 üncü maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“268 Birikmiş amortismanlar ve değer düşüklüğü karşılığı hesabı

Hesabın niteliği

MADDE 214- (1) Birikmiş amortismanlar ve değer düşüklüğü karşılığı hesabı, maddi olmayan duran varlık bedellerinin, yararlanma süresi içinde giderleştirilmesi ve hesaben yok edilmesi ile maddi olmayan duran varlıklar için ayrılan değer düşüklüğü karşılıklarını izlemek için kullanılır.”

MADDE 51- Aynı Yönetmeliğin 215 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“MADDE 215- (1) Birikmiş amortismanlar ve değer düşüklüğü karşılığı hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir:

a) Alacak

1) Maddi olmayan duran varlıklar için ayrılan amortisman tutarları yılsonunda bu hesaba alacak, 630-Giderler Hesabına borç kaydedilir.

2) Yılsonunda maddi olmayan duran varlıklar için önceki dönemlerde ayrılmış olan amortismanların enflasyon düzeltmesine tabi tutulması sonucu ortaya çıkan artışlar bu hesaba alacak, 698-Enflasyon Düzeltmesi Hesabına borç kaydedilir.

3) Maddi olmayan duran varlıklar için ayrılan karşılık tutarları bu hesaba alacak, 630-Giderler Hesabına borç kaydedilir.

b) Borç

1) Amortismana tabi tutulduktan sonra her ne suretle olursa olsun kayıtlardan çıkarılan varlık tutarları için ayrılan amortisman tutarı bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir.

2) Karşılık ayrılan maddi olmayan duran varlıkların satılması hâlinde bir taraftan ayrılan karşılık tutarı ile ayrılmış amortisman tutarı bu hesaba, satış işlemi sonucu ortaya çıkan olumsuz fark 630-Giderler Hesabına, satış tutarı 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç, varlığın kayıtlı değeri ilgili varlık hesabına, satış işlemi sonucu ortaya çıkan olumlu fark 600-Gelirler Hesabına alacak; diğer taraftan satış bedeli 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç, 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak kaydedilir.

3) Karşılık ayrılan maddi duran varlıkların değer düşüklüğünün gerçekleşmemesi hâlinde ayrılan karşılık tutarı bu hesaba borç, 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.”

MADDE 52- Aynı Yönetmeliğin 218 inci maddesine birinci fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra eklenmiş ve diğer fıkralar buna göre teselsül ettirilmiş, mevcut üçüncü fıkrasında yer alan “Maliye” ibaresi “Hazine ve Maliye” şeklinde değiştirilmiştir.

“(2) Gelecek yıllara ait giderler hesabına kayıt yapılırken yardımcı hesap kodları ile birlikte bütçe sınıflandırmasında yer alan program, kurumsal ve finansman kodları da kullanılır.”

MADDE 53- Aynı Yönetmeliğin 223 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“MADDE 223- (1) Bu hesap grubu, duran varlık niteliği taşıyan ve duran varlık hesap gruplarına girmeyen, diğer duran varlıklar ile ilgili duran varlık hesaplarından, bu gruptaki hesaplara aktarılan amortismana tabi varlıkların birikmiş amortismanlarının izlenmesi için kullanılır.

(2) Maddi duran varlık hesaplarında kayıtlı olup, çeşitli nedenlerle kullanılma olanaklarını yitiren varlıklar ile bu varlıklardan amortismana tabi olanların ayrılmış amortisman tutarları bu hesap grubundaki ilgili hesaplara aktarılır. Bu şekilde aktarılan varlıkların kayıtlı değeri ile ayrılmış amortisman tutarı arasındaki fark kadar, aktarma işleminin yapıldığı dönem sonunda amortisman ayrılır.

(3) Diğer duran varlıklar hesap grubunda yer alan hesaplara kayıt yapılırken, yardımcı hesap kodları ile birlikte bütçe sınıflandırmasında yer alan program, kurumsal ve finansman kodları da kullanılır.

(4) Diğer duran varlıklara ilişkin enflasyon düzeltmesi işlemleri aşağıda gösterilmiştir:

a) Kapsamdaki idarelerin, diğer duran varlıkları ve bu varlıklar üzerinden ayrılmış olup bilançolarında gösterilen amortismanları, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenecek esas ve usullere göre enflasyon düzeltmesine tabi tutulur.

b) Diğer duran varlıklar ve bu varlıklar için geçmiş yıllarda ayrılmış olan amortismanlar, enflasyon düzeltmesinin yapılacağı yılda düzeltme katsayısı, daha önce düzeltilmiş tutarlar ise taşıma katsayısı ile çarpılmak suretiyle düzeltilir.

c) Bu hesap grubu içerisinde yer alan stokların enflasyon düzeltmesi işlemleri, stoklar hesap grubunda yer alan açıklamalara göre yapılır.

ç) Enflasyon düzeltmesi neticesinde doğacak değer artışları ilgili diğer duran varlık hesabına, karşılıkları enflasyon düzeltmesi hesabına kaydedilir.

(5) Diğer duran varlıklar niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:

293 Gelecek Yıllar İhtiyacı Stoklar Hesabı

294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı

297 Diğer Çeşitli Duran Varlıklar Hesabı

299 Birikmiş Amortismanlar Hesabı (-)”

MADDE 54- Aynı Yönetmeliğe 223 üncü maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki maddeler eklenmiştir.

“293 Gelecek yıllar ihtiyacı stoklar hesabı

Hesabın niteliği

MADDE 223/A- (1) Gelecek yıllar ihtiyacı stoklar hesabı, kamu idarelerinin tedbirli satın alma ve üretme politikası gereği bir yıldan daha uzun bir sürede kullanacakları stokların izlenmesi için kullanılır.

Hesabın işleyişi

MADDE 223/B- (1) Gelecek yıllar ihtiyacı stoklar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir:

a) Borç

1) Bütçeye gider kaydıyla edinilen gelecek yıllar ihtiyacı stok tutarları, bir taraftan bu hesaba borç, 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.

2) Bağış ve yardım şeklinde bedelsiz olarak edinilen gelecek yıllar ihtiyacı stoklar tespit edilen değerleri üzerinden bu hesaba borç, şartlı bağış ve yardım olarak edinilenler ilgisine göre 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı ya da 480-Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabına, diğerleri 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.

3) Sayımı sonucunda fazla çıkan gelecek yıllar ihtiyacı stoklar bu hesaba borç, 397-Sayım Fazlaları Hesabına alacak kaydedilir.

4) Gelecek yıllar ihtiyacı stoklar hesabında kayıtlı tutarların yıl sonunda enflasyon düzeltmesine tabi tutulması sonucu ortaya çıkan artışlar bu hesaba borç, 698-Enflasyon Düzeltmesi Hesabına alacak kaydedilir.

b) Alacak

1) Satış suretiyle elden çıkarılan gelecek yıllar ihtiyacı stoklar bir taraftan kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba alacak, 630-Giderler Hesabına borç; diğer taraftan satış bedeli 600-Gelirler Hesabına alacak, 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç kaydedilir. Satış bedeli aynı zamanda 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedilir.

2) Bağış ve yardım şeklinde edinilen gelecek yıllar ihtiyacı stoklardan, kullanılmadığı veya amaç dışı kullanıldığı için geri istenilenler, kayıtlı değeri üzerinden bu hesaba alacak, gelirler hesabına aktarılmamış gelecek aylara ya da yıllara ait gelirler hesaplarında yer alan tutarlar ilgili hesaplara borç kaydedilir.

3) Kişisel kusurlardan dolayı yok olma, kırılma, bozulma veya eskime gibi nedenlerle kullanılamayacak veya tüketilemeyecek hale gelen gelecek yıllar ihtiyacı stoklardan; kayıtlardan çıkarılması gerekenler kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba alacak, 630-Giderler Hesabına borç; diğer taraftan gerçeğe uygun değeri üzerinden 600-Gelirler Hesabına alacak, 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına borç kaydedilir.

4) Kişisel kusurlardan dolayı kırılma, bozulma veya eskime gibi nedenlerle kullanılamayacak veya tüketilemeyecek hale gelen gelecek yıllar ihtiyacı stoklardan; hurdaya ayrılması gerekenler, bir taraftan kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba alacak, hurda hâlindeki değeri 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabına, kayıtlı değeri ile hurda hâlindeki değeri arasındaki fark 630-Giderler Hesabına borç; diğer taraftan gerçeğe uygun değeri ile hurda hâlindeki değeri arasındaki fark 600-Gelirler Hesabına alacak, 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına borç kaydedilir.

5) Kişisel kusur olmaksızın yok olma, kırılma, bozulma veya eskime gibi nedenlerle kullanılamayacak veya tüketilemeyecek hale gelen gelecek yıllar ihtiyacı stoklardan; kayıtlardan çıkarılması gerekenler, kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba alacak, 630-Giderler Hesabına borç kaydedilir.

6) Kişisel kusur olmaksızın kırılma, bozulma veya eskime gibi nedenlerle kullanılamayacak veya tüketilemeyecek hale gelen gelecek yıllar ihtiyacı stoklardan; hurdaya ayrılması gerekenler, kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba alacak, hurda hâlindeki değeri üzerinden 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabına, kayıtlı değeri ile hurda hâlindeki değeri arasındaki fark 630-Giderler Hesabına borç kaydedilir.

7) Satın alınan gelecek yıllar ihtiyacı stoklardan yapılan iade tutarları bir taraftan bu hesaba alacak, 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç; diğer taraftan 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedilir.

8) Sayım sonucunda noksan çıkan gelecek yıllar ihtiyacı stoklar kayıtlı değeri üzerinden bu hesaba alacak, 197-Sayım Noksanları Hesabına borç kaydedilir.

9) Gelecek yıllar ihtiyacı stoklar hesabında kayıtlı stoklardan, içinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemde kullanılacak stok tutarları, dönem sonunda bu hesaba alacak, dönen varlıklar ana hesap grubu içindeki ilgili stok hesaplarına borç kaydedilir.”

MADDE 55- Aynı Yönetmeliğin 225 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“MADDE 225- (1) Elden çıkarılacak stoklar ve maddi duran varlıklar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir:

a) Borç

1) Kullanılma olanaklarını yitiren maddi duran varlıklar kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba borç, ilgili maddi duran varlık hesabına alacak; ayrılmış olan amortisman tutarı 299-Birikmiş Amortismanlar Hesabına alacak, 257-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına borç kaydedilir.

2) Satılan varlıkların satış bedeli ile net değerleri arasında oluşan olumlu fark bu hesaba borç, 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.

3) Kişisel kusurlardan dolayı kırılma, bozulma veya eskime gibi nedenlerle kullanılamayacak veya tüketilemeyecek hale gelen stoklardan hurdaya ayrılması gerekenlerin, hurda hâlindeki değeri bir taraftan bu hesaba, kayıtlı değeri ile hurda hâlindeki değeri arasındaki fark 630-Giderler Hesabına borç; kayıtlı değeri 293-Gelecek Yıllar İhtiyacı Stoklar Hesabına alacak; diğer taraftan gerçeğe uygun değeri ile hurda hâlindeki değeri arasındaki fark 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına borç, 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.

4) Kişisel kusur olmaksızın kırılma, bozulma veya eskime gibi nedenlerle kullanılamayacak veya tüketilemeyecek hale gelen stoklardan hurdaya ayrılması gerekenler, hurda hâlindeki değeri üzerinden bu hesaba, kayıtlı değeri ile hurda hâlindeki değeri arasındaki fark 630-Giderler Hesabına borç, kayıtlı değeri üzerinden 293-Gelecek Yıllar İhtiyacı Stoklar Hesabına alacak kaydedilir.

5) Elden çıkarılacak stoklar ve maddi duran varlıklar hesabında kayıtlı tutarların yıl sonunda enflasyon düzeltmesine tabi tutulması sonucu ortaya çıkan artışlar bu hesaba borç, 698-Enflasyon Düzeltmesi Hesabına alacak kaydedilir.

b) Alacak

1) Elden çıkarılacak stoklar ve maddi duran varlıklar hesabında kayıtlı stok ve varlıklardan satılmak suretiyle elden çıkarılanların, bir taraftan kayıtlı değeri bu hesaba, satış bedeli ile net değeri arasındaki olumlu fark 600-Gelirler Hesabına alacak, satış bedeli 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara, ayrılmış olan amortisman tutarları 299-Birikmiş Amortismanlar Hesabına, satış bedeli ile net değeri arasındaki olumsuz fark 630-Giderler Hesabına borç; diğer taraftan satış bedeli 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedilir.

2) Bu hesapta kayıtlı varlıklardan diğer idare veya kuruluşlara bedelsiz olarak devredilenlerin kayıtlı değeri bu hesaba alacak; birikmiş amortisman tutarları 299-Birikmiş Amortismanlar Hesabına, varsa kalanı 630-Giderler Hesabına borç kaydedilir.

3) Elden çıkarılacak stoklar ve maddi duran varlıklar hesabında kayıtlı stokların sayımı sonucunda tespit edilen noksanlıklar kayıtlı değeri üzerinden bu hesaba alacak, 197-Sayım Noksanları Hesabına borç kaydedilir.”

MADDE 56- Aynı Yönetmeliğin 229 uncu maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (1) numaralı alt bendinde yer alan “257-Birikmiş Amortismanlar Hesabı” ibaresi “257-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 57- Aynı Yönetmeliğin 239 uncu maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (1) numaralı alt bendinde yer alan “maddi duran” ibareleri yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 58- Aynı Yönetmeliğin 241 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (1) numaralı alt bendinde yer alan “maddi duran” ibareleri yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 59- Aynı Yönetmeliğin 247 nci maddesine birinci fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra eklenmiş ve diğer fıkra buna göre teselsül ettirilmiştir.

“(2) Faaliyet borçları hesap grubunda yer alan hesaplara kayıt yapılırken yardımcı hesap kodları ile birlikte bütçe sınıflandırmasında yer alan program, kurumsal ve finansman kodları da kullanılır.”

MADDE 60- Aynı Yönetmeliğin 250 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (4) numaralı alt bendi ile (b) bendinin (2) numaralı alt bendi yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 61- Aynı Yönetmeliğin 256 ncı maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “Maliye” ibaresi “Hazine ve Maliye” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 62- Aynı Yönetmeliğin 262 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“a) Alacak

1) Emanet olarak nakden tahsil edilen tutarlar bu hesaba alacak, 100-Kasa Hesabı, 102-Banka Hesabı veya ilgili diğer hesaplara borç kaydedilir.

2) Aylık, ücret veya diğer istihkaklardan mahsuben tahsil edilen tutarlar bu hesaba alacak, 630-Giderler Hesabına borç; diğer taraftan 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak, 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç kaydedilir.

3) Bütçe geliri olarak kaydedilenler dışında fazla veya yersiz olarak tahsil edilen tutarlar ilgilisine iade edilmek üzere bu hesaba alacak, ilgili hesaba borç kaydedilir.

4) Bütçe gelirleri hesabına alacak kaydı suretiyle tahsil olunan paralardan fazla veya yersiz olarak tahsil edildiği yılı içinde anlaşılanlar bir taraftan bu hesaba alacak, 600-Gelirler Hesabı veya ilgili diğer hesaplara borç; diğer taraftan, 805-Gelir Yansıtma Hesabına alacak, 810-Bütçe Gelirlerinden Ret ve İadeler Hesabına borç kaydedilir.

5) Bütçe gelirleri hesabına alacak kaydı suretiyle tahsil olunan paralardan fazla veya yersiz olarak tahsil edildiği yılı geçtikten sonra anlaşılan tutarlar ilgilisine iade edilmek üzere bir taraftan bu hesaba alacak, 630-Giderler Hesabı veya ilgili diğer hesaplara borç; diğer taraftan 805-Gelir Yansıtma Hesabına alacak, 810-Bütçe Gelirlerinden Ret ve İadeler Hesabına borç kaydedilir.

6) Maaş ve ücretlerden fazla ve yersiz kesilmesi nedeniyle SGK’ya fazla gönderilen tutarlardan; memur veya işçiye ödenmesi gereken tutar bu hesaba, kurum payı 600-Gelirler Hesabına, noksan kesilen gelir vergisi ilgili hesaplara alacak; tamamı sandık veya SGK adına 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına borç kaydedilir.

7) Mevzuatı uyarınca vergi dairelerince ret ve iade edilmesi gereken tutarlar bir taraftan bu hesaba alacak 610-İndirim, İade ve İskontolar Hesabı veya ilgili diğer hesaplara borç; diğer taraftan 805-Gelir Yansıtma Hesabına alacak, 810-Bütçe Gelirlerinden Ret ve İadeler Hesabına borç kaydedilir.

8) Mal ve hizmet satışlarına ilişkin olarak tahsil olunan bütçe gelirlerinden fazla veya yersiz olarak tahsil edildiği anlaşılanlar ilgilisine iade edilmek üzere bir taraftan bu hesaba alacak, 610-İndirim, İade ve İskontolar Hesabı veya ilgili diğer hesaplara borç; diğer taraftan 805-Gelir Yansıtma Hesabına alacak, 810-Bütçe Gelirlerinden Ret ve İadeler Hesabına borç kaydedilir.

9) Kurumlarca tahsil olunan ve gelir bütçesine gelir, gider bütçesine de ödenek kaydolunan şartlı bağış ve yardım tutarlarının yıl sonuna kadar harcanmayan kısmı bir taraftan bu hesaba alacak, ilgisine göre 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı ya da 480-Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabına borç, diğer taraftan 805-Gelir Yansıtma Hesabına alacak, 800-Bütçe Gelirleri Hesabına borç kaydedilir.”

MADDE 63- Aynı Yönetmeliğin 283 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“MADDE 283- (1) Bu hesap kısa vadeli diğer borç ve gider karşılıklarının izlenmesi için kullanılır.

(2) Kurumların; geçmişteki bir olay sonucunda, kontrolünde olmayan gelecekteki belirsiz olayların gerçekleşmesi ya da gerçekleşmemesi ile teyit edilebilecek olan ve ekonomik bir fayda veya hizmet potansiyeli içeren kaynakların çıkışı güvenilir ve gerçekçi bir şekilde ölçülebilen yükümlülükleri için ayrılan karşılıklardan kısa vadeli olan ve bu Yönetmelikte diğer hesaplarla ilişkilendirilmeyenler bu hesaba kaydedilir. Koşullu yükümlülüklerden, ekonomik bir fayda veya hizmet potansiyeli içeren kaynakların çıkışı güvenilir ve gerçekçi bir şekilde tahmin edilenler için karşılık ayrılır ve nazım hesaplar ana hesap grubunda ihtiyaca göre açılmış hesaplarda kayıtlı koşullu yükümlülük tutarları ilgili hesaplardan çıkarılır.

(3) Uzun vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içindeki diğer borç ve gider karşılıkları hesabında kayıtlı tutarlardan, izleyen dönemde ödeneceği öngörülen borç ve gider karşılıkları dönem sonunda bu hesaba kaydedilir.”

MADDE 64- Aynı Yönetmeliğin 284 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine aşağıdaki alt bent eklenmiştir.

“2) Konusu kalmayan diğer borç ve gider karşılıkları bu hesaba borç, 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.”

MADDE 65- Aynı Yönetmeliğin 287 nci maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, beşinci fıkrasında yer alan “Maliye” ibaresi “Hazine ve Maliye” şeklinde değiştirilmiştir.

“(2) Faaliyet dönemi sonuna kadar şart kılınan amaçlar çerçevesinde kullanıldıklarında gelirler hesabına aktarılmak üzere tahsil olunan şartlı bağış ve yardımlar bu hesaba kaydedilir.”

MADDE 66- Aynı Yönetmeliğin 288 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine (4) numaralı alt bendinden sonra gelmek üzere aşağıdaki alt bent eklenmiş ve diğer alt bent buna göre teselsül ettirilmiş, aynı fıkranın (b) bendine aşağıdaki alt bentler eklenmiştir.

“5) Kurumlarca şartlı bağış ve yardım olarak alınan tutarlar bir taraftan ilgisine göre bu hesaba ya da 480-Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabına alacak, 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç; nakden tahsil edilen tutarlar diğer taraftan 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedilir.”

“2) Gelecek aylara ait gelirler hesabında kayıtlı şartlı bağış ve yardımlara ilişkin tutarlardan şart kılınan amaçlar doğrultusunda kullanılanlar bu hesaba borç, 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.

3) Şartlı bağış ve yardım olarak tahsil edilen gelirlerden şart kılınan amaç doğrultusunda kullanılmadığı için ilgilisine iade edilenler bir taraftan ilgisine göre bu hesaba ya da 480-Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabına, kullanılmış tutarlar 630-Giderler Hesabına borç, 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan nakden iade edilmesi gereken tutarlar 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.

4) Gelecek dönemlere ilişkin olarak tahsil edilen gelirlerden yapılan iadeler bir taraftan bu hesaba borç, 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan 810-Bütçe Gelirlerinden Ret ve İadeler Hesabına borç, 805-Gelir Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.”

MADDE 67- Aynı Yönetmeliğin 290 ıncı maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“(4) Gider tahakkukları hesabına kayıt yapılırken yardımcı hesap kodları ile birlikte bütçe sınıflandırmasında yer alan program, kurumsal ve finansman kodları da kullanılır.”

MADDE 68- Aynı Yönetmeliğin 294 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“MADDE 294- (1) Hesaplanan Katma Değer Vergisi Hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir:

a) Alacak

1) Kurumun sattığı mal ve hizmet karşılığı olarak katma değer vergisi tutarı da dâhil olmak üzere yapılan tahsilat tutarları 100-Kasa Hesabına veya 102-Banka Hesabına borç, tahsil edilen katma değer vergisi bu hesaba, Katma Değer Vergisi hariç tutar ise 600-Gelirler Hesabına alacak; diğer taraftan katma değer vergisi tutarı hariç yapılan tahsilat toplamı 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedilir.

2) Satıcılar tarafından hesaplanan ve faturada gösterilmeyen alış iskonto ve prim tutarları için idarece düzenlenecek alış iskonto ve prim faturasına istinaden iskonto ve prim tutarları üzerinden hesaplanan katma değer vergisi bu hesaba, iskonto ve prim tutarları 600-Gelirler Hesabına alacak, toplam tutar 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç kaydedilir. Aynı zamanda katma değer vergisi hariç tutar 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedilir.

3) Satın alınan malın iadesi hâlinde, bir taraftan alış iadeleri için düzenlenen faturalarda gösterilen katma değer vergisi bu hesaba, iade edilen mal tutarı ilgili hesaba alacak, 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç; diğer taraftan katma değer vergisi hariç nakden yapılan tahsilat tutarı 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedilir.”

MADDE 69- Aynı Yönetmeliğin 308 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (1) numaralı alt bendinde yer alan “maddi duran” ibareleri yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 70- Aynı Yönetmeliğin 310 uncu maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (1) numaralı alt bendinde yer alan “maddi duran” ibareleri yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 71- Aynı Yönetmeliğin 332 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“MADDE 332- (1) Bu hesap uzun vadeli diğer borç ve gider karşılıklarının izlenmesi için kullanılır.

(2) Kurumların; geçmişteki bir olay sonucunda, kontrolünde olmayan gelecekteki belirsiz olayların gerçekleşmesi ya da gerçekleşmemesi ile teyit edilebilecek olan ve ekonomik bir fayda veya hizmet potansiyeli içeren kaynakların çıkışı güvenilir ve gerçekçi bir şekilde ölçülebilen yükümlülükleri için ayrılan karşılıklardan uzun vadeli olan ve Yönetmelikteki diğer hesaplarla ilişkilendirilmeyenler bu hesaba kaydedilir. Koşullu yükümlülüklerden, ekonomik bir fayda veya hizmet potansiyeli içeren kaynakların çıkışı güvenilir ve gerçekçi bir şekilde tahmin edilenler için karşılık ayrılır ve nazım hesaplar ana hesap grubunda ihtiyaca göre açılmış hesaplarda kayıtlı koşullu yükümlülük tutarları ilgili hesaplardan çıkarılır.”

MADDE 72- Aynı Yönetmeliğin 336 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “Maliye” ibaresi “Hazine ve Maliye” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 73- Aynı Yönetmeliğin 337 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“MADDE 337- (1) Gelecek yıllara ait gelirler hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir:

a) Alacak

1) Peşin tahsil edilen gelirlerin, içinde bulunulan aya ait olan kısmı 600-Gelirler Hesabına, gelecek aylarda tahakkuk ettirilmesi gerekenler 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabına, içinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemlerde tahakkuk ettirilmesi gerekenler bu hesaba alacak, tahsil edilen tutarın tamamı 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç; diğer taraftan tahsil edilen tutarın tamamı 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedilir.

2) Hizmet imtiyaz sözleşmesinin işletme dönemi başladığında, içinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemlerde gelir kaydedilecek tutarlar bu hesaba, sonraki aylarda tahakkuk ettirilmesi gereken tutarlar 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabına alacak, sözleşmeye konu hizmet imtiyaz varlığı 256-Hizmet İmtiyaz Varlıkları Hesabına borç kaydedilir.

3) Kurumlarca şartlı bağış ve yardım olarak alınan tutarlar bir taraftan ilgisine göre 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabına ya da bu hesaba alacak, 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç; nakden tahsil edilen tutarlar diğer taraftan 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedilir.

4) Gelecek yıllara ait gelirler hesabında kayıtlı tutarların yıl sonunda enflasyon düzeltmesine tabi tutulması sonucu ortaya çıkan artışlar bu hesaba alacak, 698-Enflasyon Düzeltmesi Hesabına borç kaydedilir.

b) Borç

1) Bu hesapta kayıtlı tutarlardan tahakkuk zamanına bir yıldan az süre kalanlar dönem sonunda bu hesaba borç, 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.

2) Şartlı bağış ve yardım olarak tahsil edilen gelirlerden şart kılınan amaç doğrultusunda kullanılmadığı için ilgilisine iade edilenler bir taraftan ilgisine göre 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabına ya da bu hesaba, kullanılmış tutarlar 630-Giderler Hesabına borç, 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan nakden iade edilmesi gereken tutarlar 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.”

MADDE 74- Aynı Yönetmeliğin 339 uncu maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“(5) Gider tahakkukları hesabına kayıt yapılırken yardımcı hesap kodları ile birlikte bütçe sınıflandırmasında yer alan program, kurumsal ve finansman kodları da kullanılır.”

MADDE 75- Aynı Yönetmeliğin 346 ncı maddesinin başlığı aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“500 Net değer hesabı

Hesabın niteliği”

MADDE 76- Aynı Yönetmeliğin 347 nci maddesinde yer alan “Net Değer/Sermaye hesabına” ibaresi “Net Değer hesabına” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 77- Aynı Yönetmeliğin 348 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“MADDE 348- (1) Bu hesap grubu, il özel idaresi merkez muhasebe birimi ile ilçe muhasebe birimleri arasındaki nakit ve nakit dışı değer hareketlerine ait işlemler ile aynı kurumun harcama birimleri arasındaki devir işlemlerinin izlenmesi için kullanılır.

(2) Değer hareketleri, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:

511 Birimler Arası İşlemler Hesabı

519 Değer Hareketleri Sonuç Hesabı”

MADDE 78- Aynı Yönetmeliğin 349 uncu maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“511 Birimler Arası İşlemler Hesabı

Hesabın niteliği

MADDE 349– (1) Bu hesap, il özel idaresi merkez ve ilçe muhasebe birimlerinin birbirlerine gönderdikleri para ve kıymetler ile birbirleri adına nakden veya mahsuben yaptıkları tahsilat ve ödemeler ile aynı kamu idaresinin harcama birimleri arasındaki devir işlemlerinin izlenmesi için kullanılır.”

MADDE 79- Aynı Yönetmeliğin 350 nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “Muhasebe birimleri arası işlemler hesabının” ibaresi “Birimler arası işlemler hesabının” şeklinde değiştirilmiş, aynı fıkranın (a) bendine aşağıdaki alt bentler eklenmiş, aynı fıkranın (b) bendine aşağıdaki alt bentler eklenmiştir.

“9) Kurumun harcama birimleri arasındaki stok veya maddi duran varlık aktarımları, alan birimin muhasebe birimince bu hesaba alacak, ilgili varlık hesaplarına borç kaydedilir.

10) Aynı kurumun harcama birimleri arasındaki tüm devir işlemlerinde devir alan birim için bu hesaba alacak, ilgili hesaplara borç kaydedilir.”

“9) Kurumun harcama birimleri arasındaki stok veya maddi duran varlık aktarımları, gönderen birimin muhasebe birimince bu hesaba borç, ilgili varlık hesaplarına alacak kaydedilir.

10) Aynı kamu idaresinin harcama birimleri arasındaki tüm devir işlemlerinde devir yapan birim için bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir.”

MADDE 80- Aynı Yönetmeliğin 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (1) numaralı alt bendi ile (b) bendinin (1) numaralı alt bendinde yer alan “muhasebe birimleri arası işlemler” ibareleri “birimler arası işlemler” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 81- Aynı Yönetmeliğin 354 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinde yer alan “Maliye” ibaresi “Hazine ve Maliye” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 82- Aynı Yönetmeliğin 357 nci maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinde yer alan “Maliye” ibaresi “Hazine ve Maliye” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 83- Aynı Yönetmeliğin 369 uncu maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“MADDE 369- (1) Gelirler hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir:

a) Alacak

1) Tahakkuk bölümünden verilen tahakkuk bordrolarının toplamından gelir yazılması gereken tutarlar bu hesaba alacak, 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabına veya 220-Gelirlerden Alacaklar Hesabına borç kaydedilir.

2) Tahakkuku tahsiline bağlı bütçe geliri olarak nakden veya mahsuben tahsil edilen tutarlardan bu hesaba kaydı gereken gelir tutarları bir taraftan bu hesaba alacak, ilgili hesaplara borç; diğer taraftan 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedilir.

3) Tahsilinde bütçeye gelir kaydedilecek olan kişilerden alacak tahakkukları bu hesaba alacak, 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına borç kaydedilir.

4) Kişilerden alacaklar hesabında kayıtlı tutarlar için hesaplanan faizler bu hesaba alacak, 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına borç kaydedilir.

5) Sayım sonucunda noksan çıkan menkul kıymetler ve duran varlıklardan sorumluları belirlenenler, kayıtlı değeri ile gerçeğe uygun değeri arasında oluşan olumlu fark bu hesaba, kayıtlı değeri ise 197-Sayım Noksanları Hesabına alacak, gerçeğe uygun değeri üzerinden sorumluları adına 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına borç kaydedilir.

6) Kurumlarca şartlı bağış ve yardım haricinde bağış ve yardım olarak tahsil olunan paralar bir taraftan bu hesaba, şartlı bağış ve yardımlar ilgisine göre 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı ya da 480-Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabına alacak, ilgili hesaba borç; diğer taraftan 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedilir.

7) Döviz cinsinden varlık ve yükümlülüklerin değerlemesi sonucu gelir kaydedilmesi gereken tutarlar bu hesaba alacak, ilgili hesaplara borç kaydedilir.

8) Varlıkların doğal olaylar veya başka nedenlerle miktarında ve değerinde meydana gelen artışlar bu hesaba alacak, ilgili varlık hesaplarına borç kaydedilir.

9) Yükümlülüklerin miktarında veya değerinde meydana gelen azalışlar bu hesaba alacak, ilgili yükümlülük hesabına borç kaydedilir.

10) Yabancı paralar ile yapılan işlemler sonucu oluşan olumlu kur farkları bu hesaba alacak ilgili hesaba borç kaydedilir.

11) Herhangi bir şarta bağlı olmaksızın bedelsiz olarak kişilerden intikal eden varlıklar, tespit edilen değerleri üzerinden bu hesaba alacak, ilgili varlık hesabına borç kaydedilir.

12) Bütçe geliri olarak tanımlanmayan ancak, Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu tarafından belirlenen uluslararası genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine göre gelir kabul edilen ve yukarıdaki bentlerde sayılmayan tutarlar bu hesaba alacak, ilgili hesaplara borç kaydedilir.

13) Kişilere ait olarak teslim alınıp nazım hesaplarda izlenen menkul kıymet ve varlıklardan kurum malına dönüşenler bir taraftan bu hesaba alacak, 117-Menkul Varlıklar Hesabı veya 217-Menkul Varlıklar Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç; diğer taraftan 912-Kişilere Ait Menkul Kıymetler Hesabına alacak, 913-Kişilere Ait Menkul Kıymet Emanetleri Hesabına borç kaydedilir.

14) Kamu idarelerinden bedelsiz olarak devir alınan stoklar, maddi duran varlıklar, maddi olmayan duran varlıklar ve diğer duran varlıklar kayıtlı değeri üzerinden bu hesaba alacak, ilgili varlık hesabına borç kaydedilir. Ayrıca, kamu idarelerinde amortismana tabi varlıklar için ayrılmış olan amortisman tutarları ilgili amortisman hesabına alacak, 630-Giderler Hesabına borç kaydedilir.

15) Satılan duran varlıklar, bir taraftan satış bedeli ile net değeri arasındaki olumlu fark bu hesaba, kayıtlı değerleri üzerinden ilgili duran varlık hesabına, mevzuatı gereğince diğer kamu idareleri adına ayrılan paylar 363-Kamu İdareleri Payları Hesabına alacak, satış bedeli 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara, ayrılmış olan amortisman tutarları 257-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına, satış bedeli ile net değeri arasındaki olumsuz fark ve mevzuatı gereğince diğer kamu idareleri adına ayrılan paylar 630-Giderler Hesabına borç; diğer taraftan satış bedelinden bütçeye gelir kaydedilmesi gereken tutar 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedilir.

16) Gelirler hesabının yardımcı hesaplarında yapılan hataların düzeltilebilmesi amacıyla, bu hesaba alacak ve borç kaydedilir.

b) Borç

1) Başka bir hesaba alacak kaydedilmesi gerekirken, yanlışlıkla bütçe gelirleri hesabına alacak kaydedilen tutarlar tahakkuksuz bütçe geliri olarak kaydedilmişse, bu tutarlar bir taraftan bu hesaba (yılı geçtikten sonra 630-Giderler Hesabına) borç, ilgili hesaba alacak; diğer taraftan 800-Bütçe Gelirleri Hesabına (yılı geçtikten sonra 810-Bütçe Gelirlerinden Ret ve İadeler Hesabına) borç, 805-Gelir Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.

2) Tahsil edilen tahakkuksuz bütçe gelirlerinden, fazla ve yersiz tahsil edilmesi dolayısıyla yapılan iade tutarları bir taraftan bu hesaba (yılı geçtikten sonra 630-Giderler Hesabına) borç, ilgili hesaba alacak; diğer taraftan 810-Bütçe Gelirlerinden Ret ve İadeler Hesabına borç, 805-Gelir Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.

3) Yılsonunda hesabın alacak bakiyesi, bu hesaba borç, 690-Faaliyet Sonuçları Hesabına alacak kaydedilir.

4) Gelirler hesabının yardımcı hesaplarında yapılan hataların düzeltilebilmesi amacıyla, bu hesaba borç ve alacak kaydedilir.”

MADDE 84- Aynı Yönetmeliğe 369 uncu maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki maddeler eklenmiştir.

“61 İndirim, iade ve iskonto hesapları

MADDE 369/A- (1) İndirim, iade ve iskonto hesapları hesap grubu, kurumların mal ve hizmet satışlarına ilişkin olarak tahakkuk eden tutarlardan yapılan indirim, iade ve iskontoların, bütçe geliri olarak nakden veya mahsuben yapılan tahsilattan mevzuatı gereğince yapılan ret ve iadeler ile vergi indirimi, erken ödeme indirimi ve benzeri vergi iadesi tutarlarının izlenmesi için kullanılır.

(2) İndirim, iade ve iskonto hesapları, niteliğine göre bu grup içinde açılacak 610-İndirim, İade ve İskontolar Hesabından oluşur.

Hesap grubuna ilişkin işlemler

MADDE 369/B- (1) İndirim, iade ve iskonto hesapları Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinde belirtilen muhasebe ilkelerine göre sınıflandırılan gelir hesaplarına paralel olacak şekilde sınıflandırılır.

(2) Mal ve hizmet satışlarından yapılan iadeler, satış bedeli üzerinden bu hesaba, maliyet bedeli üzerinden ilgili varlık hesabı ile birlikte giderler hesabına kaydedilir. Ayrıca, katma değer vergisi mükellefi kurumlarca iade alınan varlıkların satış bedeli üzerinden hesaplanan katma değer vergisi tutarı 191-İndirilecek Katma Değer Vergisi Hesabına kaydedilir.

(3) İndirim, iade ve iskonto hesapları grubundaki hesapların yardımcı hesaplarına ait hata düzeltmeleri, yanlış kaydedilen yardımcı hesaptan düşülmek ve ilgili yardımcı hesaba eklenmek üzere düzenlenecek muhasebe işlem fişi ile muhasebe kaydı yapılmak suretiyle gerçekleştirilir.

610 İndirim, iade ve iskontolar hesabı

Hesabın niteliği

MADDE 369/C- (1) İndirim, iade ve iskontolar hesabı, kurumların mal veya hizmet satışlarına ilişkin olarak tahakkuk eden tutarlardan yapılan indirim, iade ve iskontoların, bütçe geliri olarak nakden veya mahsuben yapılan tahsilattan mevzuatı gereğince yapılan ret ve iadeler ile vergi indirimi, erken ödeme indirimi ve benzeri vergi iadesi tutarlarının izlenmesi için kullanılır.

Hesabın işleyişi

MADDE 369/Ç- (1) İndirim, iade ve iskontolar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir:

a) Borç

1) Satılan varlıklardan iade edilen tutarlar, bir taraftan satış bedeli üzerinden bu hesaba borç, 100-Kasa Hesabı veya 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan 810-Bütçe Gelirlerinden Ret ve İadeler Hesabına borç, 805-Gelir Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir. Aynı zamanda iade alınan varlıklar maliyet bedelleri ile ilgili varlık hesabına borç, 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.

2) Mal veya hizmet satışlarına ilişkin olarak sonradan yapılan iskonto veya diğer indirim tutarları bir taraftan bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak; diğer taraftan 810-Bütçe Gelirlerinden Ret ve İadeler Hesabına borç, 805-Gelir Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.

3) İndirim, iade ve iskontolar hesabının yardımcı hesaplarında yapılan hataların düzeltilebilmesi amacıyla, bu hesaba borç ve alacak kaydedilir.

4) Kurumlar tarafından tahakkuk ettirilen vergilerden vergi indirimi, erken ödeme indirimi ve benzeri vergi iadesi tutarları bir taraftan bu hesaba borç veya 333-Emanetler Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan 810-Bütçe Gelirlerinden Ret ve İadeler Hesabına borç, 805-Gelir Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.

5) Yukarıda sayılanlar dışında her ne suretle olursa olsun tahsil edilen bütçe gelirlerinden yapılan iade tutarları yani gelir hesabı düzeltici işlemler bir taraftan bu hesaba veya ilgili bilanço hesabına borç, ilgili hesaba alacak; diğer taraftan 810-Bütçe Gelirlerinden Ret ve İadeler Hesabına borç, 805-Gelir Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.

b) Alacak

1) İndirim, iade ve iskontolar hesabının yardımcı hesaplarında yapılan hataların düzeltilebilmesi amacıyla, bu hesaba alacak ve borç kaydedilir.

2) Yıl sonunda hesabın borç bakiyesi bu hesaba alacak, 690-Faaliyet Sonuçları Hesabına borç kaydedilir.”

MADDE 85- Aynı Yönetmeliğin 371 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (1) numaralı alt bendinde yer alan “giderlerin ekonomik kodları ile birlikte bütçe sınıflandırmasında yer alan kurumsal ve fonksiyonel kodlar da” ibaresi “yardımcı hesap kodları ile birlikte bütçe sınıflandırmasında yer alan program, kurumsal ve finansman kodları da” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 86- Aynı Yönetmeliğin 373 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“MADDE 373- (1) Giderler hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir:

a) Borç

1) Nakden veya mahsuben ödenen giderler bir taraftan bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak; diğer taraftan 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç ve 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.

2) Kurum adına yapılan veya özel bir kanunla yapılması öngörülen bir hizmet ve husus karşılığı olmak üzere gerçekleştiği halde, ilgili muhasebe birimi kayıtlarında ödeneğinin bulunmaması ve benzeri nedenlerle bütçeye gider kaydedilemeyen tutarlar, ödeneği temin edildiğinde, bir taraftan bütçe giderlerine kaydedilmek üzere bu hesaba borç, 322-Bütçeleştirilecek Borçlar Hesabına alacak; diğer taraftan 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç ve 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.

3) Bütçe uygulamasında gider olarak tanımlanmamakla birlikte, Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu tarafından belirlenen uluslararası genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine göre gider olarak kabul edilen tutarlar bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir.

4) Gelirler hesabına kaydedilen tutarlardan mevzuatı gereğince henüz tahsil edilmeden yılı geçtikten sonra tahakkuktan indirilmesi gereken tutarlar bu hesaba borç, ilgisine göre 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabına, 121-Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak kaydedilir.

5) Tahsilinde bütçeye gelir kaydedilmek üzere hesaba alınan kişilerden alacaklardan, hesaba alındığı yıldan sonra silinmesine herhangi bir kanun ya da kararla hükmedilenler bu hesaba borç, 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına alacak kaydedilir.

6) Döviz cinsinden varlık ve yükümlülüklerin değerlemesi sonucu gider kaydedilmesi gereken tutarlar bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir.

7) Varlıkların doğal olaylar veya başka nedenlerle miktar veya hacminde meydana gelen azalışlar bu hesaba borç, ilgili varlık hesaplarına alacak kaydedilir.

8) Yükümlülüklerin doğal olaylar veya başka nedenlerle miktarında meydana gelen artışlar bu hesaba borç, ilgili yükümlülük hesaplarına alacak kaydedilir.

9) Ayrılan amortisman tutarları bu hesaba borç, ilgisine göre 257-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı veya 268-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına alacak kaydedilir.

10) Yabancı paralar ile yapılan işlemler sonucu oluşan olumsuz kur farkları bu hesaba borç, ilgili hesaba alacak kaydedilir.

11) Yabancı kaynak hesaplarında kayıtlı tutarlar için tahakkuk ettirilen faizler bu hesaba borç, ilgili hesaba alacak kaydedilir.

12) Tahakkuku tahsiline bağlı olarak tahsil edilen bütçe gelirlerinden, fazla ve yersiz tahsilat dolayısıyla yılı geçtikten sonra yapılan iade tutarları bir taraftan bu hesaba borç, ilgili hesaba alacak; diğer taraftan 810-Bütçe Gelirlerinden Ret ve İadeler Hesabına borç, 805-Gelir Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.

13) Kullanılan veya tüketilen stoklar, muhasebe birimine bildirildiğinde kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba borç, 150-İlk Madde ve Malzeme Hesabı veya ilgili diğer stok hesaplarına alacak kaydedilir.

14) Alacaklardan yapılan terkin tutarları bu hesaba borç, ilgili alacak hesaplarına alacak kaydedilir.

15) Satılan duran varlıkların, satış bedeli ile net değeri arasındaki olumsuz fark ve mevzuatı gereğince diğer kamu idareleri adına ayrılan paylar bu hesaba, satış bedeli 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara, ayrılmış olan amortisman tutarları 257-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına borç, duran varlıkların kayıtlı değerleri ilgili duran varlık hesabına, satış bedeli ile net değeri arasındaki olumlu fark 600-Gelirler Hesabına, mevzuatı gereğince diğer kamu idareleri adına ayrılan paylar 363-Kamu İdareleri Payları Hesabına alacak; diğer taraftan satış bedelinden bütçeye gelir kaydedilmesi gereken tutar 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedilir.

16) Başka bir kamu idaresine bedelsiz olarak devredilen stoklar bu hesaba borç, ilgili stok hesabına alacak kaydedilir.

17) Kurumlar tarafından kamu idarelerine devredilen maddi duran varlıklar, maddi olmayan duran varlıklar ve diğer duran varlıklar kayıtlı değeri üzerinden bu hesaba borç, ilgili varlık hesabına alacak, ayrılmış olan amortisman tutarları ilgili amortisman hesabına borç, 600- Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.

18) Giderler hesabının yardımcı hesaplarında yapılan hataların düzeltilebilmesi amacıyla, bu hesaba borç ve alacak kaydedilir.

b) Alacak

1) Yılsonunda hesabın borç bakiyesi bu hesaba alacak, 690-Faaliyet Sonuçları Hesabına borç kaydedilir.

2) Giderler hesabının yardımcı hesaplarında yapılan hataların düzeltilebilmesi amacıyla, bu hesaba alacak ve borç kaydedilir.”

MADDE 87- Aynı Yönetmeliğin 381 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (1) numaralı alt bendinde yer alan “Maliye Bakanlığınca” ibaresi “Strateji ve Bütçe Başkanlığınca” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 88- Aynı Yönetmeliğin 383 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“MADDE 383- (1) Bütçe gelirleri hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir:

a) Alacak

1) Bütçe geliri olarak nakden veya mahsuben yapılan her türlü tahsilat bir taraftan ilgisine göre 600-Gelirler Hesabı veya 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara alacak, 100-Kasa Hesabı, 102-Banka Hesabı veya ilgili diğer hesaplara borç; diğer taraftan bu hesaba alacak 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedilir.

2) Bütçe gelirlerini tahsil etmeye yetkili bulunan memurlarca zimmete geçirilen tahsilat tutarı bir taraftan 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara alacak, zimmettar memur adına 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına borç; diğer taraftan bu hesaba alacak 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedilir.

3) Tahsilinde bütçeye mal edilmek üzere kişilerden alacaklar hesabına kaydedilen tutarlardan nakden veya mahsuben tahsil edilenler bir taraftan 100-Kasa Hesabı, 102-Banka Hesabı veya ilgili diğer hesaplara borç, 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına alacak; diğer taraftan bu hesaba alacak 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedilir.

4) Kurumlarca şartlı bağış ve yardım haricinde bağış ve yardım olarak tahsil olunan paralar bir taraftan 600-Gelirler Hesabına şartlı bağış ve yardımlar ilgisine göre 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı ya da 480- Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabına alacak, 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç; diğer taraftan bu hesaba alacak 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedilir.

5) Alacak hesaplarında kayıtlı tutarlara ilişkin olarak tahsil edilen faizler bir taraftan ilgisine göre 600-Gelirler Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak, 102-Banka Hesabı veya 105-Döviz Hesabına ya da ilgili diğer hesaplara borç; diğer taraftan bu hesaba alacak 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedilir.

6) Önceki yıl bütçesine gelir, kurum bütçesine özel ödenek kaydolunup yıl sonuna kadar harcanamayan ve emanetler hesabında devrettirilen şartlı bağış ve yardımlara ilişkin tutarlar, açılış kaydını takiben bir taraftan ilgisine göre 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı ya da 480- Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabına alacak, 333-Emanetler Hesabına borç; diğer taraftan bu hesaba alacak, 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedilir.

7) Yabancı paralar ile yapılan işlemler sonucu oluşan olumlu para farkları bir taraftan 600- Gelirler hesabına alacak, ilgili hesaplara borç; diğer taraftan bu hesaba alacak, 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedilir.

8) Bu hesabın ayrıntı kodlarında yapılan hataların düzeltilebilmesi amacıyla, bu hesaba alacak ve borç kaydı yapılır.

9) Önceki yıl bütçesine gelir, kurum bütçesine özel ödenek kaydolunup yıl sonuna kadar harcanamayan ve emanetler hesabında devrettirilen tutarlar, açılış kaydını takiben bir taraftan 600-Gelirler Hesabına alacak, 333-Emanetler Hesabına borç; diğer taraftan bu hesaba alacak, 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedilir.

10) Kurum bütçelerine hem gelir, hem de özel ödenek kaydedilen tutarlardan şartların oluşması nedeniyle ilgili mevzuatına göre iptal edilerek bütçeye gelir kaydedilmesi gerekenler bir taraftan 600-Gelirler Hesabına alacak ve borç; diğer taraftan bu hesaba alacak ve borç, 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç ve alacak kaydedilir.

b) Borç

1) Tahakkuku tahsiline bağlı bütçe geliri karşılığı alınan çeklerden bankaca karşılığı olmadığı için yılı içinde iade edilenlerin tutarı bir taraftan 600-Gelirler Hesabı veya ilgili diğer hesaplara borç, 101-Alınan Çekler Hesabına alacak; diğer taraftan bu hesaba borç, 805-Gelir Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.

2) Başka bir hesaba alacak kaydedilmesi gerekirken, yanlışlıkla bu hesaba alacak kaydedilen tutarlar yılı içinde; tahakkuklu bütçe geliri olarak kaydedilmişse, bu tutar düzeltme işlemini teminen bir taraftan ilgisine göre 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç, ilgili hesaba alacak; diğer taraftan bu hesaba borç, 805-Gelir Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir, tahakkuksuz bütçe geliri olarak kaydedilmişse, bu tutar bir taraftan 600-Gelirler Hesabına borç, ilgili hesaba alacak; diğer taraftan bu hesaba borç, 805-Gelir Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.

3) Bu hesabın yardımcı hesaplarında yapılan hataların düzeltilebilmesi amacıyla, bu hesaba borç ve alacak kaydı yapılır. Ayrıca, bu tutar bir taraftan 805-Gelir Yansıtma Hesabına alacak, ilgili hesaba borç; diğer taraftan 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç, ilgili hesaba alacak kaydedilir.

4) Yılsonunda hesabın alacak bakiyesi bu hesaba borç, 895-Bütçe Uygulama Sonuçları Hesabına alacak kaydedilir.

5) Yılı bütçesine gelir, kurum bütçesine özel ödenek kaydedilen tutarların yıl sonuna kadar harcanamayan kısmı bir taraftan 600-Gelirler Hesabına borç, 333-Emanetler Hesabına alacak; diğer taraftan bu hesaba borç, 805-Gelir Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.

6) Yılı bütçesine gelir, kurum bütçesine özel ödenek kaydedilen şartlı bağış ve yardımlara ilişkin tutarların yıl sonuna kadar harcanamayan kısmı bir taraftan 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı ya da 480- Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabına borç, 333-Emanetler Hesabına alacak; diğer taraftan bu hesaba borç, 805-Gelir Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.

7) Kurum bütçelerine hem gelir, hem de özel ödenek kaydedilen tutarlardan şartların oluşması nedeniyle ilgili mevzuatına göre iptal edilerek bütçeye gelir kaydedilmesi gerekenler bir taraftan 600-Gelirler Hesabına borç ve alacak; diğer taraftan bu hesaba borç ve alacak, 805-Gelir Yansıtma Hesabına alacak ve borç kaydedilir.”

MADDE 89- Aynı Yönetmeliğin 389 uncu maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“MADDE 389- (1) Bütçe gelirlerinden ret ve iadeler hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir:

a) Borç

1) Tahakkuktan fazla tahsilatın iadesi gerektiği takdirde, iade edilecek tutar bir taraftan 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabı veya ilgili diğer hesaplara borç, ilgili hesaba alacak; diğer taraftan bu hesaba borç, 805-Gelir Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.

2) Kurumlar tarafından tahakkuk ettirilen vergi iadesi tutarları (vergi iadeleri, vergi indirimi ve benzeri) bir taraftan 610-İndirim, İade ve İskontolar Hesabına borç, 333-Emanetler Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan bu hesaba borç, 805-Gelir Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.

3) Yukarıda sayılanlar dışında her ne suretle olursa olsun tahsil edilen bütçe gelirlerinden yapılan iade tutarları (gelir hesabı düzeltici işlemler) bir taraftan 610-İndirim, İade ve İskontolar Hesabına veya ilgili bilanço hesabına borç, ilgili hesaba alacak; diğer taraftan bu hesaba borç, 805-Gelir Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.

4) Bütçe gelirlerinden ret ve iadeler hesabının yardımcı hesaplarında yapılan hatalı kayıtlara ilişkin tutarlar, 610-İndirim, İade ve İskontolar Hesabı veya ilgili diğer hesapların borç ve alacağına karşılık bir taraftan bu hesaba borç, 805-Gelir Yansıtma Hesabına alacak; diğer taraftan 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç, bu hesaba alacak kaydedilir.

5) Faaliyet alacakları hesaplarında yer alan tutarların ödeme gününden önce tahsil edilmesi durumunda, yapılacak erken ödeme indirimi tutarı 610-İndirim, İade ve İskontolar Hesabına, tahsilat tutarı 100-Kasa Hesabı, 102-Banka Hesabı veya ilgili diğer hesaplara borç, tamamı 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabı veya 220-Gelirlerden Alacaklar Hesabına alacak kaydedilir. Diğer taraftan yapılacak erken ödeme indirimi tutarı bu hesaba borç, 805-Gelir Yansıtma Hesabına alacak; alacak hesaplarına kaydedilen tutarın tamamı 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç, 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak kaydedilir.

6) Bütçe geliri karşılığı alınan çeklerden bankaca karşılığı olmadığı için iade edilenlerin tutarı bir taraftan 630-Giderler Hesabı, 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabı veya 121-Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç, 101-Alınan Çekler Hesabına alacak; diğer taraftan yılı geçtikten sonra bu hesaba borç, 805-Gelir Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.

b) Alacak

1) Bütçe gelirlerinden ret ve iadeler hesabının yardımcı hesaplarında yapılan hatalı kayıtlara ilişkin tutarlar, 610-İndirim, İade ve İskontolar Hesabı veya ilgili diğer hesapların borç ve alacağına karşılık bir taraftan bu hesaba alacak, 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç; diğer taraftan bu hesaba borç, 805-Gelir Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.

2) Yılsonunda hesabın borç bakiyesi bu hesaba alacak, 895-Bütçe Uygulama Sonuçları Hesabına borç kaydedilir.”

MADDE 90- Aynı Yönetmeliğin 390 ıncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “834 Geçen Yıl Bütçe Mahsupları Hesabı” ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 91- Aynı Yönetmeliğin 391 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“MADDE 391- (1) Hesap grubuna ilişkin işlemler aşağıda gösterilmiştir:

a) Bütçe gider hesaplarının sınıflandırılması

1) Kurumların bütçe gider hesapları, gider bütçesinin ekonomik sınıflandırmasına uygun olarak yardımcı hesaplara ayrılır.

2) Bütçe gider hesapları hesap grubundaki hesaplara kayıt yapılırken yardımcı hesap kodları ile birlikte bütçe sınıflandırmasında yer alan program, kurumsal ve finansman kodları da kullanılır.

b) Gider yansıtma işlemleri

1) Bütçeyle ilgili olarak faaliyet hesapları veya bilanço hesaplarına kaydedilen tutarlar karşılığında gider yansıtma hesabı kullanılır.”

MADDE 92- Aynı Yönetmeliğin 393 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine aşağıdaki alt bent eklenmiştir.

“8) Şartlı bağış ve yardım olarak nakden tahsil edilen gelirlerden şart kılınan amaç doğrultusunda kullanılmadığı için ilgilisine iade edilenler bir taraftan ilgisine göre 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabına ya da 480-Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabına, kullanılmış tutarlar 630-Giderler Hesabına borç, 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan bu hesaba borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.”

MADDE 93- Aynı Yönetmeliğin 394 üncü, 395 inci ve 396 ncı maddeleri yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 94- Aynı Yönetmeliğin 397 nci maddesinde yer alan “hesabı ve geçen yıl bütçe mahsupları” ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 95- Aynı Yönetmeliğin 398 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“MADDE 398- (1) Gider yansıtma hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir:

a) Alacak

1) 630-Giderler Hesabı ya da ilgili bilanço hesabına borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilen tutarlardan bütçe giderlerini ilgilendiren tutarlar bu hesaba alacak, 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç kaydedilir.

b) Borç

1) Hesap düzeltmesi için, bütçe giderleri hesabına alacak, bu hesaba borç kaydedilen tutarlar, 630-Giderler Hesabı ya da ilgili bilanço hesabına alacak diğer ilgili hesaplara borç kaydedilir.

2) Yılsonunda bütçe uygulama sonucunun üretilmesinden sonra hesabın alacak bakiyesi bu hesaba borç, 895-Bütçe Uygulama Sonuçları Hesabına alacak kaydedilir.”

MADDE 96- Aynı Yönetmeliğin 402 nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “92 Taahhüt Hesapları” satırından sonra gelmek üzere “93 Verilen Garantiler Hesapları” satırı eklenmiş, aynı fıkrada yer alan “94 Özel Tahakkuk Hesapları” ibaresi “94 Değerli Kağıt ve Özel Tahakkuk Hesapları” şeklinde değiştirilmiş ve mevcut “94 Özel Tahakkuk Hesapları” satırından sonra gelmek üzere “99 Diğer Nazım Hesaplar” satırı eklenmiştir.

MADDE 97- Aynı Yönetmeliğin 403 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan “tenkisler ile mahsup dönemine aktarılan tutarların muhasebe birimlerince” ibaresi “tenkislerin” şeklinde değiştirilmiş; ikinci fıkrasında yer alan “906 Mahsup Dönemine Aktarılan Kullanılacak Ödenekler Hesabı” ibaresi ile “907 Mahsup Dönemine Aktarılan Ödenekler Hesabı” ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 98- Aynı Yönetmeliğin 404 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinin (1) numaralı alt bendinde yer alan “fonksiyonel, finansal” ibaresi “program, finansman” şeklinde değiştirilmiş, (ç) bendinin (1) numaralı alt bendinde yer alan “hesabı, mahsup dönemine aktarılan kullanılacak ödenekler hesabı ve mahsup dönemine aktarılan ödenekler” ibaresi yürürlükten kaldırılmış, (d) bendinin (1) numaralı alt bendinin yedinci ve sekizinci cümleleri yürürlükten kaldırılmış, aynı fıkranın (f) bendi yürürlükten kaldırılmış ve aynı maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“(2) Ödenek hesapları hesap grubunda yer alan hesaplara kayıt yapılırken yardımcı hesap kodları ile birlikte bütçe sınıflandırmasında yer alan program, kurumsal ve finansman kodları da kullanılır.”

MADDE 99- Aynı Yönetmeliğin 405 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “906 Mahsup Dönemine Aktarılan Kullanılacak Ödenekler Hesabı” ibaresi ile “907 Mahsup Dönemine Aktarılan Ödenekler Hesabı” ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 100- Aynı Yönetmeliğin 413 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (2) numaralı alt bendi yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 101- Aynı Yönetmeliğin 415 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendi yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 102- Aynı Yönetmeliğin 418 inci, 419 uncu, 420 nci ve 421 inci maddeleri yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 103- Aynı Yönetmeliğin 422 nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “906 Mahsup Dönemine Aktarılan Kullanılacak Ödenekler Hesabı” ibaresi ile “907 Mahsup Dönemine Aktarılan Ödenekler Hesabı” ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 104- Aynı Yönetmeliğin 424 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendinde yer alan “906-Mahsup Dönemine Aktarılan Kullanılacak Ödenekler Hesabına borç;” ibaresi ile “907-Mahsup Dönemine Aktarılan Ödenekler Hesabına alacak” ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 105- Aynı Yönetmeliğin 426 ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendinde yer alan “907-Mahsup Dönemine Aktarılan Ödenekler Hesabına alacak; diğer taraftan 906-Mahsup Dönemine Aktarılan Kullanılacak Ödenekler Hesabına borç,” ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 106- Aynı Yönetmeliğin 429 uncu, 430 uncu, 431 inci ve 432 nci maddeleri yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 107- Aynı Yönetmeliğin 435 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (3) numaralı alt bendinde yer alan “Maliye” ibaresi “Hazine ve Maliye” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 108- Aynı Yönetmeliğin 441 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (2) numaralı alt bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“2) Hazine veya kurum malı olarak teslim alınan menkul kıymetlerden daha sonra kişi malı olduğu anlaşılanlar bir taraftan gerçeğe uygun değerleri üzerinden bu hesaba borç, 913-Kişilere Ait Menkul Kıymet Emanetleri Hesabına alacak; diğer taraftan kayıtlı değerleri üzerinden 117-Menkul Varlıklar Hesabı veya 217-Menkul Varlıklar Hesabına ya da ilgili diğer hesaplara alacak, 630-Giderler Hesabına borç kaydedilir.”

MADDE 109- Aynı Yönetmeliğin 450 nci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “kurumsal, fonksiyonel” ibaresi “program, kurumsal” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 110- Aynı Yönetmeliğin 475 inci maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“99 Diğer nazım hesaplar

990 Kiraya verilen veya irtifak hakkı tesis edilen maddi duran varlıkların kayıtlı değerleri hesabı

MADDE 475- (1) Kiraya verilen, irtifak hakkı tesis edilen maddi duran varlıkların kayıtlı değerleri hesabı, kurumlara ait maddi duran varlıklardan kiraya verilen veya üzerinde irtifak hakkı tesis edilenlerin sözleşme sonuna kadar kayıtlı değerleri üzerinden izlenmesi için kullanılır.”

MADDE 111- Aynı Yönetmeliğin 476 ncı maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“MADDE 476- (1) Kiraya verilen, irtifak hakkı tesis edilen maddi duran varlıkların kayıtlı değerleri hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir:

a) Borç

1) Kiraya verilen ya da üzerinde irtifak hakkı tesis edilen taşınmazlar, sözleşmenin başında kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba borç, 999-Diğer Nazım Hesaplar Karşılığı Hesabına alacak kaydedilir.

b) Alacak

1) Kiraya verilen ya da üzerinde irtifak hakkı tesis edilen taşınmazlar, sözleşmenin sonunda kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba alacak, 999-Diğer Nazım Hesaplar Karşılığı Hesabına borç kaydedilir.”

MADDE 112- Aynı Yönetmeliğe 476 ncı maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki maddeler eklenmiştir.

“993 Maddi duran varlıkların kira ve irtifak hakkı gelirleri hesabı

Hesabın niteliği

MADDE 476/A- (1) Maddi duran varlıkların kira ve irtifak hakkı gelirleri hesabı, kurumlara ait maddi duran varlıklardan kiraya verilen veya üzerinde irtifak hakkı tesis edilenlere ilişkin olarak sözleşmelerinde yer alan kira ve irtifak hakkı gelirlerinin izlenmesi için kullanılır.

Hesabın işleyişi

MADDE 476/B- (1) Maddi duran varlıkların kira ve irtifak hakkı gelirleri hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir:

a) Borç

1) Kira veya irtifak hakkı sözleşmesinde belirtilen bedelin, sözleşmenin sonunda ve tek seferde peşin olarak tahsil edilecek olması halinde, toplam kira ya da irtifak hakkı bedeli sözleşmenin başında bu hesaba borç, 999-Diğer Nazım Hesaplar Karşılığı Hesabına alacak kaydedilir.

2) Bir yıldan daha uzun süreli sözleşmelerde kira veya irtifak hakkı bedelinin, sözleşme süresi içinde belirli dönemlerin sonunda taksitler halinde tahsil edilecek olması halinde, toplam kira ya da irtifak hakkı bedelinin ilgili döneme düşen kısımları, bu hesabın bölümlenmiş yardımcı hesabına borç, 999-Diğer Nazım Hesaplar Karşılığı Hesabına alacak kaydedilir.

3) Dönem sonunda bu hesabın bölümlenmiş yardımcı hesaplarında kayıtlı tutarlar, sürelerin güncellenmesi amacıyla bu hesaba borç ve alacak kaydedilir.

b) Alacak

1) Kira veya irtifak hakkı sözleşmesinde belirtilen bedelin, sözleşmenin sonunda ve tek seferde peşin olarak tahsil edilmesi halinde, toplam kira ya da irtifak hakkı bedeli bu hesaba alacak, 999-Diğer Nazım Hesaplar Karşılığı Hesabına borç kaydedilir.

2) Bir yıldan daha uzun süreli sözleşmelerde kira veya irtifak hakkı bedelinin, sözleşme süresi içinde belirli dönemlerin sonunda taksitler halinde tahsil edilmesi halinde, toplam kira ya da irtifak hakkı bedelinin ilgili döneme düşen kısımları bu hesabın bölümlenmiş yardımcı hesabına alacak, 999-Diğer Nazım Hesaplar Karşılığı Hesabına borç kaydedilir.

3) Dönem sonunda bu hesabın bölümlenmiş yardımcı hesaplarında kayıtlı tutarlar, sürelerin güncellenmesi amacıyla bu hesaba alacak ve borç kaydedilir.

998 Diğer nazım hesaplar hesabı

Hesabın niteliği

MADDE 476/C- (1) Diğer nazım hesaplar hesabı, nazım hesaplarda tanımlanmamış olan diğer yönetim ve bilgi ihtiyaçlarına ilişkin işlemlerin izlenmesi için kullanılır.

Hesabın işleyişi

MADDE 476/Ç- (1) Diğer nazım hesaplar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir:

a) Borç

1) Kurumlarca alınan yüklenme senedi ve muteber imzalı müteselsil kefalet senedi tutarı bu hesabın ilgili yardımcı hesabına borç, 999-Diğer Nazım Hesaplar Karşılığı Hesabına alacak kaydedilir.

2) Kat karşılığı veya arsa verilmek üzere inşaat yaptırılmasına ilişkin bilgi ve belgeler ilgili muhasebe birimine teslim edildiğinde arsa veya arazinin kayıtlı değeri üzerinden bu hesabın ilgili yardımcı hesabına borç, 999-Diğer Nazım Hesaplar Karşılığı Hesabına alacak kaydedilir.

b) Alacak

1) İlgili mevzuatına göre kayıtlardan çıkarılmasına karar verilen yüklenme senedi ve muteber imzalı müteselsil kefalet senedi tutarı bu hesaba alacak, 999-Diğer Nazım Hesaplar Karşılığı Hesabına borç kaydedilir.

2) Kat karşılığı veya arsa verilmek üzere yaptırılan inşaat tamamlanıp teslim edildiğinde kayıtlara alınan tutar üzerinden bu hesaba alacak, 999-Diğer Nazım Hesaplar Karşılığı Hesabına borç kaydedilir.”

MADDE 113- Aynı Yönetmeliğin 477 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“MADDE 477- (1) Diğer nazım hesaplar karşılığı hesabına, bu hesap grubunda yer alan hesaplara yazılan tutarlar karşılık olarak kaydedilir.”

MADDE 114- Aynı Yönetmeliğin 478 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“MADDE 478- (1) Diğer nazım hesaplar karşılığı hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir:

a) Alacak

1) 990-Kiraya Verilen veya İrtifak Hakkı Tesis Edilen Maddi Duran Varlıkların Kayıtlı Değerleri Hesabı, 993-Maddi Duran Varlıkların Kira ve İrtifak Hakkı Gelirleri Hesabı ile 998-Diğer Nazım Hesaplar Hesabına borç kaydedilen tutarlar bu hesaba alacak kaydedilir.

b) Borç

1) 990-Kiraya Verilen veya İrtifak Hakkı Tesis Edilen Maddi Duran Varlıkların Kayıtlı Değerleri Hesabı, 993-Maddi Duran Varlıkların Kira ve İrtifak Hakkı Gelirleri Hesabı ile 998-Diğer Nazım Hesaplar Hesabına alacak kaydedilen tutarlar bu hesaba borç kaydedilir.”

MADDE 115- Aynı Yönetmeliğin 479 uncu maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“(2) Mahsup dönemi işlemleri, mahsuba ilişkin işlemlerin ait olduğu yılın muhasebe kayıtlarında gösterilir.”

MADDE 116- Aynı Yönetmeliğin 480 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (3) numaralı alt bendi yürürlükten kaldırılmış, (6) numaralı alt bendinde yer alan “muhasebe birimleri” ibaresi “birimler” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 117- Aynı Yönetmeliğin 485 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine aşağıdaki alt bentler eklenmiş, (c) bendine (7) numaralı alt bendinden sonra gelmek üzere aşağıdaki alt bent eklenmiş ve diğer alt bentler buna göre teselsül ettirilmiştir.

“4) Öz kaynak değişim tablosu

5) Bütçelenen ve gerçekleşen tutarların karşılaştırma tablosu”

“8) Bütçe giderlerinin faaliyet sınıflandırılması tablosu”

MADDE 118- Aynı Yönetmeliğin 486 ncı maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“(3) Bu defter üzerinde tutulması gerekli bilgilerin elektronik ortamda oluşması ve izlenmesi durumunda üst yöneticinin onayı ile ayrıca borçlular defteri tutulmaz.”

MADDE 119- Aynı Yönetmeliğin 498 inci maddesinde yer alan “Maliye” ibaresi “Hazine ve Maliye” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 120- Aynı Yönetmeliğin 503 üncü maddesinde yer alan “Kurumsal, fonksiyonel” ibaresi “Program, kurumsal” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 121- Aynı Yönetmeliğin 504 üncü maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“(3) Bu kapsamda Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun görüşüyle Bakanlık, yönetmeliğin muhasebe, hesap, işlem, işleyiş ve şekil hükümlerinden farklı usul ve esas belirlemeye yetkilidir.”

MADDE 122- Aynı Yönetmeliğin 508 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “Maliye Bakanlığınca” ibaresi “Strateji ve Bütçe Başkanlığınca” şeklinde, ikinci fıkrasında yer alan “Genel Bütçe Muhasebe Yönetmeliği” ibaresi “27/12/2014 tarihli ve 29218 mükerrer sayılı Merkezî Yönetim Muhasebe Yönetmeliği” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 123- Aynı Yönetmeliğe aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.

“GEÇİCİ MADDE 1- (1) Kurumların dönem sonu işlemleri bu maddeyi ihdas eden Yönetmelik öncesine göre, dönem başı işlemleri bu maddeyi ihdas eden Yönetmelik hükümlerine göre yapılır.

(2) Kurumlar tarafından 2025 mali yıl sonu kapanış kayıtlarında 165 Mahsup Dönemine Aktarılan Avans ve Krediler Hesabı, 834 Geçen Yıl Bütçe Mahsupları Hesabı, 906 Mahsup Dönemine Aktarılan Kullanılacak Ödenekler Hesabı, 907 Mahsup Dönemine Aktarılan Ödenekler Hesabının kullanılmış olması durumunda, söz konusu hesaplar 2026 yılı açılış kayıtlarında ilgisine göre 160 İş Avans ve Kredileri Hesabına, 900 Gönderilecek Bütçe Ödenekleri Hesabına ve 901 Bütçe Ödenekleri Hesabına dönüştürülmüş olarak kaydedilir.

(3) Kurumlar tarafından, bu Yönetmelik hükümlerinin 43 üncü maddenin üçüncü fıkrasında yer alan ödeme emri belgesinin muhasebe işlem fişine bağlanması işlemleri muhasebe sistemlerinde güncelleme yapılana kadar bu maddeyi ihdas eden Yönetmelik ekinde yer alan Örnek 32 ve Örnek 33’ün kullanılması kaydıyla bütçeden nakden veya mahsuben yapılan harcamaları “Ödeme Emri Belgesi” diğer işlemleri ise “Muhasebe İşlem Fişi” ile muhasebeleştirilebilir. Kurumlar muhasebe sistemlerini 31/12/2026 tarihine kadar bu maddeyi ihdas eden Yönetmelik hükümlerine uygun hale getirir.”

MADDE 124- Aynı Yönetmeliğin eki Ek-2’de yer alan Örnek 29, Örnek 32, Örnek 33, Örnek 34, Örnek 35, Örnek 36/A, Örnek 36/B, Örnek 37, Örnek 38, Örnek 40 ve Örnek 56 ekteki şekilde değiştirilmiştir.

MADDE 125- Aynı Yönetmeliğin eki Ek-3’te yer alan Örnek 66 (Ön) ekteki şekilde değiştirilmiştir.

MADDE 126- Bu Yönetmelik 1/1/2026 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 127- Bu Yönetmelik hükümlerini İçişleri Bakanı ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı müştereken yürütür.

Ekleri için tıklayınız

]]> Genel https://www.hukukihaber.net/mahalli-idareler-butce-ve-muhasebe-yonetmeliginde-degisiklik-2026 Tue, 31 Mar 2026 00:01:00 +0300 <![CDATA[Hitit Üniversitesi Lisansüstü Eğitim-Öğretim Yönetmeliği]]> https://www.hukukihaber.net/hitit-universitesi-lisansustu-egitim-ogretim-yonetmeligi Hitit Üniversitesinden:

HİTİT ÜNİVERSİTESİ LİSANSÜSTÜ EĞİTİM-ÖĞRETİM YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Başlangıç Hükümleri

Amaç

MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı, Hitit Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsünde yürütülen lisansüstü eğitim-öğretime ilişkin esasları düzenlemektir.

Kapsam

MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, Hitit Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsünde yürütülen lisansüstü eğitim-öğretime ilişkin hükümleri kapsar.

Dayanak

MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik, 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 14 üncü ve 44 üncü maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) AKTS: Avrupa Kredi Transfer Sistemini,

b) ALES: Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavını,

c) Ana bilim/ana sanat dalı: 3/3/1983 tarihli ve 17976 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Lisans Üstü Eğitim Öğretim Enstitülerinin Teşkilât ve İşleyiş Yönetmeliğinin 5 inci maddesinde tanımlanan ve Enstitüde lisansüstü eğitim-öğretim programı bulunan akademik birimleri,

ç) Ana bilim/ana sanat dalı başkanı: Lisans Üstü Eğitim Öğretim Enstitülerinin Teşkilât ve İşleyiş Yönetmeliğinin 5 inci maddesinde tanımlanan ve Enstitüde bulunan ana bilim/ana sanat dalı başkanını,

d) Enstitü: Hitit Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsünü,

e) Enstitü Kurulu: Enstitü Müdürünün başkanlığında, müdür yardımcıları ve Enstitü ana bilim/ana sanat dalı başkanlarından oluşan kurulu,

f) Enstitü Yönetim Kurulu: Enstitü Müdürünün başkanlığında, müdür yardımcıları ve Müdür tarafından gösterilecek altı aday arasından Enstitü Kurulu tarafından üç yıl için seçilen üç öğretim üyesinden oluşan kurulu,

g) İntihal: Başkalarının fikirlerini, metotlarını, verilerini veya eserlerini bilimsel kurallara uygun biçimde atıf yapmadan kısmen veya tamamen kendi eseri gibi göstermeyi,

ğ) Müdür: Enstitü Müdürünü,

h) Rektör: Hitit Üniversitesi Rektörünü,

ı) Senato: Hitit Üniversitesi Senatosunu,

i) Üniversite: Hitit Üniversitesini,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Yüksek Lisans Programları

Genel esaslar

MADDE 5- (1) Yüksek lisans programı, tezli veya tezsiz olmak üzere iki şekilde yürütülür.

(2) Yüksek lisans programları arasındaki geçişlere ilişkin usul ve esaslar Senato tarafından belirlenir.

(3) Uzaktan öğretime ilişkin hususlar Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde yürütülür.

Başvuru ve kabul

MADDE 6- (1) Yüksek lisans programına başvurabilmek için adayların, lisans diplomasına ve başvurduğu programın puan türünde 55 puandan az olmamak üzere Senato tarafından belirlenecek ALES puanına sahip olmaları gerekir. Ancak;

a) Konservatuvar programları ile güzel sanatlar fakültelerinin sadece özel yetenek sınavı ile öğrenci kabul eden programlarının Enstitüdeki ana bilim/ana sanat dallarına öğrenci kabulünde,

b) Doktora/sanatta yeterlik/tıpta uzmanlık/diş hekimliğinde uzmanlık/veteriner hekimliğinde uzmanlık/eczacılıkta uzmanlık mezunlarının yüksek lisans programlarına başvurularında,

ALES şartı aranmaz.

(2) Tezsiz yüksek lisans programlarına öğrenci kabulünde ALES puanı aranmayabilir. ALES puanı istenildiği takdirde taban puan Senato tarafından belirlenir.

(3) Mezun durumda olan/olabilecek adayların başvurusuna ilişkin esaslar, ALES puanının %50'den az olmamak koşuluyla ne kadar ağırlıkla değerlendirmeye alınacağı ve lisansüstü eğitim-öğretime öğrenci kabulüne ilişkin diğer hususlar Senato tarafından belirlenir.

(4) Yüksek lisans programlarına yalnız ALES puanı ile de öğrenci kabul edilebileceği gibi ALES puanına ek olarak lisans not ortalaması, yazılı olarak yapılacak bilimsel değerlendirme ve/veya mülakat sonucu da değerlendirmeye alınabilir.

(5) Birinci fıkranın (b) bendi kapsamındaki adayların değerlendirme işlemleri için;

a) Senato tarafından mezun olduğu lisansüstü programa girişteki puan türü veya uzmanlık alanı dikkate alınmaksızın, 55’ten düşük 75’ten fazla olmamak üzere bir puan belirlenir ve ilgili programın şartlarında ilan edilir.

b) Bu adaylar daha önceden aldığı puan türü veya doktora/sanatta yeterlik/uzmanlık alanından farklı bir alanda başvuru yapabilir.

c) İlan edilen puan, puan türüne bakılmaksızın ALES puanı olarak hesaplamalara dahil edilir.

(6) Konservatuvar programları ile güzel sanatlar fakültelerinin sadece özel yetenek sınavı ile öğrenci kabul eden programlarının Enstitüdeki ana bilim/ana sanat dallarındaki öğretim dili Türkçe olan programlarına başvurularda Devlet hastanesi veya Devlet üniversitesi hastanesinden alınmış sağlık raporu ile belgelenmesi şartıyla;

a) Düzeltilmemiş engeli en az %70 veya düzeltilmiş engeli en az %40 ve üzeri olan işitme engelli adaylarda,

b) Engel düzeyi %50 ve üzeri olmak üzere zihin yetersizliği bulunan engelli adaylarda,

c) Engel düzeyi %40 ve üzeri ''yaygın gelişimsel bozukluk'' (Otizm spektrum bozukluğu/çocukluk otizmi/atipik otizm, Rett Sendromu, Asperger Sendromu) tanısı bulunan engelli adaylarda,

başvuru yapabilmeleri için yabancı dil puanı aranmaz. Bu adaylar yabancı dil puanı olarak Üniversite tarafından aranan yabancı dil taban puanı şartını sağlamış sayılır.

Tezli yüksek lisans programı

MADDE 7- (1) Tezli yüksek lisans programı toplam yirmi bir krediden az olmamak koşuluyla en az yedi ders, bir seminer dersi ve tez çalışmasından oluşur. Tezli yüksek lisans programı bir eğitim-öğretim dönemi 60 AKTS kredisinden az olmamak koşuluyla seminer dersi dahil en az sekiz ders ve tez çalışması olmak üzere toplam en az 120 AKTS kredisinden oluşur. Bu asgari şartların altında olmamak kaydıyla tezli yüksek lisans programında alınması gereken ders sayısı ve toplam kredi miktarı, ana bilim/ana sanat dalının teklifi ve Enstitü Kurulunun onayıyla belirlenir.

(2) Öğrenci, en geç danışman atanmasını izleyen yarıyıldan itibaren her yarıyıl tez dönemi için kayıt yaptırmak zorundadır.

(3) Tezli yüksek lisans programı ikinci öğretim olarak yürütülebilir.

Süre

MADDE 8- (1) Tezli yüksek lisans programının süresi, bilimsel hazırlıkta geçen süre hariç öğrencinin kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği yarıyıldan başlamak üzere, her yarıyıl için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın dört yarıyıl olup program en çok altı yarıyılda tamamlanır.

(2) Dört yarıyıl sonunda öğretim planında yer alan kredili derslerini ve seminer dersini başarıyla tamamlayamayan veya bu süre içinde Senato tarafından belirlenen başarı ölçütlerini yerine getirmeyen; azami süre içinde tez çalışmasında başarısız olan veya tez savunmasına girmeyen öğrencinin Enstitü ile ilişiği kesilir.

(3) Yüksek lisans programından normal süresinden önce mezun olmayla ilgili hususlar Senato tarafından belirlenir.

Tez danışmanı atanması

MADDE 9- (1) Tezli yüksek lisans programında, ilgili ana bilim/ana sanat dalı başkanlığı, her öğrenci için Senato tarafından belirlenen niteliklere sahip Üniversite kadrosunda bulunan bir tez danışmanını en geç birinci yarıyılın sonuna kadar Enstitüye önerir. Tez danışmanı Enstitü Yönetim Kurulu onayı ile kesinleşir.

(2) Öğrenci, tez danışmanıyla belirleyeceği tez konusunu en geç ikinci yarıyılın sonuna kadar ana bilim/ana sanat dalı başkanlığına bildirir. Tez konusu, Enstitü Yönetim Kurulu onayı ile kesinleşir.

(3) Tez çalışmasının niteliğinin birden fazla tez danışmanı gerektirdiği durumlarda atanacak ikinci tez danışmanı Üniversite kadrosu dışından da en az doktora derecesine sahip kişilerden olabilir.

Yüksek lisans tezinin sonuçlanması

MADDE 10- (1) Tezli yüksek lisans programındaki öğrenci tezini, Senato tarafından belirlenen tez yazım kurallarına uygun olarak hazırlar.

(2) Öğrenci hazırladığı tezi danışmanına sunar ve danışmanın tezin savunulabilir olduğuna ilişkin görüşü ile ana bilim/ana sanat dalı başkanlığına teslim eder.

(3) Öğrenci hazırladığı tezini tez jürisi önünde sözlü olarak savunur. Yüksek lisans tez jürisi, tez danışmanı ve ilgili ana bilim/ana sanat dalı başkanlığının önerisi ve Enstitü Yönetim Kurulu onayı ile atanır. Jüri; biri öğrencinin tez danışmanı, en az biri de Üniversite dışından olmak üzere üç veya beş öğretim üyesinden oluşur. Jürinin üç kişiden oluşması durumunda ikinci tez danışmanı jüri üyesi olamaz.

(4) Jüri üyeleri, söz konusu tezin kendilerine teslim edildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde toplanarak öğrenciyi tez sınavına alır. Tez sınavı, tez çalışmasının sunulması ve bunu izleyen soru-cevap bölümünden oluşur. Tez sınavı, öğretim elemanları, lisansüstü öğrenciler ve alanın uzmanlarından oluşan dinleyicilerin katılımına açık ortamlarda gerçekleştirilir.

(5) Tez savunma sınavında, jüri tez hakkında salt çoğunlukla kabul, ret veya düzeltme kararı verir. Bu karar Enstitü ana bilim/ana sanat dalı başkanlığınca tez sınavını izleyen üç iş günü içinde Enstitüye tutanakla bildirilir.

(6) Tezi başarısız bulunarak reddedilen öğrencinin Enstitü ile ilişiği kesilir. Tezi hakkında düzeltme kararı verilen öğrenci en geç üç ay içinde düzeltmeleri yapılan tezi aynı jüri önünde yeniden savunur. Bu savunma sonunda başarısız bulunarak tezi kabul edilmeyen öğrencinin Enstitü ile ilişiği kesilir.

(7) Tezi reddedilen öğrencinin talepte bulunması halinde, tezsiz yüksek lisans programının ders kredi yükü, proje yazımı ve benzeri gereklerini yerine getirmiş olmak kaydıyla kendisine tezsiz yüksek lisans diploması verilir.

Tezli yüksek lisans diploması

MADDE 11- (1) Tez sınavında başarılı olmak ve Senato tarafından belirlenen mezuniyet için gerekli diğer koşulları da sağlamak kaydıyla, yüksek lisans tezinin en az bir kopyasını tez sınavına giriş tarihinden itibaren bir ay içinde Enstitüye teslim eden ve tezi şekil yönünden uygun bulunan yüksek lisans öğrencisine tezli yüksek lisans diploması verilir. Enstitü Yönetim Kurulu talep halinde teslim süresini en fazla bir ay daha uzatabilir. Bu koşulları yerine getiremeyen öğrenci, koşulları yerine getirinceye kadar diplomasını alamaz, öğrencilik haklarından yararlanamaz ve tez teslimi için belirlenen azami sürenin dolması halinde Enstitü ile ilişiği kesilir.

(2) Mezuniyet tarihi, tezin sınav jüri komisyonu tarafından imzalı nüshasının teslim edildiği tarihtir.

Tezsiz yüksek lisans programı

MADDE 12- (1) Tezsiz yüksek lisans programı toplam otuz krediden ve 60 AKTS’den az olmamak kaydıyla en az on ders ile dönem projesi dersinden oluşur. Bu asgari şartların altında olmamak kaydıyla tezsiz yüksek lisans programında alınması gereken ders sayısı ve toplam kredi miktarı, ana bilim/ana sanat dalının teklifi ve Enstitü Kurulunun onayıyla belirlenir.

(2) Tezsiz yüksek lisans programında öğrenci, dönem projesi dersinin alındığı yarıyılda dönem projesi dersine kayıt yaptırmak ve yarıyıl sonunda yazılı proje ve/veya rapor vermek zorundadır. Dönem projesi dersi kredisiz olup başarılı veya başarısız olarak değerlendirilir.

(3) Tezsiz yüksek lisans programı ikinci öğretim olarak yürütülebilir.

(4) Tezsiz yüksek lisans programlarına ikili anlaşmalar ile belirlenen protokol çerçevesinde öğrenci alımlarında, ilan edilen kontenjan haricinde Senato onayıyla öğrenci alımı yapılabilir.

Süre

MADDE 13- (1) Tezsiz yüksek lisans programını tamamlama süresi, bilimsel hazırlıkta geçen süre hariç öğrencinin kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği yarıyıldan başlamak üzere, her yarıyıl için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın en az iki yarıyıl, en çok üç yarıyıldır. Bu sürenin sonunda başarısız olan veya programı tamamlayamayan öğrencinin Enstitü ile ilişiği kesilir.

Danışman atanması

MADDE 14- (1) Tezsiz yüksek lisans programında ilgili ana bilim/ana sanat dalı başkanlığı her öğrenci için ders seçiminde ve dönem projesinin yürütülmesinde danışmanlık yapacak bir öğretim üyesi veya Senato tarafından belirlenen niteliklere sahip doktora derecesine sahip bir öğretim görevlisini en geç birinci yarıyılın sonuna kadar belirler.

Tezsiz yüksek lisans projesinin sonuçlanması ve diploma

MADDE 15- (1) Kredili dersleri ile dönem projesini başarıyla tamamlayan ve mezuniyet için gerekli diğer şartları sağlayan öğrenciye tezsiz yüksek lisans diploması verilir.

(2) Öğrencinin mezuniyet tarihi, tezsiz yüksek lisans projesi ve danışman imzalı proje değerlendirme formunun Enstitüye teslim edildiği tarihtir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Doktora Programı

Genel esaslar

MADDE 16- (1) Doktora programı, tezli yüksek lisans derecesi ile kabul edilmiş öğrenciler için toplam yirmi bir krediden ve bir eğitim-öğretim dönemi 60 AKTS’den az olmamak koşuluyla en az yedi ders, seminer, yeterlik sınavı, tez önerisi ve tez çalışması olmak üzere en az 240 AKTS kredisinden oluşur. Lisans derecesi ile kabul edilmiş öğrenciler için de en az kırk iki kredilik 14 ders, seminer, yeterlik sınavı, tez önerisi ve tez çalışması olmak üzere toplam en az 300 AKTS kredisinden oluşur. Bu asgari şartların altında olmamak kaydıyla doktora programında alınması gereken ders sayısı ve toplam kredi miktarı, ana bilim/ana sanat dalının teklifi ve Enstitü Kurulunun onayıyla belirlenir.

(2) Doktora programı ikinci öğretim olarak açılamaz.

(3) Lisans dersleri, doktora ders yüküne ve kredisine sayılmaz.

(4) Doktora çalışması sonunda hazırlanacak tezin, bilime yenilik getirme, yeni bir bilimsel yöntem geliştirme, bilinen bir yöntemi yeni bir alana uygulama niteliklerinden en az birini yerine getirmesi gerekir.

Başvuru ve kabul

MADDE 17- (1) Doktora programına başvurabilmek için adayların;

a) Tezli yüksek lisans diplomasına sahip olmaları ve ALES’ten başvurduğu programın puan türünde 55 puandan az olmamak koşuluyla Senato kararı ile belirlenecek ALES puanına sahip olmaları gerekir. Ancak; doktora/sanatta yeterlik/tıpta uzmanlık/diş hekimliğinde uzmanlık/veteriner hekimliğinde uzmanlık/eczacılıkta uzmanlık mezunlarının doktora programlarına başvurularında ALES şartı aranmaz ve bu adayların değerlendirme işlemleri için;

1) Senato tarafından mezun olduğu lisansüstü programa girişteki puan türü veya uzmanlık alanı dikkate alınmaksızın, 55’ten düşük 75’ten fazla olmamak üzere bir puan belirlenir ve ilgili programın şartlarında ilan edilir.

2) Bu adaylar daha önceden aldığı puan türü veya doktora/sanatta yeterlik/uzmanlık alanından farklı bir alanda başvuru yapabilir.

3) İlan edilen puan, puan türüne bakılmaksızın ALES puanı olarak hesaplamalara dahil edilir.

b) Tıp, diş hekimliği, veteriner, eczacılık fakülteleri ile hazırlık sınıfları en az on yarıyıl süreli lisans diplomasına veya Sağlık Bakanlığınca düzenlenen esaslara göre bir laboratuvar dalında kazanılan uzmanlık yetkisine sahip olmaları ve ALES’ten başvurduğu programın puan türünde 55 puandan az olmamak koşuluyla Senato tarafından belirlenecek ALES puanına sahip olmaları gerekir.

c) Lisans derecesiyle doktora programına başvuranların lisans mezuniyet not ortalamalarının 4 üzerinden en az 3 veya muadili bir puan olması ve ALES’ten başvurduğu programın puan türünde 80 puandan az olmamak koşuluyla Senato tarafından belirlenecek ALES puanına sahip olmaları gerekir. Doktora programına başvuracak olanların programa kabulünde, ALES puanı yanı sıra yazılı olarak yapılacak bilimsel değerlendirme sınavı ve/veya mülakat sonucu ile yüksek lisans derecesiyle başvuranlar için yüksek lisans not ortalaması da değerlendirilebilir. Bu değerlendirmeye ilişkin hususlar ile başvuru koşulları ve öğrenci kabulüne ilişkin diğer hususlar Senato tarafından belirlenir.

(2) Hazırlık sınıfları hariç, on yarıyıl süreli lisans eğitimi alanlar yüksek lisans derecesine sahip sayılır.

(3) ALES puanının % 50'den az olmamak koşuluyla ne kadar ağırlıkla değerlendirmeye alınacağı Senato tarafından belirlenir. Üniversite yalnız ALES puanı ile de öğrenci kabul edebilir. ALES'e eşdeğer kabul edilen puanlar Senato tarafından yükseltilebilir.

(4) Konservatuvar programları ile güzel sanatlar fakültelerinin sadece özel yetenek sınavı ile öğrenci kabul eden programlarının Enstitüdeki ana bilim/ana sanat dallarına öğrenci kabulünde ALES puanı aranmaz. Ancak Senato kararı ile ALES puanı aranabilir. ALES puanı istenildiği takdirde taban puan Senato tarafından belirlenir.

(5) Doktora programına öğrenci kabulünde anadilleri dışında Üniversite tarafından kabul edilen merkezî yabancı dil sınavları ile eşdeğerliği kabul edilen uluslararası yabancı dil sınavlarından en az 55 puan veya ÖSYM tarafından eşdeğerliği kabul edilen uluslararası yabancı dil sınavlarından bu puan muadili bir puan alınması zorunlu olup, bu asgari puanların girilecek programların özelliklerine göre gerekirse yükseltilmesine Senato tarafından karar verilir.

(6) Temel tıp bilimlerinde doktora programlarına başvurabilmek için tıp fakültesi mezunlarının lisans diplomasına ve 50 puandan az olmamak koşuluyla Senato kararı ile belirlenecek Tıpta Uzmanlık Eğitimi Giriş Sınavından alınmış temel tıp puanına veya ALES’in sayısal puan türünde 55 puandan az olmamak koşuluyla Senato kararı ile belirlenecek ALES puanına sahip olmaları; tıp fakültesi mezunu olmayanların ise yüksek lisans diplomasına (diş hekimliği ve veteriner fakülteleri mezunlarının lisans derecesine) ve ALES’in sayısal puan türünde 55 puandan az olmamak koşuluyla Senato kararı ile belirlenecek ALES puanına sahip olmaları gerekir. Temel tıp puanı, Tıpta Uzmanlık Eğitimi Giriş Sınavında temel tıp bilimleri Testi-1 bölümünden elde edilen standart puanın 0,7; klinik tıp bilimleri testinden elde edilen standart puanın 0,3 ile çarpılarak toplanması ile elde edilir. Doktora programlarına öğrenci kabulünde, temel tıp puanı veya ALES puanı yanı sıra gerekirse, lisans ve/veya yüksek lisans not ortalaması, bilimsel değerlendirme ve/veya mülakat sonucu da değerlendirilebilir. Bu değerlendirmeye ilişkin hususlar ile başvuru için adayların sağlaması gereken diğer belgeler (referans mektubu, neden doktora yapmak istediğini belirten kompozisyon, uluslararası standart sınavlar ve benzeri) Senato tarafından belirlenir. Ancak temel tıp bilimlerinde doktora programına öğrenci kabulünde, anadilleri dışında Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen merkezî yabancı dil sınavları ile eşdeğerliği kabul edilen uluslararası yabancı dil sınavlarından en az 55 puan veya ÖSYM tarafından eşdeğerliği kabul edilen uluslararası yabancı dil sınavlarından bu puan muadili bir puan alınması zorunlu olup, bu asgari puanların girilecek programların özelliklerine göre gerekirse yükseltilmesine Senato tarafından karar verilir. Temel tıp puanının veya ALES puanının %50'den az olmamak koşuluyla ne kadar ağırlıkla değerlendirmeye alınacağı Senato tarafından belirlenir. Yalnız temel tıp puanı veya ALES puanı ile de öğrenci kabul edilebilir.

Süre

MADDE 18- (1) Doktora programı, bilimsel hazırlık programında geçen süre hariç, tezli yüksek lisans derecesi ile kabul edilenler için kaydolduğu programa ilişkin derslerin verildiği yarıyıldan başlamak üzere, her yarıyıl için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın sekiz yarıyıl olup azami tamamlama süresi on iki yarıyıl; lisans derecesi ile kabul edilenler için on yarıyıl olup azami tamamlama süresi on dört yarıyıldır.

(2) Doktora programı için gerekli kredili dersleri başarıyla tamamlamanın azami süresi tezli yüksek lisans derecesi ile kabul edilenler için dört yarıyıl, lisans derecesi ile kabul edilenler için altı yarıyıldır. Bu süre içinde kredili derslerini başarıyla tamamlayamayan öğrencinin Enstitü ile ilişiği kesilir.

(3) Tez çalışmasını birinci fıkrada belirtilen azami sürenin sonuna kadar tamamlayamayan öğrencinin Enstitü ile ilişiği kesilir.

(4) Lisans derecesiyle doktora programına başvurmuş öğrencilerden, kredili derslerini ve/veya azami süresi içinde tez çalışmasını tamamlayamayanlara, doktora tezinde başarılı olamayanlara tezsiz yüksek lisans programının kredi yükü, proje ve benzeri şartları yerine getirmiş olmak kaydıyla Enstitü ile ilişikleri kesilmeden önce talep etmeleri halinde tezsiz yüksek lisans diploması verilir.

Tez danışmanı atanması

MADDE 19- (1) Doktora programında, ilgili ana bilim/ana sanat dalı başkanlığı her öğrenci için Senato tarafından belirlenen niteliklere sahip Üniversite kadrosunda bulunan bir tez danışmanını en geç birinci yarıyılın sonuna kadar Enstitüye önerir.

(2) Tez danışmanı Enstitü Yönetim Kurulu onayı ile kesinleşir. Tez çalışmasının niteliğinin birden fazla tez danışmanı gerektirdiği durumlarda atanacak ikinci tez danışmanı Üniversite kadrosu dışından da en az doktora derecesine sahip kişilerden olabilir.

Yeterlik sınavı

MADDE 20- (1) Yeterlik sınavı, derslerini ve seminerini başarıyla tamamlayan öğrencinin alanındaki temel konular ve kavramlar ile doktora çalışmasıyla ilgili bilimsel araştırma derinliğine sahip olup olmadığının ölçülmesidir.

(2) Yeterlik sınavı takvimi Senato tarafından belirlenir. Ancak yüksek lisans derecesi ile kabul edilenler en geç beşinci yarıyılın, lisans derecesi ile kabul edilenler ise en geç yedinci yarıyılın sonuna kadar yeterlik sınavına girmek zorundadır. Bir öğrenci bir yılda en fazla iki kez yeterlik sınavına girer.

(3) Yeterlik sınavları, ana bilim/ana sanat dalı başkanlığı tarafından önerilen ve Enstitü Yönetim Kurulu tarafından onaylanan beş kişilik doktora yeterlik komitesi tarafından düzenlenir ve yürütülür. Komite, farklı alanlardaki sınavları hazırlamak, uygulamak ve değerlendirmek amacıyla ilgili alanlara uygun sınav jürileri belirler.

(4) Sınav jürisi en az ikisi Üniversite dışından olmak üzere danışman dahil beş öğretim üyesinden oluşur. Danışmanın oy hakkı olup olmadığı hususunda Enstitü Yönetim Kurulu karar verir. Danışmanın oy hakkı olmaması durumunda jüri altı öğretim üyesinden oluşur.

(5) Yeterlik sınavı toplantısı öğretim elemanları, lisansüstü öğrenciler ve alanın uzmanlarından oluşan dinleyicilerin katılımına açık olarak yapılır.

(6) Yeterlik sınavı yazılı ve sözlü olarak iki bölüm halinde yapılır. Yazılı sınavda başarılı olan öğrenci, sözlü sınava alınır.

Tez izleme komitesi

MADDE 21- (1) Yeterlik sınavında başarılı bulunan öğrenci için ilgili ana bilim/ana sanat dalı başkanlığının önerisi ve Enstitü Yönetim Kurulu onayı ile bir ay içinde bir tez izleme komitesi oluşturulur.

(2) Tez izleme komitesi üç öğretim üyesinden oluşur. Komitede tez danışmanından başka ana bilim/ana sanat dalı içinden ve dışından birer üye yer alır. İkinci tez danışmanının atanması durumunda, ikinci tez danışmanının talebi halinde komite toplantılarına katılabilir ancak oy hakkı bulunmaz. Üyelerin Senato tarafından belirlenen niteliklere sahip olması gerekir.

(3) Tez izleme komitesinin kurulmasından sonraki yarıyıllarda ilgili ana bilim/ana sanat dalı başkanlığının önerisi ve Enstitü Yönetim Kurulu onayı ile üyelerde değişiklik yapılabilir.

Tez önerisi savunması

MADDE 22- (1) Doktora yeterlik sınavını başarı ile tamamlayan öğrenci, en geç altı ay içinde yapacağı araştırmanın amacını, yöntemini ve çalışma planını kapsayan tez önerisini tez izleme komitesi önünde sözlü olarak savunur. Öğrenci, tez önerisi ile ilgili yazılı bir raporu sözlü savunmadan en az on beş gün önce komite üyelerine iletir.

(2) Tez önerisi savunması; öğretim elemanları, lisansüstü öğrenciler ve alanın uzmanlarından oluşan dinleyicilerin katılımına açık olarak yapılır.

(3) Tez izleme komitesi, öğrencinin sunduğu tez önerisinin kabulüne, düzeltilmesine veya reddedilmesine salt çoğunlukla karar verir. Düzeltme için bir ay süre verilir. Bu süre sonunda kabul veya ret yönünde salt çoğunlukla verilen karar, ilgili ana bilim/ana sanat dalı başkanlığınca işlemin bitişini izleyen üç gün içinde Enstitüye tutanakla bildirilir.

(4) Tez önerisi reddedilen öğrenci, yeni bir danışman ve/veya tez konusu seçme hakkına sahiptir. Bu durumda yeni bir tez izleme komitesi atanabilir. Programa aynı danışmanla devam etmek isteyen öğrenci üç ay içinde, danışman ve tez konusunu değiştiren öğrenci ise altı ay içinde tekrar tez önerisi savunmasına alınır. Tez önerisi, bu savunmada da reddedilen öğrencinin Enstitü ile ilişiği kesilir.

(5) Tez önerisi kabul edilen öğrenci için tez izleme komitesi, Ocak-Haziran ve Temmuz-Aralık ayları arasında birer defa olmak üzere yılda iki kez toplanır. Öğrenci, toplantı tarihinden en az bir ay önce komite üyelerine yazılı bir rapor sunar. Bu raporda o ana kadar yapılan çalışmaların özeti ve bir sonraki dönemde yapılacak çalışma planı belirtilir. Öğrencinin tez çalışması, komite tarafından başarılı veya başarısız olarak belirlenir. Komite tarafından üst üste iki kez veya aralıklı olarak üç kez başarısız bulunan öğrencinin Enstitü ile ilişiği kesilir.

(6) Tez önerisi ile ilk tez izleme komitesi raporu aynı yarıyılda verilemez.

(7) Tez önerisi savunmasına geçerli bir mazereti olmaksızın birinci fıkrada belirtilen sürede girmeyen öğrenci başarısız sayılarak tez önerisi reddedilir.

Doktora tezinin sonuçlandırılması

MADDE 23- (1) Doktora programındaki bir öğrenci, elde ettiği sonuçları Senato tarafından belirlenen tez yazım kurallarına uygun biçimde yazar ve tezini jüri önünde sözlü olarak savunur.

(2) Öğrencinin tezinin sonuçlandırılabilmesi için en az üç tez izleme komitesi raporunun sunulması gerekir.

(3) Doktora tezinin savunmasından önce ve düzeltme verilen tezlerde ise düzeltme ile birlikte öğrenci tezini tamamlayarak danışmanına sunar. Danışman, tezin savunulabilir olduğuna ilişkin görüşü ile birlikte tezi ana bilim/ana sanat dalı başkanlığı üzerinden Enstitüye teslim eder. Tez teslim süreci ile ilgili hususlar Senato tarafından belirlenir.

(4) Doktora tez jürisi, danışman ve Enstitü ana bilim/ana sanat dalı başkanlığının önerisi ve Enstitü Yönetim Kurulu onayı ile atanır. Jüri, üçü öğrencinin tez izleme komitesinde yer alan öğretim üyeleri ve en az ikisi Üniversite dışından olmak üzere danışman dahil tez alanından beş öğretim üyesinden oluşur. Üyelerin Senato tarafından belirlenen niteliklere sahip olması gerekir. Danışmanın oy hakkı olup olmadığı hususunda Enstitü Yönetim Kurulu karar verir. Danışmanın oy hakkı olmaması durumunda jüri altı öğretim üyesinden oluşur. Ayrıca ikinci tez danışmanı oy hakkı olmaksızın jüride yer alabilir.

(5) Jüri üyeleri, söz konusu tezin kendilerine teslim edildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde olmak şartıyla Enstitü Yönetim Kurulu kararıyla belirlenen tarihte toplanarak öğrenciyi tez savunmasına alır.

(6) Tez savunma sınavı, tez çalışmasının sunumu ve bunu izleyen soru-cevap bölümünden oluşur. Tez savunma toplantısı öğretim elemanları, lisansüstü öğrenciler ve alanın uzmanlarından oluşan dinleyicilerin katılımına açık olarak yapılır.

(7) Tez savunma sınavının tamamlanmasından sonra jüri dinleyicilere kapalı olarak tez hakkında salt çoğunlukla kabul, ret veya düzeltme kararı verir. Bu karar ilgili ana bilim/ana sanat dalı başkanlığınca tez savunma sınavını izleyen üç iş günü içinde tutanakla Enstitüye bildirilir.

(8) Tezi başarısız bulunarak reddedilen öğrencinin Enstitü ile ilişiği kesilir.

(9) Tezi hakkında düzeltme kararı verilen öğrenci en geç altı ay içinde düzeltmeleri yapılan tezi aynı jüri önünde yeniden savunur. Bu savunma sonunda da başarısız bulunarak tezi kabul edilmeyen öğrencinin Enstitü ile ilişiği kesilir.

(10) Lisans derecesi ile doktora programına kabul edilmiş öğrencilerden tezde başarılı olamayanlara talepleri halinde, tezsiz yüksek lisans için gerekli kredi yükü, proje ve benzeri diğer şartları yerine getirmiş olmaları kaydıyla tezsiz yüksek lisans diploması verilir.

Doktora diploması

MADDE 24- (1) Tez savunma sınavında başarılı bulunan öğrenciye, Senato tarafından belirlenen şartlara uygun olarak hazırlanmış tezini Enstitüye teslim etmesi halinde doktora diploması verilir.

(2) Tez savunmasında başarılı olmak ve diğer koşulları da sağlamak kaydıyla doktora tezinin en az bir kopyasını tez sınavına giriş tarihinden itibaren bir ay içinde Enstitüye teslim eden ve tezi şekil yönünden uygun bulunan öğrenci, doktora diploması almaya hak kazanır. Enstitü Yönetim Kurulu başvuru üzerine teslim süresini en fazla bir ay daha uzatabilir. Bu koşulları yerine getirmeyen öğrenci, koşulları yerine getirinceye kadar diplomasını alamaz, öğrencilik haklarından yararlanamaz ve tez teslimi için belirlenen azami sürenin dolması halinde ilişiği kesilir.

(3) Mezuniyet tarihi, tezin sınav jürisi tarafından imzalı nüshasının teslim edildiği tarihtir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Sanatta Yeterlik Programı

Genel esaslar

MADDE 25- (1) Sanatta yeterlik programı, özgün bir sanat eserinin ortaya konulmasını, müzik ve sahne sanatlarında ise üstün bir uygulama ve yaratıcılığı amaçlayan doktora eşdeğeri bir yükseköğretim programıdır.

(2) Sanatta yeterlik programı, tezli yüksek lisans derecesi ile kabul edilmiş öğrenciler için toplam yirmi bir krediden ve bir eğitim-öğretim dönemi 60 AKTS’den az olmamak koşuluyla en az yedi ders, uygulamalar ile tez, sergi, proje, resital, konser, temsil gibi çalışmalar olmak üzere en az 240 AKTS kredisinden oluşur. Lisans derecesi ile kabul edilmiş öğrenciler için de en az kırk iki kredilik on dört ders, uygulamalar ile tez, sergi, proje, resital, konser, temsil gibi çalışmalar olmak üzere en az 300 AKTS kredisinden oluşur. Bu asgari şartların altında olmamak kaydıyla sanatta yeterlik programında alınması gereken ders sayısı ve toplam kredi miktarı, ana sanat dalının teklifi ve Enstitü Kurulunun onayıyla belirlenir.

Başvuru ve kabul

MADDE 26- (1) Sanatta yeterlik çalışmasına başvurabilmek için adayların lisans veya yüksek lisans diplomasına sahip olmaları ve güzel sanatlar fakülteleri ile konservatuvar mezunları ile diğer fakültelerin eşdeğer programlarından mezun olanların haricinde yüksek lisans derecesiyle başvuran adayların ALES sözel puan türünde en az 55 puandan, lisans derecesiyle başvuran adayların ise ALES sözel puan türünde en az 80 puandan az olmamak koşuluyla Senato kararı ile belirlenecek ALES puanına sahip olmaları gerekir.

(2) Lisans derecesiyle sanatta yeterlik programına başvuranların lisans mezuniyet not ortalamalarının 4 üzerinden en az 3 veya muadili bir puan olması gerekir. Sanatta yeterlik programına başvuracak olanların sanatta yeterlik programlarına kabulünde, ALES puanı, yüksek lisans not ortalaması ile mülakat/yetenek sınavı/portfolyö incelemesi sonucu da değerlendirilebilir. Bu değerlendirmeye ilişkin hususlar ile başvuru için adayların sağlaması gereken referans mektubu, neden sanatta yeterlik yapmak istediğini belirten kompozisyon, uluslararası standart sınavlar ve benzeri diğer belgeler Senato tarafından belirlenir.

(3) Sanatta yeterlik programına öğrenci kabulünde, anadilleri dışında Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen merkezî yabancı dil sınavları ile eşdeğerliği kabul edilen uluslararası yabancı dil sınavlarından en az 55 puan veya ÖSYM tarafından eşdeğerliği kabul edilen uluslararası yabancı dil sınavlarından bu puan muadili bir puan alınması zorunlu olup, bu asgari puanların girilecek programların özelliklerine göre gerekirse yükseltilmesine Senato tarafından karar verilir. Konservatuvar programları ile güzel sanatlar fakültelerinin sadece özel yetenek sınavı ile öğrenci kabul eden programlarının Enstitüdeki ana bilim/ana sanat dallarındaki öğretim dili Türkçe olan programlarına başvurularda Devlet hastanesi veya Devlet üniversitesi hastanesinden alınmış sağlık raporu ile belgelenmesi şartıyla;

a) Düzeltilmemiş engeli en az %70 veya düzeltilmiş engeli en az %40 ve üzeri olan işitme engelli adaylarda,

b) Engel düzeyi %50 ve üzeri olmak üzere zihin yetersizliği bulunan engelli adaylarda,

c) Engel düzeyi %40 ve üzeri “yaygın gelişimsel bozukluk” (Otizm spektrum bozukluğu/çocukluk otizmi/atipik otizm, Rett Sendromu, Asperger Sendromu) tanısı bulunan engelli adaylarda,

başvuru yapabilmeleri için yabancı dil puanı aranmaz. Bu adaylar yabancı dil puanı olarak Üniversite tarafından aranan yabancı dil taban puanı şartını sağlamış sayılır.

(4) ALES puanının %50’den az olmamak koşuluyla ne kadar ağırlıkla değerlendirmeye alınacağı Senato tarafından belirlenir. Yalnız ALES puanı ile de öğrenci kabul edilebilir. ALES’e eşdeğer kabul edilen ve Yükseköğretim Kurulunca ilan edilen eşdeğer puanlar Senato kararları ile yükseltilebilir. Ancak Enstitüdeki, güzel sanatlar fakülteleri ile konservatuvarlara ilişkin ana bilim/ana sanat dallarına öğrenci kabulünde birinci fıkra hükümleri uygulanır.

Süre

MADDE 27- (1) Sanatta yeterlik programı, bilimsel hazırlıkta geçen süre hariç yüksek lisans derecesi ile kabul edilenler için kaydolduğu programa ilişkin derslerin verildiği yarıyıldan başlamak üzere, her yarıyıl için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın sekiz yarıyıl olup azami tamamlama süresi on iki yarıyıl, lisans derecesi ile kabul edilenler için on yarıyıl olup azami tamamlama süresi on dört yarıyıldır.

(2) Sanatta yeterlik programı için gerekli kredili dersleri başarıyla tamamlamanın azami süresi tezli yüksek lisans derecesi ile kabul edilenler için dört yarıyıl, lisans derecesi ile kabul edilenler için altı yarıyıldır. Bu süre içinde kredili derslerini başarıyla tamamlayamayan öğrencinin Enstitü ile ilişiği kesilir.

(3) Kredili derslerini ve uygulamalarını başarı ile bitiren, ancak tez, sergi, proje, resital, konser, temsil gibi çalışmalarını birinci fıkrada belirtilen sürede tamamlayamayan öğrencinin Enstitü ile ilişiği kesilir.

Danışman atanması

MADDE 28- (1) Sanatta yeterlik programında, ilgili ana sanat dalı başkanlığı her öğrenci için Senato tarafından belirlenen niteliklere sahip Üniversite kadrosunda bulunan bir tez danışmanını en geç birinci yarıyılın sonuna kadar Enstitüye önerir.

(2) Sanatta yeterlik danışmanı, Enstitü Yönetim Kurulu onayı ile kesinleşir. Sanatta yeterlik çalışmasının niteliğine göre; tez danışmanının gerekçeli bir şekilde talep etmesi halinde, ana sanat dalı başkanlığının önerisi ve Enstitü Yönetim Kurulu kararıyla Üniversite dışından da doktora/sanatta yeterlik derecesine sahip kişiler ikinci danışman olarak atanabilir.

Sanatta yeterlik çalışmasının sonuçlanması

MADDE 29- (1) Derslerini başarıyla tamamlayan ve tez/sanat çalışması önerisi kabul edilen sanatta yeterlik programı öğrencisi, özgün ve üst düzeyde yaratıcılık gerektiren sanat çalışmasını danışmanı gözetiminde hazırlar.

(2) Tez hazırlayan öğrenci elde ettiği sonuçları, sergi, proje, resital, konser, temsil gibi çalışmasını açıklayan ve belgeleyen metni Senato tarafından kabul edilen yazım kurallarına uygun biçimde yazarak, tez, sergi, proje, resital, konser, temsil gibi çalışmalarını jüri önünde sözlü olarak savunur.

(3) Sanatta yeterlik çalışmasının savunmasından önce ve düzeltme verilen tez veya çalışmalarda ise düzeltme ile birlikte öğrenci tezini veya çalışmasını tamamlayarak danışmanına sunar. Danışman, çalışmanın savunulabilir olduğuna ilişkin görüşüyle birlikte öğrencinin tez veya çalışmasını ana sanat dalı başkanlığına teslim eder ve başkanlık tarafından Enstitüye iletilir.

(4) Sanatta yeterlik jürisi, danışman ve Enstitü ana sanat dalı başkanlığının önerisi ve Enstitü Yönetim Kurulu onayı ile atanır. Jüri, en az ikisi Üniversite dışından olmak üzere danışman dahil beş öğretim üyesinden oluşur. Ayrıca ikinci tez danışmanı oy hakkı olmaksızın jüride yer alabilir.

(5) Jüri üyeleri, söz konusu tezin veya metnin kendilerine teslim edildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde Enstitü Yönetim Kurulu kararıyla belirlenen tarihte toplanarak öğrenciyi sınava alır. Sınav, sanatta yeterlik çalışmasının sunumu ve bunu izleyen soru-cevap bölümünden oluşur. Sınav; öğretim elemanları, lisansüstü öğrenciler ve alanın uzmanlarından oluşan dinleyicilerin katılımına açık olarak yapılır.

(6) Sanatta yeterlik çalışması sınavının tamamlanmasından sonra jüri, dinleyicilere kapalı olarak çalışma hakkında salt çoğunlukla kabul, ret veya düzeltme kararı verir. Bu karar ana sanat dalı başkanlığınca sunumu/savunmayı izleyen üç gün içinde tutanakla Enstitüye bildirilir.

(7) Sanatta yeterlik çalışması başarısız bulunarak reddedilen öğrencinin Enstitü ile ilişiği kesilir.

(8) Sanatta yeterlik çalışması hakkında düzeltme kararı verilen öğrenci en geç altı ay içinde düzeltmeleri yapılan çalışmayı aynı jüri önünde yeniden savunur. Bu savunma sonunda da başarısız bulunarak çalışması kabul edilmeyen öğrencinin Enstitü ile ilişiği kesilir.

(9) Lisans derecesi ile sanatta yeterlik programına kabul edilmiş olan öğrencilerden sanatta yeterlik çalışmasında başarılı olamayanlara, tezsiz yüksek lisans için gerekli kredi yükü, proje ve benzeri diğer şartları yerine getirmiş olmaları kaydıyla ilişikleri kesilmeden talep etmeleri halinde tezsiz yüksek lisans diploması verilir.

Sanatta yeterlik diploması

MADDE 30- (1) Tez savunmasında başarılı olmak ve diğer koşulları da sağlamak kaydıyla sanatta yeterlik tezinin bir kopyasını tez sınavına giriş tarihinden itibaren bir ay içinde Enstitüye teslim eden ve tezi şekil yönünden uygun bulunan öğrenci sanatta yeterlik diploması almaya hak kazanır. Enstitü Yönetim Kurulu başvuru üzerine teslim süresini en fazla bir ay daha uzatabilir. Bu koşulları yerine getirmeyen öğrenci, koşulları yerine getirinceye kadar diplomasını alamaz, öğrencilik haklarından yararlanamaz ve tez teslimi için belirlenen azami sürenin dolması halinde ilişiği kesilir.

(2) Mezuniyet tarihi, tezin sınav jüri komisyonu tarafından imzalı nüshasının teslim edildiği tarihtir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Bilimsel hazırlık programına öğrenci kabulü

MADDE 31- (1) Yüksek lisans ve doktora programlarına kabul edilen öğrencilerden lisans veya yüksek lisans derecesini kabul edildikleri yüksek lisans veya doktora programından farklı alanlarda almış olanlar ile lisans veya yüksek lisans derecesini kabul edildikleri yükseköğretim kurumu dışındaki yükseköğretim kurumlarından almış olan yüksek lisans veya doktora programı adayları için eksikliklerini gidermek amacıyla bilimsel hazırlık programı uygulanabilir.

(2) Bilimsel hazırlık programında geçirilecek süre en çok iki yarıyıldır. Yaz öğretimi bu süreye dahil edilmez. Bu süre dönem izinleri dışında uzatılamaz ve süre sonunda başarılı olamayan öğrencinin ilişiği kesilir. Bu programda geçirilen süre yüksek lisans veya doktora programı sürelerine dahil edilmez.

(3) Bilimsel hazırlık programı ile ilgili derslere devam, sınavlar, ders notları, ders tekrarı, kayıt silme ve diğer esaslar Senato tarafından belirlenir.

Özel öğrenci

MADDE 32- (1) Bir yüksek lisans, doktora veya sanatta yeterlik programına kayıtlı olan öğrenciler, diğer yükseköğretim kurumlarındaki lisansüstü derslere ilgili ana bilim/ana sanat dalı başkanlığının onayı ile özel öğrenci olarak kabul edilebilir.

(2) Öğrencinin özel öğrenci olarak aldığı ve başarılı olduğu derslerin muafiyet işlemleri, kayıtlı olduğu ana bilim/ana sanat dalı başkanlığı tarafından yürütülür.

(3) Özel öğrencilikle ilgili kabul koşulları ve diğer hükümler Senato tarafından belirlenir.

Yatay geçiş yoluyla öğrenci kabulü

MADDE 33- (1) Enstitü içindeki başka bir ana bilim/ana sanat dalında veya başka bir yükseköğretim kurumunun lisansüstü programında en az bir yarıyılı tamamlamış olan başarılı öğrenci, eşdeğer diploma programına yatay geçiş yoluyla kabul edilebilir. Yatay geçiş yoluyla kabul edilme koşulları Senato tarafından belirlenir.

Lisansüstü programlara kayıt

MADDE 34- (1) Lisansüstü programlara müracaat eden adaylardan başvuruları kabul edilenler Enstitü tarafından ilan edilir.

(2) Ana bilim/ana sanat dalı başkanlıklarının aday değerlendirme sonuçları Enstitüye iletilir ve kayıt hakkı kazanan adaylar ilan edilir.

(3) Lisansüstü programlara kabul edilen aday öğrenci, ilanda belirtilen süre içinde kesin kayıt yaptırır. Süresi içinde kesin kaydını yaptırmayan adaylar kayıt haklarını kaybederler.

(4) Öğrenci, her yarıyıl başında akademik takvimde belirtilen süre içinde danışmanın yönlendirmesi ile ders seçimini yapar.

(5) Katkı payı yükümlülüğü olan öğrenci, ilgili yarıyıla ait katkı payını ödedikten sonra ders seçimi işlemlerini yapar.

Öğretim planları

MADDE 35- (1) Lisansüstü öğretim planları; lisansüstü programdan mezun olunabilmesi için alınması gereken zorunlu ve seçmeli dersler ile tez, seminer ve benzeri çalışmalardan oluşur.

(2) Lisansüstü programlarına ait öğretim planlarının oluşturulması ve uygulanmasıyla ilgili hususlar Senato tarafından belirlenir.

Ders görevlendirmeleri, sınavlar ve değerlendirme

MADDE 36- (1) Bir yarıyılda hangi lisansüstü derslerin açılacağı ve bu derslerin doktora veya eşdeğeri lisansüstü eğitim mezunu hangi öğretim elemanları ile 2547 sayılı Kanunun ek 46 ncı maddesi uyarınca görevlendirilen araştırmacılar tarafından verileceği, Senato tarafından belirlenen esaslar çerçevesinde Enstitü ana bilim/ana sanat dalı başkanlarının önerisi üzerine Enstitü Yönetim Kurulu tarafından belirlenir.

(2) Lisansüstü programlarla ilgili devam, sınavlar, ders notları, derslerden başarılı sayılma koşulları, ders tekrarı ve diğer hususlar Senato tarafından belirlenir.

Disiplin işlemleri

MADDE 37- (1) Öğrencilerin disiplin iş ve işlemlerinde, 2547 sayılı Kanunun 54 üncü maddesi hükümleri uygulanır.

Engelli öğrenciler

MADDE 38- (1) Engellilik durumu ve derecesi sağlık raporu ile kanıtlanmış olan öğrenci, ders almaya ilişkin hükümlere uymakla yükümlüdür. Ancak öğrencinin, engeli nedeniyle herhangi bir dersin gereklerini yerine getirmekte güçlük çekmesi durumunda, danışmanı ve dersin öğretim elemanı onayıyla söz konusu güçlüklerin giderilmesine ilişkin değişiklikler ve düzenlemeler yapılır.

Diğer hükümler

MADDE 39- (1) Lisans eğitimini yurt dışında tamamlayan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı adayların lisansüstü programlara kabulüne ilişkin usul ve esaslar Senato tarafından belirlenir.

(2) Lisansüstü programlara yabancı uyruklu adayların kabulüne ilişkin usul ve esaslar Senato tarafından belirlenir.

(3) Tezsiz yüksek lisans programları hariç, aynı anda birden fazla lisansüstü programa kayıt yaptırılamaz.

(4) Tez ve proje çalışmaları lisansüstü programın öğretim dilinde yazılır.

Tebligat ve duyuru

MADDE 40- (1) Öğrenci, Üniversite bilgi sistemi üzerinden yapılan bildirimler ile Üniversitenin resmî internet sitesinden yapılan duyuruları takip etmekle yükümlüdür. Bu yollarla yapılan bildirimler veya duyurular öğrenciye tebliğ edilmiş sayılır.

Hüküm bulunmayan haller

MADDE 41- (1) Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde; 2547 sayılı Kanun, 20/4/2016 tarihli ve 29690 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği ve ilgili diğer mevzuat hükümleri ile Yükseköğretim Kurulu kararları uygulanır.

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 42- (1) 27/6/2021 tarihli ve 31524 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hitit Üniversitesi Lisansüstü Eğitim-Öğretim Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.

Yürürlük

MADDE 43- (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 44- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Hitit Üniversitesi Rektörü yürütür.

]]> Genel https://www.hukukihaber.net/hitit-universitesi-lisansustu-egitim-ogretim-yonetmeligi Mon, 30 Mar 2026 00:00:00 +0300 <![CDATA[TBB CMK EĞİTİMCİLERİNİN EĞİTİMİ PROGRAMININ İKİNCİSİ BAŞLADI]]> https://www.hukukihaber.net/tbb-cmk-egitimcilerinin-egitimi-programinin-ikincisi-basladi Üç etap halinde verilecek eğitimin ilk etabının açılışında TBB Başkan Yardımcısı ve Eğitim Merkezi Koordinatörü Av. Bahar Gültekin Candemir ile Yönetim Kurulu Üyesi ve CMK Komisyonu Koordinatörü Av. Ali Bayram birer selamlama konuşması yaptı.

Konuşmasına, programı düzenleyen Eğitim Merkezi’ne, eğitmenlere ve barolardan gelen katılımcılara teşekkür ederek başlayan Candemir, bu eğitimlerle Türkiye’nin dört bir yanındaki meslektaşların CMK avukatlığını daha nitelikli bir şekilde icra etmeleri ve bilgi birikimlerini artırmalarını hedeflediklerini söyledi.

İlk programın sonuçlarını takip ettiklerini kaydeden Candemir, eğitimlerin Türkiye geneline yayılmasından duyduğu mutluluğu dile getirdi.

Av. Ali Bayram da çalışmanın temel felsefesinin, savunma hizmetinin daha etkin ve nitelikli sunulmasını sağlamak olduğunu, bu şekilde baroların kapasitelerini güçlendirmeyi hedeflediklerini söyledi. Bayram, nihai amacın, savunmayı adil yargılamanın etkin ve asli bir unsuru haline getirmek olduğunu vurguladı.

TBB Eğitim Merkezi Yürütme Kurulu Üyesi ve Program Koordinatörü Av. Yakup Gül de katılımcılara programın işleyişi hakkında bilgi verdi.

TBB Yönetim Kurulu Üyesi Av. Makbule Tanış ile Eğitim Merkezi ve CMK Komisyonu üyelerinin de katıldığı programın eğitmenliğini, Prof. Dr. Engin Karadağ, Prof. Dr. M. Ali Dombaycı, Prof. Dr. Ş. Koza Çiftçi Karadağ, Av. Yakup Gül, Av. Dr. Ahmet Sinan Sürücü, Av. Özkan Yücel ve Av. Mehmet Baran Selanik üstleniyor.

İlk etabı 28-29 Mart 2026 tarihlerinde tamamlanacak olan programın ikinci etabı 2-3 Mayıs 2026, üçüncü etabı 27-28 Haziran 2026 tarihlerinde gerçekleştirilecek.

Görüntüle

]]> Genel https://www.hukukihaber.net/tbb-cmk-egitimcilerinin-egitimi-programinin-ikincisi-basladi Sun, 29 Mar 2026 23:07:00 +0300 <![CDATA[TÜRAVAK 25. Olağan Mütevelli Heyeti toplantısı yapıldı]]> https://www.hukukihaber.net/turavak-25-olagan-mutevelli-heyeti-toplantisi-yapildi Vakıf Kurucuları ile TBB Başkanı, Yönetim, Disiplin ve Denetleme Kurulu üyelerinden oluşan Mütevelli Heyet toplantısı, Cumhuriyetimizin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk, şehitlerimiz ve vefat eden avukatlar için yapılan saygı duruşu ve İstiklal Marşı’nın okunmasıyla başladı.

2025-2026 dönemi Yönetim Kurulu Faaliyet Raporu ile Denetleme Kurulu Raporlarının görüşüldüğü toplantıda, Yönetim ve Denetleme Kurulları oy birliğiyle ibra edildi.

Toplantıda yapılan seçimler sonucunda 2026-2028 dönemi Vakıf Yönetim Kurulu Asil Üyeliklerine; Av. Azade Ay, Av. Erol Kayabay, Av. Talat Apaydın, Av. Süreyya Turan, Av. Meriç Kaptan, Av. Burcu Mine Gargın, Av. Hediye Gökçe Baykal;

Yönetim Kurulu Yedek Üyeliklerine; Av. Gülnur Berber Civelek, Av. Fatih Emir, Av. Nuriye Yılmaz, Av. Ufuk Genç, Av. Şebnem Tuncel Büyükkaya, Av. Faysal Çetinkaya, Av. Büşra Danışman;

Denetim Kurulu Asil Üyeliklerine; Av. Sabahattin Gümüş, Av. Hasan Basri Korukluoğlu;

Denetim Kurulu Yedek Üyeliklerine; Av. Elif Ezgi Çakmak Gönüldaş, Av. Eda Toktay Altınbıçak seçildi.

Görüntüle

]]> Genel https://www.hukukihaber.net/turavak-25-olagan-mutevelli-heyeti-toplantisi-yapildi Sat, 28 Mar 2026 20:00:00 +0300 <![CDATA["Türkiye’de Adalete Erişim Alanında Sivil Toplumun Katılımının ve Kapasitesinin Güçlendirilmesi Projesi"nin açılış konferansı yapıldı]]> https://www.hukukihaber.net/turkiyede-adalete-erisim-alaninda-sivil-toplumun-katiliminin-ve-kapasitesinin-guclendirilmesi-projesinin-acilis-konferansi-yapildi 27 Mart 2026 tarihinde gerçekleştirilen “Türkiye’de Adalete Erişim Alanında Sivil Toplumun Katılımının ve Kapasitesinin Güçlendirilmesi” projesinin Açılış Konferansı, TBB Başkanı Av. R. Erinç Sağkan’ın katılımıyla gerçekleşti.

SAĞKAN: ADALETE ERİŞİM ÇOK KATMANLI BİR İŞ BİRLİĞİNİ GEREKTİRİR

Konferansın açılışında Birlik Başkanı Sağkan’ın yanı sıra Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu Sivil Toplum ve Temel Haklar Bölüm Başkanı Jean Barbe, Avrupa Konseyi İnsan Hakları, Adalet ve Hukuki İş birliği Standartlarının Uygulanması Daire Başkanı Lilja Grétarsdóttir, Avrupa Birliği Başkanlığı AB ile İlişkiler Genel Müdür Yardımcısı Murat Şen ve Ankara Program Ofisi Başkanı William Massolin birer konuşma gerçekleştirdi.

Konuşmasında, adalete erişimin çağdaş hukuk devletlerinin en temel dayanaklarından biri olduğunu söyleyen Sağkan, “Ancak bu hakkın yalnızca mevzuatta yer alması, tek başına yeterli değildir” dedi.

Sağkan, “Bugün içinde bulunduğumuz dünyada, ekonomik eşitsizlikler, sosyal kırılganlıklar, göç hareketleri, çevresel sorunlar ve toplumsal cinsiyet temelli ayrımcılık gibi çok boyutlu dinamikler, bireylerin adalete erişimini ciddi biçimde sınırlandırmaktadır” ifadelerini kullandı. Bu tablonun, adalete erişim meselesinin yargı sisteminin yanı sıra; çok aktörlü ve çok katmanlı bir iş birliğinin konusu olduğunu gösterdiğini kaydeden Sağkan, sivil toplumun rolünün önemine dikkat çekti.

Sağkan, sivil toplum kuruluşlarının kırılgan grupların karşılaştığı sorunları görünür kılabildiğini vurgularken, “Ancak hukuki yardımın niteliği, mesleki sorumlulukları ve etik yükümlülükleri gereği, bu hizmetin barolar ve avukatlar eliyle yürütülmesi esastır. Bu çerçevede sivil toplum ile barolar arasındaki iş birliğinin doğru bir zeminde kurulması hem hizmetin kalitesi hem de hukuki güvenlik açısından hayati önemdedir” şeklinde konuştu.

Projenin bu dengeyi gözeten, sivil toplum ile barolar arasındaki iş birliğini güçlendirmeyi hedefleyen önemli bir adım olduğunu ifade eden Sağkan, “Türkiye Barolar Birliği olarak bizler, savunmanın kurumsal temsilcisi olmanın getirdiği sorumluluğun bilinciyle hareket ediyoruz. Bu bağlamda, adli yardım sistemimizin güçlendirilmesi, kırılgan grupların adalete erişiminin kolaylaştırılması ve sahada etkin çalışan modellerin geliştirilmesi, öncelikli çalışma alanlarımız arasında yer almaktadır” dedi.

Sağkan, “Adalete erişim, yalnızca başvuru sayılarıyla değil, sağlanan hukuki desteğin niteliğiyle, sürekliliğiyle ve bireylerin hayatlarında yarattığı gerçek etkiyle ölçülmelidir” ifadesini kullandı.

“Adalet, yalnızca mahkeme salonlarında tecelli eden bir kavram olmanın ötesindedir. Adalet, bireylerin kendilerini güvende hissettikleri, haklarını arayabildikleri ve seslerini duyurabildikleri bir toplumsal düzenin adıdır. Bu düzenin inşası ise ancak güçlü kurumlar, etkin iş birlikleri ve ortak bir irade ile mümkündür” diyen Sağkan, konuşmasını projeye emek veren bileşenlere teşekkür ederek noktaladı.

Açılış Konferansına TBB Başkan Yardımcısı Av. Bahar Gültekin Candemir, Yönetim Kurulu Üyesi Av. Ali Bayram, Disiplin Kurulu Başkanı Av. Mahmut Karatekin, Disiplin ve Denetleme Kurullarının üyeleri; Avrupa Birliği Başkanlığı AB ile İlişkiler Genel Müdür Yardımcısı Murat Şen, barolardan, büyükelçiliklerden, uluslararası kuruluşlardan, kamu kurumlarından, akademiden ve sivil toplum kuruluşlarından temsilciler katıldı.

Konferans, Başkan Yardımcısı Av. Bahar Gültekin Candemir ve Yönetim Kurulu Üyesi Av. Ali Bayram’ın moderatörlüğünde gerçekleştirilen oturumlarla devam etti.

Program sivil toplum, belediyeler ve barolardan görüşlerin paylaşıldığı “Sahadan Sesler” bölümünün ardından Avrupa Konseyi temsilcileri tarafından yapılan kapanış konuşmaları ile sona erdi. Konuşmalarda mülteci hakları, çevre adaleti ve kadınlara karşı şiddetin önlenmesi kapsamında adalete erişimin ve sivil toplumun önemi vurgulandı.

1. YÜRÜTME KURULU TOPLANTISI

Projenin 1. Yürütme Kurulu Toplantısı ise 26 Mart 2026 tarihinde yapıldı. Toplantıya TBB adına Başkan Yardımcısı Av. Bahar Gültekin Candemir, Göç ve İltica Komisyonu’ndan sorumlu Yönetim Kurulu Üyesi Av. Ali Bayram; Avrupa Konseyi adına Ankara Program Ofisi Başkanı William Massolin, Türkiye Birimi Başkanı Könül Gassimova, Kapasite Geliştirme ve İş birliği Projeleri Birimi Başkanı Elena Jovanovska-Brezoska; Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu adına Program Yöneticisi Banur Özaydın katıldı. Toplantıda Göç ve İltica Komisyonu, TÜBAKKOM, Çevre ve Kent Hukuku Komisyonu temsilcileri de yer aldı. Faaliyet planının onaylandığı toplantı, paydaşlar arası iş birliğinin önemi vurgulanarak sona erdi.

Görüntüle

]]> Genel https://www.hukukihaber.net/turkiyede-adalete-erisim-alaninda-sivil-toplumun-katiliminin-ve-kapasitesinin-guclendirilmesi-projesinin-acilis-konferansi-yapildi Sat, 28 Mar 2026 16:18:00 +0300 <![CDATA[Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 592)]]> https://www.hukukihaber.net/vergi-usul-kanunu-genel-tebligi-sira-no-592 Hazine ve Maliye Bakanlığı (Gelir İdaresi Başkanlığı)’ndan:

VERGİ USUL KANUNU GENEL TEBLİĞİ

(SIRA NO: 592)

Amaç ve kapsam

MADDE 1- (1) 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ek 1 inci maddesinde yer alan yetkiye dayanılarak, vergi ziyaı, usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarına ilişkin yetkili uzlaşma komisyonlarının belirlenmesi bu Tebliğin amacını ve kapsamını oluşturmaktadır.

Yasal mevzuat ve dayanak

MADDE 2- (1) 213 sayılı Vergi Usul Kanununun;

- Ek 1 inci maddesinde; “Mükellef tarafından, ikmalen, re’sen veya idarece tarh edilen vergilere ilişkin vergi ziyaı cezaları ile 5.000 Türk lirasını aşan usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarının (359 uncu maddede yazılı fiillerle vergi ziyaına sebebiyet verilmesi halinde kesilen ceza ile bu fiillere iştirak edenlere kesilen ceza ve 370 inci maddenin (b) fıkrası kapsamında kendilerine ön tespite ilişkin yazı tebliğ edilen mükelleflere mezkur maddeye göre kesilen ceza hariç) tahakkuk edecek miktarları konusunda, vergi ziyaına sebebiyet verilmesinin kanun hükümlerine yeterince nüfuz edememekten ya da 369 uncu maddede yazılı yanılmadan kaynaklandığının veya bu Kanunun 116, 117 ve 118 inci maddelerinde yazılı vergi hataları ile bunun dışında her türlü maddi hata bulunduğunun veya yargı kararları ile idarenin ihtilaf konusu olayda görüş farklılığının olduğunun ileri sürülmesi durumunda, idare bu bölümde yer alan hükümler çerçevesinde mükellefler ile uzlaşabilir. Uzlaşmaya konu edilebilecek usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarının tespitinde cezayı gerektiren fiil bazında kesilecek toplam ceza tutarı dikkate alınır ve 5.000 Türk lirasını aşmayan usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezaları için Kanunun 376 ncı maddesindeki indirim oranı %50 artırımlı olarak uygulanır…

Sürekli, geçici ve merkezi uzlaşma komisyonlarının teşkili, uzlaşmaya müracaat etmeye yetkili olanların belirlenmesi, uzlaşmanın şekli, uzlaşmaya konu edilebilecek vergi, resim ve harçlara ilişkin cezaların belirlenmesi, uzlaşma komisyonlarının yetkileri, uzlaşmanın yapılmasına ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığınca çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir…”,

- Mükerrer 414 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında; “Bu Kanunda yer alan maktu hadler ile asgari ve azami miktarları belirtilmiş olan para ile ödenecek ceza miktarları, her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak bu Kanun uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranında artırılmak suretiyle uygulanır. Bu şekilde hesaplanan maktu had ve miktarların yüzde beşini aşmayan kesirler dikkate alınmaz. Cumhurbaşkanı, bu suretle tespit edilen had ve miktarları yarısına kadar artırmaya veya indirmeye, nispi hadleri ise iki katına kadar artırmaya veya yarısına kadar indirmeye veya tekrar kanuni seviyesine getirmeye yetkilidir.”

hükümleri yer almaktadır.

Vergi ziyaı cezalarına ilişkin yetkili uzlaşma komisyonlarının tespiti

MADDE 3- (1) Vergi dairesi/bağlı vergi dairesi (malmüdürlüğü) uzlaşma komisyonlarının yetkisini aşan uzlaşma talepleri ilgili defterdarlık uzlaşma komisyonunca, bunların yetkisini aşan uzlaşma talepleri ise sırasıyla Vergi Daireleri Koordinasyon Uzlaşma Komisyonu veya Merkezi Uzlaşma Komisyonunca incelenip sonuçlandırılacaktır.

(2) Uzlaşma görüşmesinin yapılacağı yetkili komisyon, vergi/ceza ihbarnamesinde yer alan vergi ziyaı cezası tutarı esas alınmak suretiyle belirlenecektir. Aynı yıl veya muhtelif yıllar için birden fazla vergi ziyaı cezası kesilmesi durumunda, yetkili komisyon en yüksek ceza tutarını içeren vergi/ceza ihbarnamesine göre belirlenecektir. Uzlaşmada birliğin sağlanması bakımından, diğer vergi/ceza ihbarnamelerine ilişkin uzlaşma talepleri de ceza tutarı en yüksek olan vergi/ceza ihbarnamesindeki tutara göre belirlenen yetkili uzlaşma komisyonunda görüşülecektir.

Usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarına ilişkin yetkili uzlaşma komisyonlarının tespiti

MADDE 4- (1) Vergi dairesi/bağlı vergi dairesi (malmüdürlüğü) uzlaşma komisyonlarının yetkisini aşan uzlaşma talepleri ilgili defterdarlık uzlaşma komisyonunca, bunların yetkisini aşan uzlaşma talepleri ise sırasıyla Vergi Daireleri Koordinasyon Uzlaşma Komisyonu veya Merkezi Uzlaşma Komisyonunca incelenip sonuçlandırılacaktır.

(2) Uzlaşma görüşmesinin yapılacağı yetkili komisyon, vergi/ceza ihbarnamesinde yer alan usulsüzlük veya özel usulsüzlük cezası tutarı esas alınmak suretiyle belirlenecektir. Aynı yıl veya muhtelif yıllar için birden fazla usulsüzlük veya özel usulsüzlük cezasının kesilmesi durumunda, yetkili komisyon en yüksek ceza tutarını içeren vergi/ceza ihbarnamesine göre belirlenecektir. Uzlaşmada birliğin sağlanması bakımından, diğer vergi/ceza ihbarnamelerine ilişkin uzlaşma talepleri de ceza tutarı en yüksek olan vergi/ceza ihbarnamesindeki tutara göre belirlenen yetkili uzlaşma komisyonunda görüşülecektir.

(3) Uzlaşma kapsamına alınan usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarının tutarı, 213 sayılı Kanunun mükerrer 414 üncü maddesi uyarınca, her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesine göre tespit edilen yeniden değerleme oranında artırılmak suretiyle belirlenecek olup belirlenen tutarlar Hazine ve Maliye Bakanlığınca Resmî Gazete’de ilan edilecektir. Usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezasının uzlaşma kapsamına girip girmediğinin tespitinde tarhiyat sonrası uzlaşma için vergi/ceza ihbarnamesinin tebliğ tarihinde geçerli olan 213 sayılı Kanunun ek 1 inci maddesindeki 5.000 Türk liralık (2026 yılı için 40.000 Türk lirası) tutarın, mezkûr Kanunun 414 üncü maddesi gereğince artırılmış hali dikkate alınacaktır.

(4) Aynı yıl veya muhtelif yıllar için usulsüzlük veya özel usulsüzlük cezaları ile birlikte vergi ziyaı cezaları için de uzlaşma başvurusunda bulunulması halinde, yetkili uzlaşma komisyonunun tespiti için vergi ziyaı cezası tutarları dikkate alınacaktır. Vergi ziyaı cezası tutarı hangi uzlaşma komisyonunun yetkisinde kalıyorsa, kesilen diğer ceza/cezalar için yapılan uzlaşma talepleri de uzlaşmada birliğin sağlanması bakımından aynı uzlaşma komisyonunda görüşülecektir.

Uzlaşma komisyonlarının uzlaşma konusu yapabilecekleri vergi ziyaı, usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarına ilişkin yetki sınırı

MADDE 5- (1) Uzlaşma komisyonlarının uzlaşma konusu yapabilecekleri vergi ziyaı, usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarının tutarları, uzlaşma görüşmelerinin mahallinde hızlı bir şekilde sonuçlandırılması amacıyla ve gerekli görülen diğer hallerde iller veya il grupları itibarıyla Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından belirlenir.

Yürürlük

MADDE 6- (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 7- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Hazine ve Maliye Bakanı yürütür.

]]> EKONOMİ, Genel https://www.hukukihaber.net/vergi-usul-kanunu-genel-tebligi-sira-no-592 Sat, 28 Mar 2026 00:06:00 +0300 <![CDATA[Harran Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetmeliği]]> https://www.hukukihaber.net/harran-universitesi-bilim-ve-teknoloji-uygulama-ve-arastirma-merkezi-yonetmeligi Harran Üniversitesinden:

HARRAN ÜNİVERSİTESİ BİLİM VE TEKNOLOJİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Başlangıç Hükümleri

Amaç

MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Harran Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Uygulama ve Araştırma Merkezinin amaçlarına, faaliyet alanlarına, yönetim organlarına, yönetim organlarının görevlerine ve çalışma şekline ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

Kapsam

MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik; Harran Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Uygulama ve Araştırma Merkezinin amaçlarına, faaliyet alanlarına, yönetim organlarına, yönetim organlarının görevlerine ve çalışma şekline ilişkin hükümleri kapsar.

Dayanak

MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik, 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinin (2) numaralı alt bendi ile 14 üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) AR-GE: Araştırma ve geliştirme faaliyetlerini,

b) Danışma Kurulu: Merkezin Danışma Kurulunu,

c) Merkez (HÜBTAM): Harran Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Uygulama ve Araştırma Merkezini,

ç) Müdür: Merkezin Müdürünü,

d) Rektör: Harran Üniversitesi Rektörünü,

e) TTO: Teknoloji Transfer Ofisini,

f) Üniversite: Harran Üniversitesini,

g) ÜR-GE: Üretim geliştirme faaliyetlerini,

ğ) Yönetim Kurulu: Merkezin Yönetim Kurulunu,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Merkezin Amaçları ve Faaliyet Alanları

Merkezin amaçları

MADDE 5- (1) Merkezin amaçları şunlardır:

a) Üniversitede temel uygulamalı ve disiplinler arası alanlardaki araştırma ve geliştirme faaliyetlerini merkezi bir organizasyon çerçevesinde düzenlemek.

b) Üniversite bünyesinde mevcut her türlü araç, gereç, cihaz ile birlikte laboratuvar, uygulama ve araştırma merkezi ve benzeri birimler arasındaki ilişkilerde eş güdümü sağlamak, geliştirmek, güçlendirmek ve AR-GE olanaklarının birimler arası kullanıma açılmasını sağlamak.

c) Üniversitenin tüm birimlerindeki araştırmacıların verimli bir ortamda uygun şartlar altında çalışmalarını sağlamak ve Üniversitedeki bilimsel faaliyetlerin kalitesini artırmak.

ç) Üniversite birimlerinin ortak ihtiyacı olan ileri araştırma düzeneklerini temin ederek, Üniversite bünyesinde veya Merkeze bağlı olarak kurulan AR-GE birimlerinde ortak kullanıma sunmak.

d) AR-GE faaliyetlerinin ortak ihtiyaçları için altyapı oluşturmak, bu amaçla alet bakımı, onarımı, yapımı, ayarı ve benzeri hizmetleri verebilecek imkânları sağlamak.

e) Bilim ve teknoloji alanında gelişmeye katkıda bulunmak, endüstriye ilişkin temel bilimsel sorunları çözümlemek üzere araştırmalar yapmak, kalkınma planlarının öngördüğü alanlarda karşılaşılabilecek araştırma sorunlarına çözüm yolları aramak.

f) Üniversiteler, uygulama ve araştırma merkezleri, sanayi, kamu kurum ve kuruluşları ile kişilerin analiz ihtiyaçlarını Merkezin olanakları ölçüsünde karşılamak, sanayi ve üniversiteler ile disiplinler arası ortak bilimsel ve teknolojik projeler üretilmesini sağlamak.

g) Yurt dışındaki ve yurt içindeki kurum ve kuruluşlarla AR-GE konularında iş birliği yaparak yürütülen proje çalışmalarını Merkezin bünyesinde toplayacak bir çalışma ortamı hazırlamak.

ğ) Patent, lisans anlaşmaları, teknoloji transferi gibi konularda ayrı bir bilgilendirme ve destek birimi oluşturarak Üniversitenin proje yürütme potansiyelini arttırmak.

h) Bilim ve teknoloji alanında tanınmış araştırmacıların Üniversite bünyesinde istihdam edilmesine yönelik çalışmalar yapmak.

ı) Merkez bünyesinde geliştirilen bilgi ve teknolojinin mülkiyet haklarının alınması ve Üniversitenin AR-GE etkinliklerinde kullanılması için çalışmalar yapmak.

i) Endüstriyel sektörlerde standartların oluşmasına öncülük etmek ve uluslararası geçerliliği olan standardizasyon ve sertifikasyon çalışmaları yapmak.

j) ÜR-GE faaliyetlerini desteklemek.

k) TTO ile iş birliği yaparak teknoloji transfer süreçlerini hızlandırmak.

l) Yenilikçi projelerin ticarileşmesini desteklemek.

m) Uluslararası projeler, özel sektör iş birlikleri ve diğer alternatif kaynaklara yönelik stratejiler geliştirmek ve bu stratejiler doğrultusunda iş birlikleri sağlamak.

n) Merkezde yürütülecek bilimsel araştırma projelerinde, Harran Üniversitesi Bilimsel Araştırma Komisyonu ile iş birliği yapmak, ortak yürütülen projelere bilimsel ve teknik altyapı desteği sağlamak.

Merkezin faaliyet alanları

MADDE 6- (1) Merkezin faaliyet alanları şunlardır:

a) Bilimsel araştırmalar için gerekli araç-gereç temini ile altyapıyı oluşturmak ve geliştirmek.

b) Laboratuvar, atölye, gözlem tesisi kurmak ve mevcut tesislerden etkin yararlanmak.

c) Temizlik, hijyen, kozmetik/dermokozmetik, tıbbi ürünler, dezenfektanlar ve benzeri yeni teknolojiler, malzemeler ve yöntemler araştırmak, formülasyonlarını geliştirmek, AR-GE’lerini yapmak ve üretimini gerçekleştirmek.

ç) Üretim tesislerinde kalite kontrol ve test altyapısını geliştirmek.

d) Laboratuvarların uluslararası standartlarda akreditasyonunu sağlamak.

e) AR-GE faaliyetleri kapsamında temel ve uygulamalı bilimsel araştırmalar yürütmek.

f) Disiplinler arası projelerle inovatif çözümler üretmek.

g) Ulusal ve uluslararası AR-GE projelerine destek vermek.

ğ) ÜR-GE faaliyetleri kapsamında AR-GE çıktılarını ticarileştirilebilir ürünlere dönüştürmek.

h) Prototip geliştirme, test etme ve seri üretime hazır hale getirmek.

ı) Endüstriyel uygulamalar için üretim süreçlerini iyileştirmek.

i) Yerli ve milli üretimi destekleyecek teknolojik çözümler sunmak.

j) Üniversite, kamu, özel sektör ve uluslararası kuruluşlarla ortak projeler yürütmek; ödüllü araştırmacılar veya danışmanlarla iş birliği ağları oluşturmak.

k) Disiplinler arası araştırmaları, projeleri destekleme ve teknoloji transferine aracılık etmek.

l) Patent almak, ürün geliştirme ve ticarileştirme süreçlerine katkı sağlamak.

m) Harran Üniversitesi Bilimsel Araştırma Komisyonu tarafından desteklenen projelere laboratuvar altyapısı, analiz ve danışmanlık desteği vermek.

n) İlgili mevzuat hükümleri kapsamında sanayi kuruluşlarına analiz, test, ölçüm ve raporlama hizmetleri sunmak; kamu/özel sektör için danışmanlık, uzmanlık hizmetleri vermek.

o) Ürün, yöntem ve teknolojilerin standartlaştırılması ve kalite kontrol çalışmaları yapmak.

ö) Konferans, seminer, panel, çalıştay gibi bilimsel toplantılar düzenlemek veya katılım sağlamak.

p) Hizmet içi eğitimler, kurslar ve sertifika programları organize etmek.

r) Öğrencilere endüstriyel beceri kazandıracak uygulamalı eğitimler sunmak; yurt içi/dışı personel ve öğrenci değişim programları yönetmek.

s) Medya iş birliğiyle halkı bilgilendirmek (broşür, video, basın açıklaması); bilimsel yayınlar, kütüphane ve dokümantasyon hizmetleri geliştirmek.

ş) Sergi, fuar veya açık çağrılı etkinliklerle toplumsal katılımı artırmak.

t) Araştırma politikaları oluşturmak ve ilgili kurumlarla paylaşmak.

u) İlgili mevzuat kapsamında Rektörlük tarafından verilen diğer görevleri yerine getirmek.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Merkezin Yönetim Organları ve Görevleri

Merkezin yönetim organları

MADDE 7- (1) Merkezin yönetim organları şunlardır:

a) Müdür.

b) Yönetim Kurulu.

c) Danışma Kurulu.

Müdür

MADDE 8- (1) Müdür, Merkezin faaliyet alanlarıyla ilgili çalışmaları bulunan Üniversite öğretim üyeleri arasından Rektör tarafından üç yıllık süre için görevlendirilir. Görev süresi biten Müdür tekrar görevlendirilebilir veya süresinden önce görevden alınabilir.

(2) Müdür, görevi başında bulunmadığı zaman müdür yardımcılarından birini vekil bırakır. Altı aydan uzun süreli Üniversite dışı görevlendirmelerde, Müdürün görev süresinden önce görevden alınması veya görevden ayrılması halinde aynı usulle yeni bir Müdür görevlendirilir.

(3) Müdür, Merkezin amaçları doğrultusunda düzenli olarak işleyişinden ve yönetim sorunlarının çözülmesinden, müdür yardımcıları ve Yönetim Kurulu ile beraber, Rektöre karşı sorumludur.

Müdürün görevleri

MADDE 9- (1) Müdürün görevleri şunlardır:

a) Yönetim Kuruluna başkanlık etmek, Yönetim Kurulunun toplantı gündemini hazırlamak, Kurulu toplantıya çağırmak, Yönetim Kurulu başkanı olarak toplantıları yönetmek, Yönetim Kurulunun kararlarını uygulamak.

b) Merkez tarafından desteklenen araştırma projelerinin yürüyüş ve işleyişini izlemek ve denetlemek.

c) Merkeze bağlı araştırma geliştirme birimlerindeki mevcut tüm cihaz ve gereçlerin optimum verimle kullanımı ile sağlıklı işleyiş ve çalışma yönünde her türlü tedbiri almak ve uygulamak.

ç) Merkezin yıllık faaliyet raporunu, önceki yıllarla kıyaslayarak düzenli olarak hazırlamak ve raporu Yönetim Kurulunun onayıyla Rektöre sunmak.

d) Merkezin, araştırma laboratuvarında görev alacak akademik ve idari personelin görev tanımını belirlemek, ihtiyaçlarını gerekçeleriyle birlikte hazırlamak ve Yönetim Kurulunun görüşünü de alarak Rektörün onayına sunmak.

e) Merkezin kısa, orta ve uzun dönemli amaç ve politikaları ile bunlara dayalı eğitim, araştırma ve danışmanlık programlarını hazırlamak, Yönetim Kurulunun onayını aldıktan sonra uygulamak.

f) Danışma Kurulunda belirlenen görüş ve önerilerden uygun görülenleri yürürlüğe koymak ve bunlardan sağlanan yararlar konusunda Danışma Kuruluna rapor sunmak.

g) Merkezi temsil etmek; Merkezin faaliyetleriyle ilişkili yurt içi ve yurt dışında bulunan kurum ve kuruluşlarla temasa geçmek, iş birliği yapmak ve usule uygun diğer karşılıklı ilişkileri gerçekleştirmek.

ğ) Merkezin yıllık faaliyet raporunu, Yönetim Kurulunun görüşünü aldıktan sonra Rektörlüğe sunmak.

Müdür yardımcıları ve görevleri

MADDE 10- (1) Müdüre çalışmalarında yardımcı olmak üzere Üniversite öğretim elemanları arasından iki kişi üç yıllık süre için Müdürün önerisi üzerine Rektör tarafından müdür yardımcısı olarak görevlendirilir. Müdür yardımcılarının görev süresi, Müdürün görev süresi ile birlikte sona erer. Görev süresi biten müdür yardımcıları yeniden görevlendirilebilir.

(2) Müdür yardımcıları, Müdür ile iş birliği içinde Merkezin etkinliklerini yürütür. Müdürün olmadığı zamanlarda müdür yardımcılarından biri Müdüre vekâlet eder.

Yönetim Kurulu

MADDE 11- (1) Yönetim Kurulu; Müdür, müdür yardımcıları ve Merkezin faaliyet alanlarıyla ilgili çalışmaları bulunan Üniversite öğretim elemanları arasından Müdürün önerisi üzerine Rektör tarafından görevlendirilen dört üyeyle birlikte toplam yedi üyeden oluşur. Yönetim Kurulu üyelerinin görev süreleri üç yıldır. Görev süresi dolmadan ayrılan veya altı aydan fazla Üniversite dışında görevlendirilen bir üyenin yerine kalan süreyi tamamlamak üzere aynı usulle Rektör tarafından yeni üye görevlendirilir.

(2) Yönetim Kurulu, Müdürün çağrısı üzerine üyelerin salt çoğunluğu ile en geç üç ayda bir toplanır ve kararlar oy çokluğu ile alınır. Oy eşitliği halinde Müdürün oyu esas alınır.

Yönetim Kurulunun görevleri

MADDE 12- (1) Yönetim Kurulunun görevleri şunlardır:

a) Merkezin bilimsel, teknik ve idari faaliyetlerini planlamak, yönetim ve çalışmaları ile ilgili konularda kararlar almak; çalışma düzenini tespit etmek, Merkezde çalışacak personelin niteliklerini belirlemek; Merkez ile ilgili plan ve çalışma programlarını görüşüp karara bağlamak.

b) Danışma Kurulundan gelen teklif ve önerileri incelemek ve bu öneriler doğrultusunda kararlar almak.

c) Diğer kurumlarla yapılacak iş birliği esaslarını belirlemek.

ç) Merkeze bağlı olarak çalışacak AR-GE birimlerini ve bunlardan sorumlu olacak kişileri belirlemek.

d) Rapor, proje teklifi ve benzeri çalışmalar ile Merkezin tüm faaliyetlerini değerlendirmek ve karara bağlamak.

e) Merkez tarafından desteklenen uygulama ve araştırmaların ilgili araştırıcı, telif, patent, teknoloji transferi ve benzeri haklara ilişkin görev alanına giren iş ve işlemleri ilgili mevzuat çerçevesinde yürütmek.

f) Merkezde yapılacak kurs ve benzeri toplantı faaliyetlerinin mali portresini belirlemek.

g) Eğitim, öğretim ve uygulama amaçlı faaliyetlere katılanlara verilecek sertifika, başarı belgesi ve benzeri belgelerin düzenlenme koşullarını belirlemek.

ğ) Merkezin bünyesinde kurulabilecek bölüm ve grupları ve bunlarda görevlendirilecek adaylarla ilgili olarak Müdürün önerilerini incelemek, Müdüre öneri ve tavsiyelerde bulunmak, Müdürün getireceği her türlü konuyu karara bağlamak.

h) Yılsonu faaliyet raporlarını hazırlayarak raporların Müdür aracılığı ile Rektöre sunulmasını sağlamak, bir sonraki yıla ait çalışma programını değerlendirmek ve Rektöre iletilmek üzere karara bağlamak.

Danışma Kurulu

MADDE 13- (1) Danışma Kurulu; Müdür, müdür yardımcıları, Müdür tarafından önerilen Yönetim Kurulu tarafından uygun görülen, bilimsel ve teknolojik araştırma ve uygulamalarla doğrudan ilgisi olan ve sahip olduğu birikim ve deneyimlerinden yararlanılabilecek Üniversite içindeki ve dışındaki kişiler arasından Rektör tarafından üç yıl için görevlendirilen kişilerle birlikte en az on, en çok otuz kişiden oluşur. Görev süresi sona eren üye yeniden aynı usulle görevlendirilebilir. Üyeliğin herhangi bir nedenle boşalması halinde kalan süreyi tamamlamak üzere yeni üye görevlendirilir.

(2) Danışma Kurulu, Müdürün başkanlığında yılda en az bir kez toplanır. Toplantılarda toplantı ve karar nisabı aranmaz.

Danışma Kurulunun görevleri

MADDE 14- (1) Danışma Kurulunun görevleri şunlardır:

a) Üniversitenin bilimsel ve teknolojik potansiyelinin artırılmasında Merkezin işlevleriyle ilgili olarak her türlü öneriyi sunmak, alınacak tedbirler ve yapılacak uygulamalar hakkında görüş bildirmek.

b) Bölgedeki sanayi kuruluşları ile diğer bilimsel ve teknolojik kuruluşlarla iş birliği ortamının oluşturulup geliştirilmesine katkıda bulunacak kararlar almak.

c) Üniversite dışı finans kaynaklarının değerlendirilmesi konusunda görüş bildirmek ve bu yönde girişimlerde bulunulması için öneriler geliştirmek.

ç) Merkezin amaç ve faaliyet alanlarıyla ilgili uzman kişilerin görüş ve düşüncelerinin alınmasına imkân sağlamak.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Merkez birimleri

MADDE 15- (1) Merkez, temel, uygulamalı ve disiplinler arası alanlarda araştırma ve geliştirme çalışmalarının yapıldığı Merkez laboratuvarı ve AR-GE birimlerinden oluşur. AR-GE birimlerinin başında, birimdeki iş akışını düzenleyip uygulayan ve Müdür ile ilişkileri sağlayan bir laboratuvar sorumlusu bulunur. AR-GE biriminin başkanı, Müdürün görüşü alınarak Rektör tarafından görevlendirilir.

Personel ihtiyacı

MADDE 16- (1) Merkezin akademik, teknik ve idari personel ihtiyacı, 2457 sayılı Kanunun 13 üncü maddesi uyarınca Rektör tarafından görevlendirilen personel tarafından karşılanır.

Harcama yetkilisi

MADDE 17- (1) Merkezin harcama yetkilisi Müdürdür.

Hüküm bulunmayan haller

MADDE 18- (1) Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde 2547 sayılı Kanun ve ilgili diğer mevzuat hükümleri uygulanır.

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 19- (1) 20/6/2018 tarihli ve 30454 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Harran Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.

Yürürlük

MADDE 20- (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 21- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Harran Üniversitesi Rektörü yürütür.

]]> Genel https://www.hukukihaber.net/harran-universitesi-bilim-ve-teknoloji-uygulama-ve-arastirma-merkezi-yonetmeligi Tue, 24 Mar 2026 00:01:00 +0300 <![CDATA[Kıyı Tesislerine Yeşil Liman Sertifikası Düzenlenmesi Hakkında Yönetmelikte Değişiklik]]> https://www.hukukihaber.net/kiyi-tesislerine-yesil-liman-sertifikasi-duzenlenmesi-hakkinda-yonetmelikte-degisiklik Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığından:

KIYI TESİSLERİNE YEŞİL LİMAN SERTİFİKASI DÜZENLENMESİ HAKKINDA YÖNETMELİKTE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK

MADDE 1- 18/11/2023 tarihli ve 32373 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kıyı Tesislerine Yeşil Liman Sertifikası Düzenlenmesi Hakkında Yönetmeliğin 2 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik hükümleri, Yeşil Liman Sertifikası almak isteyen ve/veya Yeşil Liman Sertifikası almak zorunda olan kıyı tesislerini kapsar.”

MADDE 2- Aynı Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“g) Kıyı tesisi: 4/4/1990 tarihli ve 3621 sayılı Kıyı Kanunu kapsamında kıyılarda doldurma ve kurutma yoluyla kazanılan alanlar üzerinde kurulmuş olan gemi ve deniz araçlarının yük ve/veya yolcu tahmil ve tahliyesinin yapılabildiği yapı, iskele, liman, rıhtım ve benzeri tesisleri,”

MADDE 3- Aynı Yönetmeliğin 11 inci maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“(5) Ek 1 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca Yeşil Liman Sertifikası almak zorunda olmasına rağmen başvuru yapmayan yahut başvurusu reddedilen kıyı tesislerine zorunluluğu başladığı tarihten itibaren yanaşan her bir geminin kıyı tesisinde bulunduğu saat başına 5.000 TL idari para cezası uygulanır, bir saatten kısa süreler bir saate tamamlanır. Uygulanacak idari para cezası tutarı 15.259 TL’den az 605.279 TL’den fazla olamaz. Bu miktar her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesinin (B) fıkrası uyarınca tespit ve ilan olunan yeniden değerleme oranında, takvim yılı başından geçerli olmak üzere artırılır.”

MADDE 4- Aynı Yönetmeliğin 12 nci maddesinin ikinci fıkrası yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 5- Aynı Yönetmeliğe aşağıdaki ek madde eklenmiştir.

“Zorunluluk

EK MADDE 1- (1) Bu maddenin yayımı tarihinden sonra 20/3/2007 tarihli ve 26468 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Uluslararası Gemi ve Liman Tesisi Güvenlik Kodu Uygulama Yönetmeliği kapsamında olup kıyı tesisinin toplam alanının ¼’ünden fazla genişletecek kıyı tesisleri ile aynı Yönetmelik kapsamına girecek yeni inşa edilen kıyı tesisleri Yeşil Liman Sertifikası almak zorundadır. Bu kıyı tesislerine yönelik hazırlanacak olan imar plan tekliflerine ilişkin Bakanlık değerlendirmelerinde, imar plan notlarında “Yeşil Liman Sertifikası başvurusu yapılacaktır” ibaresi aranır. Bu fıkra uyarınca Yeşil Liman Sertifikası almak zorunda olan; yeni inşa edilecek kıyı tesislerine kıyı tesisi işletme izin belgesi düzenlenmez, genişletilecek kıyı tesislerinin genişletilen alanları kıyı tesisi işletme izin kapsamına alınmaz.

(2) Bir takvim yılında 100 ve daha fazla kruvaziyer gemi yanaşan kıyı tesisleri 31 Aralık 2028 tarihi itibarıyla, 100.000 TEU ve daha fazla konteyner elleçlenen kıyı tesisleri 31 Aralık 2030 tarihi itibarıyla Yeşil Liman Sertifikasına sahip olmak zorundadır. Bu sayıların belirlenmesinde son üç yılın ortalaması esas alınır. Zorunluluğun başladığı tarihlerde belirtilen kapasitede olmayan ancak daha sonra söz konusu kapasiteye ulaşan kıyı tesisleri için Yeşil Liman Sertifikası alma zorunluluğu kapasiteye ulaştığı takvim yılını takip eden yılın sonunda başlar.

(3) Birinci fıkra kapsamındaki kıyı tesisleri imar planı kapsamında tamamlandığı tarihten itibaren en geç bir ay içinde, ikinci fıkra kapsamındaki kıyı tesisleri zorunluluğun başladığı tarihten en az üç ay önce, Yeşil Liman Sertifikası başvurusunda bulunur. Kıyı tesisinin yeşil liman şartlarına uyum sağlayamama sebeplerinin, kıyı tesisi işletmesinden kaynaklanmadığının belgelendirilmesi halinde İdare kıyı tesisine bir istisna belgesi düzenler. İstisna belgesi en fazla bir yıllık düzenlenir ve bu sebeplerin devam ettiğinin belgelendirilmesi halinde en fazla bir yıllık olacak şekilde bir defalığına yenilenir.”

MADDE 6- Aynı Yönetmeliğin Ek-4’ünün 5 inci maddesine aşağıdaki cümle eklenmiş, 11 inci ve 12 nci maddeleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Yat limanları/marinalar hariç olmak üzere Uluslararası Gemi ve Liman Tesisi Güvenlik Kodu Uygulama Yönetmeliği kapsamında olan kıyı tesislerinin gemilere hizmet vermek üzere elektrik bağlantısı standardının TS IEC/IEEE 80005’in ilgili bölümlerine uygun olması gerekir.”

“11. İlgili mevzuat kapsamında kıyı tesisi adına hatıra ormanı oluşturulmalı ya da özel ağaçlandırma projeleri gerçekleştirilmelidir. Özel ağaçlandırma projeleri en az 5000 ağaç olacak şekilde belgelendirilerek Yeşil Liman Sertifikası başvuru dosyasına eklenmelidir.

12. Kıyı tesislerinin deniz yüzeyi temizlik faaliyetleri, “liman kıyı sahası temizlik süreci” kapsamında bütüncül bir süreç olarak ele alınıp; her kıyı tesisi işleticileri kendi operasyonel koşulları doğrultusunda bu süreci yapılandırır. Bu kapsamda, kıyı tesisi işleticileri tarafından deniz yüzeyi temizlik çalışmalarında kullanılacak ekipman envanteri hazırlanarak Yeşil Liman Sertifikası başvuru dosyası ile İdareye sunulur; yürütülen temizlik faaliyetleri belirli bir plan ve taahhüt çerçevesinde raporlanır ve yıllık olarak Yeşil Liman uygulamaları kapsamında denetimlerde sunulmak üzere fiziksel veya elektronik olarak dosyalanır. Deniz yüzey çöplerini toplamak amacıyla, kıyı tesisi sahasında deniz trafiğini engellemeyecek şekilde çöpkapar, sınırlayıcı bariyerler gibi ekipmanlar kullanılabilir veya atıklar tesis işletmesinin belirlediği bir yöntemle toplanabilir. Kıyı tesisinin sınırları içinde dere ağzı çıkışı varsa burada sınırlayıcı bariyer kullanılması zorunludur. Çöpkapar kullanılması durumunda bu sistemlerin her biri en az 30 litre hacminde olmalıdır. Kullanılan sistemin bakım, boşaltma ve kayıt takibi düzenli olarak yapılmalıdır. Yıllık toplama verileri Yeşil Liman Raporuna yansıtılmalıdır.”

MADDE 7- Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 8- Bu Yönetmelik hükümlerini Ulaştırma ve Altyapı Bakanı yürütür.

]]> Genel https://www.hukukihaber.net/kiyi-tesislerine-yesil-liman-sertifikasi-duzenlenmesi-hakkinda-yonetmelikte-degisiklik Tue, 24 Mar 2026 00:00:00 +0300 <![CDATA[Meslekî Yeterlilik Kurumu Meslekî Yeterlilik Belgesi Zorunluluğu Getirilen Mesleklere İlişkin Tebliğ]]> https://www.hukukihaber.net/mesleki-yeterlilik-kurumu-mesleki-yeterlilik-belgesi-zorunlulugu-getirilen-mesleklere-iliskin-teblig Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından:

MESLEKÎ YETERLİLİK KURUMU MESLEKÎ YETERLİLİK BELGESİ ZORUNLULUĞU GETİRİLEN MESLEKLERE İLİŞKİN TEBLİĞ

(SIRA NO: 2026/1)

Amaç ve kapsam

MADDE 1- (1) Bu Tebliğin amacı, tehlikeli ve çok tehlikeli işlerden olup, çalışanlar için Meslekî Yeterlilik Kurumu Meslekî Yeterlilik Belgesi zorunluluğu getirilen meslekleri belirlemek ve yayımını sağlamaktır.

Dayanak

MADDE 2- (1) Bu Tebliğ, 21/9/2006 tarihli ve 5544 sayılı Meslekî Yeterlilik Kurumu ile İlgili Düzenlemeler Hakkında Kanunun ek 1 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Belge zorunluluğu

MADDE 3- (1) Tehlikeli ve çok tehlikeli işlerden olup, Meslekî Yeterlilik Kurumu tarafından standardı yayımlanan ve ekli listede belirtilen mesleklerde, Meslekî Yeterlilik Kurumu Meslekî Yeterlilik Belgesine sahip olmayan ve ilgili belgeden muaf olmayan kişiler bu Tebliğin yayımı tarihinden itibaren on iki ay sonra çalıştırılamazlar.

(2) 5/6/1986 tarihli ve 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununa göre ustalık belgesi almış olanlar, Millî Eğitim Bakanlığına bağlı meslekî ve teknik eğitim okullarından ve üniversitelerin meslekî ve teknik eğitim veren okul ve bölümlerinden mezun olanlar ile 1/1/2022 tarihinden önce 8/2/2007 tarihli ve 5580 sayılı Özel Eğitim Kurumları Kanununun 6 ncı maddesinin altıncı fıkrası kapsamında Millî Eğitim Bakanlığınca belirlenen programları başarıyla tamamlayarak kurs bitirme belgesi alanlar için diplomalarında, ustalık belgelerinde veya kurs bitirme belgelerinde belirtilen bölüm, alan, program ve dallarda çalıştırılmaları kaydıyla birinci fıkradaki belge şartı aranmaz.

Yaptırımlar

MADDE 4- (1) 3 üncü maddeye ilişkin denetimler iş müfettişlerince yapılır. Bu Tebliğ hükümlerine aykırı davranan işveren veya işveren vekilleri hakkında 5544 sayılı Kanunun ek 1 inci maddesinin dördüncü fıkrası hükümleri uygulanır.

Yürürlük

MADDE 5- (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 6- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yürütür.

Eki için tıklayınız.

]]> Genel https://www.hukukihaber.net/mesleki-yeterlilik-kurumu-mesleki-yeterlilik-belgesi-zorunlulugu-getirilen-mesleklere-iliskin-teblig Mon, 23 Mar 2026 00:00:00 +0300 <![CDATA[Şarj Hizmeti Yönetmeliğinde Değişiklik]]> https://www.hukukihaber.net/sarj-hizmeti-yonetmeliginde-degisiklik Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan:

ŞARJ HİZMETİ YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK

MADDE 1- 2/4/2022 tarihli ve 31797 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Şarj Hizmeti Yönetmeliğinin 1 inci maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“(2) Bu Yönetmelik; şarj ünitesi ve şarj istasyonlarının kurulması ve işletilmesi, mobil şarj istasyonlarının işletilmesi, şarj ağının oluşturulması, şarj ağı işletmecilerinin lisanslandırılması ve faaliyetlerinin düzenlenmesi, şarj ağı işletmecileri ve şarj istasyonu işletmecileri ile kullanıcıların hak ve yükümlülükleri, serbest erişim platformunun kurulması ve işletilmesine ilişkin usul ve esasları kapsar.”

MADDE 2- Aynı Yönetmeliğin 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan “Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi tarafından” ibaresi yürürlükten kaldırılmış ve aynı fıkraya aşağıdaki bentler eklenmiştir.

“ü) Akıllı şarj sistemleri: Elektrikli araçtan veya elektrik şebekesinden elektronik iletişim yoluyla şarj istasyonuna iletilen bilgilere dayanarak şarj ünitesinden elektrikli araca aktarılan enerji miktarının gerçek zamanlı olarak izlenmesine, kontrol edilmesine ve ayarlanmasına olanak veren sistemleri,

v) EPİAŞ: Enerji Piyasaları İşletme Anonim Şirketini,

y) Mobil şarj istasyonu: Sabit bir elektrik tesisatına bağlı olmayan şarj istasyonunu,

z) Ortak dolaşım (Roaming) sözleşmesi: Şarj ağı işletmecilerinin, birbirlerinin kullanıcılarına doğrudan hizmet sağlaması amacıyla birbirleriyle yaptıkları veri ve ödeme alışverişini de kapsayan sözleşmeleri,

aa) Şarj noktası (soketi): Şarj ünitesinden elektrikli araca enerji aktarımını sağlamak üzere bir şarj kablosuyla tümleşik olan veya bu kablonun bağlanması amaçlanan şarj ünitesinde bir veya birden fazla bulunabilen bağlantı ekipmanını,”

MADDE 3- Aynı Yönetmeliğin 5 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“MADDE 5- (1) Her ne ad altında veya yöntemle olursa olsun ticari faaliyet göstermeyen özel şarj istasyonlarının ve kullanıcıların yalnızca kendi ihtiyacı için kurduğu ya da kurdurduğu şarj ünitelerinin bir şarj ağına bağlanmaları zorunlu değildir.”

MADDE 4- Aynı Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasına “lisans süresi” ibaresinden sonra gelmek üzere “Resmî Gazete’de yayımlanır ve” ibaresi eklenmiştir.

MADDE 5- Aynı Yönetmeliğin 11 inci maddesinin ikinci fıkrasının son cümlesi yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 6- Aynı Yönetmeliğin 14 üncü maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki cümle eklenmiştir.

“Lisansı sona eren veya iptal edilen tüzel kişiye ait ticaret ünvanı, tescilli markası ve lisans sonlanma tarihi Resmî Gazete’de yayımlanır ve Kurumun internet sayfasında duyurulur.”

MADDE 7- Aynı Yönetmeliğin 15 inci maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, ikinci fıkrasına “şarj ağında yer alan” ibaresinden sonra gelmek üzere “halka açık” ibaresi eklenmiş ve aynı maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“(1) Şarj ağı, şarj ağı işletmecisinin işlettiği ve şarj ağı işletmecisi tarafından düzenlenen sertifikalar kapsamında şarj hizmetinin sunulması maksadı ile işletilen yazılım ve donanım desteği ile birden fazla şarj istasyonu arasında bağlantı kuran halka açık ve ticari faaliyet yürütülen özel şarj istasyonları ile mobil şarj istasyonlarından oluşur.”

“(6) Mobil şarj istasyonlarında yer alan şarj noktaları, bu madde çerçevesinde şarj ağının asgari oluşma yükümlülükleri kapsamında değerlendirilir.”

MADDE 8- Aynı Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, aynı fıkraya aşağıdaki bentler eklenmiş ve aynı maddenin ikinci fıkrasına aşağıdaki bent eklenmiştir.

“a) Ülke genelinde şarj ağını kullanıma açarak şarj hizmeti sunma ve şarj ağı işletme yetkisine sahip olma,”

“f) Ortak dolaşım sözleşmesi yapabilme,

g) Kullanıcıya şarj hizmeti faturası düzenleme ve kullanıcıdan şarj hizmeti bedelini tahsil etme,

ğ) Mobil şarj istasyonu işletebilme,”

“l) Yaptıkları ortak dolaşım sözleşmelerinin imzalanmasını müteakiben 30 gün içerisinde Kuruma bildirmek,”

MADDE 9- Aynı Yönetmeliğin 16/A maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“(4) Yeşil şarj istasyonlarına sahip ve ikinci fıkra kapsamındaki itfa işlemlerini gerçekleştirmiş şarj ağı işletmecileri ile markaları her ay sonunda EPİAŞ tarafından kendi internet sitesinde yayımlanır ve Kuruma bildirilir.”

MADDE 10- Aynı Yönetmeliğin 17 nci maddesinin başlığı “Şarj ağının genişletilmesi, daraltılması ve mobil şarj istasyonu” şeklinde değiştirilmiş, birinci ve ikinci fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı maddeye aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.

“(1) Şarj ağı işletmecisi, şarj ağına yeni bir şarj istasyonu eklemek isterse Kurum tarafından belirlenen formatta elektronik ortamda Kuruma başvurur. Başvuruda, şarj ağına eklenmek istenen şarj istasyonuna ilişkin coğrafi konum, şarj ünitesi ve soket sayıları, sertifika bilgileri, şarj ünitesi tipleri ve güçleri ile ilgili bilgiler ve şarj istasyonunun iletim ve dağıtım sistemine bağlantısına ilişkin 22 nci madde kapsamında ilgili şebeke işletmecisi tarafından verilen belge Kuruma sunulur. Kurum gerekli görmesi halinde ilave bilgi ve belge talep edebilir.

(2) Birinci fıkra kapsamında yapılan başvuru, Kurum tarafından on iş günü içerisinde sonuçlandırılır. Başvuru sonucu, elektronik ortamda şarj ağı işletmecisine bildirilir. Başvurunun Kurum tarafından uygun bulunması halinde şarj istasyonu numaralandırılır, şarj ağı işletmecisinin ağına eklenir ve halka açık şarj istasyonu serbest erişim platformunda her bir istasyon için soket ve güç bazlı olarak yayımlanır.”

“(6) Şarj ağı işletmecisi, şarj ağından bir şarj istasyonunu başka bir şarj ağı işletmecisine devrettiğinde devreden ve devralan şarj ağı işletmecileri bu devir işlemini Kurum tarafından belirlenen formatta elektronik ortamda Kuruma bildirirler. Kurum tarafından bu bildirimlerin onaylanması sonrasında şarj istasyonunu devreden ile devralan şarj ağı işletmecileri tarafından ilgili şebeke işletmecisine bildirimde bulunulur. İlgili şebeke işletmecisi tarafından şarj istasyonunu devreden şarj ağı işletmecinin şarj istasyonu olumlu görüş belgesi iptal edilerek, şarj istasyonunu devralan şarj ağı işletmecisi için bu belge düzenlenir.

(7) Şarj ağı işletmecisi mobil şarj istasyonu işletmek istemesi halinde Kurum tarafından belirlenen formatta Kuruma bildirimde bulunur. Bildirimde faaliyet gösterilecek il veya iller, şarj ünitesi ve soket sayıları, şarj ünitesi tipleri ve güçleri ile ilgili bilgiler yer alır.”

MADDE 11- Aynı Yönetmeliğin 18 inci maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“(2) Şarj ağı işletmecisi, lisansı kapsamında gerçekleştirilen iş ve işlemler ile elde edilen verileri yürürlükteki mevzuat uyarınca muhafaza eder ve bu verilere ve şarj ağı işletim sistemine Kurum ve Kurum tarafından yetkilendirilmiş ilgili diğer kamu kurum ve kuruluşları haricindeki yetkisiz kişilerin erişimlerini engelleyecek güvenlik önlemlerini alır ve uygular. Bilgi güvenliğine ilişkin alınacak önlemler kapsamında Bilgi ve İletişim Güvenliği Rehberi referans kaynak olarak dikkate alınır. Şarj ağı işletmecisi tarafından şarj hizmeti sunulması kapsamında kullanılan yazılım sistemlerinin, şarj cihazları ve bu sistemlere uzaktan erişimlere ilişkin süreçlere ait bilişim sitemleri altyapısının TS ISO/IEC 27001 standardının güncel sürümüne uygun olması gerekir. Bu kapsamda; yetkisiz erişimlerin önlenmesi, güvenli iletişim kanallarının kullanılması, kimlik doğrulama ve erişim yetkilendirmesi ile kullanılıyorsa bulut bilişim güvenliğine ilişkin tedbirlerin alınması esastır. Kuruma veri aktarımında, Kurum tarafından belirlenen veri iletişim protokolleri ve yöntemleri kullanılır.”

MADDE 12- Aynı Yönetmeliğin 19 uncu maddesine aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.

“(5) Şarj istasyonlarında toplam gücün verimli ve etkin kullanımı amacıyla akıllı şarj sistemleri uygulaması yapılabilir. Akıllı şarj sistemlerinin uygulandığı şarj istasyonlarında, anlık uygulanan güce ilişkin gerekli bilgilendirmeler, ilgili şarj ağı işletmecisi tarafından kullanıcılara sağlanır.

(6) Kurum ortak dolaşım sözleşmeleri kapsamında yürütülen faaliyetlere ilişkin usul ve esaslar ile gerekli protokolleri belirleyebilir.”

MADDE 13- Aynı Yönetmeliğin 20 nci maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“(8) Şarj istasyonunda şarj ağı işletmecisinin markası ile birlikte olmak koşuluyla şarj istasyonu işletmecisi tarafından kendi markası da ilave olarak kullanılabilir.”

MADDE 14- Aynı Yönetmeliğin 21 inci maddesinin üçüncü ve beşinci fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“(3) Şarj hizmeti, Kanun kapsamında elektrik tedarik faaliyeti olarak değerlendirilmez.”

“(5) Şarj istasyonlarının elektrik tüketiminin ölçülmesi için kullanılacak sayaçlar, 28/12/2023 tarihli ve 32413 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Ölçüm Sistemleri Yönetmeliği hükümleri kapsamında tesis edilir.”

“(8) Karayolları Genel Müdürlüğünün sorumluluğu altında bulunan otoyollarda şarj ağına yeni eklenen şarj istasyonlarında bulunan DC 50 kW ve üzeri güçteki şarj ünitelerinden en az bir tanesi için banka/kredi kartı okuyucuları veya temassız ödeme yapılabilen dijital cihazlar aracılığıyla doğrudan ödeme imkanı sağlanır. Bu ödeme yöntemleri için kullanıcıdan ilave bedel, komisyon veya fark talep edilemez.”

MADDE 15- Aynı Yönetmeliğin 22 nci maddesinin üçüncü, beşinci ve altıncı fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“(3) OSB Dağıtım Lisansı sahibi Organize Sanayi Bölgeleri içerisinde kurulması planlanan şarj istasyonu için OSB dağıtım sistemine bağlantı başvuruları, 25/7/2024 tarihli ve 32612 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Organize Sanayi Bölgelerinin ve Endüstri Bölgelerinin Elektrik Piyasası Faaliyetlerine İlişkin Yönetmelik hükümleri çerçevesinde yapılır.”

“(5) Şarj istasyonları için yapılan dağıtım sistemine bağlantı talepleri tüketim tesisi kapsamında değerlendirilerek karşılanır ve bağlantı talepleri hakkında Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği ile Organize Sanayi Bölgelerinin ve Endüstri Bölgelerinin Elektrik Piyasası Faaliyetlerine İlişkin Yönetmelikte sayılan durumlar hariç ilgili şebeke işletmecisi tarafından olumsuz görüş verilemez.

(6) İlgili mevzuat kapsamındaki gereklilikleri yerine getirerek şarj hizmeti sunmak üzere şarj istasyonu kurmak ve işletmek isteyen şarj ağı işletmecileri veya sertifika sahibi şarj istasyonu işletmecileri tarafından Ek-1’de yer alan formla, ilgili şebeke işletmecisine elektronik ortamda başvuruda bulunulur. İlgili şebeke işletmecisi tarafından başvuru tarihinden itibaren beş iş günü içerisinde olumlu görüş verilen başvurular için Ek-2’de yer alan belge elektronik ortamda düzenlenir. Düzenlendiği tarihten itibaren en geç üç ay içerisinde 17 nci madde kapsamında Kuruma sunulmayan söz konusu belge geçerliliğini yitirir. İlgili şebeke işletmecisi uygun görmediği başvuruları gerekçeleriyle birlikte başvuru sahibine bildirir. Bu gerekçeler ilgili mevzuata aykırı olamaz. Uygun görülmeyen başvurulara yapılan itirazlar Kurul tarafından karara bağlanır. Yapılan başvurulara ilişkin bilgiler ilgili şebeke işletmecisi tarafından Kurum tarafından belirlenen sürelere ve formata uygun şekilde Kuruma bildirilir.”

MADDE 16- Aynı Yönetmeliğin 23 üncü maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı maddeye aşağıdaki fıkra ilave edilmiştir.

“(1) Şarj hizmeti sunan şarj istasyonları faaliyetlerini 14/7/2005 tarihli ve 2005/9207 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümlerine göre yürütür.”

“(6) Şarj ağı işletmecisi veya şarj istasyonu işletmecisi, elektrikli araç park alanında, şarj hizmetinin sunulmasını engelleyecek şekilde araç park edilmesini engellemek için gerekli önlemleri alabilir, uyarı ve bilgilendirmeler yapabilir. Şarj hizmeti alan araçlar dışındakilerin park etmesini yasaklayıcı kararların alınmasına ilişkin ilgili kurumlara başvuru ve bildirimde bulunur.”

MADDE 17- Aynı Yönetmeliğin 25 inci maddesinin birinci, ikinci, dördüncü ve yedinci fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı maddeye aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.

“(1) Kanunun ek 5 inci maddesinde yer alan haller saklı olmak kaydıyla, şarj hizmeti fiyatı serbestçe belirlenir. Şarj hizmeti fiyatı, elektrikli araca aktarımı yapılan birim enerji fiyatı (TL/kWh) cinsinden uygulanır. Sunulan şarj hizmeti için 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu kapsamında düzenlenen fatura veya fatura yerine geçen belgede araca aktarılan enerji miktarına ayrıca yer verilir. Sunulan şarj hizmeti karşılığında, şarj hizmeti fiyatı esas alınarak hesaplanan bedel dışında bağlanma bedeli, işlem başlatma bedeli, şarj ekipmanı kullanımı bedeli gibi her ne ad altında olursa olsun ayrı bir bedel talep edilemez.

(2) Şarj ağı işletmecisi, şarj ağında yer alan şarj istasyonlarında uygulanan şarj hizmeti fiyatlarını ve bu hizmet ile ilişkili rezervasyon ve işgaliye bedellerini kendi internet sayfası, dijital mecralar ile şarj istasyonlarından da erişilebilecek şekilde eş zamanlı olarak ilan eder.”

“(4) Şarj ağında yer alan halka açık şarj istasyonlarında on ikinci fıkra hükümleri saklı kalmak kaydıyla, yalnızca AC ve DC şarj üniteleri ve mobil şarj istasyonları arasında fiyat farklılaştırılması yapılabilir.”

“(7) Şarj ağı işletmecilerinin halka açık şarj istasyonlarında uygulayacağı şarj hizmeti fiyatı, sadakat sözleşmesi akdettiği kullanıcılara uyguladığı en düşük şarj hizmeti fiyatının %25 fazlasını aşamaz. Şarj ağı işletmecileri sadakat sözleşmesi akdettiği kullanıcılardan sadakat sözleşmesi kapsamında sözleşme bedeli, üyelik bedeli gibi her ne ad altında olursa olsun ayrı bir bedel talep edemez.”

“(11) Şarj ağı işletmecisi tarafından kullanıcıya önceden bilgi verilmesi şartıyla DC güçteki şarj ünitelerinin kullanımı kapsamında araç batarya doluluğu %85 ve üzeri olan elektrikli araçların şarj hizmeti sonlandırılabilir.

(12) Şarj ağı işletmecisi tarafından, şarj istasyonunun bulunduğu lokasyona ve günün saatlerine göre indirimli fiyat uygulanabilir. Günün saatlerine göre indirimli fiyat uygulanması halinde kullanıcıya yansıtılacak şarj hizmeti bedelinde şarj hizmetinin başladığı saat dilimindeki şarj hizmeti fiyatı esas alınır. Uygulanan indirimli fiyatlar, ikinci fıkra kapsamında ilan edilir ve altıncı fıkra kapsamında Kuruma bildirilir.”

MADDE 18- Aynı Yönetmeliğin 28 inci maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“(1) Şarj ağı işletmecisi kullanıcı şikâyetlerinin iletildiği, kaydedildiği ve kullanıcıların takip edilebildiği iletişim kanallarını tesis etmekle, 24 saat boyunca kesintisiz hizmet vermek üzere ISO 18295 sertifikalı çağrı merkezi kurmak veya bu hizmeti almakla, internet sitesi veya mobil uygulama üzerinden kendisiyle sadakat sözleşmesi olan veya olmayan tüm kullanıcılara anlık şarj hizmeti vermekle, şarj ağındaki tüm istasyon ve soketlerin kullanım durumlarını, müsaitliklerini, fiyatlarını anlık olarak internet sitesi veya mobil uygulama üzerinden kullanıcılara sağlamakla ve kendisine iletilen talepleri on beş iş günü içerisinde sonuçlandırarak kullanıcıyı bilgilendirmekle yükümlüdür.”

MADDE 19- Aynı Yönetmeliğin 30 uncu maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“MADDE 30- (1) Şarj ağlarının tamamında yer alan halka açık şarj istasyonlarının coğrafi konumları, şarj ünitesi tipleri, soket sayıları, güçleri ve tipleri ile uygunluk durumlarının, ödeme yönteminin ve şarj hizmeti fiyatlarının yayımlandığı bir serbest erişim platformu Kurum tarafından kurulur ve işletilir.

(2) Şarj ağı işletmecisi bu Yönetmelik kapsamında;

a) Kendi şarj ağında yer alan her bir şarj istasyonu için şarj istasyonunun coğrafi konumunu, şarj ünitesi sayısını, şarj ünitesi tipini, şarj ünitesi gücünü, soket sayısı, gücü ile tiplerini ve şarj istasyonu numarası ile adını,

b) Her bir şarj istasyonunda şarj hizmeti için kullanılacak ödeme yöntemi ile çalışma saatlerini,

c) Her bir şarj istasyonu için şarj ünitesi ve soket bazında uygulanacak şarj hizmeti fiyatlarını,

ç) Şarj istasyonunun planlı bakım ve arızalarının başlangıç ve bitiş veya muhtemel bitiş tarih ve saatlerini,

d) Şarj istasyonlarında bulunan şarj ünitelerinin ve soketlerinin uygunluk durumlarını,

e) Şarj istasyonlarında şarj hizmeti kapsamında tüketilen elektrik enerjisi miktarını,

Kurum tarafından belirlenecek sürelere ve formata uygun olarak serbest erişim platformunda yayımlanmak üzere Kuruma sunmakla yükümlüdür.”

MADDE 20- Aynı Yönetmeliğin 32 nci maddesinin dördüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“(4) Şarj ağına bağlı olmadan şarj istasyonundan elektrikli araçlara ticari amaçlı olarak elektrik enerjisi temin edilmesi, 30/5/2018 tarihli ve 30436 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 48 inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında değerlendirilir ve ilgili şebeke işletmecisi tarafından Kuruma bildirimde bulunulmakla beraber, yetkili idare ile defterdarlığa ihbarda bulunulur.”

MADDE 21- Aynı Yönetmeliğe aşağıdaki geçici maddeler eklenmiştir.

“Bilgi güvenliği

GEÇİCİ MADDE 4- (1) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla mevcut şarj ağı işletmeci lisansı sahibi tüzel kişilere, 18 inci maddenin ikinci fıkrası kapsamında yazılım sistemlerinin TS ISO/IEC 27001 sertifikalı olacak şekilde kurulması için 1 yıl süre verilir.

Hizmet kalitesi

GEÇİCİ MADDE 5- (1) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla mevcut şarj ağı işletmeci lisansı sahibi tüzel kişilere, 28 inci maddenin birinci fıkrası kapsamında yükümlülüklerini yerine getirebilmesi için 6 ay süre verilir.”

MADDE 22- Bu Yönetmeliğin;

a) 14 üncü maddesi ile 21 inci maddeye eklenen sekizinci fıkrası 1/7/2026 tarihinde,

b) Diğer hükümleri yayımı tarihinde,

yürürlüğe girer.

MADDE 23- Bu Yönetmelik hükümlerini Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Başkanı yürütür.

]]> Genel https://www.hukukihaber.net/sarj-hizmeti-yonetmeliginde-degisiklik Mon, 23 Mar 2026 00:00:00 +0300 <![CDATA[Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Hukuk Fakültesi Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliğinde Değişiklik]]> https://www.hukukihaber.net/erzincan-binali-yildirim-universitesi-hukuk-fakultesi-egitim-ogretim-ve-sinav-yonetmeliginde-degisiklik-1 Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesinden:

ERZİNCAN BİNALİ YILDIRIM ÜNİVERSİTESİ HUKUK FAKÜLTESİ EĞİTİM-ÖĞRETİM VE SINAV YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK

MADDE 1- 29/9/2022 tarihli ve 31968 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Hukuk Fakültesi Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliğinin geçici 1 inci maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“(2) 2022-2023 eğitim-öğretim yılından önce kayıt yaptırmış olan öğrenciler, bu Yönetmeliğin 17 nci maddesinin birinci fıkrası hükmü hariç olmak üzere kayıt oldukları dönemdeki mevzuat hükümlerine tabi olurlar.”

MADDE 2- Aynı Yönetmeliğin geçici 2 nci maddesi yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 3- Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 4- Bu Yönetmelik hükümlerini Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Rektörü yürütür.

]]> Genel https://www.hukukihaber.net/erzincan-binali-yildirim-universitesi-hukuk-fakultesi-egitim-ogretim-ve-sinav-yonetmeliginde-degisiklik-1 Wed, 18 Mar 2026 00:00:00 +0300