KİŞİSEL SAĞLIK VERİLERİ HAKKINDA YÖNETMELİKTE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK

MADDE 1- 21/6/2019 tarihli ve 30808 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kişisel Sağlık Verileri Hakkında Yönetmeliğin dördüncü bölümünün başlığı “Kişisel Sağlık Verilerinin Gizlenmesi, Düzeltilmesi, Yeniden Değerlendirilmesi, İmha Edilmesi ve Aktarılması” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 2- Aynı Yönetmeliğin 13 üncü maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“(2) İlgili başvuruyla sınırlı olmak üzere; Genel Müdürlük tarafından tesis edilen işlem, sağlık hizmeti sunucusunun kendi veri tabanında da gerçekleştirilir. Bu veriyi işleyen diğer kurum ve kuruluşların veri tabanlarında da gerçekleştirilmesi hususu ilgili mevzuat hükümleri kapsamında ilgili kurum ve kuruluş tarafından değerlendirilir.”

MADDE 3- Aynı Yönetmeliğe 13 üncü maddeden sonra gelmek üzere aşağıdaki madde eklenmiştir.

“Kişisel sağlık verilerinin yeniden değerlendirilmesi

MADDE 13/A- (1) Önceden konulmuş tanıların, kişinin güncel sağlık durumu esas alınarak yeniden değerlendirilmesi için ilgililer sağlık hizmeti sunucularına başvurabilir. Bu başvuru tek hekim tarafından konulan tanılarda üç hekimli sağlık kurulu tarafından; üç hekimli sağlık kurulu ya da tam teşekküllü sağlık kurulu tarafından konulan tanılarda ise yalnızca tam teşekküllü sağlık kurulu tarafından yeniden değerlendirilerek durum bildirir sağlık kurulu raporu düzenlenir.

(2) Birinci fıkra uyarınca tanının kişinin güncel durumunda bulunmadığına ilişkin alınmış bir durum bildirir sağlık kurulu raporu varsa bu tanılar esas alınarak tesis edilecek iş ve işlemlerde anılan rapor doğrultusunda işlem yapılır. İlgili mevzuatında yer alan düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla, işe giriş süreçleri başta olmak üzere tüm süreçlerde geçmişte alınmış olan tanılar esas alınamaz. Birinci fıkraya istinaden düzenlenen durum bildirir sağlık kurulu raporu dikkate alınır.”

MADDE 4- Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 5- Bu Yönetmelik hükümlerini Sağlık Bakanı yürütür.

ESENLİK HİZMETLERİ YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Başlangıç Hükümleri

Amaç

MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; bireylerin sağlıklı yaşam tarzını benimsemelerini teşvik etmeye yönelik koruyucu, geliştirici, destekleyici ve rehabilite edici nitelikteki hizmetler ile yaşam kalitesini artırıcı uygulamaların sunulduğu esenlik merkez ve ünitelerinin açılmasına, bu merkez ve ünitelerin taşıması gereken fiziki ve teknik şartları ile personel standartlarına, sunulan hizmetin kapsamına, faaliyetlerinin yürütülmesine ve denetimine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

Kapsam

MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik; kamu kurum ve kuruluşları ile özel hukuk tüzel kişileri ve gerçek kişiler sahipliğinde açılan esenlik merkez ve üniteleri ile bu merkez ve ünitelerde görev alan kişileri kapsar.

Dayanak

MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik; 11/4/1928 tarihli ve 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanuna, 7/5/1987 tarihli ve 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanununun 3 üncü maddesi, 9 uncu maddesinin (c) bendi, ek 11 inci ve ek 19 uncu maddelerine ve 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 355 inci ve 508 inci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Bakanlık: Sağlık Bakanlığını,

b) Engelli bakım merkezi: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından açılmış veya ruhsatlandırılmış engelli bakım ve rehabilitasyon merkezlerini,

c) Esenlik hizmeti: Kişilerin bedensel, ruhsal ve sosyal olarak iyilik hâlinin geliştirilmesine ve sağlıklı yaş almasına yönelik, tedavi amacı taşımaksızın sağlıklı yaşamı teşvik etmek üzere sunulan; balneoterapi, beslenme hizmetleri, dil ve konuşma terapisi hizmetleri, egzersiz ve fiziksel aktivite hizmetleri, ergoterapi hizmetleri, fizyoterapi hizmetleri, Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları (GETAT), güneş terapisi (helioterapi) hizmetleri, hidroterapi uygulamaları, hiperbarik ve hipobarik oksijen uygulamaları, manuel uygulamalar ve yumuşak doku teknikleri, meditasyon, peloidoterapi, podoloji hizmetleri, psikolojik destek hizmetleri, rehabilitasyon hizmetleri, sanat terapileri, sauna ve buhar odası hizmetleri, talassoterapi, teknoterapi hizmetleri, temel sağlık ve yaşam tarzı değerlendirmesi, temiz hava ve doğa temelli terapiler, tuz terapisi (haloterapi) hizmetleri, uyku sağlığı hizmetleri ile benzer nitelikteki hizmetleri,

ç) Genel Müdürlük: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünü,

d) Konaklama tesisi: Konaklama hizmeti vermek üzere, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından turizm işletmesi belgesi düzenlenmiş tesisi,

e) Kuruluş: Konaklama tesisi, engelli bakım merkezi, yaşlı bakım merkezi ve spor kulübü ile Darûlaceze Başkanlığını,

f) Merkez: En az on odalı hizmet veren konaklama tesisleri ile oda sınırlaması olmaksızın engelli bakım merkezleri, yaşlı bakım merkezleri ve spor kulüpleri bünyesinde veya en az 500 m² kapalı alana sahip müstakil binalarda esenlik hizmeti sunmak üzere açılan merkezi,

g) Müdürlük: İl sağlık müdürlüğünü,

ğ) Ruhsat belgesi: Merkezin veya ünitenin faaliyet göstermesine izin veren ve müdürlükçe düzenlenen EK-3’te yer alan belgeyi,

h) Spor kulübü: 22/4/2022 tarihli ve 7405 sayılı Spor Kulüpleri ve Spor Federasyonları Kanunu çerçevesinde Gençlik ve Spor Bakanlığı tarafından tescili yapılmış olan, bağlı bulunduğu spor federasyonunda yer alan spor kulüplerini ve spor anonim şirketlerini,

ı) Ünite: Oda sınırlaması olmaksızın konaklama tesisleri, engelli bakım merkezleri, yaşlı bakım merkezleri ve spor kulüpleri bünyesinde veya en az 300 m² kapalı alana sahip ve müstakil girişli olarak esenlik hizmeti sunmak üzere açılan üniteyi,

i) Yaşlı bakım merkezi: Yaşlı bireylere yönelik bakım ve rehabilitasyon hizmeti sunulmak üzere Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından açılmış veya ruhsatlandırılmış huzurevi, bakım merkezi ile bakım ve rehabilitasyon merkezini,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Esenlik Merkez ve Ünitelerinin Açılması

Merkez veya üniteleri açabilecek kişiler

MADDE 5- (1) Merkez veya üniteler; kuruluş tarafından kendi bünyesinde ya da kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve özel hukuk tüzel kişileri tarafından müstakilen açılabilir.

(2) Kuruluş bünyesinde açılan merkez veya ünitede işletme hakkı devredilebilir. İşletme hakkının devri ile faaliyet gösteren merkez veya ünitelerde, kuruluş ile işleten sorumludur.

Spor kulüpleri, yaşlı bakım merkezleri ile engelli bakım merkezleri bünyesinde açılabilecek merkez ve üniteler

MADDE 6- (1) Merkez ve üniteler;

a) Gençlik ve Spor Bakanlığından izin almak kaydıyla spor kulüpleri tarafından tesisleri bünyesinde,

b) Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığından izin almak kaydıyla yaşlı bakım merkezleri ve engelli bakım merkezleri bünyesinde,

açılabilir.

Ruhsatlandırma işlemleri

MADDE 7- (1) Ruhsat belgesi başvuruları, EK-1’de yer alan başvuru için gerekli belgeler ile birlikte müdürlüğe yapılır. Başvuru dosyası üzerinde yapılan incelemede eksiklik bulunmaması halinde müdürlük bünyesinde oluşturulan ve en az iki personelden oluşan inceleme ekibi tarafından yerinde inceleme yapılarak rapor düzenlenir. Düzenlenen rapora göre başvuru dosyası müdürlükçe sonuçlandırılır.

(2) Bu Yönetmelikte belirtilen şartları taşıdığı tespit edilenler için müdürlükçe EK-3’te yer alan Esenlik Merkezi/Ünitesi Ruhsat Belgesi düzenlenir ve Genel Müdürlüğe bildirilir.

Faaliyete başlama zorunluluğu

MADDE 8- (1) Ruhsat belgesi düzenlenen merkez veya ünitenin, belge düzenlenme tarihinden itibaren en geç altı ay içinde faaliyete başlaması zorunludur. Bu süre içinde faaliyete başlamayan merkez veya ünitenin ruhsat belgesi müdürlükçe iptal edilir ve Genel Müdürlüğe bildirilir.

Devir işlemleri

MADDE 9- (1) Merkez veya ünitenin devredilmesi halinde bu durum müdürlüğe bildirilir, müdürlükçe devralan adına yeni ruhsat belgesi düzenlenir.

(2) Merkez veya ünitenin bünyesinde kurulduğu kuruluşun sahipliğinde değişiklik olması hâlinde, değişiklik merkez veya ünite tarafından müdürlüğe bildirilir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Hizmet Standartları

Genel esaslar

MADDE 10- (1) Merkez ve ünitelerde sunulan tüm hizmetler; yaş, genel sağlık durumu, mevcut risk faktörleri ve yaşam tarzı dikkate alınarak kişiye özgü programlar dâhilinde planlanır.

(2) Merkez ve ünitelerde sunulan esenlik hizmetinin gerektirdiği tıbbi cihazlar Bakanlık izni ile bulundurulabilir.

(3) Merkez ve ünitelerde acil müdahale odası bulundurulur. Kuruluş bünyesinde acil müdahale odası bulunması halinde bu şart sağlanmış sayılır.

(4) Merkez ve ünitelerde hizmetin niteliğine uygun mekân sağlanır.

(5) Merkez veya ünitede gerçekleştirilen uygulamalardan ve sonuçlarından merkez veya ünitenin mesul müdürüyle birlikte, merkez veya ünitenin bulunduğu kuruluşun sahibi/işleteni sorumludur.

(6) Merkez ve ünitede uzman tabip çalıştırılmak istenmesi halinde, yalnızca altmış yaş üzeri uzman tabip istihdam edilebilir.

(7) Merkez ve ünitede çalıştırılacak sağlık meslek mensupları için müdürlükçe EK-5 veya EK-6’da yer alan Personel Çalışma Belgesi düzenlenir. Personelin işten ayrılışları en geç on iş günü içinde müdürlüğe bildirilir ve Personel Çalışma Belgesi iptal edilir.

(8) Merkez veya ünite işletenleri, mesul müdürler ve personel aşağıdaki hükümlere uymak zorundadır:

a) Ruhsat belgesi almadan faaliyet gösterilemez.

b) Esenlik hizmeti, merkez ve ünite dışında sunulamaz.

c) Adına Personel Çalışma Belgesi düzenlenmeyen sağlık meslek mensubu merkez veya ünitede görev yapamaz.

ç) Merkez veya ünite bünyesinde görevli olmayan kişilerce esenlik hizmeti sunulamaz.

d) Nekahet dönemindeki hastalar esenlik hizmeti alamaz.

e) Kişi mahremiyeti ve kişisel verilerin gizliliği ihlal edilemez.

f) Merkez veya ünitede herhangi bir ürün satışı yapılamaz.

Mesul müdür

MADDE 11- (1) Merkez veya ünitede sunulan esenlik hizmetleri ile idari ve teknik hizmetler mesul müdür sorumluluğunda yürütülür.

(2) Dokuzuncu fıkrada belirtilen durumlar dışında, merkez veya ünitede görev yapan tam zamanlı tabip/uzman tabiplerden birisi mesul müdür olarak görevlendirilir.

(3) Mesul müdür için EK-2’de yer alan Mesul Müdürlük Belgesi düzenlenir.

(4) Mesul müdür olarak görevlendirilecek olan tabip veya uzman tabibin aşağıdaki nitelikleri taşıması gerekir:

a) 1219 sayılı Kanun uyarınca Türkiye’de sanatını yapmaya mezun olmak.

b) Türk vatandaşı olmak.

c) Türkiye’de en az üç yıl tabiplik yaptığını gösteren belge veya belgeleri haiz olmak.

ç) 1219 sayılı Kanunun 28 inci maddesi kapsamında mesleğin icrasından yasaklı olmamak veya 24/5/1933 tarihli ve 2219 sayılı Hususi Hastaneler Kanununun 38 inci ve 39 uncu maddeleri uyarınca mesul müdürlükten yasaklı olmamak.

(5) Geçici olarak meslekten men edilenler, meslekten men süresince mesul müdürlük yapamaz.

(6) Mesul müdür görevlendirildiği merkez veya ünitede, adına çalışma belgesi düzenlenmesi kaydıyla mesleğini icra edebilir, bu merkez veya ünite dışında başka bir sağlık kurum ve kuruluşunda çalışamaz.

(7) Mesul müdürün görev, yetki ve sorumlulukları şunlardır:

a) Merkez veya ünitede sunulan esenlik hizmetleri ile idari ve teknik hizmetleri mevzuata uygun olarak idare etmek ve denetlemek.

b) Ruhsat belgesi ile ilgili her türlü işlemleri yürütmek.

c) Personel hareketlerini müdürlüğe bildirmek.

ç) Merkez veya ünite adına belge onaylamak.

d) Bakanlık ve müdürlük ile ilgili olan her türlü yazışmayı yürütmek.

e) Personel ve hizmet kalite standartlarını korumak ve geliştirmek.

f) Kayıt ve arşiv sistemini oluşturmak ve kayıtların düzenli ve doğru bir şekilde tutulmasını sağlamak.

g) Merkez veya ünitenin denetimi ile ilgili bilgi ve belgeleri muhafaza etmek.

ğ) Denetimler sırasında istenilen her türlü bilgi ve belgeleri hazır hale getirmek.

(8) Mesul müdürün görevden alınması, istifası, mesul müdürlük şartlarından herhangi birini kaybetmesi veya vefatı gibi hallerde; merkez veya ünitenin sahibi tarafından, durumun ortaya çıkmasından itibaren en geç otuz iş günü içinde bu Yönetmelikte belirtilen şartları taşıyan yeni bir mesul müdür görevlendirilir ve gerekli bilgi ve belgeler müdürlüğe verilir. Görevlendirilen yeni mesul müdür adına müdürlükçe, mesul müdürlük belgesi düzenlenir. Otuz iş günlük süre zarfında yeni mesul müdür görevlendirilmemesi durumunda merkez veya ünitenin faaliyeti altı aylığına askıya alınır. Altı ay içinde faaliyete geçmeyen merkez veya ünitenin ruhsat belgesi iptal edilir.

(9) Mesul müdürün aktif olarak görevini icra etmediği süre boyunca (mesul müdürün görevden alınması, istifası, mesul müdürlük şartlarından herhangi birini kaybetmesi, izinli olması, vefatı ve benzeri durumlarda) mesul müdürlük görevi, diğer tabip/uzman tabibin bulunması durumunda diğer tabip/uzman tabip tarafından aralıksız olarak en fazla otuz iş günü, bir yıl içinde ise toplamda en fazla kırk iş günü boyunca sürdürülür. Diğer tabibin/uzman tabibin bulunmaması halinde mesul müdürlük görevi, iş birliği sözleşmesi yapılan özel hastane veya tıp merkezi bünyesinden bir tabip tarafından aralıksız olarak en fazla yirmi iş günü, bir yıl içinde ise toplamda en fazla kırk iş günü sürdürülür. Bu sürelerin sonunda mevcut mesul müdürün görevine başlamaması halinde, merkez veya ünitenin faaliyeti altı aylığına durdurulur. Altı ay içinde faaliyete geçmeyen merkez veya ünitenin ruhsat belgesi iptal edilir.

Hizmet alımı yoluyla karşılanabilecek hizmetler

MADDE 12- (1) Merkez veya üniteler, tıbbi laboratuvar ve görüntüleme hizmetlerini sağlık kuruluşlarından hizmet alımı yoluyla temin edebilir.

(2) Hizmet alımı yoluyla sunulan hizmetlerde; hizmeti satın alan merkez veya ünite ile hizmeti fiilen sunan sağlık kuruluşu, uygulamadan ve sonuçlarından sorumludur.

Acil durumlar

MADDE 13- (1) Acil durumlarda, ilk yardım ve gerekli işlemler yapıldıktan sonra, hastanın ambulansla uygun sağlık kuruluşuna nakli sağlanır.

(2) Merkez veya ünitelerin, hizmet alan kişilere acil bir durumda müdahale yapmak üzere sevk edileceği özel hastane, kamu hastanesi, üniversite hastanelerinden veya 3000 m² büyüklük ve 10 uzman tabip kadrosunu haiz tıp merkezlerinden biri ile iş birliği yapması ve bu durumu müdürlüğe bildirmesi zorunludur.

Kayıt ve arşiv

MADDE 14- (1) Kayıtların güvenli şekilde saklanacağı fiziki veya elektronik arşiv alanı oluşturulur. Verilerin kaydedilmesi ve arşivlenmesi hususlarında Bakanlığın kayıt tescil sisteminde kayıtlı bir sağlık bilgi yönetim sistemi kullanılması zorunludur.

(2) Merkez veya üniteler tarafından kayıt altına alınan kişisel veriler, 24/3/2016 tarihli ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ile ilgili mevzuata ve 3359 sayılı Kanunun ek 19 uncu maddesine uygun bir şekilde Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslara göre işlenerek merkezi sağlık veri sistemine aktarılır. Bakanlık tarafından kurulan kayıt ve bildirim sistemine ve Bakanlıkça yapılacak diğer iş ve işlemlere esas olmak üzere, merkez veya ünitelerden Bakanlıkça istenilen bilgi ve belgelerin gönderilmesi zorunludur.

(3) Merkez veya ünitelerde sunulan tüm hizmetler kayıt altına alınır ve muhafaza edilir. Bu kayıtlar hizmet alan kişinin talebi hâlinde, kendisi veya temsilcisi ile paylaşılır.

(4) 15/1/2004 tarihli ve 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine uygun şekilde elektronik imza ile imzalanmış kayıtlar, resmî kayıt olarak kabul edilir ve ilgili mevzuat hükümlerine göre yedekleme ve arşivlemesi yapılır. Başvuranların kişisel verilerinin gizlenmesi, düzeltilmesi, imha edilmesi ve aktarılması işlemleri ile ilgili olarak 21/6/2019 tarihli ve 30808 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kişisel Sağlık Verileri Hakkında Yönetmelik hükümleri uygulanır.

Kimlik kartı

MADDE 15- (1) Merkez veya ünite bünyesinde çalışan tüm personelin; adını, soyadını, mesleğini ve unvanını içeren, mesul müdürlükçe onaylanmış fotoğraflı kimlik kartını görünür şekilde taşıması zorunludur. Kimlik kartları, Bakanlığın elektronik sistemi ile uyumlu karekod içerir.

Tanıtım ve bilgilendirme

MADDE 16- (1) Merkez veya üniteler tarafından yapılacak tanıtım ve bilgilendirme faaliyetleri, 12/11/2025 tarihli ve 33075 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak yürütülür.

Merkez veya ünitelerin uluslararası sağlık turizmi yetkisi

MADDE 17- (1) Merkez ve ünitelerde sağlık turizmi kapsamında sunulacak esenlik hizmetlerine ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Denetim ve yaptırım

MADDE 18- (1) Merkez veya ünitelerde bu Yönetmeliğe aykırılık tespit edilmesi hâlinde, EK-4’te belirlenen yaptırımlar uygulanır.

(2) Yapılan denetimler esnasında merkez veya ünitelerde bireyleri olumsuz etkileyen, hizmetin devamı halinde başvuran sağlığı ve güvenliğini tehlikeye sokan ve hizmetin gecikmeksizin derhal durdurulmasını gerektiren acil ve telafisi güç durumların ortaya çıkması ve bu durumun gerekçelerinin de belirtilmek suretiyle denetim tespit tutanağı ile tevsik edilmesi kaydıyla, eksiklik giderilinceye kadar merkez veya ünitenin faaliyeti valilikçe durdurulur.

(3) Denetimler sırasında istenen tüm kayıt ve belgelerin ilgililere ibrazı zorunludur.

(4) Denetimlerde gerçeğe aykırı belge ibraz edilmesi, belgelerin gizlenmesi veya yanıltıcı bilgi verilmesi hâlinde, merkez veya ünitenin ruhsat belgesi iptal edilir ve sorumlular hakkında ilgili mevzuat kapsamında işlem tesis edilir.

Yürürlük

MADDE 19- (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 20- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Sağlık Bakanı yürütür.

Ekleri için tıklayınız

EVDE SAĞLIK VE PALYATİF BAKIM HİZMETLERİNİN SUNUMU VE KOORDİNASYONUNA İLİŞKİN YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Başlangıç Hükümleri

Amaç

MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; evde sağlık hizmetleri ve palyatif bakım hizmetlerinin çağın gereklerine, günümüz ihtiyaç ve beklentilerine uygun olarak geliştirilmesi maksadıyla, evde sağlık hizmet birimlerinin ve palyatif bakım servislerinin kuruluşu, işleyişi, personel ve hizmet kıstasları, fiziki şartları, her türlü malzeme ve tıbbi teknolojik imkânları bakımından asgari standartlarını belirlemek, bu hizmetlerin birinci basamak, yataklı ve uzaktan sağlık hizmetleriyle koordineli ve entegre biçimde yürütülmesi ile kayıt, kalite ve denetim süreçlerine ait usul ve esasları düzenlemektir.

Kapsam

MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik; Sağlık Bakanlığı, üniversiteler, belediyeler ve özel sağlık kuruluşlarına ait sağlık tesislerinde sunulan palyatif bakım hizmetleri ile kamu kurum ve kuruluşlarında sunulan evde sağlık hizmetlerini kapsar.

Dayanak

MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik; 7/5/1987 tarihli ve 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanununun 9 uncu maddesinin (c) bendi ile ek 11 inci maddesi, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, 355 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (c) ve (e) bentleri ile 508 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Aile hekimi: Aile hekimliği uzmanı veya Bakanlıkça yetkilendirilmiş tabibi,

b) Bakanlık: Sağlık Bakanlığını,

c) Çocuk palyatif bakım servisi: Bakanlıkça izin verilen sağlık tesisleri bünyesinde kurulan on sekiz yaş ve altı çocuk hastalara palyatif bakım hizmeti sunulan servisleri,

ç) Elektronik kayıt sistemi: Evde Sağlık Yönetim Sistemi (ESYS), Hastane Bilgi Yönetim Sistemi (HBYS), Aile Hekimliği Bilgi Sistemi (AHBS), Uzaktan Sağlık Bilgi Sistemi (USBS) ve ilişkili diğer sağlık bilgi sistemleri ile entegre çalışan ulusal dijital sağlık bilgi altyapısını,

d) ESH aracı: ESH sunumu için kullanılmak üzere tahsis edilen taşıtı,

e) ESH birimi: Müdürlüğün uygun gördüğü kamu sağlık tesisinde yapılandırılan ESH sunan birimi,

f) ESH birimi sorumlu tabibi: Bünyesinde ESH birimi oluşturulan sağlık tesislerinde başhekim tarafından görevlendirilen sorumlu tabibi,

g) ESH ekibi: ESH’de görevli tercihen eğitimini almış sağlık personeli ile diğer personelden oluşan ekibi,

ğ) ESH iletişim merkezi (ESHİM): ESH talebinde bulunan kişilerin beyan ettikleri bilgiler doğrultusunda başvuru kaydını oluşturan Bakanlık iletişim merkezini,

h) ESH koordinasyon merkezi (ESKOM): ESH almak için yapılan başvurularda klinik karar almaksızın ön değerlendirme yapan, kişilerin hizmete erişim biçimini ve hizmet yöntemini belirleyerek ilgili birimlere yönlendiren, kabul, sevk, nakil ve taburculuk süreçlerini takip eden ve birinci basamak, yataklı ve uzaktan sağlık hizmetleri ile idari ve organizasyonel olarak koordinasyonu sağlayan müdürlüğe bağlı olarak kurulan birimi,

ı) ESH ünitesi: Evde sağlık hastasının takipleri sırasında yataklı sağlık hizmeti gereksinimi oluşması halinde palyatif yatağı olmayan sağlık tesislerinde kullanılabilecek olan en az üç yatak kapasiteli üniteyi,

i) ESKOM koordinatörü: Müdürlük tarafından ESKOM’da görevlendirilen tabibi,

j) Evde sağlık hastası: Tanısı konmuş hastalıklar sebebiyle cihaza, yatağa veya eve bağımlı olan veya yaşlılığı sebebiyle sağlık hizmetine erişimde güçlük yaşayan, yaşamını sürdürdüğü mekânda evde sağlık hizmeti alma talebinde bulunan ve talebi uygun görülen kişiyi,

k) Evde sağlık hizmeti (ESH): Evde sağlık hastası olarak tanımlanan kişilere hayatını sürdürdüğü mekânda; aile hekimliği, palyatif bakım, yataklı ve uzaktan sağlık hizmetleri ile entegre şekilde sunulan koruyucu sağlık, teşhis, tedavi, tıbbi bakım, rehabilitasyon ve izlem hizmetlerini,

l) Evde Sağlık Yönetim Sistemi (ESYS): ESH’ye ilişkin tüm başvuru, değerlendirme, izlem, sevk, nakil, taburculuk ve sonuç verilerinin kayıt altına alındığı ve Bakanlıkça belirlenen sağlık bilgi sistemleri ile entegre çalışan dijital sistemi,

m) Genel Müdürlük: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünü,

n) Klinik rehber: Evde sağlık ve palyatif bakım hizmetleri hakkında hazırlanan ve Bakanlıkça yayımlanan kanıta dayalı tıp rehberlerini,

o) Merkez komisyonu: Ülke genelinde yürütülen ESH ve palyatif bakım hizmetlerini değerlendirmek ve koordinasyonu sağlamak üzere Bakanlık bünyesinde oluşturulan 5 inci maddede belirtilen komisyonu,

ö) Müdürlük: İl sağlık müdürlüğünü,

p) Palyatif bakım: İyileştirici tedavinin mümkün olmadığı veya tedaviye bağlı yararın sınırlı olduğu durumlarda; hastanın ve ailesinin yaşam kalitesinin korunması ve artırılması amacıyla ağrı ve diğer semptomların kontrolünü, psikososyal ve manevi desteği kapsayan bütüncül bakım yaklaşımını,

r) Palyatif bakım ekibi: Palyatif bakım hizmeti sunan ekibi,

s) Palyatif bakım hastası: İlgili klinik rehberde tanımlanan kriterlere göre; yaşamı tehdit eden, kronik, ilerleyici veya tedavisi tamamen mümkün olmayan bir hastalığı bulunan, bu hastalığa bağlı olarak fiziksel, psikolojik veya sosyal sorunlar yaşayan ve yaşam kalitesinin artırılması amacıyla bütüncül bakım ve desteğe ihtiyaç duyan kişiyi,

ş) Palyatif bakım servisi: Bakanlıkça izin verilen yataklı sağlık tesisleri bünyesinde kurulan ve palyatif bakım hizmeti sunulan servisleri,

t) Palyatif bakım servisi sorumlu tabibi: Bünyesinde erişkin ya da çocuk palyatif bakım servisi olan sağlık tesislerinde sağlık tesisi yöneticisi tarafından görevlendirilen tam zamanlı çalışan sorumlu tabibi,

u) Palyatif bakım ve ESH koordinasyon birimi: Sağlık tesisi bünyesinde palyatif bakım hizmetlerinin planlanması, sunumu, izlenmesi ve koordinasyonunu sağlayan; ESH, diğer yataklı servisler ve uzaktan sağlık hizmetleri ile entegrasyonu yürüten, palyatif bakım servisi bulunan sağlık tesislerinde bu servis üzerinden işleyen, servis bulunmayan sağlık tesislerinde ise ayrıca yapılandırılan; koordinasyon sorumlu tabibi yönetiminde faaliyet gösteren birimi,

ü) Palyatif kritik bakım hizmeti: Palyatif bakım servisleri bünyesinde; ileri semptom yükü bulunan, yakın klinik izlem ve yoğun destek gerektiren hastalara yönelik olarak sunulan, yoğun bakım hizmeti kapsamı dışında kalan ileri düzey palyatif bakım hizmetlerini,

v) Sağlıklı Yaş Alma Merkezleri (YAŞAM): Yaşlı kişilerin evde ve yerinde sağlık hizmeti ihtiyaçlarının belirlenmesi, izlenmesi ve desteklenmesi amacıyla Bakanlığa bağlı sağlık tesisleri bünyesinde kurulan birimleri,

y) Sorumlu idareci: Sağlık tesisleri bünyesinde bulunan ESH birimleri, palyatif bakım servisleri ile palyatif bakım ve ESH koordinasyon biriminden sorumlu olan başhekimi/mesul müdürü veya görevlendireceği yardımcısını,

z) Tescil komisyonu: ESH birimleri ve palyatif bakım servislerinin tescilini yapmak üzere müdürlük bünyesinde oluşturulan 7 nci maddede belirtilen komisyonu,

aa) Uzaktan Sağlık Hizmeti: İlgili mevzuat hükümlerine göre faaliyet izni almış sağlık tesislerinde, sağlık meslek mensubu tarafından uzaktan sağlık bilgi sistemi üzerinden sunulan sağlık hizmetini,

bb) Yürütme komisyonu: İl genelinde yürütülen evde sağlık ve palyatif bakım hizmetlerini değerlendirmek üzere müdürlük bünyesinde oluşturulan 6 ncı maddede belirtilen komisyonu,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Komisyonların Oluşturulması

Merkez komisyonu

MADDE 5- (1) Bu Yönetmelik kapsamında verilen hizmetlerin ülke genelinde koordinasyonunu, hizmet sunumu sırasında ortaya çıkabilecek sorunları tespit ederek çözümlerini sağlamak ve hizmetlerin geliştirilmesi amacıyla Bakanlık bünyesinde merkez komisyonu oluşturulur.

(2) Komisyon, Bakanlığın daveti üzerine; Bakanlık ve evde bakım ile sosyal destek hizmetine ilişkin görev ifa eden diğer Bakanlıkların temsilcilerinin katılımıyla yılda en az bir defa toplanır. Bakanlıkça gerekli görülmesi ya da temsilcilerin talebi üzerine ilgili diğer kurum ve kuruluşlardan temsilciler, alanında uzman akademisyenler de davet edilebilir.

(3) Toplantıda ülke genelinde bu Yönetmelik kapsamında verilen hizmetlerin değerlendirmesi yapılır ve geliştirilmesine yönelik illerin iyi uygulama örnekleri ile projeleri değerlendirilir. İyi uygulamaların ülke genelinde yaygınlaştırılması teşvik edilir.

(4) Komisyonun sekretarya hizmetleri Genel Müdürlük tarafından yürütülür.

Yürütme komisyonu

MADDE 6- (1) İlde sunulan ESH ve palyatif bakım hizmetlerinin etkinliği, verimliliği ve sürekliliğinin sağlanması amacıyla müdürlük bünyesinde yürütme komisyonu kurulur.

(2) Komisyon hizmet sunum kalitesinin artırılmasına yönelik öneri ve değerlendirmelerde bulunur. İyi uygulama örneklerinin geliştirilmesine yönelik çalışmalar yapar. Hizmet sunumu sırasında ortaya çıkan problemleri ve eksikleri tespit eder ve çözüme kavuşturulmasını sağlar. Hizmet sunulan kişiler ve yakınlarının hizmetle ilgili şikâyetlerini değerlendirir. Hizmet kapsamında uygun görülmeyen talepleri ve itirazları inceleyerek karara bağlar. Bunlara ait toplantı kayıtlarının tutulmasını sağlar.

(3) Komisyon başkanı il sağlık müdürüdür. İl sağlık müdürünün toplantıya katılamayacağı durumlarda, müdürlükte ilgili başkanlıktan başkan veya başkan yardımcısı katılır. Yürütme komisyonu başkan ile birlikte asgari beş üye, azami dokuz üyeden oluşur. Başkan, ESKOM koordinatörü ile birlikte kamu hastaneleri, halk sağlığı, sağlık ve acil sağlık hizmetleri başkan veya başkan yardımcılarından ilgisine ve toplantı gündemine göre komisyon üyelerini belirler. Gerekli olan durumlarda ilgili branşta uzman tabipler komisyona davet edilebilir.

(4) Komisyon, düzenli olarak ayda en az bir defa toplanır. Ayrıca; komisyon, başkanın davetiyle veya üyelerden birinin müdürlüğe yapacağı başvuru ve başkanın uygun görmesiyle toplanabilir.

(5) Komisyon, asgari beş üye ile toplanır ve katılanların oy çokluğu ile karar alır. Oyların eşitliği halinde başkanın bulunduğu taraf çoğunluğu sağlamış sayılır. Komisyon gündeme alınan konuları karara bağlar. Oylamalarda karara katılmayan üyeler karşı oy gerekçelerini kararda belirtirler. Komisyon tarafından alınan kararlar ESKOM’a iletilerek ESH ve palyatif bakım hizmeti birimleri tarafından uygulanır.

(6) Komisyonun yıllık faaliyet raporu ESKOM tarafından hazırlanır ve komisyon başkanına sunulur.

(7) Komisyonun sekretarya hizmetleri müdürlük ilgili başkanlığı tarafından yürütülür.

Tescil komisyonu

MADDE 7- (1) Sağlık tesisi tarafından yapılan başvuru üzerine müdürlükçe ESH birimi ve palyatif bakım servisinin bulunduğu sağlık tesisinde inceleme ve değerlendirme yapmak için en az biri tabip olmak üzere ilgili başkanlıktan iki katılımcı ile birlikte üç kişiden oluşan yerinde tescil komisyonu kurulur.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Evde Sağlık Hizmetlerinin Planlanması ve Hizmet Birimlerinin Oluşturulması

Evde sağlık hizmetlerinin planlanması

MADDE 8- (1) ESH’nin il genelinde planlanması, yürütülmesi, denetlenmesi ve koordinasyonundan müdürlükler sorumludur.

(2) ESH birimleri; kamu hastaneleri hizmetleri başkanlığı hizmet bölgesi esas alınarak, il genelindeki hizmet ihtiyacı ve sürekliliği, hizmete erişilebilirlik, hasta sayısı, coğrafi dağılım ve ulaşım şartları dikkate alınmak suretiyle müdürlük tarafından planlanır.

(3) ESH birimleri; her bir kamu hastaneleri hizmetleri başkanlığı için bir adet merkezi birim olacak şekilde yapılandırılır. Bu merkezi birimler müdürlüğün uygun gördüğü kamu sağlık tesisinde konuşlandırılır ve kapsadığı hizmet bölgesi genelinde faaliyetlerini yürütür.

(4) Aynı kamu hastaneleri hizmetleri başkanlığı hizmet bölgesinde;

a) Evde sağlık hastası sayısının, mevcut merkezi birimin hizmet sunum kapasitesini aşması,

b) Bölgenin coğrafi büyüklüğü, yerleşim yapısı veya ulaşım şartları sebebiyle hizmete erişimde uygun sürelerin sağlanamaması,

c) Kırsal, dağınık yerleşimli veya ulaşımı güç alanlarda hizmet sürekliliğinin tek bir merkezi birimle sağlanamaması,

ç) Mevsimsel nüfus artışı, göç, afet riski veya olağanüstü hâller sebebiyle hizmet ihtiyacının geçici veya kalıcı olarak artması,

gibi durumlardan en az birinin varlığının tespiti hâlinde, müdürlükçe merkezi birimlere ek olarak uydu birimler yapılandırılabilir ve gerekçeleriyle Bakanlığa bildirilir.

ESH birimlerinin oluşturulması

MADDE 9- (1) Evde sağlık hizmeti birimleri tipine göre;

a) H Tipi ESH Birimi (ESH-H): Kamu hastaneleri hizmetleri başkanlığı hizmet bölgesinde müdürlüğün uygun gördüğü sağlık tesislerinde; ikinci ve üçüncü basamak sağlık hizmetlerini kapsayacak şekilde yapılandırılan merkezi ya da uydu ESH birimleri,

b) D Tipi ESH Birimi (ESH-D): Kamu hastaneleri hizmetleri başkanlığı hizmet bölgesinde müdürlüğün uygun gördüğü ağız ve diş sağlığı merkezleri ya da hastanelerinde; ağız ve diş sağlığı hizmetlerini kapsayacak şekilde yapılandırılan merkezi ya da uydu ESH birimleri,

olarak ayrılır.

(2) ESH sunacak olan birimin açılış izni sorumlu idarecinin teklifi ve müdürlük onayı ile verilir.

(3) Açılış izni alan birimin EK-1’de yer alan Evde Sağlık Hizmeti Birimlerinin Asgari Donanım, Personel ve Hizmet Standartlarını sağlaması zorunludur. İlgili sağlık tesisi müdürlüğe başvurur. Müdürlük bu başvuru üzerine, oluşturulan tescil komisyonu ile birimin bulunduğu sağlık tesisinde inceleme ve değerlendirme yapar. EK-2’de yer alan Evde Sağlık Hizmeti Birimlerinin Tescil Talep Formuna göre uygunluğu tespit edilen birim en geç 30 gün içinde tescil edilir ve ESYS’ye kaydı yapılarak Bakanlığa bildirilir.

(4) Birimin veya bağlı olduğu sağlık tesisinin taşınması gibi hallerde müdürlüğe talepte bulunularak yeniden tescil işlemleri yapılır.

(5) Evde sağlık hizmeti sunulan hastanın sağlık tesisindeki ayaktan tetkik, tedavi ve diğer tıbbi işlemlerinin uzun sürmesi ya da sonraki günlere uzaması halinde, mağduriyete mahal verilmemesi için sorumlu idarecinin kararı doğrultusunda ilgili sağlık tesisi bünyesinde, uygun bir kliniğe yatışı yapılır. Sağlık tesisi bünyesinde palyatif bakım servisi olması ve boş yatak bulunması halinde evde sağlık hastası öncelikle bu servise yatırılır. Tercihen sorumlu idarecinin kararı ile bu hastalar için kullanılmak üzere en az üç yatak kapasiteli ve amaca uygun olarak donatılmış ESH ünitesi oluşturulabilir. Bu yataklar toplam yatak sayısına dahil edilmeden gözlem yatağı olarak değerlendirilir.

ESH birimlerinin fiziki şartları ve donanım asgari standartları

MADDE 10- (1) Birimlerin, EK-1’de yer alan tescil için gerekli olan araç, malzeme, tıbbi cihaz ve ilaçları bulundurması ve fiziki şartlara uyum sağlaması zorunludur. Bu kapsamdaki ihtiyaçlar birimlerin bağlı bulunduğu sağlık tesisince karşılanır.

ESH araçlarının tahsisi

MADDE 11- (1) ESH’de kullanılacak ulaşım araçları; kamu hastaneleri hizmetleri başkanlığı hizmet bölgesi esas alınarak, hizmet ihtiyacı, evde sağlık hastası sayısı, coğrafi dağılım, ulaşım süreleri ve hizmet sürekliliği kriterleri dikkate alınmak suretiyle müdürlükler tarafından planlanır ve tahsis edilir. Araç tahsisi, merkezî ve uydu ESH birimleri için bütüncül olarak yapılır ve illerin ihtiyaçlarına göre diğer hizmet araçlarından ayrı şekilde planlanır.

(2) ESH birimlerinin araç ihtiyacının mevcut kapasite ile karşılanamaması hâlinde, durum ESKOM tarafından gerekçelendirilerek müdürlüğe bildirilir. Müdürlükçe yapılacak değerlendirme sonucunda, gerekli görülmesi hâlinde Bakanlıkça ilgili komisyonlarda değerlendirme yapılır ve tedbirler alınır.

(3) ESH sunumunda görev alan personelin hastanın bulunduğu mekâna ulaşımını, hastanın evden sağlık tesisine ya da sağlık tesisinden eve naklini ve hizmet sunumunda kullanılacak her tür malzemenin taşınmasını sağlar.

(4) ESH sunumu esnasında, ekip tarafından hastanın acil sağlık hizmetine gereksinimi olduğunun tespit edilmesi hâlinde; hasta için 112 acil sağlık hizmetlerinden yararlanılması sağlanır. Bu durumda, ambulans ekibi gelinceye kadar 112 komuta kontrol merkezinin yönlendirmeleri doğrultusunda hareket edilir ve hasta teslim tutanağı düzenlenerek 112 ekiplerine teslim edildikten sonra ziyaret sonlandırılır.

(5) Acil durumlarda hasta, sağlık tesisinin kendi ambulansı veya 112 acil sağlık hizmetleri ambulansı ile nakledilir.

(6) ESH araçları üzerinde Bakanlık logosu, ESH’ye ilişkin tanıtıcı ibareler ve ESHİM’e ait iletişim bilgileri bulunur. Araçlar hizmete özgü şekilde giydirilir, adres bulmayı ve hizmet planlamasını kolaylaştırmak amacıyla uydu konumlandırma ve araç takip sistemleri kullanılabilir.

(7) ESH araçlarının bakım, onarım, sigorta ve benzeri idari işlemleri; birimin konuşlandırıldığı kamu sağlık tesisinin sorumlu idarecisi tarafından, ESKOM ve müdürlük koordinasyonunda yürütülür.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Evde Sağlık Hizmetleri Personel Görevlendirmeleri,

Personellerin Yetki ve Sorumlulukları

ESH birimleri ve ESKOM personel görevlendirmeleri

MADDE 12- (1) ESH birimleri; bir veya ihtiyaç halinde birden fazla ESH ekibinden oluşur. Ekipte yer alacak personel EK-1’de belirtilmiştir.

(2) Ekipte görev yapacak personel; kamu hastaneleri hizmetleri başkanlığı hizmet bölgesi esas alınarak, hizmet ihtiyacı ve hizmet sunum kapasitesine göre müdürlük tarafından planlanır ve görevlendirilir. ESH birimlerinin bulunduğu sağlık tesislerinde ekip sağlık tesisi bünyesindeki mevcut personelden oluşturulur. İhtiyaç halinde personel sayısı artırılabilir ve ekipte yer alan sağlık personeli, evde sağlık aracına sürücü olarak yetkilendirilebilir. Ekipler ESKOM koordinasyonunda hizmet sunar.

(3) ESH birimlerinde görev yapan personel bilgileri ESKOM’a bildirilir. Ekip personeli ESH birimleri ve YAŞAM’da görev alır ancak zorunlu hallerde aynı başkanlık bünyesindeki başka bir birimde görevlendirilebilir.

(4) ESH ekiplerinde görev alan personel bilgileri ve personelin ESH birimi sorumlu tabibi tarafından oluşturulan günlük, haftalık ve aylık görev planları ESYS üzerinden kayıt altına alınır ve ESKOM tarafından izlenir.

(5) ESH birimlerinde, kayıt, arşiv, iletişim ve koordinasyon faaliyetlerini yürütmek üzere tıbbi sekreter veya uygun nitelikte idari personel müdürlükçe görevlendirilebilir.

(6) ESH biriminde çalışan personel, görevli olduğu süre dâhilinde Bakanlık tarafından belirlenen hizmete ve mesleğe özgü uygun standart kıyafeti giymek ve adını, soyadını, unvanını ve mesleğini belirten tanıtıcı yaka kartı takmak zorundadır.

(7) ESH’de görevli personele yönelik hizmet içi eğitimler ve ilgili mevzuatı kapsamında sertifikalı eğitimler Bakanlık tarafından planlanır ve bu planlar doğrultusunda müdürlüklerce eğitimler verilir.

(8) Bakanlığın uygun gördüğü durumlarda Genel Müdürlükten alınan izin doğrultusunda üniversiteler, birinci basamak sağlık kuruluşları ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarının sağlık tesisleri de evde sağlık hizmet sunumuna dâhil edilebilir.

(9) ESKOM koordinatörü, tabipler veya tercihen klinik bilimlerde ihtisası bulunan tabipler arasından en az iki yıllık süre ile müdürlükçe görevlendirilir.

(10) ESKOM’da, Genel Müdürlük tarafından belirlenen nitelikleri taşıyan personel müdürlükçe görevlendirilir.

ESH birimi ve ESKOM personelinin görev, yetki ve sorumlukları

MADDE 13- (1) ESKOM koordinatörü, müdürlük bünyesinde kamu hastaneleri hizmetleri başkanlığında veya bu hizmetleri yürüten ilgili başkanlığa bağlı olarak görev ifa eder. ESH, palyatif bakım hizmetleri, yoğun bakım hizmetleri, aile hekimliği ile entegre evde sağlık uygulamaları ve uzaktan sağlık hizmetlerinin il düzeyinde organizasyonu, yönetimi, klinik ve idari koordinasyonu, hizmet bütünlüğü ile kaynakların etkin ve verimli kullanımının sağlanması hususlarında müdürlüğe karşı birinci derecede sorumludur. Gerektiğinde ilgili sağlık personeline tıbbi danışmanlık sağlar.

(2) ESH birimi sorumlu tabibi, sağlık tesisi sorumlu idarecisi ile birlikte birim ekiplerini oluşturur, sevk ve idaresini sağlar, evde sağlık hizmetlerinin etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesini temin eder. Ekip faaliyetlerini ESKOM koordinasyonunda yürütür.

(3) Tabip dışındaki diğer ESH ekip personeli görevini; ilgili mesleki mevzuatı, ESH kapsamında almış oldukları sertifikalı ve diğer hizmet içi eğitimler ile sorumlu tabip tarafından belirlenen iş planı çerçevesinde yerine getirmekle yükümlüdür.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Evde Sağlık Hizmetleri Sunum Süreçleri

ESKOM yapılanması ve faaliyetleri

MADDE 14- (1) Palyatif bakım hizmetleri ve ESH’nin ilgili mevzuata ve hizmet gereklerine uygun şekilde yürütülmesinden ve koordinasyonundan, ESKOM’un oluşturulması, koordinatörün belirlenmesi, birimlerin personel, araç ve malzeme ihtiyacının karşılanmasından ve uygun çalışma ortamının sağlanmasından müdürlükler sorumludur.

(2) İlde ESH sunan birimler, yönetim ve iletişim yönünden ESKOM ile kesintisiz şekilde irtibatlandırılır.

(3) ESH başvuruları; aile hekimleri, palyatif bakım koordinasyon birimleri veya ESHİM aracılığıyla Bakanlıkça belirlenecek iletişim kanalları üzerinden alınır. Hasta başvuruları ESYS’de kayıt altına alınarak ESKOM’a iletilir.

(4) ESH talebinde bulunan kişiler ESHİM’e 08.00-22.00 saatleri arasında başvuru yapabilir.

(5) ESKOM müdürlüğe bağlı olarak hizmet sunar. ESKOM’da, Genel Müdürlükçe belirlenen nitelikleri taşıyan personel müdürlükçe görevlendirilir ve iletişim alt yapısı kurulur.

(6) İl genelinde yapılan ESH başvurularının hizmet süreçlerine uygun şekilde yürütülmesi, kesintisiz ve kısa zamanda ulaşılabilir hizmet sunulabilmesi, birimler arasındaki iletişim ve koordinasyonun sağlanmasından ESKOM koordinatörü sorumludur.

(7) ESKOM, bu Yönetmelik ve Sağlık Bilgi Sistemleri Genel Müdürlüğü tarafından oluşturulan ESYS kullanıcı kılavuzlarında belirtilen çalışma standartlarına göre faaliyetlerini yürütür.

(8) ESKOM’un çalışma usul ve esasları Bakanlıkça belirlenir.

(9) ESKOM, evde sağlık hizmeti için kendisine iletilen başvuruları hizmete erişim şekli ve sunum yöntemi bakımından değerlendirerek; evde sağlık hizmeti, aile hekimliği, uzaktan sağlık hizmeti, poliklinik/hastane başvurusu, palyatif bakım hizmetlerine yönlendirme seçeneklerinden uygun olanını belirler.

(10) ESKOM’un faaliyetleri, hastanın tıbbi tanısına, tedavi planına, yatışına ve taburculuğuna ilişkin klinik kararların yerine geçmez; bu kararlar ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde sorumlu tabipler tarafından alınır.

(11) ESKOM’un malzeme, cihaz ve benzeri ihtiyaçları müdürlük veya ilgili sağlık tesisince karşılanır.

(12) Bakanlık hizmet sunum etkinliğinin arttırılması amacıyla tablet bilgisayar, dizüstü bilgisayar ve GSM hatlı iletişim cihazları ve benzeri cihazların kullanımına yönelik standartları belirler.

Evde sağlık hizmetlerine başvurunun yapılması, değerlendirilmesi ve hasta kabulü

MADDE 15- (1) ESH’ye başvurular; hasta veya kanuni temsilcisi tarafından e-Nabız üzerinden elektronik ortamda, ESHİM aranarak, doğrudan başvuru veya Bakanlığın belirlediği iletişim araçları üzerinden yapılabilir. Aile hekimleri, palyatif bakım ve ESH koordinasyon birimleri, bakım ve sosyal destek hizmetlerinde görevli olanlar tarafından da ESYS ile entegre yazılımlar vasıtasıyla yapılabilir.

(2) ESH için ilk kez yapılan başvurular elektronik bilgi sistemi ile ESKOM ve eş zamanlı olarak ilgili aile hekimliğine iletilir. Aile hekimi tarafından uzaktan sağlık hizmeti kullanılarak veya geçmiş sağlık ve muayene verileri esas alınmak suretiyle EK-1’de yer alan hasta ve klinik özelliklerine göre ön değerlendirmeye tabi tutularak ESH kapsamında olup olmadığına karar verilir. Aile hekimliğince bir iş günü içinde yanıtlanmayan başvurular gerekçeleri ile elektronik ortamda ESKOM’a iletilerek sonuçlandırılır.

(3) ESKOM’a iletilen tüm başvurular en geç üç günü içinde sonuçlandırılır. ESH birimleri tarafından yapılması planlanan ilk ev ziyaretleri de bu süre içinde gerçekleştirilir.

(4) ESKOM başvurularının yanıtlanması, ESYS üzerinden kayıt altına alınması, hastanın ESH, aile hekimliği, uzaktan sağlık ve yataklı sağlık hizmetleri kapsamında değerlendirilmesi veya izlenmesi gibi iş ve işlemler ESKOM koordinatörü tarafından yürütülür.

(5) ESKOM koordinasyon ve işleyiş süreçleri, EK-8’de yer alan ESKOM Koordinasyon ve İşleyiş Süreçleri Algoritması doğrultusunda yürütülür.

(6) ESKOM tarafından yapılan tüm görüşmelerin kayıt altına alınması ve veri güvenliğinin sağlanması zorunludur.

Evde sağlık hizmeti sunumu

MADDE 16- (1) Evde sağlık hastasına sunulacak tıbbi bakım hizmeti aşağıdaki şekilde sürekli veya süreli olarak sınıflandırılır:

a) Sürekli ESH; ilk ev ziyareti sırasında ESH ekipleri tarafından ya da hastaneden taburcu olurken hekimi tarafından tedavi planı yapılan ve sürekli tıbbi bakım hizmeti alması uygun görülen, evde sağlık hizmetini ömür boyu ya da kendi isteği ile sonlandırana kadar alabilecek olan hastaları kapsar.

b) Süreli ESH; ilk ev ziyareti sırasında ESH ekipleri tarafından ya da hastaneden taburcu olurken hekimi tarafından süreli tıbbi bakım hizmeti alması uygun görülen, evde sağlık hizmetini bu süre içinde kendi isteği ile sonlandırana kadar alabilecek olan hastaları kapsar. Bu süre hastaneden taburculuk sonrası otuz güne kadar olup ilgili hekim uygun gördüğü takdirde ilave otuz güne kadar uzatılabilir.

(2) ESH birimine ESYS üzerinden gelen bildirim değerlendirilerek ekip görevlendirilir ve hastanın ilk ziyareti gerçekleştirilir. İlk ziyaret sorumlu tabip eşliğinde yapılır. Sorumlu tabip tarafından hastanın tıbbi değerlendirmesi yapılarak evde sağlık hastası olup olmadığına karar verilir.

(3) Ekip tarafından ESH kapsamında olmadığı değerlendirilen hastalar ESKOM’a bildirilir. Hasta veya hasta yakınlarına diğer yollarla sağlık hizmeti almaları gerektiği yönünde bilgilendirme yapılır. ESH kapsamında olmayan ancak evde bakım ve sosyal destek hizmeti talebi bulunan hastalar, konu ile ilgili birim, kurum ya da kuruluşlara yönlendirilir.

(4) ESH kapsamına alınan hastalar için EK-3’te yer alan Evde Sağlık Hizmeti Değerlendirme Formu düzenlenir. Günlük, haftalık veya aylık olarak ziyaret planı oluşturulur. Ziyaret planının bir örneği evde sağlık ekipleri tarafından kayıt altına alınır, arşivlenir ve hasta veya hasta yakını ile paylaşılır.

(5) Hizmetin kapsamı ve süresi gibi hususlarda birimde tereddüde düşülmesi halinde konu, ESKOM’a bildirilir. ESKOM tarafından idari açıdan değerlendirme yapılır. Çözüme kavuşturulamayan konular klinik karar içermemek kaydıyla yürütme komisyonu marifetiyle sonuçlandırılır. Kararların hasta hakları ve çalışan güvenliği açısından uygun nitelikte olmasına dikkat edilir.

(6) Birimler ESH ile ilgili iş ve işlemleri, bu Yönetmelik ve Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslara uygun olarak yerine getirir.

(7) ESH mesai saatlerinde sunulur. Ancak müdürlük ilin durumunu, talep yoğunluğunu, hastaların tıbbi durumlarını göz önünde bulundurarak belirlediği birimlerle hafta içi, hafta sonu, resmî tatil günlerinde mesai kaydırma yöntemiyle hizmet sunumunu sağlar. Sağlık hizmeti gerekleri doğrultusunda evde sağlık birimlerinin çalışma saatleri ile ilgili olarak Bakanlıkça düzenleme yapılabilir.

(8) ESH ilin hizmet ihtiyacını karşılayacak niteliklere sahip ve sayıca yeterli ekipler tarafından gerçekleştirilir. Birim sorumlu hekimi tarafından çalışma planı hazırlanır ve uygulanır.

(9) Gerektiği durumlarda ilgili branştan konsültasyon hizmeti sağlanır. Konsültasyon hizmetinin evde sunulabileceği durumlarda; ilgili branş hekim sayısı ve çalışma saatleri de dikkate alınarak konsültan hekim ekibe dâhil edilebilir.

(10) Evde sağlık hastasının kullandığı ilaç ve farmakolojik ürünler ile bitkisel preparatlar da dâhil olmak üzere, ilaç tedavisini bütüncül olarak akılcı ilaç kullanımı ilkeleri doğrultusunda gözden geçirmek, etkileşim, geçimsizlik gibi konularda hasta ve hasta yakınını bilgilendirmek ve danışmanlık hizmeti vermek üzere evde sağlık ekibine eczacı dâhil edilebilir.

(11) Hastanın raporlarının düzenlenmesi ve kullandığı ilaçların reçete edilmesine ilişkin iş ve işlemler, ilgili sosyal güvenlik mevzuatı ve diğer ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütülür.

(12) ESH sunumu sırasında, bakıma ihtiyacı olduğu tespit edilen kimsesiz, ihtiyaç sahibi veya ihmal riski altında bulunduğu değerlendirilen kişiler hakkında aile ve sosyal hizmetler il müdürlüğüne bildirimde bulunulur; istismar ve benzeri durumlara ilişkin fizik muayene bulgularının veya adli takibi gerektiren hususların tespiti hâlinde ise durum tutanak altına alınarak mevzuat hükümleri doğrultusunda ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına gerekli bildirimler yapılır.

(13) Birimler hizmet için gerekli bütün araç, malzeme ve taşıtları kullanıma hazır halde bulundurur ve taşıtlar için gerekli bakım, onarım ihtiyacını, birimin sağlık tesisi sorumlu idarecisine ve ESKOM’a bildirir.

(14) Hastanın ve ailesinin, hizmet sunum sürecinde üstlenebilecekleri görevler ile hastalık ve bakım süreçleri hakkında, evde kullanması gereken tıbbi cihaz ve ekipmanlar konusunda, eğitim ve danışmanlık gibi hizmetlerin verilmesi sağlanır.

(15) Hizmet sunumu esnasında yabancı dil kullanımı, işaret dili, çevirmenlik ihtiyacı olması durumunda bu ihtiyaçlar müdürlük vasıtasıyla sağlanır.

(16) Hastanın genel durumunda meydana gelen acil hâllerde acil sağlık hizmetleri mevzuatına göre işlem tesis edilir.

(17) Hekimin uygun görmesi ve hastanın talep etmesi hâlinde ESH, ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak uzaktan sağlık hizmeti ile sunulabilir.

(18) ESH sunulması uygun görülen kişilere bilgilendirme yapılması ve EK-4’te yer alan Evde Sağlık Hizmeti Bilgilendirme ve Rıza Formunun doldurulup kayıt altına alınarak rıza alınması zorunludur. Bilgilendirme ve rıza alımına ilişkin iş ve işlemlerde 1/8/1998 tarihli ve 23420 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hasta Hakları Yönetmeliği hükümleri esas alınır.

(19) Hizmetin verilmesi sırasında tıbbi deontoloji ve mesleki etik ilkeleri ile hasta hakları mevzuatına uygun olarak hareket edilmesi zorunludur.

(20) ESH’nin sunumu sırasında mümkünse hastanın yanında yakınlarından birisinin bulunması sağlanır.

(21) ESH sunan ekipler ihtiyaç bulunması hâlinde ilgili mülki idari amirin talimatı ile kolluk kuvvetlerinden yardım ve refakat talep edebilir.

(22) ESH birimleri; verilen sağlık hizmeti sonucunda oluşan atıkların mevzuatına uygun olarak bertaraf edilmesini sağlar.

Evde sağlık hizmetinin sonlandırılması

MADDE 17- (1) Evde sağlık hizmeti;

a) Hastanın vefat etmesi,

b) Hastanın hekim tarafından ESH’ye ihtiyacının kalmadığının tespiti,

c) Hasta veya Hasta Hakları Yönetmeliği kapsamında rıza vermeye yetkili kişilerin talebi,

hallerinde sonlandırılır.

(2) Birinci fıkrada belirtilen sebeplerle hizmetin sonlandırılması haricinde ekiplerin hizmet sonlandırma için tereddüt ettiği durumlarda tutanak hazırlanarak ESKOM aracılığı ile yürütme komisyonuna iletilir. Komisyon, tutanağın ulaşmasını takiben üç iş günü içinde karar alır. Komisyon kararının beklendiği süre zarfında değerlendirmede olan hastanın ESH sunulmasını gerektiren iş ve işlemleri, koordinatörün kararı doğrultusunda yürütülür.

ALTINCI BÖLÜM

Palyatif Bakım Hizmetlerinin Planlanması ve Palyatif Bakım

Servislerinin Oluşturulması

Palyatif bakım hizmetlerinin planlanması

MADDE 18- (1) Palyatif bakım hizmetlerinin il genelinde yürütülmesi, koordinasyonu ve denetiminden müdürlükler sorumludur.

(2) Palyatif bakım hizmetleri ülke ve il genelinde hizmet bölgeleri ve ihtiyaca uygun olarak Bakanlıkça planlanır.

(3) Palyatif bakım servislerinin yatak kapasitesi; ilin ve bölgenin nüfusu, mevcut palyatif bakım hizmet kapasitesi, doluluk oranları ve Bakanlıkça belirlenen sağlık hizmetleri planlama kriterleri dikkate alınarak belirlenir.

(4) Kamu sağlık tesislerinde palyatif bakım yatağı planlamasında sağlık tesisinin toplam yatak kapasitesine göre aşağıdaki üst sınırlar dikkate alınarak planlanması esastır:

a) 50 yatağa kadar olan sağlık tesislerinde, toplam yatak kapasitesinin en fazla %50’si.

b) 51 ila 100 yatak kapasiteli sağlık tesislerinde, toplam yatak kapasitesinin en fazla %40’ı.

c) 101 ila 250 yatak kapasiteli sağlık tesislerinde, toplam yatak kapasitesinin en fazla %20’si.

ç) 251 ila 400 yatak kapasiteli sağlık tesislerinde, toplam yatak kapasitesinin en fazla %10’u.

d) 400 yatak ve üzeri sağlık tesislerinde, toplam yatak kapasitesinin en fazla %5’i.

e) Tıpta uzmanlık eğitimi verilen sağlık tesislerinde, en az on yataklı olmak kaydıyla toplam yatak kapasitesinin en fazla %5’i.

(5) Müdürlükler, ildeki sağlık hizmetlerinin etkin ve verimli bir şekilde sunulmasını sağlamak amacıyla, dördüncü fıkrada belirlenen oranlarda değişiklik yapabilir, bu değişiklik gerekçeleriyle birlikte Bakanlığa bildirilir.

(6) Üniversite hastanelerinde, toplam yatak kapasitesinin en fazla %5’i, en az on yataklı olmak kaydıyla erişkin palyatif bakım yatağı olarak planlanır.

(7) Özel sağlık tesislerinde palyatif bakım servisleri asgari beş yatak olarak yapılandırılır. Toplam palyatif servis yatak sayısı, sağlık tesisindeki toplam yoğun bakım yatak sayısının %20’sinden fazla olamaz.

(8) Çocuk palyatif bakım servisleri bu planlama esaslarına tabi değildir. Sağlık tesisi bünyesinde asgari standartları karşılaması kaydıyla en az beş yataklı olacak şekilde açılabilir.

(9) Ülke genelinde ve illerde ihtiyaca göre Bakanlık tarafından bu oranlarda değişiklik yapılabilir.

Palyatif bakım servislerinin oluşturulması

MADDE 19- (1) Palyatif bakım servisleri EK-5’te yer alan Palyatif Bakım Servislerinin Hizmet, Donanım Personel ve Fiziki Şartlar Asgari Standartları karşılaması kaydıyla genel palyatif servisi olarak yapılandırılabileceği gibi tür olarak erişkin ve çocuk hastalar için ayrı ayrı olacak şekilde de yapılandırılabilir.

(2) Erişkin palyatif bakım servisleri seviyesine göre; palyatif bakım servisi ve/veya palyatif kritik bakım servisi olarak yapılandırılır. Palyatif bakım hizmeti gerektiren tüm çocuk hastaların yatırılacağı çocuk palyatif bakım servisleri ise asgari donanım ve personel standartları bakımından palyatif kritik bakım servisine uygun olarak yapılandırılır.

(3) Sağlık tesisleri tarafından palyatif bakım servisi talepleri müdürlüklere iletilir. Müdürlükler Bakanlıktan onay aldıktan sonra en geç otuz gün içinde EK-6’da yer alan Palyatif Bakım Servisleri Tescil Talep Formunu doldurup tescil işlemlerini yaparak Bakanlığa bildirir.

(4) Bakanlığa bağlı kamu sağlık tesislerinde açılacak palyatif bakım servislerinin tescil işlemleri, bu Yönetmelikte belirtilen planlama kriterleri ve asgari standartlara uygun olması kaydıyla müdürlükler tarafından doğrudan yapılabilir. Bu şekilde gerçekleştirilen tescil işlemleri gerekçeleriyle birlikte Bakanlığa bildirilir.

(5) Tüm sağlık tesisleri bünyesinde palyatif bakım ve ESH koordinasyon birimleri oluşturulur.

(6) Sağlık tesisleri bünyesinde ihtiyaca göre sorumlu idareciler tarafından palyatif bakım hizmetleri polikliniği yapılandırılır. Birden fazla palyatif bakım servisi bulunan sağlık tesislerinde birden fazla poliklinik oluşturulabilir.

Palyatif bakım servislerinin fiziki şartları ve donanım standartları

MADDE 20- (1) Palyatif bakım servislerinin EK-5’te yer alan Palyatif Bakım Servislerinin Hizmet, Donanım Personel ve Fiziki Şartlar Asgari Standartları sağlaması zorunludur. Gerekli güvenlik önlemleri ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak alınır.

YEDİNCİ BÖLÜM

Palyatif Bakım Hizmetleri Personel Görevlendirmeleri,

Personellerin Yetki ve Sorumlulukları

Palyatif bakım hizmetleri personel görevlendirmeleri

MADDE 21- (1) Palyatif bakım hizmetleri, palyatif bakım ekibi tarafından yürütülür. Palyatif bakım ekibinin yapısı; sunulan bakımın seviyesi, hasta yükü, hizmetin niteliği ve birimin görev tanımı dikkate alınarak belirlenir. Ekipte yer alacak personel EK-5’te belirtilmiştir.

(2) Palyatif bakım hizmetlerinde; servis ya da yatak sayısı ve hasta bakım ihtiyacı ile uyumlu olacak şekilde servis sorumlu tabibi, koordinasyon birimi sorumlu tabibi ve yeterli sayıda sertifikalı hemşire görevlendirilir. Hemşire sayısı; hizmetin yirmi dört saat esasına göre kesintisiz sunulmasını sağlayacak, vardiya ve nöbet düzenini temin edecek şekilde planlanır.

(3) Tek bir palyatif bakım servisi bulunan sağlık tesislerinde sorumlu tabip aynı zamanda palyatif bakım ve ESH koordinasyon birimi ve palyatif bakım polikliniği sorumlusu olarak görev yapar. Birden fazla palyatif bakım servisi bulunan sağlık tesislerinde, her servis için bir sorumlu tabip ayrıca koordinasyon birimi için koordinatör tabip görevlendirilebilir.

(4) Palyatif bakım servisi bulunan sağlık tesislerinde palyatif bakım polikliniği oluşturulması halinde poliklinik çalışma düzeni sorumlu idareci tarafından ilgili tabipler arasında düzenlenir.

(5) Palyatif bakım servisi bulunmayan sağlık tesislerinde oluşturulan koordinasyon birimi için sorumlu tabip görevlendirilir. Poliklinik bulunması halinde çalışma düzeni sorumlu idareci tarafından belirlenir.

(6) Yeni açılan palyatif bakım servislerinde hemşirelere ilişkin sertifikasyon şartı, servisin faaliyete geçiş tarihinden itibaren en geç beş yıl içinde tamamlanır.

(7) Palyatif bakım servislerinde; sorumlu tabip ve hemşire kadrosuna ek olarak, kurumun imkânları ve hasta ihtiyaçları doğrultusunda diyetisyen, fizyoterapist, klinik psikolog ve diğer sağlık mensupları ile psikolog, sosyal hizmet uzmanı, çocuk gelişimcisi, manevi destek görevlisi ve diğer meslek mensupları görevlendirilebilir. Bu görevlendirmeler zorunlu kadro kapsamında değerlendirilmez.

(8) Palyatif kritik bakım servisleri için EK-5’te belirtilen uzman tabiplerin sağlık tesisinde tam zamanlı olarak hizmete katkı sağlaması esastır.

(9) Çocuk palyatif bakım servislerinde, çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanı palyatif bakım sorumlu tabibi olarak görevlendirilir. Ekip yapısı, Bakanlıkça yayımlanan klinik rehberler doğrultusunda oluşturulur.

Palyatif bakım ekibi ve koordinasyon birimi personelinin görev, yetki ve sorumlulukları

MADDE 22- (1) Palyatif bakım ve ESH koordinasyon birimi sorumlu tabibi hizmetin klinik koordinasyonundan, kalite standartlarının uygulanmasından ve Bakanlıkça yayımlanan klinik rehberlere uygun yürütülmesinden sorumludur. Denetimlerde kurumunu temsil eder ve kayıtların düzenli tutulmasını sağlar.

(2) Servis sorumlu tabibi hasta bakım ve tedavi süreçlerinde tıbbi kararlar alır, konsültasyonları planlar, bireyselleştirilmiş bakım planlarını oluşturur ve günceller. Bakım ekibinin görev dağılımını yapar, personelin nöbet listeleri ve çalışma programını düzenler, hizmet içi eğitim, gelişim ve sertifikasyon faaliyetlerini destekler.

(3) Tabip dışındaki diğer palyatif bakım ekip personeli görevini; ilgili mesleki mevzuatı, palyatif bakım hizmeti kapsamında almış oldukları sertifikalı ve diğer hizmet içi eğitimler ile sorumlu tabip tarafından belirlenen iş planı çerçevesinde yerine getirmekle yükümlüdür.

SEKİZİNCİ BÖLÜM

Palyatif Bakım Hizmetleri Sunum Süreçleri

Palyatif bakım hizmetlerine başvurunun yapılması, değerlendirilmesi ve hasta kabulü

MADDE 23- (1) Palyatif bakım hizmetlerine ilk başvurular; ESH birimlerine, aile hekimlerine, acil servislere, yoğun bakım servislerine, kliniklere veya uzaktan sağlık hizmeti yoluyla yapılır.

(2) ESH birimi, aile hekimi veya hastane birimleri tarafından, hastanın takip ve tedavi planına ilişkin değerlendirme talebinde bulunulabilir. Bu talep doğrultusunda hastanın palyatif bakıma yatışına ilişkin nihai tıbbi karar palyatif bakım koordinasyon birimi tarafından verilir ve elektronik kayıt sistemi üzerinden güncellenir.

(3) Aile hekimleri ve ESH birimleri tarafından palyatif bakım ihtiyacı bulunduğu düşünülen hastalar için EK-7’de yer alan Palyatif Bakım Ön Değerlendirme Formu doldurularak ESKOM’a bildirilir. ESKOM tarafından ilgili sağlık tesisinin palyatif ve ESH koordinasyon birimi sorumlu tabibine iletilir ve değerlendirme bu birim tarafından yapılır. Palyatif servise yatışı gereken hastalar sağlık tesisi bünyesinde uygun palyatif yatağı varsa yatırılır. Uygun yatak bulunmaması hâlinde ESKOM’a bildirim yapılır. ESKOM tarafından uygun sağlık tesisinin belirlenmesi ve hasta transfer süreci koordine edilir.

(4) Sağlık tesisinde palyatif bakım ihtiyacı olduğu değerlendirilen hastalar, öncelikle palyatif bakım ve ESH koordinasyon birimine bildirilir ve değerlendirme bu birim tarafından yapılır. Aynı sağlık tesisi bünyesinde uygun palyatif bakım yatağı bulunması hâlinde hasta ilgili servise yatırılır. Uygun yatak bulunmaması hâlinde EK-7’de yer alan form doldurularak ESKOM’a bildirim yapılır. ESKOM tarafından uygun sağlık tesisinin belirlenmesi ve hasta transfer süreci koordine edilir.

Palyatif bakım servisine yatış endikasyonu ve taburculuk süreci

MADDE 24- (1) Palyatif bakıma yatış gerekliliği; semptom kontrolünün evde veya ayaktan bakım ile sağlanamaması, terminal dönem bakım ihtiyacının ortaya çıkması ya da sosyal ve fiziksel şartların evde bakımın sürdürülmesine imkân vermemesi durumunda hastanın tıbbi özgeçmişi ve güncel klinik durumu birlikte değerlendirilerek belirlenir.

(2) Hastanın tanıları, hastalık evresi, semptom kontrol düzeyi, fonksiyonel durumu, e-Nabız üzerinden verileri, sosyal şartları ve bakım verenin desteği birlikte değerlendirilerek palyatif bakım sorumlu tabibi tarafından palyatif bakım servisi veya palyatif kritik bakım servisine kabul/yatış işlemleri gerçekleştirilir. Palyatif bakım servisleri ve palyatif kritik bakım servislerinde hasta refakatçisi bulunması esastır.

(3) Hastanın klinik durumu, yaşam kalitesi beklentileri ile hasta veya yakınının tercihleri dikkate alınarak bakım hedefleri belirlenir. Bu kapsamdaki görüşmeler yüz yüze veya gerekli hâllerde uzaktan sağlık hizmeti yoluyla yapılır. Belirlenen bakım hedefi ve bireyselleştirilmiş bakım planı hakkında hasta ve yakınına bilgilendirme yapılarak rıza alınır ve kaydedilerek ilgili birimlere elektronik ortamda bildirilir.

(4) Palyatif bakım servislerinde yatmakta olan hastanın taburculuk kararı servis sorumlu tabibi tarafından verilir. Taburculuk sonrası evde izleme uygun görülen hastalar için bireyselleştirilmiş bakım planı oluşturularak ESH birimi ve aile hekimliği ile elektronik ortamda paylaşılır ve izlem süreci başlatılır. Taburculuğu takiben ilk ev değerlendirmesi ESH birimi tarafından en geç üç gün içinde gerçekleştirilir. Yapılan tüm işlemler elektronik hasta kaydına işlenir ve düzenli olarak aile hekimliği ve palyatif bakım ve ESH koordinasyon birimi ile paylaşılır.

(5) ESH birimi; evde izlenen palyatif bakım hastalarında aile hekimleri tarafından reçete edilemeyen ilaçlar, tıbbi malzemeler ve rapor gerektiren durumlar için ilgili hastane uzman hekimleri ile konsültasyon sürecini koordine eder. Gerekli hâllerde hastanın hastaneye naklini ve muayene edilmesini sağlar. Engellilik, tıbbi cihaz veya benzeri sağlık kurulu raporu gerektiren durumlarda uzaktan sağlık hizmeti aracılığıyla yapılacak değerlendirmeler organize edilir. Bu süreçler ESKOM ile eşgüdüm içinde yürütülür.

(6) Aile hekimi; taburculuk sonrası kendisine kayıtlı evde sağlık hastalarında reçete sürekliliğini sağlar ve uygun aralıklarla hasta ya da bakımını yapan kişi ile uzaktan sağlık hizmeti yoluyla veya hastayı bulunduğu yerde ziyaret ederek değerlendirme yapar. Yapılan değerlendirme ve öneriler elektronik kayıt sistemine işlenir.

(7) ESH birimleri tarafından yürütülen izlem süreçleri, bakım planı güncelleme ihtiyaçlarının takibi ve hizmet birimleri arasındaki idari ve organizasyonel koordinasyon ESKOM tarafından sağlanır.

Yoğun bakım servisleri ve palyatif bakım servisleri arasında geçiş süreci

MADDE 25- (1) Yoğun bakım servisinde tedavi görmekte olan ve mevcut tıbbi durumu itibarıyla iyileştirici tedavi ile anlamlı klinik düzelme olması beklenmeyen hastalar için, ilgili hekim tarafından palyatif bakım ve ESH koordinasyon biriminden konsültasyon istenir. Konsültasyon sonucunda palyatif bakım ihtiyacı bulunduğunun belirlenmesi hâlinde hasta, aynı sağlık tesisi bünyesinde bulunan palyatif bakım veya palyatif kritik bakım servisine devredilir.

(2) Hastanın palyatif bakım ihtiyacının olduğu ancak aynı sağlık tesisinde palyatif bakım servisi bulunmadığı durumlarda, palyatif ve ESH koordinasyon birimi sorumlu tabibi tarafından ESKOM’a bildirilerek uygun yatak bulunan sağlık tesisine nakli sağlanır.

(3) Yoğun bakım servisinden çıkan hastanın palyatif ve ESH koordinasyon birimi tarafından yapılan klinik değerlendirmesi sonucunda; yatışı gerekli görülmeyerek, ESH kapsamında izlenmesine, aile hekimi takibine alınmasına ya da uzaktan sağlık hizmetleri ile desteklenmesine karar verilebilir ve elektronik kayıt sistemine işlenir.

(4) Hasta için oluşturulan bireyselleştirilmiş bakım planı; ESH birimi, hastanın kayıtlı olduğu aile hekimliği birimi ve gerekli hâllerde ilgili yataklı sağlık hizmeti sunucuları ile elektronik ortamda paylaşılır.

(5) Palyatif bakım servislerinden ileri yaşam desteği ve tedavi gereksinimi ile yoğun bakım servislerine geçecek olan hastalar yoğun bakım sorumlu hekimiyle konsültasyon yapılarak kararlaştırılır. Aynı sağlık tesisinde uygun yoğun bakım servisi varsa devredilir.

(6) Palyatif bakım servisinde yatarken yoğun bakım ihtiyacı olan hastalar için aynı sağlık tesisinde uygun yoğun bakım servisi/yatağı bulunamadığı durumlarda; palyatif ve ESH koordinasyon birimi sorumlu tabibi tarafından ASOS üzerinden uygun yatak bulunarak 112 Acil Sağlık Hizmetleri aracılığı ile hastanın nakli yapılır.

DOKUZUNCU BÖLÜM

Kayıt Raporlama, Kalite Performans İzleme,

Denetim ve Sorumluluk

Kayıt raporlama

MADDE 26- (1) Bu Yönetmelik kapsamındaki tüm iş ve işlemler dijital ortamda kaydedilir ve kişisel verilerin korunmasına dair mevzuatta yer alan istisnai düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla, kaydedilen veriler, ilgili mevzuatı uyarınca Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde Bakanlık merkezî sağlık veri sistemine gönderilir.

(2) Bakanlık tarafından kurulan kayıt ve bildirim sistemi ile Bakanlıkça yapılacak diğer iş ve işlemlere esas olmak üzere talep edilen bilgi ve belgeler, sağlık tesisleri tarafından Bakanlığa gönderilir.

(3) ESH birimleri, palyatif bakım servisleri, palyatif bakım koordinasyon birimleri ve aile hekimliği birimleri; Bakanlıkça belirlenen elektronik kayıt formlarını eksiksiz, doğru ve güncel şekilde kullanmakla yükümlüdür.

(4) ESH ve palyatif bakım hizmetlerine ilişkin kayıtlar; bakımın sürekliliğinin sağlanması amacıyla ilgili ESH birimi, palyatif bakım servisi, palyatif bakım koordinasyon birimi ve hastanın kayıtlı olduğu aile hekimliği birimi arasında elektronik ortamda paylaşılır.

(5) ESH’ye geçiş, evden palyatif bakım servisine yönlendirme veya birimler arası bakım geçişlerine ilişkin idari ve organizasyonel kayıtlar ESKOM tarafından izlenir.

(6) ESH ile ilgili kayıtlar ve çağrı merkezi ses kayıtları 24/3/2016 tarihli ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ve bu Kanuna dayanılarak yürürlüğe konulan mevzuata uygun olarak saklanır.

(7) Arşivleme işlemleri, 18/10/2019 tarihli ve 30922 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Devlet Arşiv Hizmetleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak yürütülür.

Kalite performans izleme

MADDE 27- (1) ESH ve palyatif bakım hizmetlerinin etkinliği, verimliliği, sürekliliği ve hizmet kalitesinin izlenmesi amacıyla Bakanlıkça yayımlanan sağlıkta kalite ve akreditasyon standartları esas alınır.

(2) Palyatif bakım servislerinde ilgili mevzuat doğrultusunda etkin enfeksiyon kontrol programları uygulanır.

Denetim ve sorumluluk

MADDE 28- (1) ESH birimleri ve palyatif bakım servisleri; 17/11/2023 tarihli ve 32372 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Özel Sağlık Tesislerinin Denetimi Hakkında Yönetmelik kapsamında belirlenen usul ve esaslara uygun olarak EK-9’da yer alan Evde Sağlık Hizmetleri Birimi Denetim Sorgu ve İdari Yaptırım Formu ve EK-10’da yer alan Palyatif Bakım Servisi Denetim Sorgu ve İdari Yaptırım Formunda belirlenen kriterlere göre denetlenir.

(2) Gerekli hallerde Bakanlık ve müdürlükler tarafından olağan dışı denetimler yapılabilir.

(3) Denetim sırasında müdürlükler ve sağlık tesisleri; bilgi sistemleri, veri tabanları ve kayıtlar bakımından denetime yetkili personelin erişimine gerekli kolaylığı sağlar.

(4) Bu Yönetmelik kapsamındaki uygulamalar bakımından yasak olan fiiller şunlardır:

a) Bu Yönetmelik hükümlerine göre Bakanlıktan faaliyet izin belgesi alınmaksızın birim kurulamaz ya da servis açılamaz ve faaliyette bulunulamaz.

b) Bu Yönetmelik hükümlerine göre sağlık tesislerinde müdürlüğün izni alınmaksızın ESH veya palyatif bakım hizmeti sunulamaz.

c) ESH birimlerinde ve palyatif bakım servislerinde, bu Yönetmelik hükümlerine aykırı olarak ve müdürlükten izin alınmaksızın, faaliyet izin belgesine esas olan fiziki şartlar, donanım standartları ve personel durumunda değişiklik yapılamaz.

(5) Kamu kurum ve kuruluşları tarafından kurulan ESH birimlerinde ve açılan palyatif bakım servislerinde bu Yönetmeliğe aykırı uygulamaların tespiti halinde; birinci ve ikinci tespitlerde yazılı uyarı yapılır ve eksikliğin giderilmesi için otuz gün süre verilir. Üçüncü tespitte kasıt, ihmal veya kusuru bulunan ilgililer hakkında ilgili mevzuat hükümlerine göre disiplin işlemleri uygulanır.

(6) Özel sağlık tesisleri bünyesinde açılan palyatif bakım servislerinde bu Yönetmeliğe aykırı uygulamaların tespiti halinde; EK-10’da yer alan Palyatif Bakım Servisi Denetim, Sorgu ve İdari Yaptırım Uygulama Formunda belirtilen idari yaptırımlar uygulanır.

(7) Bu Yönetmelik veya ilgili mevzuatında uygunsuzluk olarak belirlenen ancak idari yaptırımı bulunmayan fiiller hakkında; 3359 sayılı Kanunun ek 11 inci maddesi ve ilgili diğer mevzuat hükümleri uygulanır.

ONUNCU BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

İdarî sorumlulukların paylaşımı ve yetki devri

MADDE 29- (1) Bu Yönetmeliğin uygulanması sırasında doğacak tereddütleri ve uygulamaya ilişkin aksaklıkları gidermeye, uygulamayı yönlendirmeye ve sorumlulukları paylaştırmaya Bakanlık yetkilidir.

(2) Bakanlık, bu Yönetmelikteki yetkilerinden bir kısmını valiliklere devredebilir. Yetki devri ile ilgili gerekli düzenlemeler Bakanlıkça belirlenir.

Hüküm bulunmayan haller

MADDE 30- (1) Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hâllerde, ilgili sağlık tesisinin tabi olduğu mevzuat hükümleri ile genel sağlık mevzuatı uygulanır.

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 31- (1) 2/6/2023 tarihli ve 32209 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Evde Sağlık Hizmeti Sunumu Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.

Mevcut denetimlerin tamamlanması

GEÇİCİ MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce başlatılan denetimler 31 inci madde ile yürürlükten kaldırılan Evde Sağlık Hizmeti Sunumu Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak tamamlanır.

Tescil edilen hizmet birimlerinin durumu

GEÇİCİ MADDE 2- (1) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce Bakanlıkça tescil edilen evde sağlık ve palyatif bakım hizmetleri birimlerinin bu Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde yeniden tescil işlemleri bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren en geç bir yıl içinde tamamlanır.

Mevcut palyatif bakım hizmetleri birimlerinde görevli hemşirelerin sertifikasyonu

GEÇİCİ MADDE 3- (1) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinde faaliyette bulunan ve geçici 2 nci maddeye göre tescil edilecek palyatif bakım hizmetleri birimlerinde görevli hemşirelere ilişkin sertifikasyon şartı, bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren en geç beş yıl içinde tamamlanır.

Yürürlük

MADDE 32- (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 33- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Sağlık Bakanı yürütür.

Ekleri için tıklayınız

Düzenleme ile tek hekim raporları öncesinde bir karar destek sistemi oluşturuldu. Tanı, ilaç ve malzeme kullanımı ile ilgili kişisel beyan sorularına verilen yanıtlara göre sistem bir değerlendirmede bulunacak. Bu kapsamda; kişinin sağlık raporu başvurusunda engel bir tanı, ilaç kullanımı ya da sağlık sorunu beyanı yoksa e-Nabız üzerinden Sağlık Durum Belgesi düzenlenebilecek.

Kişinin beyanıyla e-Nabız bilgilerinin eşleşmediği durumlarda sağlık raporu için hekime yönlendirme yapılacak. Lisansa tabi olmayan sporlar ve sosyal aktiviteler için de rapor düzenlenmesine gerek kalmadan e-Nabız üzerinden Sağlık Durum Belgesi alınması mümkün olacak.

2 TEMEL SAĞLIK KURULU TANIMLANDI

Yönetmelikte durum bildirir sağlık kurulu raporu süreçleri de yeniden tanımlanırken, tam teşekküllü sağlık kurulu ve üç hekimli sağlık kurulu olmak üzere iki temel sağlık kurulu oluşturuldu. Bu kapsamda; vatandaşların sağlık kurulu raporu alma süreçleri kolaylaştırıldı, bakanlık tarafından belirlenen istisnalar dışında raporların üç hekim tarafından düzenlenebilmesine imkan tanındı.

HASTANELERDE 'RAPOR BAŞVURU MERKEZİ' KURULACAK

İkinci ve üçüncü basamak sağlık hizmetlerinde sağlık raporu işlemlerinin tek bir noktadan başlatılması, takip edilmesi ve sonuçlandırılması sağlandı; kişilerin hastanede devam eden rapor süreçlerine ilişkin bilgiye kolay erişimi mümkün hale getirildi. Bu amaçla; sağlık kurumlarında Rapor Başvuru Merkezleri oluşturulacak ve süreç bu merkezler üzerinden takip edilebilecek.

Bakanlık tarafından belirlenen sağlık raporu formatları dışında başka bir formatta rapor düzenlenmesinin önüne geçildi. Raporların ilgili kişiler tarafından daha kolay değerlendirilmesi sağlandı ve ülke standardı oluşturuldu. Raporlara İngilizce dil desteği eklenerek uluslararası kullanım imkanı da sağlandı.

Düzenlemeyle ayrıca; elliden az çalışanı bulunan ve az tehlikeli iş yerlerinde çalışacak olan kişilerin işe giriş raporlarının, Çalışan Sağlığı Merkezi (ÇAŞMER), aile hekimleri ve diğer kamu sağlık hizmeti sunucularında görevli tüm hekimler tarafından düzenlenebilmesinin önü açıldı.

>> Sağlık Raporları Yönetmeliği (Karar Sayısı 11361)

AİLE HEKİMLİĞİ UYGULAMA YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK

MADDE 1- 25/1/2013 tarihli ve 28539 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliğinin 1 inci maddesinin birinci fıkrasının (d) ve (e) bentleri yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 2- Aynı Yönetmeliğin 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde yer alan “sağlık kuruluşunu” ibaresi “kamu sağlık kuruluşunu” şeklinde değiştirilmiş, (d), (g), (ğ), (h), (ı) ve (o) bentleri yürürlükten kaldırılmış, (j) ve (k) bentlerinde yer alan “izni” ibareleri “izni, eğitim” şeklinde değiştirilmiş, (m) bendinde yer alan “ve Bağlı Kuruluşları” ibaresi yürürlükten kaldırılmış, (ö) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve (p) bendine “sağlık kuruluşunu” ibaresinden sonra gelmek üzere “veya toplum sağlığı merkezinin kurulmadığı ilçelerde ilçe sağlık müdürlüğünü” ibaresi eklenmiştir.

“ö) Müdürlük: İl sağlık müdürlüğünü,”

MADDE 3- Aynı Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan “ve Kurumca” ibaresi yürürlükten kaldırılmış, üçüncü fıkrasının (g) bendinde yer alan “evde” ibaresi “evde, uzaktan” şeklinde değiştirilmiş ve aynı fıkraya aşağıdaki bentler eklenmiştir.

“o) Vekalet veya görevlendirme halinde bakmakla yükümlüğü olduğu birimin tüm işlemlerini yapmak.

ö) Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslara göre uzaktan sağlık hizmeti sunmak.”

MADDE 4- Aynı Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasının (f) bendine “evde” ibaresinden sonra gelmek üzere “ve uzaktan” ibaresi eklenmiş ve aynı fıkraya aşağıdaki bent eklenmiştir.

“ı) Vekalet veya görevlendirme halinde bakmakla yükümlüğü olduğu birimin tüm işlemlerini yapmak.”

MADDE 5- Aynı Yönetmeliğin 7 nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “ve Kurum” ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 6- Aynı Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“(2) Sağlık hizmeti sunumu sırasında meydana gelen şiddet olayının adli veya mülki idare makamlarınca verilen belgeyle belgelendirilmesi durumunda, aile hekimi veya aile sağlığı çalışanına şiddet uygulayan kişinin müdürlükçe mevcut aile hekiminden kaydı, ikamet ettiği bölge göz önünde bulundurulmak suretiyle öncelikle farklı aile sağlığı merkezine, ikametine yakın farklı aile sağlığı merkezi bulunmuyor ise aynı aile sağlığı merkezinde bulunan kayıtlı nüfusu en düşük aile hekimine yapılır.”

MADDE 7- Aynı Yönetmeliğin 11 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “24/12/2010 tarihli ve 2010/1237 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Aile Hekimliği Uygulaması Kapsamında Sağlık Bakanlığınca Çalıştırılan Personele Yapılacak Ödemeler ile Sözleşme Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelikte” ibaresi “29/6/2021 tarihli ve 4198 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Aile Hekimliği Sözleşme ve Ödeme Yönetmeliğinde” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 8- Aynı Yönetmeliğin 13 üncü maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “Aile Hekimliği Uygulaması Kapsamında Sağlık Bakanlığınca Çalıştırılan Personele Yapılacak Ödemeler ile Sözleşme Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelikte” ibaresi “Aile Hekimliği Sözleşme ve Ödeme Yönetmeliğinde” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 9- Aynı Yönetmeliğin 15 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “içinde, sözleşme” ibaresi “içinde aile hekimliği yerleştirme işlemi yapılır ve sözleşme” şeklinde ve (a) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, aynı maddenin beşinci fıkrasına aşağıdaki cümle eklenmiş, altıncı fıkrasının (a) bendinde yer alan “aile hekimliği yapan aile hekimliği uzmanları” ibaresi “görev yapanlardan, önce aile hekimliği yapan aile hekimliği uzmanları, daha sonra diğer aile hekimliği uzmanları” şeklinde ve yedinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“a) Fiilen en az altı ay aile hekimliği yaparak akabinde askerlik (bedelli hariç) veya doğum nedeniyle ücretsiz izne ayrılması şartıyla sözleşmesini fesheden aile hekimlerine, askerlik veya doğum sonrası kamu görevine başlama tarihine göre, kamu görevlisi olmayan hekimler için ise müdürlüğe başvuru tarihine göre bir defaya mahsus öncelik verilir. Bu öncelik hakkı; terhis tarihinden itibaren bir ay, doğum nedeni ile ücretli izin süresinin bitimi tarihinden itibaren iki yıl on beş gün içerisinde müracaatları üzerine aile hekimliği hizmet sözleşmesini fesih ettiği ilde kullanılır.”

“25/6/2019 tarihli ve 7179 sayılı Askeralma Kanununa istinaden bedelli askerlik yapmak üzere pozisyonlarının korunması talebinde bulunarak askerlik görevini ifa edip ayrılmadan önce çalıştığı aile hekimliği biriminde sözleşme imzalayarak göreve başlatılanlar için bedelli askerlik öncesinde feshedilen sözleşmesi kapsamında görev yaptığı süreler bu fıkra kapsamında dikkate alınır.”

“(7) Münhal aile hekimliği pozisyonlarından, birinci fıkra çerçevesinde yerleştirme yapılamamış pozisyonlar için Devlet hizmeti yükümlülüğü kurasında ilan edilmek suretiyle atama yapılabilir. Bu şekilde ilan edilecek pozisyonlar için yerleştirilen hekimler, aile hekimliği biriminin bulunduğu yerdeki toplum sağlığı merkezine atanarak başlayış yapmalarına müteakiben en geç ertesi günün mesai bitimine kadar aile hekimliği sözleşmesi imzalayarak sözleşme talepleri olmaması halinde ise görevlendirme ile aile hekimliği biriminde göreve başlar.”

MADDE 10- Aynı Yönetmeliğin 16 ncı maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“(3) Sözleşmeli aile sağlığı çalışanı bulunmayan pozisyonlara Bakanlıkça ilan edilmek suretiyle 11/10/2011 tarihli ve 663 sayılı Sağlık Alanında Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 45/A maddesi hükümleri çerçevesinde aile sağlığı çalışanı istihdam edilebilir. Bu şekilde ilan edilecek pozisyonlar için yerleştirilenler, aile hekimliği biriminin bulunduğu yerdeki toplum sağlığı merkezine atanarak başlayış yapmalarına müteakiben atandığı aile hekimliği biriminde aile sağlığı çalışanı hizmet sözleşmesi imzalayarak, sözleşme talepleri olmaması halinde ise görevlendirme ile göreve başlar. Mezkûr kanun hükmünde kararname kapsamında sözleşmeli olduğu müddetçe bu görevlendirme devam eder ve bu birimlerde başka bir aile sağlığı çalışanı ile aile sağlığı çalışanı hizmet sözleşmesi imzalanamaz.”

MADDE 11- Aynı Yönetmeliğin 18 inci maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı fıkranın üçüncü ve dördüncü cümleleri yürürlükten kaldırılmıştır.

“Bu durumda, 26/3/2013 tarihli ve 28599 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sağlık Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 16 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendi hükümlerine göre işlem tesis edilir.”

MADDE 12- Aynı Yönetmeliğin 19 uncu maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşları Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği” ibaresi “Sağlık Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 13- Aynı Yönetmeliğin 21 inci maddesinin birinci fıkrasına üçüncü cümlesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki cümle eklenmiştir.

“Birinci aşama uyum eğitimi aile hekiminin yerleştiği tarihten itibaren en geç 3 ay içinde tamamlanır.”

MADDE 14- Aynı Yönetmeliğin 24 üncü maddesinin birinci fıkrasının (ö) ve (dd) bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı fıkraya aşağıdaki bent eklenmiş, aynı maddenin üçüncü fıkrasında yer alan “ve Kurumca” ibaresi yürürlükten kaldırılmış, dördüncü ve beşinci fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“ö) Enjektör, intraket, gazlı bez, atel, sargı bezi, sütur materyali gibi Bakanlıkça belirlenen gerekli sarf malzemeleri.”

“dd) Glikometri ve stripleri.”

“ll) Pulse oksimetre.”

“(4) Aile hekimlerinin ve aile sağlığı çalışanlarının kullanmak zorunda oldukları teknik, tıbbi cihaz, bilgisayar, donanım, yazılım, bilgi, bilişim ve iletişim teknolojileri ile gezici sağlık hizmetlerinin sunumu için gerekli olan motorlu araçlar, esas olarak aile hekimleri tarafından temin edilir.

(5) Aile hekimleri, aile sağlığı merkezinde yangına karşı alınması gereken tedbirleri alır, tıbbi atıklar ve çöpler için 25/1/2017 tarihli ve 29959 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak gerekli tedbirleri alır.”

“(8) Aile sağlığı merkezlerinde yer alan ortak kullanım alanları ile bu alanlarda bulunan ve ortak kullanıma tahsis edilen her türlü demirbaş, tıbbi cihaz, ekipman ve sair malzeme müşterek kullanım kapsamındadır. Bunlar aile sağlığı merkezi yönetim karar defterine kaydedilir. Aile hekimleri tarafından, Aile Hekimliği Sözleşme ve Ödeme Yönetmeliğinin 18 inci maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi hükümlerine istinaden aile sağlığı merkezinin gider ödemesiyle temin edilmesinden dolayı müşterek kullanım kapsamında bulunan alan ve malzemeler üzerinde ayni veya şahsi herhangi bir hak iddiasında bulunulamaz; bedel, katkı payı veya sair ad altında talepte bulunulamaz; bunların devri istenilemez ve kullanımı engellenemez. Bu alan ve malzemeler, aile sağlığı merkezinde kullanılmaya devam edilir.”

MADDE 15- Aynı Yönetmeliğin 25 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “Bakanlık, Kurum veya” ibaresi “Bakanlık ve” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 16- Aynı Yönetmeliğin 31 inci maddesinin dördüncü ve altıncı fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı maddenin beşinci ve yedinci fıkraları yürürlükten kaldırılmıştır.

“(4) Aile hekimi ve aile sağlığı çalışanı hizmet sunumunda Bakanlığa ait olan sağlık bilgi yönetim sistemini kullanmak zorundadır. Bakanlığa ait bilgi sistemine geçişe ilişkin usul ve esaslar ile takvim planı Bakanlıkça belirlenir.”

“(6) Aile hekimliği biriminden, sağlık hizmeti alan kişilere ait tüm veriler, Bakanlıkça belirlenen sistemler haricindeki herhangi bir ortama kaydedilemez.”

MADDE 17- Aynı Yönetmeliğin 33 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan “Aile Hekimliği Uygulaması Kapsamında Sağlık Bakanlığınca Çalıştırılan Personele Yapılacak Ödemeler ile Sözleşme Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelikte” ibaresi “Aile Hekimliği Sözleşme ve Ödeme Yönetmeliğinde” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 18- Aynı Yönetmeliğe aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.

“Düzenlemelere uyum

GEÇİCİ MADDE 5- (1) Bu maddeyi ihdas eden Yönetmelik ile 24 üncü maddede ve EK-1’de yapılan değişiklikleri, aile hekimliği birimleri 1/9/2026 tarihine kadar yerine getirir.”

MADDE 19- Aynı Yönetmeliğin EK-1’inin dördüncü ve beşinci satırlarında yer alan “dört” ibareleri “beş” şeklinde değiştirilmiş, on birinci satırı yürürlükten kaldırılmış ve aynı ekin on beşinci satırı aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“

”

MADDE 20- Aynı Yönetmelikte yer alan “Kurumun” ibareleri “Bakanlığın” şeklinde, “Türkiye Halk Sağlığı Kurumu” ibaresi “Bakanlıkça” şeklinde, “Türkiye Halk Sağlığı Kurumunca” ibaresi “Bakanlıkça” şeklinde, “Kurumca” ibareleri “Bakanlıkça” şeklinde, “Kurum” ibareleri “Bakanlık” şeklinde, “Kurumdan” ibaresi “Bakanlıktan” şeklinde ve “Kuruma” ibaresi “Bakanlığa” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 21- Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 22- Bu Yönetmelik hükümlerini Sağlık Bakanı yürütür.

SAĞLIK BAKANLIĞINA AİT KURUM VE KURULUŞLAR İLE DEVLET ÜNİVERSİTELERİNİN İLGİLİ BİRİMLERİNİN BİRLİKTE KULLANIMI İLE İŞBİRLİĞİ USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİKTE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK

MADDE 1- 4/3/2020 tarihli ve 31058 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sağlık Bakanlığına Ait Kurum ve Kuruluşlar ile Devlet Üniversitelerinin İlgili Birimlerinin Birlikte Kullanımı ile İşbirliği Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi aşağıdaki şekilde yeniden düzenlenmiş, (e) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı fıkraya aşağıdaki bent eklenmiştir.

“d) Eğitim sorumlusu: Tıpta ve diş hekimliğinde ilgili programdaki lisans ve uzmanlık eğitiminin yürütülmesinden sorumlu olan her bir klinik/laboratuvar için başhekimin görüşü alınarak dekan tarafından bir yıllık süreyle görevlendirilen öğretim üyesini veya eğitim görevlisini,”

“e) Ek ödeme yönetmeliği: 6/8/2024 tarihli ve 32624 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliğini,”

“m) Hastane koordinasyon kurulu: 11/10/2011 tarihli ve 663 sayılı Sağlık Alanında Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 25/A maddesi kapsamında teşkil edilen kurulu,”

MADDE 2- Aynı Yönetmeliğin 7 nci maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan “altı” ibaresi “dört” şeklinde değiştirilmiş ve sekizinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, dokuzuncu fıkrasının birinci cümlesinde yer alan “ile varsa eğitim ve hizmete ilişkin idari görev ve sorumluluklar” ibaresi ile onuncu ve on ikinci fıkraları yürürlükten kaldırılmış, on birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“(8) Birlikte kullanımdaki sağlık tesisi tarafından üniversitenin tıp ve diş hekimliği fakültesi öğretim elemanları ile ilgili fakülte dekanının görüşü alınarak eğitim ve araştırma faaliyetlerinin yürütülmesi ile sağlık hizmeti sunumu için iki yıl süreli ayrı ayrı sözleşme imzalanabilir. Ayrıca tıp fakültesi, diş hekimliği fakültesi ve diğer fakültelerin kadrosunda bulunan öğretim elemanı dışındaki diğer personelle ilgili fakülte dekanının görüşü alınarak sözleşme yapılabilir. Süre sonunda tekrar sözleşme imzalanabilir. Sözleşme bitiminden bir ay önce tarafların aksine yazılı bildirimi yoksa sözleşme kendiliğinden birer yıllık sürelerle uzar.”

“(11) Sözleşme, sözleşmedeki yükümlülüklerin haklı bir nedene dayanılmaksızın yerine getirilmemesi ve öğretim elemanının bir sözleşme döneminde üç kez hastane koordinasyon kurulunca yazılı olarak ikaz edilmesi durumunda öğretim elemanının savunması alınmak kaydıyla feshedilir. Fesih işlemi, 3359 sayılı Kanunun ek 9 uncu maddesinin üçüncü fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerinde sayılan koşulların gerçekleşmesi durumunda öğretim elemanının savunması alınmaksızın gerçekleştirilebilir. Feshe ilişkin işlemler, hastane yönetimi tarafından eğitim ve sağlık hizmet sunumunda aksamalara sebebiyet vermeyecek şekilde en geç üç ay içerisinde tamamlanır. Sözleşmenin, 3359 sayılı Kanunun ek 9 uncu maddesinin üçüncü fıkrasının (a) ve (b) bentlerindeki hâller dışında feshi veya süresinin sona ermesi hâlinde öğretim elemanı, üniversitenin Bakanlıkla birlikte kullanım protokolü imzaladığı diğer sağlık tesisleriyle yeniden sözleşme yapabilir. Sözleşmesi sona erdirilen veya yenilenmeyen üniversite personelinin sağlık tesisindeki görevi sona erer ve bu personel üniversitedeki diğer görevlerini yürütmeye devam eder. Öğretim elemanlarına Bakanlıkça ek ödeme yapılabilmesi için hizmet sözleşmesi akdedilmesi şarttır.”

“(14) İki yıl içinde en az dört eğitim kliniği yetkinliği alınamadığının tespiti halinde Tıpta Uzmanlık Kurulunca ilgili sağlık tesisinin hastane koordinasyon kuruluna bildirim yapılır. Hastane koordinasyon kurulu, sağlık tesisinde uzmanlık eğitimi açılmama sebeplerini gerekçeleriyle birlikte Bakanlığa sunar. Bakanlık, yapılacak değerlendirme neticesinde birlikte kullanım protokolünün devamına veya feshine karar verir.”

MADDE 3- Aynı Yönetmeliğin 14 üncü maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki cümle eklenmiştir.

“Ancak birlikte kullanılan eğitim ve araştırma hastanelerinde görev yapan personelin sözleşme kapsamında yerine getirmekle yükümlü oldukları eğitim ve sağlık hizmetleriyle sınırlı olarak ilgili mevzuatı çerçevesinde disiplin cezası verilmesi gereken fiiller ile bu fiillere karşılık gelen disiplin cezası hastane koordinasyon kurulunca tespit edilir; tespit edilen bu karar, gereği değerlendirilmek üzere ilgili mercie bildirilir.”

MADDE 4- Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 5- Bu Yönetmelik hükümlerini Sağlık Bakanı yürütür.

ULUSLARARASI SAĞLIK HİZMETLERİNDE İŞ BİRLİĞİ YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Başlangıç Hükümleri

Amaç

MADDE 1- (1) Bu Yönetmelik, uluslararası sağlık hizmetleri kapsamında; Sağlık Bakanlığı ve Devlet üniversiteleri arasında gerçekleştirilen iş birliği ile tabip, diş tabibi ve tıpta ve diş hekimliği mevzuatına göre uzman olanlar tarafından verilen sağlık hizmetlerine dair usul ve esasların belirlenmesi amacıyla hazırlanmıştır.

Kapsam

MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, Sağlık Bakanlığı ve Devlet üniversitelerine ait uluslararası sağlık turizmi yetki belgesi verilen sağlık tesisleri ile uluslararası sağlık hizmetlerinde koordinasyon ve iş birliği faaliyetlerini kapsar.

Dayanak

MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik, 11/4/1928 tarihli ve 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanunun 12 nci maddesinin dördüncü fıkrasına dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Bakan: Sağlık Bakanını,

b) Bakanlık: Sağlık Bakanlığını,

c) EKİP: Sağlık Bakanlığı Entegre Kurumsal İşlem Platformunu,

ç) Hasta: Sağlık hizmetlerinden faydalanma ihtiyacı bulunan uluslararası sağlık turizmi kapsamındaki yabancılar da dahil gerçek kişileri,

d) Hizmet alan kuruluş: Hizmet sunan personelin iş birliği kapsamında çalıştırılacağı sağlık tesisinin bağlı olduğu kuruluşu,

e) Hizmet sağlayan kuruluş: Hizmet alan kuruluşa iş birliği kapsamında hizmet sağlayan ve hizmet sunan personelin sürekli olarak çalıştığı kuruluşu,

f) Hizmet sunan personel: İş birliği kapsamında uluslararası sağlık hizmeti sunan tabip, diş tabibi ve tıpta ve diş hekimliğinde uzmanı,

g) İş birliği: Uluslararası sağlık hizmet sunumu için hizmet sağlayan kuruluş ile hizmet alan kuruluş arasında bütçeleri ayrı olmak kaydıyla yapılan ve hizmet sunan personelin hizmet alan kuruluş bünyesinde çalıştırılmasını sağlayan 1219 sayılı Kanunun 12 nci maddesinin dördüncü fıkrası kapsamındaki iş birliği faaliyetlerini,

ğ) Kuruluş: Bakanlık ve Devlet üniversitelerini,

h) Kuruluş payı: Hizmet sağlayan kuruluşa iş birliği için yapılan ve oranı protokolle belirlenen ödemeyi,

ı) Sağlık tesisi: Bakanlıkça uluslararası sağlık turizmi yetki belgesi verilen sağlık tesisini,

i) SİNA: Sağlık Bakanlığı Sağlıkta İstatistik ve Nedensel Analizler Uygulamasını,

j) Uluslararası sağlık hizmeti ücreti: 1219 sayılı Kanunun 12 nci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca iş birliği için belirlenen ücreti,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Uluslararası Sağlık Hizmetlerinde İş Birliği ve İş Birliği Protokolü

Uluslararası sağlık hizmetlerinde iş birliği

MADDE 5- (1) Kuruluşlar, hizmet sunan personel tarafından verilen sağlık hizmetlerinin hizmet alan kuruluşa ait sağlık tesisinde sunulabilmesi için iş birliği yapabilir.

(2) Özel mevzuatında tam zamanlı çalışmaya ilişkin sınırlamalar bulunan birim ve merkezlerde iş birliği kapsamında hizmet sunulamaz.

Uluslararası sağlık hizmetlerinde iş birliği protokolü

MADDE 6- (1) Uluslararası sağlık hizmetlerinde iş birliği, taraf kuruluşlarca imzalanacak protokol ile yürürlüğe girer. Tarafların yetki ve sorumlulukları protokolle belirlenir.

(2) Protokolde aşağıda sayılan asgari hususlar yer alır:

a) Taraflara ait kuruluş ve temsilci bilgileri.

b) İş birliği yapılacak branşlar ile sunulacak tıbbi işlem ve uygulamalar.

c) Hizmet alan kuruluşta çalıştırılacak hizmet sunan personelin çalışma şekli ve çağrı usulü.

ç) Hastanın başvuru ve kabul usulü.

d) Kararlaştırılması durumunda hizmet sağlayan kuruluşa ödenecek kuruluş payı.

e) Protokol süresi.

f) Hizmetin gereği gibi yerine getirilememesi, gecikmesi ya da hiç yerine getirilememesi durumlarında oluşacak tazminat sorumluluğuna dair hükümler.

g) Protokol hükümlerinin değiştirilmesi ve protokolün feshine ilişkin hükümler.

ğ) Hizmet sunan personelin bilgilerini içerir liste ve muvafakat dilekçeleri.

(3) Protokolü imzalamaya Bakanlıkta Bakan, üniversitede rektör yetkilidir. İş birliğinin Bakanlığa bağlı sağlık tesisleri arasında yapılması durumunda protokol taslağı onaylanmak üzere Bakana sunulur. Bakan ve rektör bu fıkra kapsamındaki yetkilerini sınırlarını belirlemek kaydıyla astlarına devredebilir.

(4) İş birliği protokolü ve protokolde yapılan değişiklikler taraflarca 15 gün içinde EKİP üzerinden Bakanlığa, HealthTürkiye Portalı üzerinden ise Uluslararası Sağlık Hizmetleri Anonim Şirketine bildirilir.

(5) İş birliği protokolü en fazla üç yıllık süreyle imzalanır. Taraflar mücbir sebepler dışında en az bir ay önce bildirimde bulunmak kaydıyla protokolü feshedebilir. Bildirimde bulunulmaması durumunda protokolün yürürlük süresi aynı koşullarla bir yıl uzatılmış sayılır. Fesih ve protokolün yenilenmemesi hallerinde sürmekte olan tedavi ve diğer tıbbi işlemler iş birliği kapsamında tamamlanır.

(6) Hizmet alan kuruluş ile hizmet sunan personel arasında ayrıca bireysel sözleşme imzalanmaz.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Çalışma Esasları

Hizmet sunan personelin çalıştırılması

MADDE 7- (1) İş birliği kapsamında çalıştırılacak hizmet sunan personel, muvafakatları doğrultusunda iş birliği protokol ekinde yer alan liste ile belirlenir. Listede yer almayan tabip, diş tabibi ve tıpta ve diş hekimliğinde uzmanlar hizmet sunan personel olarak çalıştırılamaz.

(2) Hizmet sunan personel, birden fazla iş birliği protokolü kapsamında çalıştırılabilir.

(3) Bakanlığa bağlı sağlık tesisleri ile üniversite sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinde çalıştırılacaklar 1219 sayılı Kanunun 12 nci maddesinin ikinci ve üçüncü fıkraları ile ilgili kanunlardaki sınırlayıcı hükümlerden istisnadır.

(4) Hizmet sunan personel, hizmet sağlayan kuruluştaki eğitim, araştırma ve mesleki yükümlülüklerini aksatmaksızın yerine getirir. Yükümlülüklerini yerine getirmeyen personel, hizmet sağlayan kuruluşça iş birliği kapsamından çıkarılabilir. Bu durumda hizmet sağlayan kuruluş, hizmetin aksamadan sunulmasına yönelik gerekli tedbirleri alır.

(5) Hizmet sağlayan kuruluşun Bakanlık ve üniversiteler olması durumunda hizmet sunan personel hakkında ayrıca geçici görevlendirme işlemi yapılmaz. Ancak işlem bazında kadrosunun bulunduğu kuruluşa yazılı bildirimde bulunulur.

(6) Hizmet sunan personelin iş birliği kapsamında çalıştırılmadan önce sigortalı sayılmış olması ve hizmet sağlayan kuruluş bünyesinde çalışması zorunludur. Hizmet alan kuruluş işveren statüsünde bulunmaz ve hizmet alan kuruluş tarafından ayrıca sigortalılık bildirimi yapılmaz.

Çalışma ekibi

MADDE 8- (1) Hizmet sunan personel iş birliği kapsamında hizmet sağlayan kuruluşta çalışan sağlık personeli arasından hizmet sağlayan kuruluşun onayıyla çalışma ekibi oluşturabilir.

(2) Sağlık hizmet sunumu yönünden çalışma ekibinin sorumlusu hizmet sunan personeldir.

(3) Kadro ya da pozisyonu Bakanlığa bağlı sağlık tesisleri ile üniversitelerde bulunan sağlık personelinin çalışma ekibinde çalıştırılabilmesi için muvafakat vermeye Bakanlığa bağlı sağlık tesislerinde başhekim, üniversitelerde ise sağlık uygulama ve araştırma merkezi müdürü yetkilidir. Bu şekilde çalıştırılacakların çalıştıkları kuruluştaki görevlerini aksatmaksızın yerine getirmesi esastır.

(4) Çalışma ekibinde yer alacak personele ait bilgiler ve muvafakat dilekçeleri, sağlık hizmet sunumu öncesinde hizmet sunan personel tarafından hizmet alan kuruluşa bildirilir.

(5) Çalışma ekibinde yer alan sağlık personelinin yeterlilikleri, kamu hizmetlerinden yasaklılıkları ve çalıştıkları kurum ve kuruluşların muvafakatları hizmet alan kuruluş tarafından değerlendirilir. Uygun bulunan sağlık personeline ait bilgiler 15 gün içinde EKİP üzerinden Bakanlığa bildirilir. Uygun bulunmayan sağlık personeli çalışma ekibine dahil edilmez ve durum hizmet sunan personel ile hizmet sağlayan kuruluşa bildirilir.

(6) Çalışma ekibinde yer alan sağlık personelinin iş birliği kapsamında çalıştırılmadan önce sigortalı sayılmış olması ve muvafakat veren kurum ve kuruluş bünyesinde çalışması zorunludur. Hizmet alan kuruluş işveren statüsünde bulunmaz ve hizmet alan kuruluş tarafından ayrıca sigortalılık bildirimi yapılmaz.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Uluslararası Sağlık Hizmetlerine Başvuru,

Sağlık Hizmet Sunumunda Yetki ve Sorumluluk ve Denetim

Uluslararası sağlık hizmetlerine başvuru

MADDE 9- (1) Hasta, uluslararası sağlık hizmeti almak için hizmet alan kuruluşa, hizmet sunan personele veya hizmet alan kuruluşun anlaşma yaptığı bir veya birden fazla aracı kuruluştan birine doğrudan başvurabilir.

Sağlık hizmet sunumunda yetki ve sorumluluk

MADDE 10- (1) Teşhis ve tedavi işlemleri ile cerrahi veya invaziv girişim kapsamında yapılacak işlemler hizmet sunan personelin asli yetki ve sorumluluğunda yürütülür.

(2) Bu işlemlerin niteliği gereği ikincil özellikteki işlemleri ile cerrahi veya invaziv girişim sonrası takip, kontrol vizitesi, diğer bakım ve destek hizmetleri gibi takip niteliğindeki işlem ve uygulamalar hizmet sunan personel ile hizmet alan kuruluşun yetki ve sorumluluğundadır.

(3) Hizmet sunan personel, çalışma ekibinin fiil ve işlemlerinden sorumludur.

(4) Tıbbi işlem ve uygulamalara ilişkin aydınlatma yükümlülüğü hizmet sunan personel ve hizmet alan kuruluş tarafından yerine getirilir.

(5) Hizmet sunan personel tarafından 10/2/2022 tarihli ve 31746 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Uzaktan Sağlık Hizmetlerinin Sunumu Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak uzaktan sağlık hizmeti verilebilir.

Denetim

MADDE 11- (1) İş birliği kapsamında sunulan sağlık hizmetleri, hizmet alan kuruluşun gözetimi ve denetimi altında yürütülür.

(2) Hizmet sunan personel ile çalışma ekibinde yer alan sağlık personelinin kamu görevlisi olması durumunda personelin disiplinsizlik oluşturan fiilleri hizmet alan kuruluş tarafından hizmet sağlayan kuruluşa bildirilir.

(3) Tıbbi işlem ve uygulamaların tıp disiplininin genel esasları ile tıbbi deontolojiye aykırı olarak gerçekleştirilmesi durumunda aykırılıklar, 14/12/2012 tarihli ve 28497 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sağlık Meslekleri Kurulu Yönetmeliği hükümlerine göre gerekli işlemler yapılmak üzere il sağlık müdürlüğüne bildirilir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Mali Esaslar

Ücretlendirme

MADDE 12- (1) Uluslararası sağlık hizmeti ücretinin belirlenmesinde Bakanlıkça kamu sağlık hizmetlerinin fiyatlandırılması kapsamında ilan edilen tarife esas alınır.

(2) İlaç ve tıbbi malzemeler hizmet alan kuruluş tarafından sağlanır. Hizmet sağlayan kuruluş, hizmet sunan personel, hasta ve üçüncü kişiler tarafından ilaç ve tıbbi malzeme sağlanamaz ve sağlık hizmet sunumunda kullanılamaz.

(3) Sağlık hizmet sunumunda kullanılan basit tıbbi sarf malzemeleri dışında ilaç ve tıbbi malzeme bedelleri hizmet alan kuruluşun döner sermaye hesabına gelir kaydedilmek üzere hesaplanır. Bulunan tutar uluslararası sağlık hizmeti ücretinden düşülür.

(4) Bakanlıkça ilan edilen tarifede yer almayan sağlık hizmetleri hizmet alan kuruluş tarafından Bakanlığa bildirilir. Bakanlıkça uygun görülmesi durumunda öncelikli olarak tanımlama ve fiyatlandırma yapılarak hizmet alan kuruluşa bildirilir.

(5) Uluslararası sağlık hizmeti ücretinin belirli bir kısmı hizmet alan sağlık kuruluşu tarafından sağlık hizmet sunumu öncesinde ön ödeme olarak alınabilir. Hastanın herhangi bir sosyal güvencesi bulunmaması durumunda uluslararası sağlık hizmeti ücretinin en az %60’ı ön ödeme olarak alınır.

(6) Hesaplanan ücretin dışında tedavi planının uygulanması sırasında oluşan ve tedavi planının uygulanabilmesi için gerekli olan sağlık hizmeti, ilaç ve tıbbi malzeme giderleri ayrıca hesaplanır. Hesaplanan ücret farkı hasta, hizmet sağlayan kuruluş, hizmet sunan personel ve bulunması halinde aracı kuruluşa bildirilir.

(7) Ücret farkını ödemeyi kabul etmeyenlerin tedavileri sonlandırılır ve acil haller dışında sağlık hizmeti sunulmaz.

Ödeme

MADDE 13- (1) Hizmet alan kuruluş, bu Yönetmelik kapsamında hasta tarafından yapılan ödemeleri ayrı bir hesapta izler.

(2) Uluslararası sağlık hizmeti ücretinden basit tıbbi sarf malzemeleri dışında ilaç ve tıbbi malzeme bedelleri düşüldükten sonra kalan tutarın % 50’si, hizmet alan kuruluş tarafından ilgili mevzuatından doğan kesintiler yapılarak hizmet sağlayan kuruluşa havale edilir. Hizmet sağlayan kuruluş tarafından protokolde belirlenen oran uyarınca kuruluş payı ayrılır ve gelir kaydedilir. Kalan tutar ilgili mevzuatından doğan kesintiler yapılarak hizmet sunan personele ve bulunması durumunda çalışma ekibine ödenir. Hizmet alan kuruluş tarafından hizmet sunan personele ve çalışma ekibine ayrıca ödeme yapılmaz.

(3) Bakanlığa bağlı sağlık tesisleri ile üniversitelere yapılacak ödemeler kuruluşların döner sermaye hesaplarına havale edilir.

(4) Hizmet sağlayan kuruluşun Bakanlığa bağlı sağlık tesisi olması durumunda hizmet sunan personel ve çalışma ekibine yapılacak ödemeler, 4/1/1961 tarihli ve 209 sayılı Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları ile Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanunun 5 inci maddesinin onuncu fıkrasına tabi olarak hizmet sağlayan kuruluş tarafından yapılır. Bu gelir 209 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin üçüncü fıkrası kapsamına dahil edilmez.

(5) Uluslararası sağlık hizmeti ücretinden kalan tutar, hizmet alan kuruluşun döner sermaye hesabına gelir kaydedilir. Gelir kaydedilen tutarın %15’i, 209 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin onuncu fıkrası uyarınca uluslararası sağlık hizmetine katılan personele dağıtılacak tutara dahil edilir, kalan %85’lik kısmı ise 209 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin üçüncü fıkrası kapsamına dahil edilmez.

(6) Hizmet sağlayan kuruluşun üniversite olması durumunda hizmet sunan personel ve çalışma ekibine yapılacak ödemeler, 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 58 inci maddesinin (c) fıkrasının beşinci paragrafına tabi olarak hizmet sağlayan kuruluş tarafından yapılır.

ALTINCI BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Veri bildirimi

MADDE 14- (1) Uluslararası sağlık hizmet sunumuna ilişkin veriler hizmet alan kuruluş tarafından aylık olarak SİNA üzerinden Bakanlığa bildirilir.

İş sağlığı ve güvenliği hizmetleri

MADDE 15- (1) İş birliği kapsamında sunulan uluslararası sağlık hizmetlerine ilişkin iş sağlığı ve güvenliği hizmetleri hizmet alan kuruluş tarafından yürütülür.

Hüküm bulunmayan haller

MADDE 16- (1) Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde 26/4/2025 tarihli ve 32882 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Uluslararası Sağlık Turizmi ve Turistin Sağlığı Hakkında Yönetmelik hükümleri uygulanır.

Yürürlük

MADDE 17- (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 18- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Sağlık Bakanı yürütür.

YÜKSEK GÜVENLİKLİ ADLİ PSİKİYATRİ MERKEZLERİ HAKKINDA YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Başlangıç Hükümleri

Amaç

MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı, yüksek güvenlikli adli psikiyatri merkezlerinde sunulan sağlık hizmetleri ile bu merkezlerin çalışma usul ve esaslarını belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, Sağlık Bakanlığına bağlı ikinci ve üçüncü basamak sağlık tesisleri ile bu sağlık tesisleri bünyesindeki yüksek güvenlikli adli psikiyatri merkezlerini ve personelini kapsar.

(2) Bu Yönetmelik, tutuklu hükümlü adli psikiyatri servisinin iş ve işleyişine ilişkin hususları kapsamaz.

Dayanak

MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik; 7/5/1987 tarihli ve 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanununun 9 uncu maddesinin (c) bendine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Adli psikiyatrik sağlık raporu: Adli psikiyatrik hizmetler kapsamında ve adli merciler tarafından talep edilen konularda, ruh sağlığı ve hastalıkları uzmanlarınca tek hekim veya sağlık kurulu raporu şeklinde düzenlenen raporu,

b) Bakanlık: Sağlık Bakanlığını,

c) Hasta: Merkeze adli mercilerce sevk edilmiş, tedavi ve rehabilitasyon kapsamında sağlık hizmeti alan veya adli psikiyatrik değerlendirme ve raporlama hizmeti kapsamında ayaktan ya da yatırılarak değerlendirilen ve sağlık hizmeti alan kişiyi,

ç) Merkez: Bu Yönetmelik kapsamında polikliniklerde ayaktan ve servislerde yatırılarak adli psikiyatrik sağlık hizmetlerinin sunulduğu; fiziki, idari ve işlevsel yapılanması bulunan; erişkin ile çocuk ve ergen hastalara hizmet veren yüksek güvenlikli adli psikiyatri merkezini,

d) Multidisipliner ekip: Merkezlerde sağlık hizmeti alan hastaların izlem ve tedavisinde görev alan ruh sağlığı ve hastalıkları uzmanı, çocuk ve ergen ruh sağlığı ve hastalıkları uzmanı, klinik psikolog veya psikolog, hemşire, çocuk gelişimcisi, sosyal çalışmacı/sosyal hizmet uzmanı, ergoterapist, klinik destek elemanı, güvenlik personeli ve sağlık hizmetlerinde görev alan diğer çalışanlardan oluşan ekip yapısını,

e) Tutuklu hükümlü adli psikiyatri servisi (THAP): Psikiyatrik rahatsızlığı nedeniyle yatarak tedavisine karar verilen tutuklu/hükümlülerin tedavi, rehabilitasyon, adli psikiyatrik değerlendirme ve raporlama süreçlerinin yürütüldüğü; iç güvenliğinin infaz ve koruma memuru, dış güvenliğinin ise jandarma personeli tarafından sağlandığı servisi,

f) Yüksek güvenlik: Hasta, çalışan ve toplum güvenliğini sağlamak amacıyla; fiziksel yapı, personel sayısı ve organizasyonu, klinik içi kurallar ile teknolojik sistemlerle desteklenen fiziksel, prosedürel ve ilişkisel güvenlik tedbirlerinin en üst düzeyde uygulandığı; ruhsal bozukluğu olan bireylerde, tedavi ve gözlem süresi boyunca klinik içinde kendisine veya çevresine yönelik tehlikeliliğin sistematik ve düzenli biçimde değerlendirildiği ve yönetildiği; hastanın kurumdan izinsiz ayrılmasını önleyici tedbirleri içeren özel nitelikli sağlık hizmeti düzeyini,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Merkezlerin Açılması

Merkezlerin açılması

MADDE 5- (1) Merkezler, Bakanlığa bağlı ikinci ve üçüncü basamak sağlık tesislerinde açılabilir.

(2) Merkezlerin açılacağı sağlık tesisleri ve hizmet sunacağı iller, Bakanlık tarafından nüfus yapısı ve epidemiyolojik özellikler dikkate alınarak belirlenir.

(3) Merkezler, 20/9/2019 tarihli ve 30894 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kamu Sağlık Tesisleri Ruhsatlandırma Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak ruhsatlandırılır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Fiziki Standart ve Malzeme Standardı

Fiziki standart

MADDE 6- (1) Merkezler, Kamu Sağlık Tesisleri Ruhsatlandırma Yönetmeliğinin EK-1 ve EK-2’sinde belirlenen psikiyatri servisi fiziki şartlarına ek olarak aşağıda sayılan kriterlere sahiptir:

a) Merkezlerde kadın, erkek, çocuk ve ergen hastalar ayrı servislerde takip ve tedavi edilir. Servis planlaması, ihtiyaçlar doğrultusunda yapılır.

b) Merkezde yatan hastaların kullanım alanlarındaki (servis odaları, sosyal alanlar, ortak kullanım alanları) mobilya ve teçhizat, hastaların kendilerine veya başkalarına zarar vermesini önleyecek şekilde tasarlanır. Köşeleri yuvarlatılmış, sabitlenmiş ve dayanıklı ahşap malzemeden imal edilmiş mobilyalar kullanılır. Servis odalarında kişisel kullanım için sabitlenmiş masa ve dolap bulundurulur.

c) Servis odalarının kapılarında merkezi kilit sistemi bulunur. Kapılar, içeriden açılamayacak şekilde ve personel kartlarıyla ya da merkezi komutla açılabilecek özellikte tasarlanır. Kapılar üzerinde odanın içini görmeyi sağlayan ancak mahremiyeti ihlal etmeyecek boyutta kırılmaz camdan pencere bulunur.

ç) Servis odaları tek kişilik olarak düzenlenir. Her odada hasta kullanımına uygun tuvalet ve banyo yer alır. Tuvalet ve banyolarda hastanın kendine zarar vermesini önleyici malzemeler kullanılır. Servis odalarında uyarıcı olmayan renkler tercih edilir.

d) Odalarda bulunan elektrik prizleri ve düğmeleri için güvenlik tedbiri alınır. Aydınlatma ampulleri hastaların ulaşamayacağı ve müdahale edemeyeceği biçimde tasarlanır. Tavan yüzeyleri tek parça olup tavan teçhizatı gizli ve emniyetli şekilde yerleştirilir.

e) Odalarda yeterli doğal ışık sağlayan pencereler bulunur. Pencere çerçeveleri darbelere dayanıklı malzemeden, camlar ise kırılmaz özelliğe sahip olanlardan seçilir. Pencereler havalandırmaya imkân verecek şekilde tasarlanır.

f) Hemşire bankoları, mümkün olduğunca servisin tamamının gözlemlenmesine imkân verecek şekilde konumlandırılır ve sağlık hizmet sunumu kapsamında servis kamera görüntüsünün hemşire tarafından izlenmesine imkan sağlayan teknik düzenleme yapılır.

g) Her serviste, yakın gözlem gerektiren hastalar için hemşire bankosuna yakın konumlandırılmış en az bir adet psikiyatrik yakın gözlem odası bulunur. Odada kamera, hasta yatağı, merkezi gaz sistemi veya seyyar oksijen tüpü yer alır.

ğ) Her serviste kendisine ya da çevresine ciddi zarar verme riski nedeniyle fiziksel ya da farmakolojik kısıtlama gereken hastalar için kullanılmak üzere en az bir adet kısıtlama odası bulunur. Bu odada yere sabitlenmiş bir kısıtlama yatağı ve fiziksel kısıtlama malzemesi olur. Kısıtlama odasının kapısında, kapıyı açmadan hastaları görmeyi sağlayacak kırılmaz camdan yapılmış bir pencere olur. Bu pencerelerin boyutları mahremiyeti bozmayacak ve hastanın gözlemlenmesi için yeterli genişlikte yapılır. Odalarda kör alan kalmadan odanın tamamını izlemeyi sağlayan en az bir güvenlik kamerası bulunur ve kamera görüntüsünün hemşire ve güvenlik görevlileri tarafından izlenebilmesi için fiziki düzenleme yapılır.

h) Her serviste en az bir adet gözetimli ayırma odası bulunur. Odanın zemin, kapı ve duvarları hastaların kendisine zarar vermesini engelleyecek yumuşak, yanmaz ve su geçirmez bir malzeme ile kaplanır. Odanın kapısında, kapıyı açmadan hastaları görmeyi sağlayacak kırılmaz camdan yapılmış bir pencere bulunur. Bu pencerelerin boyutları mahremiyeti bozmayacak ve hastanın gözlemlenmesi için yeterli genişlikte yapılır. Odalarda kör alan kalmadan odanın tamamını izlemeyi sağlayan en az bir güvenlik kamerası bulunur ve kamera görüntüsünün hemşire ve güvenlik görevlileri tarafından izlenebilmesi için fiziki düzenleme yapılır.

ı) Her serviste oda sayısı ile orantılı olarak grup terapi odası/toplantı odası bulunur. Bu odalarda yeterli sayıda masa, sandalye ve yazı tahtası gibi ekipmanlar yer alır.

i) Her serviste yemek dağıtımına uygun ve kişilerin bir arada yemek yiyebileceği bir alan oluşturulur.

j) Her serviste hastaların dinlenebileceği, televizyon izleyebileceği ve sosyal etkileşimde bulunabileceği ve gün içinde kullanabileceği bir alan düzenlenir.

k) Merkezde, yeterli kitap ve çalışma masasının bulunduğu bir kütüphane bulunur. Çocuk-ergen servisleri içinde ayrıca yaşa uygun kitaplar içeren bir kütüphane ve eğitim hizmeti için bir derslik planlanır.

l) Merkezde ve bahçesinde spor aletlerinin olduğu spor alanları oluşturulur. Spor alanındaki malzemeler hastaların kendilerine ya da başkalarına zarar vermesini engelleyecek malzemeden seçilir ve mümkün olan malzemeler yere sabitlenir.

m) Her serviste bir adet olmak üzere, diğer servislerdeki hastalarla temas olmayacak şekilde konumlandırılmış iç bahçeler planlanır. Bu bahçelerde hastaların gündüz saatlerinde kontrollü olarak vakit geçirmesine imkân tanınır. Bahçelerde sabitlenmiş bank, kamelya gibi oturma alanları ile bitki, çiçek ve benzeri ekim faaliyetlerine uygun bölümler bulunur.

n) Rehabilitasyon hizmetleri için resim, ahşap, mutfak gibi çeşitli alanlara yönelik atölyeler oluşturulur.

o) Her serviste, fiziksel engelli hastaların ihtiyaçlarına uygun olarak ilgili mevzuat hükümlerine uygun en az bir adet engelli hasta odası tesis edilir.

ö) Ortak kullanım alanları çocuk-ergenler ve erişkinler için ayrı ayrı düzenlenir. Fiziksel olarak ayrım yapılamayan durumlarda farklı zaman dilimlerinde kullanım sağlanır.

p) Katlardan yangın merdivenlerine geçişlerde kontrolsüz çıkışları önlemek amacıyla gerekli tedbirler alınır.

r) Her serviste en az bir hekim odası, bir hemşire odası, bir psikolog odası, bir sosyal çalışmacı/sosyal hizmet uzmanı odası, bir muayene odası ve bir ziyaretçi görüşme odası bulunur. Ayrıca merkezde toplantı odaları, eğitim salonları ve diğer kullanım amaçları için yeterli sayıda ve büyüklükte odalar bulundurulur.

s) Servis alanı dışında konumlandırılmış bir elektrokonvülsif tedavi (EKT) ünitesi bulunur. EKT ünitesi, hazırlık, uygulama ve derlenme odaları olmak üzere üç ayrı alandan oluşur. Merkezi gaz donanımı veya oksijen tüpleri yer alır. Ünitenin özellikleri ve uygulama, ilgili mevzuata göre yapılandırılır.

ş) Ayaktan izlem gereken yetişkin ve çocuk-ergen hastaların takibi için birbirleriyle karşılaşmayacakları ve yeteri kadar ikinci kaçış kapılı poliklinik odaları bulunur. Çocuk-ergen polikliniklerinde günlük atölye veya aynalı oyun izlem odaları bulunur.

t) Merkez binasının girişinde güvenlik alanı oluşturulur. Tüm hastalar, ziyaretçiler ve personel bu alandan geçerek giriş-çıkış yapar. Güvenlik alanında metal dedektörü ve x-ray cihazı bulunur.

u) Yataklı servislerde ve polikliniklerde, hasta ve çalışan güvenliğini sağlamak amacıyla güvenlik personeline acil uyarı sistemi üzerinden sinyal gönderimini sağlayan panik butonu yerleştirilir.

ü) Merkezin iç ve dış güvenliği; ortak alanlar, psikiyatrik yakın gözlem odaları ile kısıtlama ve gözetimli ayırma odaları, rehabilitasyon odaları, iç bahçeler, ziyaret ve sigara odaları gibi bölümler dâhil olmak üzere kamera sistemiyle sağlanır. Kamera görüntüleri güvenlik görevlilerince izlenir.

v) Tüm alanlarda, kişilerin yalnızca yetkileri dâhilinde hareket edebilmesini sağlayacak fiziki ve teknik güvenlik tedbirleri alınır.

y) Bahçe duvarı, üzerine tırmanmayı önleyecek şekilde ve en az beş metre yükseklikte yapılır. Duvar üzerine tel örgü yapılabilir.

z) Bina ve bahçe çevresindeki tüm hareketleri görebilmek için yeterli dış aydınlatma sağlanır.

aa) Tüm camlar kırılmaz cam olarak yapılır, ayrıca dış alana açılan tüm pencereler alarm sistemleri ile izlenir.

(2) Merkezin bulunduğu yerleşke içindeki tüm fiziki alanlar ve araç-gereç yalnızca merkezde sunulan hizmetler kapsamında kullanılmak üzere özgülenir ve bu alanlar başka bir amaçla veya başka bir klinik/birim tarafından kullanılamaz.

(3) Tutuklu hükümlü adli psikiyatri servisinin merkez binasından ayrı bir binada konuşlandırılması esastır. Tutuklu hükümlü adli psikiyatri servisinin merkezle aynı binada konuşlandırılması durumunda ise giriş ve çıkışların ayrılması, birbirleriyle fiziki bağlantı hariç hiçbir ortak alanın olmaması ve birbirine geçişi engelleyecek mekânsal düzenlemeler yapılması sağlanır. Alt-üst kat olarak konuşlandırıldığı takdirde katlar arası teması engelleyecek gerekli düzenlemeler yapılır.

Malzeme standardı

MADDE 7- (1) Merkezlerde Ek-1’de yer alan tıbbi cihaz ve malzeme ile araç ve gereçler bulundurulur.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Personel Standardı

Personel standardı

MADDE 8- (1) Merkezlerde aşağıda sayılan personel bulunur:

a) Sorumlu hekim.

b) Ruh sağlığı ve hastalıkları uzmanı.

c) Çocuk ve ergen ruh sağlığı ve hastalıkları uzmanı.

ç) Hemşire.

d) Klinik psikolog veya psikolog.

e) Çocuk gelişimcisi.

f) Sosyal çalışmacı veya sosyal hizmet uzmanı.

g) Ergoterapist.

ğ) Usta öğretici.

h) Eczacı.

ı) Tıbbi sekreter.

i) Klinik destek elemanı.

j) Güvenlik görevlisi.

(2) Her yirmi yatak için en az bir ruh sağlığı ve hastalıkları uzmanı, her on yataklı çocuk ve ergen servisi için en az bir çocuk ve ergen ruh sağlığı ve hastalıkları uzmanı, her on yataklı servis için en az sekiz hemşire ve on bir ve üzeri yataklı servisler için en az on hemşire görevlendirilir. Ayrıca yeterli sayıda diğer meslek mensubu görevlendirilir. Hizmetin sürekliliğinin sağlanması amacıyla görevlendirmeler, zorunlu durumlar dışında en az altı ay süreyle yapılır.

(3) Sağlık tesisi başhekimi, merkez faaliyetlerinin yürütülmesi için ihtiyaç duyulan ve birinci fıkrada sayılmayan idari ve teknik diğer personeli merkezde çalışmak üzere görevlendirebilir.

(4) Merkezde görevlendirilen sağlık meslek mensupları ile sağlık hizmetlerinde çalışan diğer meslek mensupları, 22/5/2014 tarihli ve 29007 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sağlık Meslek Mensupları ile Sağlık Hizmetlerinde Çalışan Diğer Meslek Mensuplarının İş ve Görev Tanımlarına Dair Yönetmelikte düzenlenen iş ve görevler ile bu Yönetmelikte verilen görevleri yerine getirir.

(5) Merkezde görevlendirilen hemşireler, dördüncü fıkrada verilen görevlerin yanı sıra 8/3/2010 tarihli ve 27515 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hemşirelik Yönetmeliği ile ruh sağlığı ve hastalıkları hemşirelerine verilen görev, yetki ve sorumlulukları da yerine getirir.

(6) Merkez personelinin ikincil nitelikteki iş ve görev tanımları Bakanlıkça belirlenir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Hizmet Standardı

Merkez hizmetleri

MADDE 9- (1) Merkez hizmetleri; hastaların tanı, tedavi, rehabilitasyon ve izlem süreçlerini kapsar. Hizmetlerin sunumu, güncel bilimsel standartlar ve ilgili mevzuat çerçevesinde planlanır ve yürütülür.

(2) Merkez hizmetlerinin organizasyonu, hasta güvenliği, kalite ve etkinlik ilkeleri doğrultusunda sağlanır.

Hizmetin kapsamı

MADDE 10- (1) Merkezde, yetkili mercilerce verilen işler kapsamında aşağıda sayılan faaliyetler yürütülür:

a) 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 74 üncü maddesine göre gözlem altına alınma gerekliliğinin ayaktan adli psikiyatrik değerlendirilmesi ve raporlama hizmetleri ile gözlem gerekenlerin yatırılarak gözlemlerinin yapılması.

b) 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 31 inci, 32 nci, 33 üncü ve 34 üncü maddelerine göre ceza sorumluluğunu kaldıran veya azaltan nedenlerin varlığının ayaktan ya da yatırılarak adli psikiyatrik değerlendirilmesi ve raporlama hizmetleri.

c) Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 104 üncü maddesinin on altıncı fıkrasına göre Cumhurbaşkanınca verilen, cezanın hafifletilmesi veya kaldırılması kararına esas ayaktan ya da yatırılarak adli psikiyatrik değerlendirme ve raporlama hizmetleri.

ç) 13/12/2004 tarihli ve 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 16 ncı maddesinin birinci ve altıncı fıkraları, 18 inci maddesi ve 105/A maddesine göre haklarında sağlık raporu istenenlerin ayaktan ya da yatırılarak adli psikiyatrik değerlendirilmesi ve raporlama hizmetleri.

d) 5237 sayılı Kanunun 31 inci maddesinin ikinci fıkrası ve 3/7/2005 tarihli ve 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanununun 11 inci ve 12 nci maddeleri ile 24/12/2006 tarihli ve 26386 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çocuk Koruma Kanununa Göre Verilen Koruyucu ve Destekleyici Tedbir Kararlarının Uygulanması Hakkında Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin beşinci fıkrasına göre verilen suça sürüklenen çocuk ve ergenlerin koruma ve tedavi hizmetleri.

e) 5237 sayılı Kanunun 57 nci maddesinin yedinci fıkrası haricindeki diğer fıkraları kapsamındaki kişilerin koruma ve tedavi ile ayaktan tıbbi kontrol ve takipleri.

f) 5275 sayılı Kanunun 16 ncı maddesinin birinci fıkrasına göre cezasının infazı geriye bırakılarak koruma ve tedavisinin yapılması istenen kişilerin koruma ve tedavi hizmetleri.

g) Açık ceza infaz kurumlarından gönderilen kişilerin ayaktan ya da yatarak adli psikiyatrik değerlendirme ve raporlama hizmetleri ile kapalı ceza infaz kurumlarından gönderilen kişilerin ayaktan adli psikiyatrik değerlendirme ve raporlama hizmetleri.

ğ) Adli psikiyatrik değerlendirme ve raporlama ve tedavi hizmetleri sırasında istenen diğer psikiyatrik değerlendirme ve idari rapor düzenleme hizmetleri.

(2) Birinci fıkra kapsamında düzenlenecek adli psikiyatrik değerlendirme raporları, ilgili mevzuatında belirlendiği şekilde ve merkez bünyesinde hazırlanır.

Merkeze başvuru ve hasta kabulü

MADDE 11- (1) Merkezlere yalnızca ilgili mevzuat çerçevesinde yargı mercileri, kolluk kuvvetleri ve ceza infaz kurumlarının resmî yazıları doğrultusunda başvuru yapılabilir.

(2) Adli psikiyatrik değerlendirme ve raporlama hizmeti amacıyla polikliniklere 10 uncu maddede yer alan mevzuat kapsamında;

a) Gözlem altına alınma gerekliliği konusunda hakkında uzman hekim raporu istenen kişiler ve hakim kararı ile gözleminin yapılması istenen kişiler,

b) Ceza sorumluluğunun değerlendirilmesi istenen kişiler,

c) Cumhurbaşkanınca verilen cezanın hafifletilmesi veya kaldırılması kararına esas sağlık raporu istenen kişiler,

ç) Akıl hastalığı nedeni ile hapis cezasının infazının ertelenmesi kararına esas hakkında sağlık raporu istenen kişiler,

d) Denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezanın infazı kararına esas haklarında sağlık raporu istenen kişiler,

e) Ruhsal rahatsızlığı nedeniyle hapis cezasının infazının rehabilitasyon türü ceza infaz kurumunda infazı konusunda hakkında sağlık raporu istenen kişiler,

başvurur.

(3) 10 uncu maddede yer alan mevzuat kapsamında verilen adli psikiyatrik değerlendirme ve raporlama hizmetlerinde hasta kabulü aşağıdaki şekilde yapılır:

a) Acil yatışı gerekmeyen ve ayaktan tıbbi incelemeleri yapılabilecek olanların incelemeleri tamamlandığında ilgili mevzuata uygun şekilde düzenlenen sağlık raporu ilgili adli mercie gönderilir.

b) Acil yatışı gerekmeyen ancak yatırılarak gözlemine gerek görülen kişiler, mahkeme kararı ile yatırılır. Mahkeme kararı bulunmayan durumlarda, kişi rıza gösteriyorsa istemli gözlem süreci başlatılır. Kişinin rıza göstermemesi durumunda ilgili merciden gerekli karar veya izin alındıktan sonra kişi yatırılır. İnceleme tamamlandığında sağlık raporu, ilgili mevzuata uygun şekilde düzenlenerek adli mercie gönderilir.

c) Acil yatış gerektiren durumlarda hasta servise yatırılır, ilgili mevzuata uygun olarak tetkik ve tedavilerine başlanır. Ayrıca zorunlu tedavi için koruma amacıyla özgürlüğün kısıtlanması açısından mevzuata uygun şekilde bildirimi yapılır. İncelemeleri tamamlandığında ilgili mevzuata uygun şekilde düzenlenen rapor ilgili adli mercie gönderilir.

(4) Tedavi hizmeti amacıyla polikliniklere 10 uncu maddede yer alan mevzuat kapsamında;

a) Hakkında çocuklara özgü güvenlik tedbiri kararı verilen ve koruma ve tedavi altına alınması istenilen çocuk ve ergenlerin,

b) Ceza sorumluluğu olmayan ve hakkında akıl hastalarına özgü güvenlik tedbiri olarak koruma ve tedavisi istenilen kişilerin,

c) Ceza sorumluluğu azalmış olan ve hakkında akıl hastalarına özgü güvenlik tedbiri olarak koruma ve tedavisi istenilen kişilerin,

ç) Tıbbi kontrol ve takip amacıyla gönderilen kişilerin,

d) Tıbbi kontrol ve takipte akıl hastalığı nedeniyle toplum açısından tehlikeliliği arttığından koruma ve tedavisi istenilen kişilerin,

e) Cezasının infazının ertelenmesi dolayısıyla koruma ve tedavisinin yapılması istenen kişilerin,

başvuruları kabul edilir.

(5) Tedavi hizmetlerinde hasta kabulü aşağıdaki şekilde yapılır:

a) Hakkında çocuklara özgü güvenlik tedbiri kararı verilen ve koruma ve tedavi altına alınması istenilen çocuk ve ergenler, çocuk ve ergen servislerine yatırılır. Çocuk ve ergenler, merkezde çocuk ve ergen servisi bulunmuyor ise çocuk ve ergen servisi bulunan en yakın merkeze sevk edilir.

b) 5237 sayılı Kanunun 57 nci maddesinin birinci ve beşinci fıkraları uyarınca koruma ve tedavi amacıyla gönderilen kişiler ilgili servise yatırılır. Yatırılarak tedavi edilmeleri sonucunda toplum açısından tehlikeliliği azalmış kişiler hakkında sağlık raporu düzenlenir ve ilgili adli mercie gönderilir.

c) 5237 sayılı Kanunun 57 nci maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkraları uyarınca tıbbi kontrol ve takip amacıyla gönderilen kişilerin tehlikelilik düzeyinde azalma devam ediyorsa bu durumu belirten sağlık raporu düzenlenir ve ilgili adli mercie gönderilir. Hastalık nüksetmiş ve tehlikelilik artmış ise hasta servise yatırılır ve hakkında 5237 sayılı Kanunun 57 nci maddesinin beşinci fıkrası uyarınca yeniden koruma ve tedavi altına alınması gerektiğini belirten sağlık raporu düzenlenerek ilgili adli mercie gönderilir. Yatırılarak tedavi edilmeleri sonucunda toplum açısından tehlikeliliği azalmış kişiler hakkında sağlık raporu düzenlenir ve ilgili adli mercie gönderilir.

(6) Kapalı ceza infaz kurumundan sevk edilen tutuklu ve hükümlülerden psikiyatrik bozukluğu olan hastaların yatarak gözlem, takip ve tedavileri gerekmesi halinde tutuklu-hükümlü adli psikiyatri servisine yatırılır. Sağlık tesisinde tutuklu hükümlü adli psikiyatri servisi bulunmuyor ise bulunan en yakın sağlık tesisine sevk edilir. Açık ceza infaz kurumundan gönderilen kişilerin yatırılarak tedavisi gerektiğinde hastalığının durumuna göre birimde ilgili servise yatırılır. Ceza infaz kurumundan gönderilen kişilere yönelik tıbbi hizmetler ilgili protokol kapsamında yapılır.

(7) Poliklinik çalışma saatleri dışında adli merciler tarafından düzenlenmiş yazılarla acil servise başvuran kişiler, nöbetçi ruh sağlığı ve hastalıkları uzmanı tarafından değerlendirilir. Yapılan psikiyatrik muayene sonucunda acil psikiyatrik tedavi gerektiren ve 10 uncu maddede belirtilen kapsama giren hastaların merkeze yatışı yapılır. Merkezde boş yatak bulunmaması hâlinde hasta, hastane işleyişine uygun şekilde başka bir sağlık kuruluşuna sevk edilir. Acil psikiyatrik tedavi gerektirmemesi durumunda poliklinik çalışma saatleri içinde merkeze başvurusu önerilir.

Sağlık kurulunun oluşturulması ve işleyişi

MADDE 12- (1) Sağlık kurulları, 10/9/1982 tarihli ve 8/5319 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği uyarınca başhekimlik tarafından oluşturulur. Kurullar, ruh sağlığı ve hastalıkları uzmanlarından oluşur. Erişkin ruh sağlığı ve hastalıkları sağlık kurulu üç erişkin ruh sağlığı ve hastalıkları uzmanından, çocuk ve ergen ruh sağlığı ve hastalıkları sağlık kurulu üç çocuk ve ergen ruh sağlığı ve hastalıkları uzmanından oluşturulur.

(2) Kurul başkanlığını başhekim yapar. Başhekimin kurula katılamaması halinde, kurul başkanlığını merkez sorumlu hekimi veya başhekimin görevlendireceği bir üye yapar.

(3) Çocukluk dönemine ilişkin psikiyatrik değerlendirme talep edilen kişilerde, adli psikiyatrik değerlendirme ve raporlama hizmeti verildiği tarihte kişi ergin ise kurul tarafından çocuk ve ergen ruh sağlığı ve hastalıkları uzmanının bilgisine başvurur.

(4) Merkezde adli psikiyatrik sağlık kurulu raporları Bakanlığın sağlık raporlarına ilişkin düzenlemelerine uygun şekilde e-rapor olarak düzenlenir. Adli psikiyatrik sağlık kurulu raporları Bakanlıkça belirlenen durum bildirir sağlık kurulu raporu formatına uygun olarak düzenlenir. Rapor yalnızca bilimsel ve teknik değerlendirmelere dayandırılır, hukuki nitelendirme ve yorumlara yer verilmez.

(5) Kurul, hasta dosyalarını ve ilgili tıbbi verileri ayrıntılı şekilde inceleyerek karar verir. Kararlar oy çokluğu ile alınır. Kararın oybirliği veya oy çokluğuyla verildiği raporların karar bölümüne mutlaka yazılır. Kişiye verilecek veya ilgili kuruma gönderilecek rapor nüshaları, kurula katılan bütün üyeler tarafından muhalefet nedeni yazılmadan imzalanır. Karara muhalefet edenler ve muhalefet nedenleri e-rapor sisteminde veya sağlık tesisinde kayıt altına alınır ve ilgili adli mercie gönderilir. Oyların eşitliği halinde kurul başkanının kullandığı oy yönünde çoğunluk sağlanır.

(6) Kurul kararları ve raporlar, hasta gizliliği ve mahremiyetine azami özen gösterilerek elektronik veya yazılı ortamda güvenli biçimde kayıt altına alınır ve saklanır.

(7) Kurul üyeleri görevlerini mevzuata, bilimsel ilkelere ve mesleki etik kurallara uygun şekilde yerine getirmekle yükümlüdür.

Hasta hakları ve hasta mahremiyeti

MADDE 13- (1) Hasta hakları ve hasta mahremiyetine ilişkin olarak 1/8/1998 tarihli ve 23420 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hasta Hakları Yönetmeliği hükümleri uygulanır.

(2) Merkeze refakatçi kabul edilmez.

(3) Hastaların, düzenli olarak belirli zaman aralıklarında ziyaretçi görüşmesi ve telefon görüşmesi yapabilmesi sağlanır.

(4) Ziyaretçi olarak ya da telefon görüşmesi için yalnızca kişinin bakım vereni, eşi, çocukları, vasisi, yasal temsilcisi ile üçüncü dereceye kadar kan ve kayın hısımları ile hekimin uygun gördüğü kişiler kabul edilir.

(5) Ziyaret saatleri, süreleri ve telefon görüşmeleri ile ilgili kurallar açık ve erişilebilir şekilde merkez tarafından belirlenir.

(6) Telefon görüşmeleri ve ziyaretçi kabulüne yönelik kısıtlamalar, yalnızca bireyin kendine ya da başkalarına zarar verme riski, tedavi sürecinin bütünlüğünü tehlikeye atma olasılığı veya klinik ortamın güvenliğini bozabilecek davranışların varlığı gibi meşru tıbbi gerekçelere dayanır.

Riskli durumlar, müdahale ve kısıtlama esasları

MADDE 14- (1) Merkez içinde hastanın kendine veya başkalarına zarar verme riski taşıdığı durumlar erken tespit edilerek müdahale ve yönetim süreçleri bilimsel esaslara uygun şekilde yürütülür.

(2) Müdahale planları, hastanın güvenliği ve insan haklarına saygı çerçevesinde en az kısıtlama prensibi gözetilerek hazırlanır ve uygulanır.

(3) Fiziksel, kimyasal veya diğer kısıtlayıcı önlemler yalnızca zorunlu hallerde, süresi ve yöntemi açıkça belirlenerek ve hekim kararı ile tıbbi gerekliliklere uygun şekilde gerçekleştirilir.

(4) Müdahale ve kısıtlama uygulamaları titizlikle kayıt altına alınır, düzenli olarak değerlendirilir ve gerektiğinde güncellenir.

(5) Hastanın iyileşme süreci ve risk durumundaki değişiklikler düzenli takip edilerek kısıtlama uygulamalarının gerekliliği belirli aralıklarla gözden geçirilir.

(6) Müdahale süreçlerinde multidisipliner ekip iş birliği ve etik ilkeler esas alınır; hastanın hakları korunur ve bilgilendirilmesi sağlanır.

Güvenlik uygulamaları

MADDE 15- (1) Merkezde sunulan hizmetler, hasta, personel ve toplum güvenliğini esas alan bir yapı içerisinde yürütülür. Fiziksel alan düzenlemeleri, izleme sistemleri, işleyiş prosedürleri ve insan kaynağı planlaması güvenlik risklerini en aza indirecek şekilde yapılandırılır.

(2) Güvenlik hizmetleri ve faaliyetleri, güvenlik görevlilerinin görev ve sorumlulukları doğrultusunda ve sağlık hizmeti sunum standartları ve klinik iç protokollerine göre uygulanır. Giriş-çıkış denetimi, arama uygulamaları, riskli durumlara müdahale ve kriz yönetimi faaliyetleri yürütülür.

(3) Güvenlik uygulamaları, hastanın risk düzeyiyle orantılı olacak şekilde planlanır ve uygulanır. Bu önlemler, sağlık hizmetlerinin insan onuruna uygun biçimde sunulmasını engellemeyecek şekilde düzenlenir; hasta haklarına, mahremiyete ve asgari kısıtlama ilkesine riayet edilir. Hastanın güvenliği, merkezin düzeni ve diğer kişilerin güvenliği arasında makul bir denge gözetilir. Kısıtlama uygulamaları, yalnızca tıbbi gerekçelere dayanılarak sağlık personelinin yönlendirmesi ile başlatılır, sürdürülür ve tıbbi gereklilik ortadan kalktığında derhal sonlandırılır.

(4) Klinik güvenliğine ilişkin detaylı uygulamalar ve müdahale usulleri Bakanlıkça belirlenir.

Hasta transferi ve klinik dışı işlemler

MADDE 16- (1) Hastaların tıbbi işlemler, tedavi veya hastaneden çıkış dışında merkezden ayrılmaları veya başka bir merkeze transfer edilmeleri yalnızca yetkili Cumhuriyet başsavcılığı veya hakim kararı ile mümkündür.

(2) Ana, baba, eş, kardeş veya çocuğunun ölümü ya da bu yakınlardan birinin yaşamsal tehlike oluşturan ağır hastalığı ile deprem, su baskını, yangın gibi doğal afetler nedeniyle zarara uğradığının belgelendirilmesi veya kişinin katılacağı bir sınav ya da kamu kurumunda yürütmesi gereken resmî işin bildirilmesi hâlinde, sorumlu hekimin tıbbi değerlendirmesi ve gerekçeli görüşü doğrultusunda mazeret izni talebi adli yargı mercilerine iletilir; Cumhuriyet başsavcılığı veya hakim tarafından uygun görülmesi hâlinde işlem gerçekleştirilir.

(3) Hastanın tanı, tetkik veya tedavi amacıyla hastane içinde yer alan başka bir sağlık birimine gönderilmesi gerektiğinde, hastaya sağlık personeli ve güvenlik personeli eşlik eder ve transfer işlemleri güvenlik, mahremiyet ve tıbbi gereklilikler gözetilerek gerçekleştirilir.

(4) Hasta nakline ilişkin iş ve işlemler, ilgili sağlık tesisince oluşturulacak yazılı prosedürlere uygun şekilde yürütülür.

Merkezden çıkış

MADDE 17- (1) 5271 sayılı Kanunun 74 üncü maddesi kapsamında ceza sorumluluğunun değerlendirilmesi amacıyla yatırılarak gözlemi yapılan kişilerin hastaneden çıkış işlemleri, haklarında zorunlu tedavi kararı bulunmaması halinde sağlık kurulu raporunun tamamlanmasıyla gerçekleştirilir.

(2) Zorunlu tedavi için koruma amacıyla özgürlüğün kısıtlanması kararı bulunan hastalarda tedavi sonucunda ruhsal hastalıklarında klinik iyileşme sağlanması yönünde tıbbi kanaat oluştuğunda hastaneden çıkış planlanır. Mahkeme kararı ile durumu elverdiğinde hastaneden çıkarılmasına karar verilmişse hasta bu karara uygun olarak hastaneden çıkarılır. Hastaneden çıkarılmasına dair bir ek karar aldırılması talep edilmiş ise hastanın hastaneden çıkarılmasının talep edildiği sağlık kurulu raporu düzenlenir ve ilgili mahkemeden hastaneden çıkış kararının gelmesini takiben çıkış işlemi tamamlanır.

(3) 5237 sayılı Kanunun 32 nci maddesi ve 57 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca koruma ve tedavisi sürdürülen, psikiyatrik hastalığına bağlı toplum açısından tehlikeliliğinin ortadan kalktığı ya da önemli ölçüde azaldığı yönünde tıbbi kanaat oluşan ve yatırılarak koruma ve tedavisi tamamlanan kişi hakkında 5237 sayılı Kanunun 57 nci maddesinin ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları uyarınca hastaneden çıkarılmasına ilişkin sağlık kurulu raporu düzenlenerek yetkili Cumhuriyet başsavcılığına gönderilir. Yatırılarak koruma ve tedavinin sona erdirilmesine yönelik hakim kararı hastaneye ulaştığında hasta hastaneden çıkarılır.

(4) 5275 sayılı Kanunun 16 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca cezasının infazının ertelenmesi dolayısıyla koruma ve tedavisi sürdürülen, klinik iyileşme sağlandığı yönünde tıbbi kanaat oluşan ve yatırılarak koruma ve tedavisi tamamlanan kişi hakkında hastaneden çıkarılmasına ilişkin sağlık kurulu raporu düzenlenerek yetkili Cumhuriyet başsavcılığına gönderilir. Yatırılarak koruma ve tedavinin sona erdirilmesine yönelik Cumhuriyet başsavcılığı kararı hastaneye ulaştığında savcılık talimatı doğrultusunda hasta hastaneden çıkarılır.

(5) Hastaneden çıkış sonrası psikiyatrik açıdan takip edilmesi gereken hastalar, ikamet adreslerine göre ilgili toplum ruh sağlığı merkezinin bağlı bulunduğu il sağlık müdürlüğüne bildirilir.

(6) İyileşen veya kurumda yatmasına lüzum kalmayan hastalar, kendi kendine gidemeyecek durumda olan hastalar veya aileleri tarafından alınmayan hastaların imkân varsa kurum tarafından yoksa ilgili mahalli veya mülki idare aracılığıyla yerlerine gönderilmelerini sosyal hizmet birimi sağlar.

(7) Merkezde yatmasına lüzum kalmayan ve içinde bulunduğu imkanlar nedeniyle merkezden fiilen çıkışı yapılamayan hastaların yerleşim yerlerine gönderilmeleri sağlık tesisi tarafından sağlanır. Sağlık tesisinin olanaklarının bulunmaması durumunda gönderimin ilgili mahalli veya mülki idare aracılığıyla sağlanabilmesi için ilgili idareye bildirimde bulunulur.

ALTINCI BÖLÜM

Danışma Komisyonu

Danışma komisyonu oluşumu

MADDE 18- (1) Adli psikiyatri alanında ve merkezlerin işleyişi konusunda çalışmalar yapmak ve görüş bildirmek üzere Bakanlık bünyesinde danışma komisyonu oluşturulur.

(2) Kamu Hastaneleri Genel Müdürü veya görevlendireceği en az daire başkanı düzeyinde bir yöneticinin başkanlığında, Kamu Hastaneleri Genel Müdürlüğünden en az daire başkanı düzeyinde bir üye, Bakanlığa bağlı eğitim ve araştırma hastaneleri ile tıp fakültelerinden adli psikiyatri alanında bilgi ve deneyim sahibi eğitim görevlisi, öğretim üyesi veya başasistan düzeyinde iki ruh sağlığı ve hastalıkları uzmanı, merkez sorumlu hekimi olan dört ruh sağlığı ve hastalıkları uzmanı ile merkez çocuk ve ergen servisi sorumlu hekimi olan bir çocuk ve ergen ruh sağlığı ve hastalıkları uzmanı, Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından görevlendirilen bir hukuk müşaviri veya avukat, Adli Tıp Kurumunun belirleyeceği ruh sağlığı ve hastalıkları uzmanı bir üye ile biri hasta hakları savunucu kuruluşlarından olmak üzere ruh sağlığı ve hastalıkları alanında iki sivil toplum kuruluşu temsilcisinin de yer aldığı toplam on üç üyeden oluşur.

(3) Danışma komisyonu üyeleri, Bakanlık tarafından iki yıl süreyle görevlendirilir. Yeni üyeler görevlendirilinceye kadar mevcut üyelerin görevleri devam eder. Herhangi bir nedenle üyelikten ayrılma durumunda, kalan süreyi tamamlamak üzere aynı usulle yeni bir üye görevlendirilir. Aynı kişinin yeniden görevlendirilmesi mümkündür. Görevlendirilen üyelerden, geçerli bir mazereti olmaksızın üst üste iki kez veya bir görev dönemi içinde, yıllık izin, hastalık izni ve mazeret izni hariç olmak üzere, toplamda üç kez toplantıya katılmayanların danışma komisyonu üyeliği sona erdirilir.

Danışma komisyonunun görevleri

MADDE 19- (1) Danışma komisyonunun görevleri şunlardır:

a) Merkezlerin işleyişine ilişkin güncel gelişmeleri izlemek, Bakanlıkça belirlenecek ulusal stratejiler doğrultusunda görüş bildirmek.

b) Merkezler arasında eşgüdümün sağlanmasına katkıda bulunmak, sorumlu hekimlerle düzenli iletişim kurarak kliniklerden iletilen sorun, öneri ve geri bildirimleri toplamak ve bunların ilgili Bakanlık birimlerine iletilmesini sağlamak.

c) Adli psikiyatri hastalarının tanı, tedavi, izlem, risk ve tehlikelilik değerlendirmesi ve yönetimi süreçlerine yönelik sağlık hizmeti sunum ve bakım modellerine ilişkin bilimsel temellere dayalı önerilerde bulunmak.

ç) Merkezlerin yıllık faaliyetlerini ve verileri değerlendirmek, gerektiğinde kliniklerde yerinde incelemeler yaparak hayata geçirilmesi gereken uygulamalara ve önlemlere ilişkin önerilerde bulunmak.

d) Merkezlerde görev yapacak personelin nitelikleri ile eğitim süreçlerine ilişkin kriterlerin belirlenmesine yönelik görüş sunmak.

e) Merkezlerde adli psikiyatri hastalarının hak temelli, güvenli ve etkin bir biçimde izlenmesine yönelik etik ve bilimsel ilkeler doğrultusunda görüş oluşturmak.

f) Bakanlıkça uygun görülen diğer konularda bilimsel ve teknik görüş bildirmek.

Danışma komisyonunun çalışma usul ve esasları

MADDE 20- (1) Danışma komisyonu, yılda en az biri yüz yüze olmak üzere iki kez, Bakanlığın daveti üzerine, Kamu Hastaneleri Genel Müdürlüğü tarafından önceden belirlenen gündem doğrultusunda toplanır.

(2) Danışma komisyonu, üye tam sayısının üçte iki çoğunluğu ile toplanır ve toplantıya katılanların oy çokluğu ile karar alır. Oyların eşitliği hâlinde, başkanın görüşü yönünde karar verilmiş sayılır.

(3) Komisyon kararları, karar defterine yazılır ve toplantıya katılan üyelerce imzalanır. Karara muhalif olanlar şerh koymak suretiyle kararları imzalar. Karşı oy gerekçesi, karar altında veya ekinde belirtilir.

(4) Komisyon, ihtiyaç duyulması durumunda konu ile ilgili uzman kişilerden bir alt komite oluşturabilir ya da bu kişileri danışman olarak toplantıya davet edebilir. Bu kişilerin kararları tavsiye niteliğindedir ve bu kişiler oylamaya katılamazlar.

(5) Komisyonun sekretarya hizmetleri Kamu Hastaneleri Genel Müdürlüğü tarafından yürütülür.

YEDİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Düzenleme yetkisi

MADDE 21- (1) Bakanlık, bu Yönetmeliğin uygulanmasına ilişkin hususlarda alt düzenleme yapmaya yetkilidir.

Hüküm bulunmayan haller

MADDE 22- (1) Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği hükümleri uygulanır.

Mevcut merkezlerin uyumu

GEÇİCİ MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce açılan merkezler, bir yıl içinde bu Yönetmelik hükümlerine uygun hale getirilir.

Yürürlük

MADDE 23- (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 24- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Sağlık Bakanı yürütür.

Eki için tıklayınız.

Soru: Hukuk camiasında çalışan kişilerde en sık karşılaşılan rahatsızlıklar nelerdir?

Fizyoterapist Aslı Nil Usanmaz: Avukat, hâkim, savcı ve yargı personelinde üç temel faktör öne çıkıyor:

1. Uzun süreli ayakta durma,

2. Masa başında oturma,

3. Yoğun stres.

Bu faktörler kas-iskelet sisteminde ciddi yükler oluşturuyor. En sık görülen rahatsızlıklar ise şunlardır:

• Boyun düzleşmesi: Uzun süre göz hizasının altında telefona veya bilgisayar ekranına bakmak boynun doğal kavisini kaybettirir. Bu durum boyun fıtığına, sinir sıkışmalarına ve kollara yayılan ağrılara yol açabilir. Boyun bölgesinde ağrı, sertlik, hareket kısıtlılığı, baş ağrısı ve baş dönmesi görülebilir.

• Boyun fıtığı: Boyun omurlarındaki eklem sıvısının dışarı taşması sinir sıkışmalarına sebep olur. Bu da boyun, kol ve ellere yayılan ağrı, uyuşma, elektriklenme hissi ve kuvvet kaybına yol açar. Baş dönmesi, kulak çınlaması, konsantrasyon eksikliği ve yürümede dengesizlik de eşlik edebilir.

• Bel düzleşmesi (Hipolordoz): Bel bölgesindeki doğal eğrinin azalması duruş bozukluğuna yol açar. Yürüme ve ağırlık kaldırma sırasında ağrı hissedilebilir. İlerleyen durumlarda bel fıtığına dönüşebilir.

• Bel fıtığı: Omurlar arasındaki kıkırdak dokunun yıpranması veya zorlanması sonucu sinir kökleri sıkışır. Bel ağrısı, bacak ağrısı, uyuşma ve kas güçsüzlüğü ortaya çıkar. Uzun süre oturma, aşırı kilo, ağır eşya kaldırma ve ani hareketler başlıca nedenlerdir.

• Kifoz ve lordoz: Kifoz kamburluk, lordoz ise bel kavitesinin artmasıdır. Kasların güçsüzlüğü omurgayı dik tutamaz ve postür bozukluğu gelişir. Bu durum ağrıya, akciğer ve kalp fonksiyonlarının olumsuz etkilenmesine sebep olabilir.

• Kas ağrıları, kas kısalıkları ve kulunçlar: Uzun süre yanlış postürde kalmak kan dolaşımını bozar. Kaslarda kısalık, güçsüzlük ve fibrozitler meydana gelir.

• Ödem ve dolaşım sorunları: Uzun süre ayakta kalanlarda venöz dolaşım azalır. Varis, lenf ödem ve lipödem sık görülür.

• Skolyoz: Masa başında uzun saatler yanlış oturuş ve stres kas dengesini bozar. Omurganın yana eğilmesi ve dönmesiyle skolyoz gelişir. Fonksiyonel skolyoz doğru egzersiz ve manuel terapiyle düzeltilebilir; yapısal skolyozda ise amaç eğriliğin ilerlemesini durdurmaktır.

Soru: Bu rahatsızlıkların temel sebepleri nelerdir?

Fizyoterapist Aslı Nil Usanmaz: İnsan vücudu hareket için tasarlanmıştır. Uzun süre aynı veya yanlış pozisyonda kalmak kasların dengesini bozar. Bazı kaslar aşırı kısalırken bazıları uzar. Uzun kaslarda zayıflık, kısalan kaslarda gerginlik görülür. Bu da postür bozukluklarına ve eklem dengesizliğine yol açar. Stres faktörü eklendiğinde kaslarda sürekli gerginlik oluşur. Özellikle boyun ve sırt kaslarında kulunç ve tetik noktalar sık görülür.

Soru: Nil Fizyoterapi olarak nasıl bir tedavi yaklaşımı uyguluyorsunuz?

Fizyoterapist Aslı Nil Usanmaz: Ağrı kontrolü için elektroterapi, elektroakupunktur, infraruj, bantlama ve graston gibi yöntemler kullanıyoruz. Ardından manuel terapi, medikal masaj ve kişiye özel egzersizlerle eklem hareket açıklığını artırıyor, kaslardaki kısalık ve gerginliğin giderilmesine yardımcı oluyoruz. Düzenli medikal masajlar stres seviyesini azaltırken dolaşımı da düzenliyor.

Soru: Osteopati nedir, hukukçular için nasıl fayda sağlar?

Osteopat Fizyoterapist Mahmut Cihangir Usanmaz: Osteopati; kemik, eklem ve kasların manuel olarak düzeltilmesiyle tıbbi bozuklukların tedavisini hedefleyen kanıta dayalı bir tamamlayıcı tıp uygulamasıdır. Omurgadaki blokajları ve kas-iskelet sistemindeki sorunları düzeltir. Özellikle boyun düzleşmesi, bel fıtığı ve postür bozukluklarında büyük fayda sağlar.

Soru: Baş ağrısı için de osteopatiden faydalanmak mümkün mü? Baş için nasıl uygulama yapılıyor?

Osteopat Fizyoterapist Mahmut Cihangir Usanmaz: Evet, osteopati baş ağrılarında da etkili bir yöntemdir. Baş ağrılarının önemli bir kısmı boyun ve sırt kaslarındaki gerginlikten, omurga blokajlarından veya dolaşım bozukluklarından kaynaklanır. Osteopatik uygulamalarda kafa kemikleri, boyun omurları ve çene eklemi üzerinde manuel teknikler kullanılır. Bu sayede kaslardaki gerginlik azaltılır, dolaşım düzenlenir ve sinir sisteminin üzerindeki baskı hafifletilir. Özellikle gerilim tipi baş ağrılarında ve boyun kaynaklı migren benzeri ağrılarda osteopati büyük fayda sağlar.

Soru: Ofis çalışanı hukukçulara neler önerirsiniz?

Osteopat Fizyoterapist Mahmut Cihangir Usanmaz: Küçük adımlarla başlanabilir. Her saat başı birkaç dakikalık esneme yapmak, ekranı göz hizasına almak, bel desteği olan sandalye kullanmak faydalıdır. Ancak ağrı kronikleşmişse mutlaka profesyonel destek alınmalıdır. İnternetten bulunan genel egzersizler herkes için uygun olmayabilir ve yanlış uygulandığı hallerde de zarar verebilir. Kişinin şikayetlerine göre vücut analizini yapıp uzman gözetiminde kişiye özel egzersizler planlanıp uygulanmalıdır. Unutulmamalıdır ki, şikayetin kaynağı ortadan kaldırılmadıkça tedavi sonrasında aynı şikayetler tekrar baş gösterebilir. Örneğin ayağın yanlış basmasından kaynaklanan ve tüm omurgayı etkileyen şikayetler, kişiye özel egzersiz ve tedavi yöntemleri ile giderilse bile, yanlış ayakkabı veya hatalı basmaktan kaynaklanan problem düzeltilmedikçe şikayetler tekrar baş gösterebilir. Bu örnek özelinde tedavi sürecinde odak noktası, rahatsızlık kaynağını tedavi etmeye çalışmak olmalıdır.

Soru: Bu tedavilerle ulaşılmak istenen hedef nedir?

Osteopat Fizyoterapist Mahmut Cihangir Usanmaz: Hedef; yaşam kalitesini yükseltmek ve yüksekte tutmak temel hedefine odaklanarak; ağrıları azaltmak, postür dengesini yeniden sağlamak, kas güçsüzlüğünü ve kısalıklarını düzeltmek, omurga sağlığını korumak, fonksiyonel hareket kabiliyetini artırmak, denge ve koordinasyonu geliştirmek, vücudu güçlendirerek ani ve yanlış hareketlerden kaynaklanan yaralanma risklerini azaltmak ve günlük yaşam aktivitelerinde bağımsızlığı desteklemektir.

Hukuki Haber: Katkılarınız için teşekkür ederiz. Hukuk camiası için oldukça faydalı ve farkındalık sağlayıcı bir sohbet oldu.

Osteopat Fizyoterapist Mahmut Cihangir Usanmaz, Fizyoterapist Aslı Nil Usanmaz: Biz teşekkür ederiz. Böyle bir platformda yer almak bizim için memnuniyet vericiydi.

>> www.instagram.com/nilfizyoterapi

RESMİ GAZETE’DE YAYIMLANDI

Resmi Gazete'nin bugünkü sayısında yayımlanan Sosyal Güvenlik Kurumu sağlık uygulama tebliğinde değişiklik yapan tebliğe göre, Sağlık Bakanlığına bağlı eğitim ve araştırma hastaneleri ile bu hastanelere bağlı semt polikliniklerinde uygulanacak katılım payı yeniden düzenlendi.

Aynı kapsamda, diş hekimliği fakülteleri bulunan devlet ve vakıf üniversite hastaneleri, devlet ve vakıf tıp fakülteleri ile sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinde alınan katılım payı da artırıldı. Bu sağlık kuruluşlarında uygulanan katılım payı 20 TL’den 26 TL’ye çıkarıldı.

ÖZEL SAĞLIK KURULUŞLARINDA YENİ TARİFE

İkinci ve üçüncü basamak özel sağlık hizmeti sunucularında ise katılım payı tutarlarında artış yapıldı. Buna göre özel sağlık kuruluşlarında uygulanan katılım payı 50 TL’den 60 TL’ye yükseltildi.

İLAÇ KATILIM PAYLARI DA ARTIRILDI

Düzenleme yalnızca muayene katılım paylarıyla sınırlı kalmadı. Reçete edilen ilaçlar üzerinden alınan katılım payı tutarları da artırıldı. Buna göre, 3 kutuya kadar temin edilen ilaçlar için alınan katılım payı 3 TL’den 3,75 TL’ye çıkarıldı. Üç kutunun üzerindeki her bir ilaç kutusu için alınan katılım payı ise 1 TL’den 1,25 TL’ye yükseltildi.

YENİ DÜZENLEME NE ZAMAN GEÇERLİ OLACAK?

Sağlık hizmetleri ve reçete işlemlerinde uygulanacak yeni katılım payı tutarlarının, 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren yürürlüğe girmesi öngörülüyor. Bu tarihten sonra sağlık kuruluşlarında ve eczanelerde işlemler yeni tarifeye göre yapılacak.

---

Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığından:

SOSYAL GÜVENLİK KURUMU SAĞLIK UYGULAMA TEBLİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR TEBLİĞ

MADDE 1- 24/3/2013 tarihli ve 28597 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliğinin 1.8.1 numaralı maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“(1) Birinci basamak sağlık hizmeti sunucularında yapılan hekim ve diş hekimi muayenesinden katılım payı alınmayacaktır. Diğer sağlık hizmeti sunucularında yapılan hekim ve diş hekimi muayenesi nedeniyle uygulanacak katılım payı tutarları aşağıda belirtilmiştir:

Sağlık Bakanlığı tarafından sözleşme imzalanmış, görevlendirilmiş veya yetkilendirilmiş aile hekimlerinden, sağlık hizmeti sunucularına sevk edilerek yapılan hekim ve diş hekimi muayenesi nedeniyle uygulanacak katılım payı %50 oranında azaltılarak tahsil edilir.”

MADDE 2- Aynı Tebliğin 1.8.2 numaralı maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“(2) Ayrıca her bir reçete için;

a) 3 kutuya kadar (üç kutu dâhil) temin edilen ilaçlar için…………………….… 3,76 (üç virgül yetmiş altı) TL,

b) 3 kutuya ilave temin edilen her bir kutu ilaç için……….………………….. 1,25 (bir virgül yirmi beş) TL,

olmak üzere katılım payı alınır.

c) Enjektabl formlar ile serum, beslenme ürünleri ve majistraller için kutu sayısına bakılmaksızın her bir kalem 1 kutu olarak değerlendirilir.”

MADDE 3- Bu Tebliğ 1/1/2026 tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 4- Bu Tebliğ hükümlerini Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanı yürütür.

İLKYARDIM YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK

MADDE 1- 29/7/2015 tarihli ve 29429 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İlkyardım Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (f), (i) ve (k) bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“f) İlkyardım eğitici eğitmeni: Sağlık alanında en az ön lisans düzeyinde öğrenim görmüş, en az 1 yıllık ilkyardım eğitmeni yetki belgesine sahip ve en az 10 yetki belgeli ilkyardım eğitimi verdiğini belgelendiren eğitmenlerden, Genel Müdürlükçe düzenlenen eğitici eğitmeni eğitim programına katılarak yetki belgesi almış kişiyi,”

“i) Mesul müdür: Sağlık alanında en az ön lisans düzeyinde öğrenim görmüş ilkyardım eğitmeni yetki belgesine sahip ve yetki belgeli en az 10 ilkyardım eğitimi vermiş kişiyi,”

“k) Sınav gözetmeni: Genel Müdürlükte, müdürlüğün acil sağlık hizmetlerinden sorumlu başkanlığına bağlı birimlerinde ve ilçe sağlık müdürlüklerinde fiilen görev yapan yetki belgeli ilkyardım eğitmeni ve ilkyardım eğitici eğitmenini,”

MADDE 2- Aynı Yönetmeliğin 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendi yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 3- Aynı Yönetmeliğin 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendi yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 4- Aynı Yönetmeliğin 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (i) bendinde yer alan “(Ek-6d),” ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 5- Aynı Yönetmeliğin 12 nci maddesine aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.

“(2) Sınav gözetmen ekibinde görev almak üzere dilekçe veren ilkyardım eğitmenleri, müdürlüğün düzenlediği en az 3 yetki belgeli ilkyardım eğitiminde görev aldıktan sonra sınav gözetmenliği yapabilir.

(3) Müdürlük tarafından verilen eğitimlerde eğitmen olarak görevlendirilen ilkyardım eğitmeni/eğitici eğitmeni, eğitimlere bir takvim yılı içerisinde 3 kez katılmaması durumunda 1 yıl süreyle sınav gözetmenliğinden çıkarılır.”

MADDE 6- Aynı Yönetmeliğin 15 inci maddesinin üçüncü fıkrasının (h) bendinde yer alan “(Ek-6d),” ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 7- Aynı Yönetmeliğin 21 inci maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinde yer alan “ilkyardım bilgileri” ibaresi “ilkyardım bilgileri, vücut sistemleri” şeklinde değiştirilmiş, aynı fıkranın (b) bendinde yer alan “temel yaşam desteği” ibaresinden sonra gelmek üzere “ve OED kullanımı” ibaresi eklenmiş, aynı maddenin üçüncü fıkrası, dördüncü fıkrasının ikinci cümlesi ve beşinci fıkrası yürürlükten kaldırılmış ve aynı maddenin dördüncü fıkrasının birinci cümlesinde yer alan “süresi dolduğunda” ibaresi “süresinin bitiminden önceki 3 ay içinde” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 8- Aynı Yönetmeliğin 22 nci maddesinin altıncı fıkrasında yer alan “müdürlük” ibaresi “Genel Müdürlük” şeklinde değiştirilmiş, aynı fıkrada yer alan “sınav gözetim ekibince” ibaresi “müdürlükçe” şeklinde değiştirilmiş ve aynı maddenin yedinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“(7) Uygulama sınavları; temel yaşam desteği, hava yolu tıkanıklığı ve araç içinden yaralı çıkarma konuları mutlaka olmak kaydıyla beceri gerektiren en az 2 konu daha sınav gözetmeni tarafından seçilerek ilkyardım uygulamaları beceri rehberleri ile Ek-7a esas alınarak yapılır.”

MADDE 9- Aynı Yönetmeliğin 23 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerinde yer alan “bitimini takiben en geç” ibareleri “bitiminden önceki” şeklinde değiştirilmiş, (ç) bendinde yer alan “belge” ibaresinden sonra gelmek üzere “geçerlilik tarihinden itibaren” ibaresi eklenmiş ve (e) bendinde yer alan “Ek-3e, Ek-3f” ibaresi “Ek-3f” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 10- Aynı Yönetmeliğin 25 inci maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“(1) Ücret tespit komisyonunca Ek-9’da yer alan konulara ait ücretler belirlenir. Komisyon, merkezlerin hazır bulunan mesul müdürü veya bir temsilcisi, il ticaret odasından bir temsilci, acil sağlık hizmetlerinden sorumlu başkan/başkan yardımcısı ve müdürlükte ilkyardım ile ilgili iş ve işlemleri yürüten ilkyardım eğitmeni/eğitici eğitmeninden oluşur. Komisyona, il sağlık müdürü veya görevlendireceği acil sağlık hizmetlerinden sorumlu başkan/başkan yardımcısı başkanlık eder. Merkezlere, komisyon toplantısına katılımları hakkında yazılı bildirim yapılır. Komisyonun karar alabilmesi için; fiyat endeksleri, yerel koşullar, emsal ücretler ve benzerleri değerlendirilerek ücretler tespit edilir. Komisyonca tespit edilen ücretler ve alınan kararlar il sağlık müdürü tarafından imzalanarak, onaylanmak üzere Genel Müdürlüğe gönderilir. Genel Müdürlükçe uygun bulunmayan ücretler ve kararlar bu madde hükümlerine göre kurulacak komisyonca yeniden değerlendirilmek üzere müdürlüğe gönderilir.”

MADDE 11- Aynı Yönetmeliğin 28 inci maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendinde yer alan “Müdürlükçe” ibaresi “Genel Müdürlükçe” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 12- Aynı Yönetmeliğin Ek-1a, Ek-1b, Ek-2, Ek-3a, Ek-3c, Ek-3d, Ek-3f, Ek-3g, Ek-4a, Ek-4b, Ek-5, Ek-6a, Ek-6b, Ek-6c, Ek-6e, Ek-7a, Ek-7b, Ek-8a, Ek-8b, Ek-8c ve Ek-9’u ekteki şekilde değiştirilmiş ve Ek-3e, Ek-6d ve Ek-7c’si yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 13- Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 14- Bu Yönetmelik hükümlerini Sağlık Bakanı yürütür.

Ekleri için tıklayınız.

SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ BULAŞICI OLMAYAN HASTALIKLAR VE RİSK FAKTÖRLERİNİN ÖNLENMESİ, KONTROLÜ VE YÖNETİMİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Başlangıç Hükümleri

Amaç

MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bulaşıcı Olmayan Hastalıklar ve Risk Faktörlerinin Önlenmesi, Kontrolü ve Yönetimi Uygulama ve Araştırma Merkezinin amaçlarına, faaliyet alanlarına, yönetim organlarına, yönetim organlarının görevlerine ve çalışma şekline ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

Kapsam

MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik; Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bulaşıcı Olmayan Hastalıklar ve Risk Faktörlerinin Önlenmesi, Kontrolü ve Yönetimi Uygulama ve Araştırma Merkezinin amaçlarına, faaliyet alanlarına, yönetim organlarına, yönetim organlarının görevlerine ve çalışma şekline ilişkin hükümleri kapsar.

Dayanak

MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik, 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinin (2) numaralı alt bendi ile 14 üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Danışma Kurulu: Merkezin Danışma Kurulunu,

b) Merkez: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bulaşıcı Olmayan Hastalıklar ve Risk Faktörlerinin Önlenmesi, Kontrolü ve Yönetimi Uygulama ve Araştırma Merkezini,

c) Müdür: Merkezin Müdürünü,

ç) Rektör: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Rektörünü,

d) Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesini,

e) Yönetim Kurulu: Merkezin Yönetim Kurulunu,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Merkezin Amaçları ve Faaliyet Alanları

Merkezin amaçları

MADDE 5- (1) Merkezin amaçları şunlardır:

a) Bulaşıcı olmayan hastalıklar ve risk faktörleri konusunda toplumu bilinçlendirmek, farkındalığı artırmak, eğitimler düzenlemek, sağlıklı büyüme ve yaş alma sürecine katkıda bulunabilecek çözümler üretmek.

b) Merkezin faaliyet alanına giren konularda uygulamalar yapmak ve yapılan çalışmaları desteklemek.

c) Bulaşıcı olmayan hastalıklar ve risk faktörleri mücadele uygulamalarını değerlendirmek, bulaşıcı olmayan hastalıklar ve risk faktörlerine yönelik uygulama merkezlerinin kurulması ve mevcut merkezlerin geliştirilmesine destek olmak.

ç) Bulaşıcı olmayan hastalıklar ve risk faktörleri alanında araştırmacı yetiştirilmesini desteklemek ve eğitimler düzenlemek.

d) Öğrencilere bulaşıcı olmayan hastalıklar ve risk faktörleri ile mücadele konusunda yürütülen araştırma ve uygulamaları tanıtmak.

e) Bulaşıcı olmayan hastalıklar ve risk faktörleri ile mücadele alanında klinik ve saha uygulamalarına yönelik geliştirme ve destek grupları oluşturmak.

f) Bulaşıcı olmayan hastalıkların kaçınılabilir yükünden arınmış bir ülke amacına destek olmak.

g) Ulusal, bölgesel ve küresel düzeyde çok sektörlü iş birlikleri yoluyla kişilerin her yaşta ulaşılabilir en yüksek sağlık ve üretkenlik standartlarına sahip olmalarını ve bulaşıcı olmayan hastalıklardan kaynaklanan engellenebilir ve kaçınılabilir morbidite, mortalite ve engellilik yükünü azaltmak.

Merkezin faaliyet alanları

MADDE 6- (1) Merkezin faaliyet alanları şunlardır:

a) Merkezin faaliyetleri kapsamında bilimsel ve uygulamalı çalışmalar yapmak, yeni çalışmaların yapılmasını teşvik etmek, katkıda bulunmak.

b) Bulaşıcı olmayan hastalıklar ve risk faktörlerinin önlenmesi, kontrolü, yönetimi, rehabilitasyonu ve palyatif bakımı çalışmalarında niteliği ve niceliği buluşturabilecek yeterli akademik ve uygulama altyapısını kurmak için çalışmalar yapmak.

c) Merkezin amaçları doğrultusunda kurslar ile meslek içi eğitim ve sertifika programları düzenlemek.

ç) Merkezin amaçları doğrultusunda ulusal ve uluslararası kuruluşlarla iş birliği yapmak, ilişkiler kurmak ve geliştirmek, projeler yapmak ve projelerde yer almak.

d) Diğer ülkelerde kapasite geliştirme çalışmalarına katılmak, araştırma gündeminin şekillendirilmesine katkı sağlamak, teknik rehberler geliştirmek ve uygulamak ve mali destek sağlanması için ortak uluslararası projeler hazırlamak.

e) Merkezin faaliyetleri kapsamında ulusal veya uluslararası toplantı, konferans, çalıştay, kongre ve sempozyum gibi bilimsel etkinlikler düzenlemek veya Merkez adına katılmak.

f) Araştırma, inceleme, proje ve benzeri çalışmaları gerçekleştirmek üzere gerektiğinde geçici ya da sürekli komisyonlar kurmak.

g) Merkezin faaliyetleri kapsamında her türlü etkinlik, araştırma ve yayınları yapmak ve farkındalık oluşturmak için materyaller üretmek ve dağıtmak.

ğ) Bulaşıcı olmayan hastalıklar ve risk faktörlerinin önlenmesi, kontrolü, yönetimi, rehabilitasyonu ve palyatif bakımı eğitimi, barınması, sosyal hakları gibi alanlarda mevcut durumu tespit ederek bu ihtiyaçların karşılanmasına yönelik girişimleri akademik olarak desteklemek.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Merkezin Yönetim Organları ve Görevleri

Merkezin yönetim organları

MADDE 7- (1) Merkezin yönetim organları şunlardır:

a) Müdür.

b) Yönetim Kurulu.

c) Danışma Kurulu.

Müdür

MADDE 8- (1) Müdür; Merkezin faaliyet alanları ile ilgili çalışmaları bulunan Üniversitenin öğretim üyeleri arasından Rektör tarafından üç yıllık süre için görevlendirilir. Görev süresi sona eren Müdür aynı usulle yeniden görevlendirilebilir.

(2) Müdüre çalışmalarında yardımcı olmak üzere Üniversitenin öğretim elemanları arasından iki kişi Müdürün önerisi üzerine Rektör tarafından müdür yardımcısı olarak görevlendirilir. Müdür, görevi başında bulunmadığı zamanlarda müdür yardımcılarından birini vekil olarak bırakır. Rektör gerek olması durumunda aynı usulle müdür yardımcılarını değiştirebilir. Müdürün görevi sona erdiğinde, müdür yardımcılarının da görevi kendiliğinden sona erer.

(3) Müdür; Merkezin faaliyetleri doğrultusundaki çalışmaların düzenli bir şekilde yürütülmesinden, Merkezin tüm etkinliklerinin gözetim ve denetiminden ve bu konularda gerekli önlemlerin alınmasından Rektöre karşı sorumludur.

Müdürün görevleri

MADDE 9- (1) Müdürün görevleri şunlardır:

a) Merkezi temsil etmek ve yönetmek.

b) Yönetim Kurulu ve Danışma Kuruluna başkanlık etmek.

c) Yönetim Kurulunu toplantıya çağırmak, toplantının gündemini belirlemek ve Yönetim Kurulu kararlarının uygulanmasını sağlamak.

ç) Merkezin yıllık faaliyet raporunu ve bir sonraki yıla ait çalışma programını düzenlemek ve Yönetim Kurulunun görüşünü aldıktan sonra Rektörün onayına sunmak.

d) Merkez ve Merkeze bağlı birimler ile çalışma ve proje gruplarının faaliyetlerini düzenlemek.

e) Merkeze bağlı birim, çalışma ve proje gruplarının yöneticilerini belirlemek için Yönetim Kuruluna öneride bulunmak; birim ve grup çalışmalarında iş birliği ve koordinasyonu sağlamak.

f) Merkezin çalışma programlarını uygulamak.

g) Eğitim, kurs, çalıştay, kongre, sertifika programı, sempozyum, seminer ve benzeri program ve projelerin düzenlenmesini, yürütülmesini, yönlendirilmesini ve denetimini sağlamak; uygulanan programlara ve faaliyetlere ilişkin koordinasyonu sağlamak.

ğ) Personel alımı ve görevlendirilmesiyle ilgili teklifleri Rektöre sunmak.

Yönetim Kurulu

MADDE 10- (1) Yönetim Kurulu, Müdürün başkanlığında Merkezin faaliyet alanları ile ilgili çalışmaları bulunan Üniversite öğretim üyeleri arasından Müdürün önerisi üzerine Rektör tarafından üç yıllık süre için görevlendirilen altı üye olmak üzere toplam yedi üyeden oluşur. Görev süresi sona eren üye yeniden görevlendirilebilir.

(2) Yönetim Kurulu, Müdürün çağrısı üzerine üç ayda en az bir kez salt çoğunlukla toplanır ve kararlar toplantıya katılanların oy çokluğu ile alınır. Oylar kabul veya ret şeklinde verilir. Oyların eşitliği durumunda Müdürün kullandığı oy yönünde çoğunluk sağlanmış kabul edilir. Yönetim Kurulu toplantılarına oy hakkı olmamak şartıyla birim, proje ve çalışma grubu yöneticileri davet edilebilir.

Yönetim Kurulunun görevleri

MADDE 11- (1) Yönetim Kurulunun görevleri şunlardır:

a) Merkezin çalışmaları ve yönetimi ile ilgili kararları almak.

b) Birim, çalışma ve proje gruplarının kuruluş ve çalışma ilkeleri ile ilgili usul ve esasları belirlemek.

c) Müdür ve Yönetim Kurulu üyelerinin önerilerini karara bağlamak.

ç) Birim, çalışma ve proje gruplarının faaliyetlerini denetlemek.

d) Sunulan projelerin, Merkezin amaçlarına uygun olup olmadığına karar vermek ve uygun projeler için çalışma ortamı hazırlamak.

e) Yurt içi ve yurt dışı iş birliği ilkelerini belirlemek ve önerileri karara bağlamak.

f) İlgili mevzuat hükümleri kapsamında Merkezce desteklenen uygulama, araştırma ve çalışmalarla ilgili araştırıcı, telif, patent gibi haklara ait esaslara ve döner sermaye mevzuatı kapsamında ürün ve hizmetlerin ücretlerinin belirlenmesine yönelik işlemleri gerçekleştirmek.

g) Müdürün önereceği veya Yönetim Kuruluna getireceği işler hakkında karar almak.

ğ) Rektöre sunulacak olan Merkezin yıllık faaliyet raporunu, bir sonraki yıla ait çalışma programını görüşmek.

Danışma Kurulu ve görevi

MADDE 12- (1) Danışma Kurulu; Müdürün başkanlığında Merkezin faaliyet alanları ile ilgili çalışmaları bulunan Üniversite içinden ya da diğer üniversitelerden öğretim elemanları, kamu kurum ve kuruluşlarının temsilcileri, özel sektör temsilcileri ve alana katkı sunabilecek yurt içinden veya yurt dışından uzman kişiler arasından Müdürün önerisi üzerine Rektör tarafından üç yıllık süre için görevlendirilen en fazla on bir üye olmak üzere en fazla on iki üyeden oluşur. Görev süresi sona eren üye yeniden görevlendirilebilir.

(2) Danışma Kurulu, toplantı nisabı aranmaksızın yılda en az bir kez toplanır ve kararlar çoğunluk şartı aranmadan verilir.

(3) Danışma Kurulunun görevi; Merkezin çalışma alanlarıyla ilgili tavsiye ve önerilerde bulunmaktır.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Birimler, çalışma ve proje grupları

MADDE 13- (1) Merkezin amaçları doğrultusunda, faaliyet alanlarıyla ilgili çeşitli birimler, çalışma ve proje grupları oluşturulabilir.

(2) Birimler, Yönetim Kurulunun teklifi üzerine Rektörün onayıyla kurulur. Birim yöneticisi ve çalışacak elemanlar, Müdürün teklifi üzerine Rektörün onayıyla ve en fazla üç yıllık süre için görevlendirilir. Görev süresi bitenler yeniden görevlendirilebilir.

(3) Birimlerin kuruluş ve çalışma ilkeleri ile ilgili usul ve esaslar Yönetim Kurulunca belirlenir.

(4) Çalışma ve proje grupları, Müdürün teklifi üzerine Yönetim Kurulunun onayıyla kurulur. Çalışma ve proje grubu yöneticisi ve çalışanları, Müdürün teklifi üzerine Yönetim Kurulunun onayıyla belirli bir süre için görevlendirilir. Süresi bitenler aynı usulle yeniden görevlendirilebilir.

(5) Çalışma ve proje gruplarının kuruluş/çalışma usul ve esasları Yönetim Kurulunca belirlenir.

Personel ihtiyacı

MADDE 14- (1) Merkezin akademik, teknik, idari personel ihtiyacı, 2547 sayılı Kanunun 13 üncü maddesi uyarınca Rektör tarafından görevlendirilen personel ile karşılanır.

Ekipman ve demirbaşlar

MADDE 15- (1) Merkezin çalışma amacına dayalı olarak yürütülen tüm araştırmalar ve hizmetler kapsamında alınan ya da hibe edilen her türlü alet, ekipman ve demirbaşlar Rektör tarafından karşılanır ve Merkezin kullanımına tahsis edilir.

Harcama yetkilisi

MADDE 16- (1) Merkezin harcama yetkilisi Müdürdür.

Hüküm bulunmayan haller

MADDE 17- (1) Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde, 2547 sayılı Kanun ve ilgili diğer mevzuat hükümleri uygulanır.

Yürürlük

MADDE 18- (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 19- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Sağlık Bilimleri Üniversitesi Rektörü yürütür.

YATAKLI TEDAVİ KURUMLARI ENFEKSİYON KONTROL YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Başlangıç Hükümleri

Amaç

MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; yataklı tedavi kurumlarında sağlık hizmeti ile ilişkili enfeksiyonları önlemek, kontrol altına almak, sorunları tespit etmek, çözüme yönelik faaliyetleri yürütmek ve yataklı tedavi kurumları düzeyinde alınması gereken kararları yetkili mercilere bildirmek üzere kurulan enfeksiyon kontrol komitesinin teşkili, görev ve yetkileri ile çalışma usul ve esaslarını düzenlemektir.

Kapsam

MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik; kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek kişilere veya özel hukuk tüzel kişilerine ait yataklı tedavi kurumlarını ve bu yataklı tedavi kurumlarında görev yapan personeli kapsar.

Dayanak

MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik; 7/5/1987 tarihli ve 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanununun 3 üncü maddesi ve 9 uncu maddesinin (c) bendi ile 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 508 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Bakanlık: Sağlık Bakanlığını,

b) Cerrahi tıp temsilcisi: Tercihen genel cerrahi uzmanı olmak üzere; sağlık uygulama ve araştırma merkezleri/üniversite hastanelerinde ana bilim dalı başkanını ya da yerine görevlendireceği uzmanı, eğitim ve araştırma hastanelerinde eğitim sorumlusu ya da idari sorumludan birini ya da yerine görevlendireceği uzmanı, diğer yataklı tedavi kurumlarında yönetici tarafından görevlendirilecek uzmanı,

c) Çocuk sağlığı ve hastalıkları temsilcisi: Çocuk enfeksiyon hastalıkları uzmanlık alanından; sağlık uygulama ve araştırma merkezleri/üniversite hastanelerinde bilim dalı başkanını ya da yerine görevlendireceği uzmanı, eğitim ve araştırma hastanelerinde eğitim sorumlusu ya da idari sorumludan birini ya da yerine görevlendireceği uzmanı, yoksa çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanını, diğer yataklı tedavi kurumlarında yönetici tarafından görevlendirilecek uzmanı,

ç) Dahili tıp temsilcisi: Tercihen iç hastalıkları uzmanı olmak üzere; sağlık uygulama ve araştırma merkezleri/üniversite hastanelerinde ana bilim dalı veya bilim dalı başkanını ya da yerine görevlendireceği uzmanı, eğitim ve araştırma hastanelerinde eğitim sorumlusu ya da idari sorumludan birini veya yerine görevlendireceği uzmanı, diğer yataklı tedavi kurumlarında yönetici tarafından görevlendirilecek uzmanı,

d) Eczane: Yataklı tedavi kurumlarında ilgili mevzuat hükümlerine göre kurulan eczaneyi,

e) Enfeksiyon hastalıkları ve klinik mikrobiyoloji temsilcisi: Enfeksiyon hastalıkları ve klinik mikrobiyoloji uzmanlık alanından; sağlık uygulama ve araştırma merkezleri/üniversite hastanelerinde ana bilim dalı başkanını ya da yerine görevlendireceği uzmanı, eğitim ve araştırma hastanelerinde eğitim sorumlusu ya da idari sorumludan birini ya da yerine görevlendireceği uzmanı, diğer yataklı tedavi kurumlarında yönetici tarafından görevlendirilecek enfeksiyon hastalıkları ve klinik mikrobiyoloji uzmanını,

f) Enfeksiyon kontrol ekibi: Enfeksiyon kontrol hekimi, tıbbi mikrobiyoloji laboratuvarı temsilcisi ve enfeksiyon kontrol hemşirelerinden oluşan ekibi,

g) Enfeksiyon kontrol hekimi: Enfeksiyon kontrol komitesinin kararları doğrultusunda sağlık hizmeti ile ilişkili enfeksiyon kontrol programlarının oluşturulmasında ve uygulanmasında görev alan enfeksiyon hastalıkları ve klinik mikrobiyoloji uzmanını,

ğ) Enfeksiyon kontrol hemşiresi: Enfeksiyon kontrol komitesinin kararları doğrultusunda sağlık hizmeti ile ilişkili enfeksiyon kontrol programlarının uygulanmasında görev alan hemşireyi,

h) Enfeksiyon kontrol komitesi: Yataklı tedavi kurumlarında sağlık hizmeti ile ilişkili enfeksiyonları önlemek, kontrol altına almak, sorunları tespit etmek, çözüme yönelik faaliyetleri yürütmek ve yataklı tedavi kurumları düzeyinde alınması gereken kararları yetkili mercilere bildirmek üzere kurulan komiteyi,

ı) Hastane müdürü: Ev idaresi müdürlüğü, idari mali hizmetler müdürlüğü, kalite destek hizmetleri birimi, teknik hizmetler, destek hizmetleri, otelcilik hizmetleri gibi yataklı tedavi kurumlarında temizlik, dezenfeksiyon, sanitasyon, atık yönetimi, yemek dağıtımı, çamaşır yıkama ve yardımcı hizmetlerin ilgili mevzuata uygun olarak yapılmasını sağlayan ve denetleyen idareciyi,

i) İşyeri sağlık ve güvenlik birimi: İşyerinde iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini yürütmek üzere kurulan, gerekli donanım ve personele sahip olan birimi,

j) Sağlık bakım hizmetleri müdürü: Yataklı tedavi kurumlarında hemşirelik hizmetlerinden sorumlu idareciyi,

k) Sağlık hizmeti ile ilişkili enfeksiyon: Sağlık kurumunda bakım veya sağlık hizmeti sunulması sırasında hastada gelişen ve kuruma başvuru sırasında var olmayan ya da kuluçka döneminde olmayan enfeksiyonları,

l) Tıbbi mikrobiyoloji laboratuvarı temsilcisi: Tıbbi mikrobiyoloji uzmanlık alanından; bünyesinde rutin mikrobiyoloji laboratuvarı bulunduran sağlık uygulama ve araştırma merkezleri/üniversite hastanelerinde tıbbi mikrobiyoloji ana bilim dalı başkanını ya da yerine görevlendireceği uzmanı veya mikrobiyoloji laboratuvarının birim sorumlusunu, eğitim ve araştırma hastanelerinde mikrobiyoloji laboratuvarının birim sorumlusu, idari sorumlu ya da eğitim sorumlusunu ya da yerine görevlendireceği uzmanı; diğer yataklı tedavi kurumlarında yönetici tarafından görevlendirilecek mikrobiyoloji laboratuvarından sorumlu olan uzmanı,

m) USHİESA: Ulusal Sağlık Hizmeti ile İlişkili Enfeksiyonlar Sürveyans Ağını,

n) Yataklı tedavi kurumu: Gün hastaneleri hariç olmak üzere, gözlem, muayene, teşhis ve tedavi hizmetleri veren ve kamu kurum ve kuruluşlarına, gerçek kişilere veya özel hukuk tüzel kişilerine ait yataklı sağlık tesisini,

o) Yoğun bakım temsilcisi: Sağlık uygulama ve araştırma merkezleri/üniversite hastanelerinde ilgili yoğun bakım bilim dalı başkanını ya da yerine görevlendireceği uzmanı, eğitim ve araştırma hastanelerinde klinik sorumlusu ya da yerine görevlendireceği varsa ilgili yoğun bakım uzmanını, yoksa tam zamanlı olarak yoğun bakımda çalışan hekimi, diğer yataklı tedavi kurumlarında yönetici tarafından görevlendirilecek varsa ilgili yoğun bakım uzmanını ya da tam zamanlı olarak yoğun bakımda çalışan hekimi,

ö) Yönetici: Sağlık uygulama ve araştırma merkezleri/üniversite hastanelerinde yönetimden sorumlu merkez müdürünü/başhekimi, diğer yataklı tedavi kurumlarında başhekimi, koordinatör başhekimlik olan yataklı tedavi kurumlarında koordinatör başhekimi,

p) Yönetim: Sağlık uygulama ve araştırma merkezleri/üniversite hastanelerinde merkez müdürlüğü/başhekimliği, diğer yataklı tedavi kurumlarında başhekimliği, koordinatör başhekimlik olan yataklı tedavi kurumlarında koordinatör başhekimliği,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Enfeksiyon Kontrol Komitesi

Enfeksiyon kontrol komitesinin teşkili

MADDE 5- (1) Yataklı tedavi kurumlarında enfeksiyon kontrol komitesi oluşturulması zorunludur.

(2) Enfeksiyon kontrol komitesi aşağıdaki üyelerden oluşur:

a) Yönetici veya yöneticinin görevlendireceği bir veya birden fazla başhekim yardımcısı/merkez müdür yardımcısı.

b) Enfeksiyon hastalıkları ve klinik mikrobiyoloji temsilcisi.

c) Çocuk sağlığı ve hastalıkları temsilcisi.

ç) Dahili tıp temsilcisi.

d) Cerrahi tıp temsilcisi.

e) Erişkin yoğun bakım, çocuk yoğun bakım veya yenidoğan yoğun bakım olan yataklı tedavi kurumlarında her birinden en az birer yoğun bakım temsilcisi.

f) Bulunması halinde epidemiyoloji yan dal uzmanı.

g) Tıbbi mikrobiyoloji laboratuvarı temsilcisi.

ğ) Sağlık bakım hizmetleri müdürü.

h) Enfeksiyon kontrol hekimi.

ı) Enfeksiyon kontrol hemşiresi.

i) Eczane sorumlusu.

j) Hastane müdürü.

k) Kalite yönetim sorumlusu.

l) İşyeri sağlık ve güvenlik birimi temsilcisi.

(3) İkinci fıkranın (b) ve (h) bentlerinde belirtilen temsilciler aynı kişi olabilir.

(4) Enfeksiyon kontrol komitesinin önerileri doğrultusunda yönetim tarafından, ana bilim dalı ya da bilim dalı başkanları, eğitim sorumluları, idari sorumlular, ünite sorumluları ve idari birim temsilcileri de enfeksiyon kontrol komitesinde görevlendirilebilir.

(5) Enfeksiyon kontrol komitesinin kurulduğu yataklı tedavi kurumunda enfeksiyon hastalıkları ve klinik mikrobiyoloji uzmanı bulunmaması halinde, enfeksiyon kontrol hekimliği için aynı il sınırları içinde bulunan bir yataklı tedavi kurumunda görevli enfeksiyon kontrol hekiminden danışmanlık hizmeti alınır.

(6) Kurum toplam yatak sayısı yüz ellinin üzerinde olan yataklı tedavi kurumlarında enfeksiyon kontrol komitesinin muhabere işlerini yürütmek üzere bağlı olduğu idari amirin ve enfeksiyon kontrol komitesi başkanının uygun görüşü ve yönetici onayı ile tam zamanlı bir tıbbi sekreter görevlendirilir. Ayrıca yatak sayısı yedi yüz elli ve üzeri olan kurumlarda ihtiyaca göre daha fazla sayıda tıbbi sekreter görevlendirilebilir.

Enfeksiyon kontrol komitesinin görev ve yetkileri

MADDE 6- (1) Enfeksiyon kontrol komitesinin görev ve yetkileri şunlardır:

a) Bilimsel esaslar çerçevesinde, yataklı tedavi kurumunun özelliklerine ve şartlarına uygun bir enfeksiyon kontrol programı belirlemek, yönetimin onayı ile birlikte uygulanmak üzere ilgili bölümlere iletmek ve takibini yapmak.

b) Güncel ulusal ve uluslararası rehberleri dikkate alarak yataklı tedavi kurumunda uygulanması gereken enfeksiyon önleme ve kontrol standartlarını yazılı hale getirmek ve bunları gerektiğinde güncellemek.

c) Yataklı tedavi kurumunda çalışan personele, (b) bendinde yer alan standartları uygulayabilmeleri için hizmet içi eğitim verilmesini sağlamak ve uygulamaları denetlemek.

ç) Bakanlıkça oluşturulan ulusal sağlık hizmeti ile ilişkili enfeksiyonlar sürveyans standartları doğrultusunda yataklı tedavi kurumunun ihtiyaç ve şartlarını dikkate alarak sürveyansı planlamak ve sürekliliğini sağlamak.

d) Sürveyans verilerinin analizine göre öncelikleri saptamak, enfeksiyon kontrol programı ve hedeflerini belirlemek, yıl sonunda hedeflere ulaşma düzeyini içeren yıllık çalışma raporunu yönetime sunmak.

e) Enfeksiyon önleme ve kontrolüyle ilgili antiseptik, dezenfektan, antibiyotik gibi demirbaş ve sarf malzemelerin alımları ve sterilizasyon süreçleri gibi konularda ilgili komisyonlara görüş bildirmek.

f) Yönetim tarafından görüş istenen ve enfeksiyonlara neden olabilecek her türlü inşaat ve tadilat planları ile ilgili öneride bulunmak.

g) Hastalar, ziyaretçiler ve kurum çalışanları için tehdit oluşturan bir enfeksiyon riskinin belirlenmesi durumunda gerekli incelemeleri yapmak, izolasyon önlemlerini belirlemek, gerektiğinde ilgili bölüme hasta ve ziyaretçi alımının kısıtlanması veya durdurulması hususunda karar almak ve uygulamaları takip etmek.

ğ) Sürveyans verilerini ve eczaneden alınan antibiyotik kullanım verileri sonuçlarına göre antimikrobiyal yönetim politikalarını belirlemek, antibiyotik kullanım uygulamalarını değerlendirerek analiz etmek, çözüm önerileriyle birlikte yönetime raporlamak.

h) Sterilizasyon, antisepsi ve dezenfeksiyon ilkelerini belirlemek ve antiseptik ve dezenfektanların standartlara uygun kullanımını denetlemek.

ı) Ulusal sağlık hizmeti ile ilişkili enfeksiyonlar sürveyans standartlarına uygun olarak toplanan verilerin USHİESA’ya zamanında girilmesini sağlamak ve enfeksiyon kontrol ekibince hazırlanan sağlık hizmeti ile ilişkili enfeksiyonlar, etkenleri, direnç paternleri ve geri bildirimleri içeren sürveyans raporunu üç ayda bir ilgili bölümlere iletilmek üzere yönetime bildirmek.

i) Enfeksiyon kontrol ekibi tarafından hazırlanan yıllık çalışma raporu ve sonuçlarını değerlendirmek, analiz etmek ve önerilerle birlikte yönetime sunmak.

j) Sağlık hizmeti ile ilişkili enfeksiyon sürveyans verilerinin analizine göre öncelik taşıyan bölümlerin sorumluları ile birlikte enfeksiyon kontrol programı için hedefler koymak ve her yılın sonunda ilgili birim sorumlu hekim ve hemşiresi ile birlikte hedef ulaşma oranlarını değerlendirmek ve yıllık çalışma raporunda bu değerlendirmelere yer vererek yönetime sunmak.

k) Enfeksiyon kontrol ekip veya ekiplerinin komite planları doğrultusunda çalışmasını sağlamak.

l) Enfeksiyon kontrol ekibi ve komitedeki diğer üyeler tarafından iletilen sorunlar ve çözüm önerileri konusunda karar almak ve yönetime yazılı olarak iletmek ve uygulamaları takip etmek.

m) Mesleğe bağlı enfeksiyon risklerine karşı bağışıklama ve profilaksi gibi personele yönelik koruyucu önlemlerin alınmasını sağlamak.

n) Enfeksiyonla ilgili akut halk sağlığı tehdidi olabilecek olay saptanması durumunda yönetime yazılı olarak bildirmek.

o) Enfeksiyon kontrol komitesi üyelerinin branşları kapsamında; eczane sorumlusu için akılcı antibiyotik kullanımı ile aseptik ilaç hazırlama ve muhafaza, tıbbi mikrobiyoloji laboratuvarı temsilcisi için kültür alma yöntemleri, cerrahi tıp temsilcisi için cerrahi antibiyotik profilaksisi gibi enfeksiyon önleme ve kontrolüne yönelik konularda yataklı tedavi kurum personeline eğitim vermek.

ö) Yataklı tedavi kurumlarında lejyoner hastalığı kontrolü için yapılan uygulamalara danışmanlık vermek.

p) Hastane havalandırma sistemi, hastane temizliği, su sistemleri, çamaşırhane, mutfak, atık yönetimi gibi destek hizmetlerinde enfeksiyon önleme ve kontrolüne yönelik faaliyetlerin yürütülmesini sağlamak.

(2) Enfeksiyon kontrol komitesi, kurumlarındaki enfeksiyon önleme ve kontrol faaliyetleri ile ilgili tüm çalışmalardan sorumludur.

(3) Enfeksiyon kontrol komitesi birden fazla enfeksiyon kontrol ekibi oluşturabilir ve gerektiğinde görev alanı ile ilgili olarak çalışma grupları oluşturur.

Çalışma usulü

MADDE 7- (1) Enfeksiyon kontrol komitesi, enfeksiyon önleme ve kontrolünde en üst karar organı olarak çalışır. Yoğun bakım ünitesi bulunan yataklı tedavi kurumlarında düzenli olarak üçer aylık dönemler halinde yılda en az dört kez, yoğun bakım ünitesi olmayan kurumlarda ise yılda en az iki kez toplanır. Olağanüstü durumlarda enfeksiyon kontrol komitesi, başkanın davetiyle veya üyelerden birinin başkanlığa yapacağı başvuru ve başkanın uygun görmesiyle toplanabilir.

(2) Enfeksiyon kontrol komitesinin üyeleri dört yıl süre ile görevlendirilir.

(3) Enfeksiyon kontrol komitesi başkanlığını, enfeksiyon hastalıkları ve klinik mikrobiyoloji temsilcisi yürütür. Enfeksiyon hastalıkları ve klinik mikrobiyoloji temsilcisinin katılamadığı veya enfeksiyon hastalıkları ve klinik mikrobiyoloji temsilcisinin bulunmadığı kurumlarda başkanlık görevini komitede görevli yönetici yürütür.

(4) Enfeksiyon kontrol komitesinin üyeleri, enfeksiyon kontrol ekibi tarafından hazırlanan ve kendilerine önceden sunulan gündemi görüşmek üzere toplanır. Enfeksiyon kontrol ekibi tarafından toplantı yeri, tarihi, saati ve gündemini içeren toplantı daveti yönetime sunulur. Yönetim tarafından toplantı tarihi ve gündemi toplantıdan en az iki gün önce üyelere bildirilir.

(5) Herhangi bir sebeple olağan ya da olağanüstü toplantılara katılamayacak olan üyeler, yazılı mazeretlerini yönetime bildirir.

(6) Enfeksiyon kontrol komitesi, üye tam sayısının salt çoğunluğuyla toplanır ve katılanların oy çokluğu ile karar alır. Oylarda eşitlik olması halinde, başkanın taraf olduğu görüş kararlaştırılmış sayılır. Komite kararları fiziki veya dijital ortamda toplantıya katılan üyelerce imzalanır. Karara karşı olanlar, karşı görüş gerekçesini yazılı olarak belirtmek suretiyle karara imza atarlar. Fiziki ve dijital ortamda oluşturulan tüm kararlar, ilgili mevzuata uygun şekilde saklanır ve izlenebilirlik esaslarına göre korunur.

(7) Enfeksiyon kontrol komitesinin yıllık çalışma raporu, enfeksiyon kontrol ekibi tarafından hazırlanır ve enfeksiyon kontrol komitesinde görüşüldükten sonra yönetime sunulur.

Enfeksiyon kontrol komitesi kararları

MADDE 8- (1) Enfeksiyon kontrol komitesi kararları bağlayıcıdır. Yönetim, enfeksiyon kontrol komitesi kararlarının uygulanması için gerekli tedbirleri alır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Enfeksiyon Kontrol Ekibi

Enfeksiyon kontrol ekibi

MADDE 9- (1) Enfeksiyon kontrol ekibinin görev ve yetkileri şunlardır:

a) Güncel ulusal ve uluslararası rehberlere uygun olarak enfeksiyon önleme ve kontrolüne yönelik uygulamaları sürdürmek ve gerektiğinde yeni uygulamalar belirlemek.

b) Sürveyans verilerini değerlendirmek, sorunları saptamak ve çözüm önerilerini enfeksiyon kontrol komitesine sunmak.

c) Ulusal sağlık hizmeti ile ilişkili enfeksiyonlar sürveyans standartlarına uygun olarak toplanan verilerin standartlara uygun şekilde USHİESA’ya zamanında girilmesini sağlamak; üç ayda bir olmak üzere sağlık hizmeti ile ilişkili enfeksiyonlar, etkenleri, direnç paternleri ve geri bildirimleri içeren sürveyans raporunu hazırlamak ve enfeksiyon kontrol komitesine bildirmek.

ç) Personelin mesleğe bağlı enfeksiyon ile ilgili risklerine yönelik bağışıklama ve profilaksi gibi koruyucu önlemlerin alınması için enfeksiyon kontrol komitesine önerilerde bulunmak.

d) Sürveyans verilerini ve eczaneden alınan antibiyotik kullanım verilerini dikkate alarak, antibiyotik kullanım uygulamalarını izlemek, yönlendirmek ve enfeksiyon kontrol komitesine bilgi vermek.

e) Sterilizasyon, antisepsi ve dezenfeksiyon işlemlerini denetlemek, denetim raporunu enfeksiyon kontrol komitesine sunmak.

f) Salgın şüphesi olduğunda inceleme yapmak, salgın varlığında gerekli çalışmaları yürütmek.

g) Enfeksiyon önleme ve kontrol amacıyla ilgili idari birimlerle koordinasyon halinde hastane temizliği, havalandırma ve su sistemleri, mutfak, çamaşırhane ve atık yönetimi gibi destek hizmetlerine ilişkin alanları altı ayda bir olmak üzere yılda iki kere denetlemek, denetleme sonuçlarını enfeksiyon kontrol komitesine sunmak.

ğ) Sağlık hizmeti ile ilişkili enfeksiyonların görülme riskinin yüksek olduğu yoğun bakım, yenidoğan, palyatif bakım, hematoloji ve onkoloji gibi klinikleri, diyaliz ünitelerini, sterilizasyon, ameliyathane ve endoskopi gibi girişimsel işlemlerin yapıldığı birimlerini altı ayda bir olmak üzere yılda iki kere enfeksiyon önleme ve kontrolü yönünden denetlemek ve denetleme sonuçlarını enfeksiyon kontrol komitesine sunmak.

h) Yıllık çalışma raporu taslağını hazırlamak ve enfeksiyon kontrol komitesine sunmak.

ı) Enfeksiyon kontrol komitesi toplantılarının gündemini belirlemek ve sekretaryasını yürütmek.

Enfeksiyon kontrol hekimi

MADDE 10- (1) Enfeksiyon kontrol hekimi, enfeksiyon hastalıkları ve klinik mikrobiyoloji uzmanlarından, tercihen epidemiyoloji ve sağlık hizmeti ile ilişkili enfeksiyonların önlenmesi ve kontrolünde deneyimli olanlar arasından seçilir. Yataklı tedavi kurumunun bulunduğu belediye sınırları içinde enfeksiyon hastalıkları ve klinik mikrobiyoloji uzmanı bulunmaması halinde, enfeksiyon kontrol hekimliği görevini tercihen iç hastalıkları uzmanı veya çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanı olmak üzere dahili branşlardan bir uzman hekim yürütür.

(2) Birinci fıkrada belirtilen şartları taşıyan bir uzman hekim en fazla iki farklı yataklı tedavi kurumunda enfeksiyon kontrol hekimliği hizmeti verebilir.

(3) Enfeksiyon kontrol komitesinin uygun görmesi durumunda yataklı tedavi kurumunda birden fazla enfeksiyon kontrol hekimi görevlendirilebilir. Bu durumda enfeksiyon kontrol hekimlerinin görev dağılımı, enfeksiyon kontrol komitesince yapılır.

Enfeksiyon kontrol hekiminin görevleri

MADDE 11- (1) Enfeksiyon kontrol hekiminin görev ve yetkileri şunlardır:

a) En az haftada bir enfeksiyon kontrol hemşireleri ile bir araya gelerek çalışmaları değerlendirmek, enfeksiyon kontrol hemşirelerine danışmanlık yapmak.

b) Enfeksiyon kontrol hemşireleri tarafından yürütülen çalışmaları ve hizmet içi eğitim programını denetlemek.

c) Yataklı tedavi kurumu personeline enfeksiyon önleme ve kontrolü konusunda enfeksiyon kontrol komitesinin programı çerçevesinde eğitim vermek.

ç) Ulusal sağlık hizmeti ile ilişkili enfeksiyonlar sürveyans standartlarına uygun olarak toplanan verilerin, USHİESA’ya zamanında girilmesini takip etmek.

d) Enfeksiyon kontrol ekibi ile sürveyans verilerini düzenli olarak değerlendirmek, yorumlamak, enfeksiyonların önlenmesi ve kontrolüne yönelik planlamalar yapmak.

e) Enfeksiyon kontrol programlarının geliştirilmesi ve uygulanmasında görev almak.

f) Salgın şüphesi olduğunda inceleme başlatmak ve enfeksiyon kontrol ekibini bilgilendirmek.

g) Yataklı tedavi kurumlarında enfeksiyon kontrol önlemlerine yönelik tespit edilen sorunları, ilgili birimlere ve enfeksiyon kontrol komitesine iletmek; bu birimlerde enfeksiyon kontrol önlemlerinin oluşturulması, uygulanması ve değerlendirilmesine yönelik önerilerde bulunmak.

Enfeksiyon kontrol hemşiresi

MADDE 12- (1) Enfeksiyon kontrol hemşiresi, enfeksiyon kontrol komitesinin önerisi ve sağlık bakım hizmetleri müdürü onayı ile yönetim tarafından, lisans mezunu ve tercihen Bakanlık tarafından onaylanmış enfeksiyon kontrol hemşireliği sertifikasına sahip hemşireler arasından seçilir ve enfeksiyon kontrol komitesine bağlı olarak çalışır.

(2) Yataklı tedavi kurumlarında, kurum yatak sayısına göre her yüz elli yatak için bir enfeksiyon kontrol hemşiresi; ayrıca kurum yatak sayısından bağımsız olarak yoğun bakım yatak sayısı elli ve üzeri olan hastaneler için her elli yoğun bakım yatak sayısı için bir enfeksiyon kontrol hemşiresi daha görevlendirilmesi zorunludur. Yoğun bakım yatak sayısı ellinin üzerinde olan kurumlarda, yoğun bakım yatak sayısı elliye bölündüğünde kalan sayı yirmi beş ve üzerinde ise ayrıca bir enfeksiyon kontrol hemşiresi daha görevlendirilmesi zorunludur.

(3) Bakanlıkça sertifikalandırılan enfeksiyon kontrol hemşireleri, enfeksiyon kontrol komitesince aksi yönde bir teklif getirilmediği sürece, en az yedi yıl süre ile bu görevi yürütür. Enfeksiyon kontrol hemşirelerine nöbet hizmetleri de dahil olmak üzere, enfeksiyon önleme ve kontrolü dışında ilave görev verilemez.

Enfeksiyon kontrol hemşiresinin görevleri

MADDE 13- (1) Enfeksiyon kontrol hemşiresinin görev ve yetkileri şunlardır:

a) Ulusal sağlık hizmeti ile ilişkili enfeksiyonlar sürveyans standartlarına uygun olarak sağlık hizmeti ile ilişkili enfeksiyonların sürveyansını yürütmek, günlük klinik ziyaretler ile hastaları değerlendirmek, laboratuvar ve görüntüleme sonuçlarını izlemek, sorumlu hekim ve hemşirelerle koordinasyon sağlayarak sağlık hizmeti ile ilişkili enfeksiyon gelişen ya da gelişme riski olan hastaları belirlemek ve gerekli tedbirlerin alınmasını sağlamak.

b) Sağlık hizmeti ile ilişkili enfeksiyonların görülme riskinin yüksek olduğu yoğun bakım, yenidoğan, palyatif bakım, hematoloji ve onkoloji gibi kliniklerde, diyaliz ünitelerinde; izolasyon önlemleri uygulanan hastaların takip edildiği alan/kliniklerin veya sterilizasyon, ameliyathane ve endoskopi gibi invaziv girişimsel işlemlerin yapıldığı birimler ile çamaşırhane, yemekhane gibi destek hizmet birimlerini izlemek ve değerlendirmek.

c) Sağlık hizmeti ile ilişkili enfeksiyon sürveyans verilerini, USHİESA’ya doğru, tam ve zamanında girmek.

ç) Enfeksiyonları, mikroorganizmaları ve antibiyotik direncindeki değişimi belirlemek ve enfeksiyon kontrol ekibine bildirmek.

d) Salgın şüphesi olduğunda incelemelere katılmak ve salgın varlığında gerekli çalışmaları yürütmek.

e) Haftada en az bir kez enfeksiyon kontrol hekimi ile bir araya gelerek çalışmaları değerlendirmek.

f) Klinik, servis ve ünitelerle ilgili sorunları enfeksiyon kontrol hekimi ile birlikte ilgili birimler ve enfeksiyon kontrol komitesine iletmek, bu birimlerde enfeksiyon kontrol önlemlerinin oluşturulması, uygulanması ve değerlendirilmesine katkı sağlamak ve takibini yapmak.

g) Enfeksiyon kontrol programlarının geliştirilmesi ve uygulanmasında görev almak.

ğ) Yataklı tedavi kurumu genelinde enfeksiyon kontrol uygulamalarını izlemek.

h) Yataklı tedavi kurumu personeline sağlık hizmeti ile ilişkili enfeksiyonlar ve kontrolü konusunda eğitim vermek.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Eğitim ve sertifikasyon

MADDE 14- (1) Enfeksiyon kontrol hemşireliği görevini yürütecek olan kişilerin eğitimi ve sertifikalandırılmasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir.

Fiziki şartlar

MADDE 15- (1) Enfeksiyon kontrol ekibinin faaliyetlerini yürütmek üzere enfeksiyon kontrol hemşirelerine yönetim tarafından oda tahsis edilir. Bilgisayar dahil gerekli teknik donanım ve kırtasiye malzemesi her personel için sağlanır.

Ulusal rehberler

MADDE 16- (1) Yataklı tedavi kurumlarında uygulanacak enfeksiyon önleme ve kontrolüne yönelik olmak üzere; 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan enfeksiyon önleme ve kontrol standartlarını içeren ulusal rehberler Bakanlıkça hazırlanarak Bakanlığın resmî internet sayfasında yayımlanır.

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 17- (1) 11/8/2005 tarihli ve 25903 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yataklı Tedavi Kurumları Enfeksiyon Kontrol Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.

Yürürlük

MADDE 18- (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 19- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Sağlık Bakanı yürütür.

RADYOLOJİ HİZMETLERİ YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK

MADDE 1- 26/4/2022 tarihli ve 31821 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Radyoloji Hizmetleri Yönetmeliğinin 9 uncu maddesinin ikinci fıkrasına birinci cümlesinden önce gelmek üzere aşağıdaki cümle eklenmiş ve dördüncü fıkrasının birinci cümlesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Mesleğini serbest olarak icra etme yetkisine sahip radyoloji uzmanı tarafından açılan merkezler, Bakanlıkça belirlenen planlama kriterlerine uygun olmak kaydıyla yalnızca bulunduğu il içinde taşınabilir.”

“Mesleğini serbest olarak icra etme yetkisine sahip radyoloji uzmanı tarafından açılan merkez Bakanlıkça belirlenen planlama kriterlerine uygun olmak kaydıyla yalnızca aynı il içerisinde bulunan tıp merkezi, özel hastane veya radyoloji uzmanı tarafından açılan bir başka merkez ile birleşebilir.”

MADDE 2- Aynı Yönetmeliğin 11 inci maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde ve altıncı fıkrasında yer alan “bir” ibaresi “aynı ilde olmak şartıyla iki” şeklinde değiştirilmiş ve aynı maddenin üçüncü ve onuncu fıkraları yürürlükten kaldırılmıştır.

“(2) Radyoloji merkezinde merkez sorumlusu olarak çalışan radyoloji uzmanı tam zamanlı olarak görev yapar. Merkez sorumlusu, mesai saatleri dışında aynı ilde olmak şartıyla bir başka merkezde daha merkez sorumlusu görevi üstlenmeden çalışabilir. Merkez sorumlusu dışındaki radyoloji uzmanları aynı ilde olmak şartıyla en fazla iki merkezde çalışabilir.”

MADDE 3- Aynı Yönetmeliğin 12 nci maddesinin sekizinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“(8) Merkezde görev yapan sağlık çalışanları, hizmetlerine uygun önlük veya üniforma giymek zorundadır. Tüm personel, yakasında adını, soyadını, mesleğini ve unvanını belirten, mesul müdürlükçe onaylanmış fotoğraflı bir kimlik kartı taşımakla yükümlüdür. Kimlik kartlarında, Bakanlığın elektronik sistemleriyle uyumlu karekod bulunması zorunludur.”

MADDE 4- Aynı Yönetmeliğin 13 üncü maddesinin ikinci, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkraları yürürlükten kaldırılmış, altıncı fıkrasında yer alan “Yıllık” ibaresi “Radyasyon” şeklinde değiştirilmiş, onuncu fıkrasında yer alan “2 mSv değerinin” ibaresi “NDK tarafından belirlenen radyasyon doz sınırlarının” şeklinde değiştirilmiş ve aynı maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“(11) Hamilelik şüphesi olan, hamile veya emziren personelin çalışma koşulları; embriyonun, fetüsün veya emzirilen çocuğun radyasyondan korunmasını sağlayacak ve halk için belirlenen doz sınırlarına uyulacak şekilde yeniden düzenlenir. Çalışma koşulları hamilelik şüphesi olan ve hamile personel için hamileliğinin geri kalan süresinde radyasyon alanlarında çalışmayacak şekilde, emzirme döneminde olan personel için radyoaktif kirlilik riski bulunan radyasyon alanlarında çalışmayacak şekilde düzenlenir.”

MADDE 5- Aynı Yönetmeliğin 15 inci maddesinin ikinci fıkrasının birinci ve ikinci cümleleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Hizmeti geçici olarak kısmen veya tamamen durdurulduğu halde faaliyetine devam eden merkezin faaliyeti iki kat süreyle tamamen durdurulur. Faaliyeti iki kat süreyle durdurulmasına rağmen faaliyetine devam eden merkezin ruhsatı/faaliyet izin belgesi Bakanlıkça iptal edilir.”

MADDE 6- Aynı Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“(3) Bakanlıkça yapılacak çekim kalitesine ilişkin değerlendirmelerde EK-15’te yer alan radyoloji raporlama ve çekim kalitesi değerlendirme inceleme formu kullanılır. 60 puan ve altı sonuçlar kritik kalite ihlali sayılır, derhal düzeltici ve iyileştirici faaliyet başlatılır. En geç 1 ay içerisinde yeniden değerlendirme yapılır.”

MADDE 7- Aynı Yönetmeliğin 18 inci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “Tetkik ve Raporlama Hizmeti Sunacak Sağlık Kuruluşları” ibaresi “Görüntüleme ve/veya Raporlama Hizmeti Sunacak Kuruluş” şeklinde ve “Görüntüleme ve Raporlama” ibaresi “Görüntüleme ve/veya Raporlama” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 8- Aynı Yönetmeliğin geçici 1 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“GEÇİCİ MADDE 1- (1) Bu maddeyi değiştiren Yönetmeliğin yürürlük tarihi itibarıyla radyoloji merkezleri mevcut haliyle faaliyetine devam eder. Bu Yönetmelikte belirtilen şartları taşımayan merkezlere yeni birim ilavesine izin verilmez.

(2) 11 inci maddenin ikinci fıkrasına 1/6/2026 tarihine kadar uyum sağlanması zorunludur.”

MADDE 9- Aynı Yönetmeliğin EK-3, EK-4a, EK-4b, EK-7, EK-9, EK-10, EK-11, EK-14 ve EK-15’i ekteki şekilde değiştirilmiştir.

MADDE 10- Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 11- Bu Yönetmelik hükümlerini Sağlık Bakanı yürütür.

Ekleri için tıklayınız

RADYASYON ONKOLOJİSİ HİZMETLERİ YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Başlangıç Hükümleri

Amaç

MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı, sağlık hizmet sunumu kapsamında tetkik, teşhis ve tedavi amaçlı uygulanan radyasyon onkolojisi klinik hizmetlerinin planlanması, sınıflandırılması ile bu hizmetlerin sunulduğu sağlık tesislerinin faaliyetlerine, standartlarına ve denetlenmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

Kapsam

MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, Sağlık Bakanlığına, üniversitelere ve özel hukuk tüzel kişilerine ait radyasyon onkolojisi hizmeti sunulan sağlık tesisleri ile buralarda görev yapan personeli kapsar.

Dayanak

MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik; 19/4/1937 tarihli ve 3153 sayılı Radiyoloji, Radiyom ve Elektrikle Tedavi ve Diğer Fizyoterapi Müesseseleri Hakkında Kanunun 10 uncu, 11 inci, 12 nci, 13 üncü ve ek 1 inci maddelerine, 7/5/1987 tarihli ve 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanununun 3 üncü, 9 uncu ve ek 11 inci maddelerine, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 355 inci, 506 ncı ve 508 inci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Bakanlık: Sağlık Bakanlığını,

b) Faaliyet izin belgesi: Sağlık tesisleri bünyesinde açılan radyasyon onkolojisi merkezlerine Bakanlık tarafından düzenlenen belgeyi,

c) Gözetimli alan: Kontrollü (Denetimli) alan olarak değerlendirilmeyen ancak radyasyonla çalışanların radyasyona maruz kalma potansiyelinin bulunması nedeniyle, kişisel doz ölçümünü gerektirmeyen ancak radyasyon seviyelerinin düzenli olarak izlenmesini gerektiren ve radyasyon görevlileri için yıllık doz sınırlarının 1/20’sinin aşılma olasılığı olup, 3/10’unun aşılması beklenmeyen alanları,

ç) Kontrollü (Denetimli) alan: Radyasyondan korunmayı sağlamak veya radyoaktif kirliliğin yayılmasını önlemek amacı ile özel kuralların uygulandığı, radyasyonla çalışanların kişisel doz izlemelerinin yapıldığı, giriş çıkışların kontrole tabi olduğu ve görevi gereği radyasyon ile çalışan kişilerin ardışık beş yılın ortalama yıllık doz sınırlarının 3/10’undan fazla radyasyon dozuna maruz kalabilecekleri alanları,

d) Lisans: İyonlaştırıcı radyasyona ilişkin bir faaliyetin yürütülmesi için tüzel kişiye Nükleer Düzenleme Kurumu tarafından verilen yetkiyi,

e) Merkez sorumlusu: Merkezlerde 12 nci maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen görevleri yerine getirmekle sorumlu olan radyasyon onkolojisi uzmanını,

f) Mesul müdür: Bakanlığa ve üniversitelere ait hastanelerde, hastane başhekimini veya sağlık uygulama ve araştırma merkezi müdürünü; tıp merkezleri ve özel hastanelerde mesul müdürü, mesleğini serbest olarak icra etme yetkisine sahip radyasyon onkolojisi uzmanı tarafından açılan merkezlerde radyasyon onkolojisi uzmanını veya bir hekimi,

g) Müdürlük: İl sağlık müdürlüklerini,

ğ) NDK: Nükleer Düzenleme Kurumunu,

h) Radyasyon alanı: Planlanmış ışınlanmalar nedeniyle halk için belirlenen yıllık doz sınırlarının üzerinde ışınlanma olasılığı olan alanları,

ı) Radyasyondan korunma sorumlusu: Radyasyon uygulamasının türüne göre NDK tarafından belirlenmiş nitelikleri taşıyan, yetkilendirilen kişi veya yetkilendirilmek üzere başvuran kişi tarafından yükümlülüklerinin yerine getirilmesini teminen görevlendirilen ve NDK tarafından yetkilendirilen kişiye verilen yetki kapsamında uygun görülen kişiyi,

i) Radyasyonla çalışan: İyonlaştırıcı radyasyon kaynaklarıyla yürütülen faaliyetlerde görevi gereği halk için belirlenen doz sınırlarının üzerinde ışınlanma olasılığı olan kişiyi,

j) Radyasyon kaynağı: Radyasyon üreten veya yayan cihazlar ile radyoaktif kaynakları,

k) Radyasyon onkolojisi hizmetleri: İyonlaştırıcı radyasyon kullanarak hastalıkların tedavisini amaçlayan, uygulanacak tedavi yöntemlerini, radyasyonun etkilerini ve tümörlerin davranışlarını inceleyen, görüntüleme işlemleri, radyoterapi, kemoradyoterapi, hormonal tedavi, eş zamanlı hedefe yönelik ilaçlar veya immunoterapi, destek tedaviler, hipertermi, klinik araştırma, kan ve kan ürünleri ışınlamaları kapsamındaki uygulama hizmetlerini,

l) Radyasyon onkolojisi merkezi (Merkez): Sağlık tesisleri bünyesinde bir radyasyon onkolojisi uzmanının sorumluluğunda veya mesleğini serbest olarak icra etme yetkisine sahip en az %51 hissesi radyasyon onkolojisi uzmanına ait olan özel hukuk tüzel kişileri tarafından 5 inci maddenin birinci fıkrasında yer alan tedavi cihazlarından en az bir tanesini bünyesinde bulundurarak ruhsatlandırılan veya faaliyet izni verilen, radyasyon onkolojisi hizmetleri sunulan merkezi,

m) Radyoaktif kaynak: İçeriğindeki radyoaktif maddeden faydalanılarak radyasyon uygulamalarında kullanılmak üzere üretilen açık veya kapalı kaynakları,

n) Radyoaktif madde: Nükleer madde, radyoaktif kaynak ile radyoaktif atıklar da dâhil olmak üzere, çekirdekleri kendiliğinden bozunmaya uğrayarak radyasyon yayan izotop veya izotopları içeren maddeleri,

o) Ruhsat: Mesleğini serbest olarak icra etmeye yetkili radyasyon onkolojisi uzmanı tarafından açılan radyasyon onkolojisi merkezine Bakanlık tarafından düzenlenen belgeyi,

ö) Sağlık tesisi: Bu Yönetmelik kapsamında radyasyon onkolojisi hizmeti sunulan Bakanlığa, üniversitelere ve özel hukuk tüzel kişilerine ait sağlık kurum ve kuruluşunu,

p) Simülasyon: Fiziksel ve geometrik özelliklere sahip tanısal bir X-ışını cihazı olan simülatör aygıtı ile hastanın tedavi öncesi immobilizasyonu ve tedavi amaçlı görüntülemenin yapılması ile tümör lokalizasyonunun yapıldığı işlemi,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Radyasyon Onkolojisi Merkezlerinin Çalışma Esasları

Cihazların ve radyoaktif kaynak uygulamaların sınıflandırılması

MADDE 5- (1) Bu Yönetmelik kapsamında radyasyon onkolojisi merkezlerinde kullanılacak cihazlar şunlardır:

a) Kobalt kaynaklı tedavi cihazları.

b) Standart doğrusal hızlandırıcılar (LINAC).

c) Helikal doğrusal hızlandırıcılar.

ç) MR-LINAC, PET-LINAC tedavi cihazları.

d) Stereotaktik radyocerrahi/radyoterapi tedavi cihazları.

e) Brakiterapi tedavi cihazları.

f) İntraoperatif radyoterapi (IORT) tedavi cihazları.

g) Parçacık radyoterapi tedavi sistemleri (Proton, karbon, ağır iyon ve benzeri).

ğ) Hipertermi tedavi cihazları (Yüzeysel, derin, görüntü takipli cihazlar).

h) kV tedavi cihazları.

ı) Kan ışınlama cihazları.

i) Dahili (Internal) radyoaktif kaynak uygulamaları.

j) Simülasyon amaçlı görüntüleme cihazları:

1) Konvansiyonel simülatör.

2) Bilgisayarlı tomografi simülasyon cihazları.

3) MR simülasyon cihazı.

(2) Tedavi planlama sistemleri, hasta yönetim sistemleri, tedavi takip sistemleri şunlardır:

a) Bilgisayarlı tedavi planlama sistemi.

b) Hasta yönetim sistemi veya radyoterapi bilgi sistemi.

c) Hasta takip sistemi (Yüzey takip, ultrasonlu takip ve benzeri sistemleri).

ç) Dozimetrik ekipman.

d) Hibrit tedavi sistemleri.

Merkezlerin planlanması, açılışı ve ön izin

MADDE 6- (1) Radyasyon onkolojisi hizmetlerinin, kaliteli ve verimli şekilde sunulması, sağlık insan gücü ve nitelikleri ile teknoloji yoğunluklu radyasyon onkolojisi merkezi cihazlarının ülke düzeyinde dengeli dağılımının sağlanması, kaynak israfı ve âtıl kapasiteye yol açılmaması amacıyla bu Yönetmelik kapsamında faaliyetine ihtiyaç duyulan radyasyon onkolojisi merkezleri Bakanlıkça planlanır ve faaliyetlerini yürütür. Merkezlerin sadece hastane bünyesinde açılmasına izin verilir.

(2) Merkez açılmadan veya yeni cihaz eklenmeden önce Bakanlıktan ön izin alınması şarttır. Ön izin başvurusu mesul müdür tarafından yapılır.

(3) Ön izin başvurusu, Bakanlıkça planlama kapsamında sonuçlandırılarak uygun görülenlere Ek-1’de yer alan ön izin belgesi verilir.

(4) Ön izin belgesi, alındığı tarihten itibaren iki yıl içerisinde faaliyet izin belgesi/ruhsat alınmaması hâlinde iptal edilir. Ön izin belgesi, faaliyet izin belgesi/ruhsat yerine geçmez ve devredilemez.

(5) Bakanlıktan ön izin belgesi alınmadan NDK’ye bu Yönetmelik kapsamındaki radyasyon kaynaklarıyla radyasyon onkolojisi hizmetlerinin yürütülmesi için yetkilendirme başvurusu yapılamaz.

Başvuru, ruhsat veya faaliyet izin belgesi

MADDE 7- (1) Merkezler, Bakanlık tarafından düzenlenen faaliyet izin belgesi/ruhsat ile açılır.

(2) Mesul müdür tarafından, faaliyet izin belgesi/ruhsat düzenlenmesi talebiyle Ek-2’de yer alan başvuru formu ve Ek-3’te yer alan belgeler ile müdürlüğe başvurulur.

(3) Dosyada eksiklik veya uygunsuzluk olmaması hâlinde, müdürlükçe oluşturulacak ekip tarafından Ek-7’ye göre faaliyet izin belgesi/ruhsata esas yerinde inceleme ve değerlendirme yapılır. İnceleme ve değerlendirmede eksiklik bulunmaması hâlinde, inceleme ve değerlendirme raporu ve başvuru dosyası Bakanlığa gönderilir.

(4) Bakanlık tarafından incelenen faaliyet izin belgesi/ruhsat başvuru dosyasının uygun bulunması hâlinde, merkez adına Ek-4a’da yer alan radyasyon onkolojisi merkezi faaliyet izin belgesi/ruhsatı ile Ek-4b’de yer alan merkez sorumlusu belgesi düzenlenir ve müdürlüğe gönderilir. Mesleğini serbest olarak icra eden radyasyon onkolojisi uzmanı tarafından açılan merkezler için Ek-5’te yer alan mesul müdür belgesi müdürlükçe düzenlenir.

(5) Düzenlenen belgelerin bir örneği ve başvuru dosyası müdürlük tarafından muhafaza edilir. Faaliyet izin belgesi/ruhsat, merkez sorumlusu belgesi ve mesul müdür belgesi aslı mesul müdüre imza karşılığında teslim edilir.

(6) Ruhsatın/faaliyet izin belgesinin tanzim edilmesinden itibaren iki yıl içinde fiilen faaliyete geçmeyen merkezin ruhsatı/faaliyet izin belgesi iptal edilir.

(7) Doğal afet, genel salgın hastalık, kısmi veya genel seferberlik ilanı durumlarında merkezin faaliyeti en fazla beş yıl süreyle Bakanlığın kararı üzerine Valilikçe askıya alınabilir.

Ruhsat veya faaliyet izin belgesi yenileme

MADDE 8- (1) Taşınma, mekânsal tasarım değişikliği, cihaz eklenmesi, cihaz çıkarılması, merkez adı değişikliği, adres değişikliği, merkez sahiplik değişikliği ile mesleğini serbest olarak icra etme yetkisine sahip radyasyon onkolojisi uzmanı tarafından açılan merkezin birleşme veya devri hâllerinde faaliyet izin belgesi/ruhsat yenilenir.

(2) Mesleğini serbest olarak icra etme yetkisine sahip radyasyon onkolojisi uzmanı tarafından açılan merkezler, Bakanlıkça belirlenen planlama kriterlerine uygun olmak kaydıyla yalnızca bulunduğu il içinde taşınabilir. Mesleğini serbest olarak icra etme yetkisine sahip radyasyon onkolojisi uzmanları tarafından açılan merkezlerin taşınmalarında, Bakanlık tarafından uygun görülmesi ve izin verilmesi kaydıyla taşınma işlemlerinin iki yıl içinde tamamlanması zorunludur. Bu süre içerisinde merkez, faaliyetine mevcut kapasitesi ile devam edebilir veya faaliyetini askıya alabilir ve müdürlüğe tebligat adresi bildirerek merkez binasını boşaltabilir.

(3) Cihaz eklenmesi, mekânsal tasarım değişikliği ve radyasyon onkolojisi uzmanları tarafından açılan merkezin taşınma durumlarında Bakanlıktan izin alınması zorunludur. Bakanlık tarafından izin verilmesi hâlinde, Ek-2’ye uygun olarak ruhsat veya faaliyet izin belgesi başvuru formu ve Ek-3’te yer alan ilgili belgelerle birlikte müdürlüğe başvuru yapılır. Müdürlükçe oluşturulacak inceleme ve değerlendirme ekibi tarafından Ek-7’ye göre ruhsata, faaliyet izin belgesine veya izin belgesine esas yerinde inceleme ve değerlendirme yapılır. İnceleme ve değerlendirmede eksiklik bulunmaması hâlinde, inceleme ve değerlendirme raporu ve başvuru dosyası Bakanlığa gönderilir. Başvurunun uygun bulunması hâlinde ruhsat veya faaliyet izin belgesi yenilenir.

(4) Cihaz çıkarılması, adres değişikliği ve merkez adı değişikliği ve merkez sahipliği değişikliği durumlarında, Ek-2’ye uygun olarak faaliyet izin belgesi/ruhsat başvuru formu ve Ek-3’te yer alan ilgili belgelerle birlikte müdürlüğe başvuru yapılır. Müdürlük tarafından dosyada eksiklik bulunmadığının tespit edilmesi üzerine başvuru dosyası Bakanlığa gönderilir. Başvurunun uygun bulunması hâlinde faaliyet izin belgesi/ruhsat yenilenir.

(5) Cihazların eklenmesi, taşınması ve cihazların bulunduğu alanların mekânsal tasarım değişikliği gibi radyasyon kaynaklarıyla faaliyet gösterilen radyasyon uygulamalarına yönelik olarak NDK tarafından yetki verilen koşullarda değişiklik olması hâlinde NDK’den gerekli yetkinin alınması için başvuruların yapılması zorunludur.

Merkezlerin birleşmesi ve devri

MADDE 9- (1) Mesleğini serbest olarak icra etme yetkisine sahip radyasyon onkolojisi uzmanı tarafından açılan merkez Bakanlıkça belirlenen planlama kriterlerine uygun olmak kaydıyla yalnızca aynı il içinde bulunan özel hastane veya mesleğini serbest olarak icra etme yetkisine sahip radyasyon onkolojisi uzmanı tarafından açılan bir başka merkez ile birleşebilir. Birleşen merkezin ruhsatı iptal edilerek birleştiği sağlık tesisine ait varsa faaliyet izin belgesine/ruhsata eklenir. Birleşilen merkeze ait faaliyet izin belgesi/ruhsat bulunmaması hâlinde, yeni faaliyet izin belgesi/ruhsat düzenlenir. Birleşen merkez ruhsatı ayrılamaz.

(2) Mesleğini serbest olarak icra etme yetkisine sahip radyasyon onkolojisi uzmanı tarafından açılan merkezlerin birleşme veya devrinde; birleşme/devir sözleşmesi imzalanmadan önce Bakanlıktan izin alınması zorunludur. Bakanlık tarafından uygun görülmesi hâlinde, Ek-2’ye uygun olarak ruhsat başvuru formu ve Ek-3’te yer alan ilgili belgelerle birlikte müdürlüğe başvuru yapılır. Müdürlük tarafından dosyada eksiklik bulunmaması hâlinde başvuru dosyası Bakanlığa gönderilir. Başvurunun uygun bulunması hâlinde ruhsat yenilenir.

(3) Bu madde kapsamında devredilen merkezin incelenmesi ve değerlendirilmesi sırasında tespit edilen eksiklik ve uygunsuzluklardan dolayı devralan, devredenin sorumluluklarını da almış sayılır. Denetim sırasında tespit edilen eksiklik veya uygunsuzluklardan dolayı devredene verilen süre, devralanın talebi hâlinde yeniden verilir. Sağlık tesisinin faaliyetinin durdurulması hâlinde devralan, faaliyet durdurma süresinin tamamlanmasını beklemek zorundadır.

(4) Merkezin devir işlemlerinde devralan adına Bakanlık tarafından faaliyet izin belgesi/ruhsat düzenleninceye kadar eski sahipliğinde ve mesul müdürünün sorumluluğunda merkez faaliyetine devam edebilir.

(5) Mesleğini serbest olarak icra etme yetkisine sahip radyasyon onkolojisi uzmanları tarafından açılan ve ruhsatı askıda olan merkezlerin ruhsatları askı süresince sadece bir kez devredilebilir.

Merkezlerin çalışma esasları

MADDE 10- (1) Merkezlerde Bakanlık tarafından kabul edilmiş ulusal ve uluslararası standartlara uygun yöntemler kullanılarak çalışılması esastır.

(2) Radyasyon onkolojisi hizmetlerinin yeni teknoloji ürünü radyasyon kaynaklarıyla yürütülmek istenmesi ve ulusal veya uluslararası yöntem bulunmaması durumunda merkez tarafından radyasyon güvenliği açısından NDK’den uygun görüş alınarak gerekçelendirmesi ile birlikte Bakanlığa başvuru yapılır. Bakanlık tarafından uygun görülen yöntem merkez tarafından kullanılabilir.

(3) Radyasyon uygulamalarını yürütmek için NDK’den gerekli yetkilerin alınması zorunludur.

(4) Radyasyon uygulamaları; radyasyondan korunmanın, radyasyon güvenliğinin ve radyoaktif kaynakların emniyetinin teminine ilişkin NDK tarafından belirlenen düzenlemelere uygun olarak yürütülür. Bu kapsamda NDK tarafından uygun bulunan radyasyondan korunma programının uygulanması sağlanır.

(5) Merkezde radyasyonla çalışan personelin NDK tarafından belirlenen doz sınırları altında olmak üzere mümkün olan en düşük düzeyde radyasyona maruz kalınması için gerekli önlemlerin alınması sağlanır.

(6) Teşhis ve tedavi amacıyla yapılan radyasyon onkolojisi hizmetinin amacına ulaşması öncelikli olmak üzere, hastanın radyasyondan korunmasını sağlamak üzere gerekli önlemlerin alınması sağlanır.

(7) Personelin sağlığı ve iş güvenliği ile radyasyondan korunmasını sağlamak için işin niteliğine uygun koruyucu giysi ve teçhizatın eksiksiz olarak bulundurulması, kullanılması ve uygun şartlarda muhafaza edilmesi sağlanır.

(8) Merkezde uygun dedektöre sahip, geçerli kalibrasyon sertifikası olan radyasyon ölçüm cihazı ile radyasyon ölçümü yapılması, ölçüm sonuçlarının kayıt altına alınması ve radyasyon ölçüm cihazlarının kalibrasyonlarının belirlenen periyotlarda ilgili mevzuat kapsamında yaptırılması sağlanır. Radyasyon ölçümleri için uygun cihazların temin edilmesi, bakımlarının yapılarak çalışır halde bulundurulması ve çalışmalarda kullanılması, kalibrasyonlarının düzenli olarak alanında akredite edilmiş olan ve varsa NDK tarafından belirlenen ek şartları sağlayan kuruluşlardan yapılması sağlanır.

(9) Merkezde ilaçların ve radyoaktif maddelerin yanlış kullanılmasına ve tahrip edilmesine karşı gerekli önlemler alınır.

(10) Merkezde radyoaktif kaynağın emniyetini sağlamak üzere; radyoaktif kaynağa erişimi kısıtlayacak veya radyoaktif kaynağın bulunduğu alanlara görevli personel dışındaki girişleri engelleyecek şekilde, gerekli kilit mekanizmalarının, izleme ve iletişim sistemlerinin temin edilmesi ve gerekirse buna yönelik personel görevlendirilmesini de içeren tedbirlerin alınması sağlanır.

(11) Merkezlerdeki cihazların bakım, onarım ve kalibrasyon iş ve işlemleri radyasyondan korunma sorumlusunun bilgisi dâhilinde yürütülür.

(12) Radyasyondan korunma sorumlusunun bilgisi olmadan radyasyon kaynakları ile çalışanlar hariç kontrollü ve gözetimli alanlara giriş yapılamaz.

(13) Merkezde cihaz odalarının havalandırılması ilgili mevzuata uygun şekilde yapılır.

(14) Merkezde ruhsata/faaliyet izin belgesine esas tıbbi cihaz envanteri ve her bir cihaz için cihaz yönetim dosyası bulundurulur.

(15) Radyasyon onkolojisi hizmetlerine ait simülasyon işlemlerinde veya uygulama formlarında; uygulanan radyoopak/radyoaktif madde ve uygulama dozu, çekim protokolü ve saati ile diğer tıbbi bilgiler yer alır.

(16) Adlî vakalara ve adlî raporlara ait kayıtların gizliliği ve güvenliği açısından, vakayı takip eden hekim haricinde vaka hakkında veri girişi veya adlî raporu tanzim eden hekim onayından sonra raporda değişiklik yapılamaması için gerekli tedbirler alınır. Adlî vaka kayıtlarına, mesul müdür veya yetkilendirdiği kişiler ile merkez sorumlusu erişebilir. Adlî kayıt veya raporların resmî mercilerden istenmesi hâlinde, yeni çıktı alınarak suret olduğu belirtilir ve tasdiklenir. Bu raporlar ile ilgili sorumluluk, merkez sorumlusu ve mesul müdüre aittir.

(17) Merkezde bulunan cihazlar, radyasyon onkolojisi alanında eğitim alması gereken sağlık meslek mensuplarının yetiştirilmesi amacıyla ilgili mevzuat uyarınca ilave önlemler alınarak kullanılabilir.

(18) Tıbbi ışınlanmaların, teşhis ve tedaviyi gerçekleştiren hekim tarafından alternatif tekniklerle karşılaştırılarak ve radyasyonla yapılacak teşhis ve tedavinin hastada oluşturabileceği zararlı etkiler ile faydalar göz önünde bulundurularak gerekçelendirilmesi esastır.

(19) Merkeze ait atıkların yönetimi, tıbbi atıkların kontrolüne ve radyoaktif atıkların yönetimine ilişkin mevzuata uygun olarak gerçekleştirilir.

(20) Merkez, ilgili mevzuat hükümlerine göre uluslararası sağlık turizmi yetki belgesi alarak uluslararası sağlık turizmi faaliyeti gösterebilir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Personel Durumu

Genel esaslar

MADDE 11- (1) Merkezlerde merkez sorumlusu tam zamanlı olarak görev yapar.

(2) Merkez sorumlusu aynı ilde olmak şartıyla bir başka merkezde de merkez sorumlusu görevi üstlenmeden çalışabilir. Merkez sorumlusu dışındaki radyasyon onkolojisi uzmanları aynı ilde olmak şartıyla en fazla iki merkezde çalışabilir.

(3) Merkez sorumlusunun izin alması veya hastalık durumlarında, merkezde birden fazla radyasyon onkolojisi uzmanı varsa bu uzman hekimlerden birinin merkez sorumlusuna vekâlet etmesine müdürlük tarafından izin verilir.

(4) Özel sağlık tesisleri bünyesindeki merkezlerde Bakanlık tarafından izin verilmesi kaydıyla Türkiye’de çalışma izni almış yabancı hekim ve hekim dışı sağlık meslek mensubu çalışabilir. Ancak bu şekilde verilecek izin, sağlık tesisine planlama kapsamında cihaz ekleme veya radyoaktif kaynak uygulama hakkı vermez.

(5) 60 yaşını dolduran radyasyon onkolojisi uzmanları ile engellilik oranı en az yüzde 60 olan radyasyon onkolojisi uzmanları merkezlerde kadro şartı aranmaksızın aynı ilde olmak koşuluyla iki özel sağlık tesisinde çalışabilir. Kadro dışı geçici çalışma hakkı radyasyon onkolojisi uzmanlarına yönelik bir hak olup sağlık tesisine müktesep kadro hakkı vermez. Kadro dışı geçici çalışma gün ve saatleri, sağlık tesisiyle yapılan sözleşmede açıkça belirtilir.

(6) Bakanlık tarafından verilen kadrolar, kadro devri yoluyla devredilemez. Ancak sağlık tesislerinin devri ve birleşmeleri istisnadır.

(7) Ücretli veya ücretsiz izinli sayılarak yurt dışına gönderilen kamu görevlisi radyasyon onkolojisi uzmanları ile ilgili mevzuattan kaynaklanan yükümlülükleri bulunanlar hariç olmak üzere yurt dışında en az iki yıl süreyle mesleğini icra eden radyasyon onkolojisi uzmanları, yurt dışından döndükten sonra Türkiye’de çalışmak üzere tercih edecekleri planlama kapsamındaki mevcut merkezlerde bir kereye mahsus olmak üzere planlamadan istisna tutularak kadro dışı geçici olarak çalışabilir.

(8) Merkezlerde en az bir sağlık fizikçisi ve en az iki radyoterapi teknikeri görevlendirilir.

(9) Merkezde NDK tarafından belirlenmiş nitelikleri taşıyan en az bir kişi mesul müdür tarafından radyasyondan korunma sorumlusu olarak görevlendirilir ve bu kişi sadece bir merkezde bu görevi yürütür.

(10) Merkezin sağlık tesisi bünyesinde açılabilmesi için sağlık tesisinin uzmanlık dalları arasında en az bir radyasyon onkolojisi uzman kadrosu bulunması zorunludur.

(11) Radyasyon kaynakları ile çalışacak personelin çalışma şekli, 3153 sayılı Kanunda öngörülen çalışma süresini aşmamak kaydıyla, hizmetin etkinlik ve sürekliliğinin sağlanması bakımından vardiya veya nöbet şeklinde düzenlenebilir.

Personelin görev ve sorumlulukları

MADDE 12- (1) Mesleğini serbest olarak icra etme yetkisine sahip radyasyon onkolojisi uzmanları tarafından açılan merkezlerde mesul müdür olarak görevlendirilecek kişilerin aşağıdaki nitelikleri taşıması şarttır:

a) 11/4/1928 tarihli ve 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun uyarınca Türkiye’de mesleğini yapma hak ve yetkisine sahip olmak.

b) Türk vatandaşı olmak.

c) Mesleğini sadece mesul müdürlük yaptığı sağlık tesisinde serbest olarak yürütmek ve muayenehane de dahil olmak üzere, başka bir sağlık tesisinde çalışmamak.

(2) Mesul müdür, merkezin faaliyeti, inceleme ve değerlendirme ile ilgili her türlü işlemde Bakanlığın birinci derecede muhatabıdır. Mesul müdürün görev, yetki ve sorumlulukları şunlardır:

a) Özel sağlık tesisi bünyesinde çalışacak olan sağlık meslek mensubuna Ek-6’da yer alan çalışma belgesi düzenlenmesi için müdürlüğe başvurmak.

b) Herhangi bir sebeple görevinden ayrılan sağlık meslek mensubunun çalışma belgesini en geç beş iş günü içerisinde müdürlüğe iade etmek.

c) Merkeze ait verilerin Bakanlığa gönderilmesini sağlamak.

ç) Merkezin faaliyetleri sırasında, faaliyet izin belgesi/ruhsat veya yetki koşullarında meydana gelen değişikliklerin olması durumunda müdürlüğe bildirim yapılmasını ve yetkilendirmeye ilişkin işlemler için NDK’ye başvurulmasını sağlamak.

d) Merkezde radyasyondan korunma sorumlusu görevlendirmek.

e) Herhangi bir sebeple belirli bir süreyle merkez sorumlusunun görevinden ayrılması durumunda, merkezde çalışan diğer bir radyasyon onkolojisi uzmanını, merkez sorumlusunun görevlerini yürütmek üzere en geç beş iş günü içerisinde müdürlüğe bildirmek.

f) Bu Yönetmelikte ve iç hizmet işleyişinde tanımlanmış altyapı ve hizmet kalite standartlarının korunmasını ve sürdürülmesini sağlamak.

g) Bu Yönetmeliğe, tâbi olunan diğer ilgili mevzuata ve merkezin iç işleyişi konusunda hazırlanıp çalışanlara duyurulan düzenlemelere, personel tarafından uyulmasını sağlamak ve bunun için gerekli iç denetimleri yürütmek.

ğ) Faaliyet izin belgesi/ruhsata esas yerinde inceleme ve değerlendirmeler ile denetimler sırasında yetkililere gereken bilgi ve belgeleri sunmak.

h) Merkez çalışanlarının iş sağlığı ve güvenliği kapsamında bulaşıcı hastalıklar yönünden gerekli görülen tetkiklerini ve muayenelerini yılda en az bir defa yaptırmak.

ı) Mesleğini serbest olarak icra etme yetkisine sahip radyasyon onkolojisi uzmanları tarafından açılan merkezin ortaklık yapısında meydana gelen değişiklikleri on beş iş günü içinde müdürlüğe bildirmek.

i) Merkezin faaliyeti ile ilgili her türlü idari işlemleri yürütmek.

(3) Merkez sorumlusunun görevleri şunlardır:

a) Radyasyon kaynaklarına ilişkin faaliyetlerin, radyasyondan korunma, radyasyon güvenliği, radyoaktif kaynakların emniyetinin temini konusunda NDK mevzuatına ve NDK tarafından belirlenen yetki koşullarına uygun olarak yürütülmesini sağlamak.

b) Merkezin ihtiyaçlarını tespit etmek ve hizmetlerin maliyet etkin yürütülmesini sağlamak.

c) Merkezde faaliyetlerin mevzuata uygun yürütülmesini sağlamak ve bu faaliyetlerin yürütülmesi için iş bölümü yapmak.

ç) Bakanlık tarafından belirlenen kalite standartlarına uygun çalışılmasını sağlamak ve gerekli düzeltici, önleyici faaliyetleri yapmak ya da yaptırmak.

d) Tıbbi görüntüleme teknisyenine/teknikerine, sağlık fizikçisine ve radyoterapi teknikerine kalite kontrol ve standartları ile cihazların bakım ve kalibrasyonları konusunda eğitim vermek veya eğitim almalarını sağlamak.

e) Personelin mesleki becerilerinin geliştirilmesini, radyasyondan korunma ve radyasyon güvenliğinin sağlanması ile radyasyon acil durumlarının yönetimine ilişkin NDK tarafından belirlenen gerekliliklerin yerine getirilmesini, teknolojik gelişmelerden haberdar olmasını ve hizmet standartlarını yerine getirmesini sağlamak amacıyla yılda en az bir hizmet içi eğitime katılımını sağlamak.

f) Merkezde yapılan işlemlere ait tetkik ve tedavi protokollerini belirlemek, tedavi verilen hastaların takiplerini yapmak ve ilgili çalışanlara eğitim vermek veya verilmesini sağlamak.

g) Tıpta uzmanlık eğitimi veren kurumlarda radyasyon onkolojisi uzmanlık eğitimi ile ilgili faaliyetleri, eğitim sorumlusunun gözetiminde yürütmek.

ğ) Cihazların yapılması gereken test, kontrol ve kalibrasyonlarını, kalite kontrol testlerini ve kalite uygunluk testlerini ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda yaptırmak, sonuçları değerlendirmek ve kayıt altına almak.

h) Veri girişlerini Bakanlık tarafından belirlenen sistem üzerinden zamanında yapmak veya yaptırmak.

ı) Simülasyon işlemlerini ve uygulama formlarını hazırlamak.

i) Radyasyon kaynakları ile çalışanlar için merkezde bulunan tedavi, simülasyon, dozimetrik, tedavi planlama sistemi, hasta yönetim sistemi, cihazlar ve ekipmanların kullanımı, kalite kontrolü, kalibrasyonu konularında gerekli eğitimleri aldırmak.

j) Radyasyon ölçümleri için uygun cihazların kalibrasyonlarının ve bakımlarının düzenli olarak yapılmasını ve çalışır halde bulundurulmasını sağlamak.

k) Radyasyon kaynaklarının bakım ve onarımına ilişkin programların yürütülmesini sağlamak.

(4) Radyasyondan korunma sorumlusunun iş ve görev tanımları NDK’nin ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda yürütülür.

(5) Merkezlerde çalışan personel gerekli hâllerde sağlık tesisinde planlamalar yapılarak eğitim verilen merkezlere görevlendirilebilir.

(6) Bakanlığa ait merkezlerde görevli radyasyon onkolojisi uzmanlarından biri, hizmetin devamlılığı açısından Bakanlığa ait başka bir merkeze geçici olarak müdürlükçe görevlendirilebilir.

(7) Merkezde görev yapan sağlık çalışanları, hizmetlerine uygun önlük veya üniforma giymek zorundadırlar. Merkezde görev yapan bütün personelin yakasına; personelin adını, soyadını, mesleğini ve ünvanını belirten ve mesul müdürlükçe onaylanmış olan fotoğraflı bir kimlik kartı takması şarttır. Kimlik kartlarının, Bakanlığın elektronik sistemi ile uyumlu karekod içermesi zorunludur.

Radyasyon doz sınırları

MADDE 13- (1) Bu Yönetmeliğe uygun olarak kontrollü alanlarda iyonlaştırıcı radyasyon kaynakları ile çalışan personel, kişisel dozimetre kullanmak zorundadır.

(2) Radyasyon doz sınırları ile ilgili hususlarda NDK tarafından yapılan düzenlemeler esas alınır.

(3) Kişisel dozimetri hizmeti, bu hizmeti vermek üzere NDK tarafından yetkilendirilen kuruluşlardan alınır.

(4) Kişisel dozimetre sonuçları NDK bünyesindeki Ulusal Merkezi Doz Kayıt Sistemine gönderilir.

(5) Kişisel dozimetre sonuçlarında doz sınırlarının aşıldığının tespit edilmesi hâlinde kişisel dozimetri hizmeti alınan kuruluş tarafından derhal merkeze bildirimde bulunulur.

(6) Kişisel dozimetre sonuçlarında NDK tarafından belirlenen radyasyon doz sınırlarının aşılması durumunda merkez sorumlusu ve radyasyondan korunma sorumlusu sorunun kaynağını inceleyip değerlendirir, varsa eksiklik ve aksaklıkların düzeltilmesi için gerekli tedbirleri alır ve NDK mevzuatı kapsamında işlem yapılır.

(7) Hamilelik şüphesi olan, hamile veya emziren personelin çalışma koşulları; embriyonun, fetüsün veya emzirilen çocuğun radyasyondan korunmasını sağlayacak ve halk için belirlenen doz sınırlarına uyulacak şekilde düzenlenir. Çalışma koşulları hamilelik şüphesi olan ve hamile personel için hamileliğinin geri kalan süresinde radyasyon alanlarında çalışmayacak şekilde, emzirme döneminde olan personel için radyoaktif kirlilik riski bulunan radyasyon alanlarında çalışmayacak şekilde düzenlenir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Denetim ve Yaptırım, Yasaklar

Denetim ve yaptırım

MADDE 14- (1) Merkezler, 17/11/2023 tarihli ve 32372 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Özel Sağlık Tesislerinin Denetimi hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak Ek-8’de yer alan Radyasyon Onkolojisi Merkezleri Denetim Sorgu ve İdari Yaptırım Formunda belirlenen kriterlere göre denetlenir.

(2) Denetim ekibi, biri radyasyon onkolojisi uzmanı olmak üzere en az üç kişiden oluşur. İlde görevlendirilebilecek radyasyon onkolojisi uzmanı bulunmaması hâlinde, Bakanlık tarafından radyasyon onkolojisi uzmanı görevlendirmesi yapılarak denetim ekibi oluşturulabilir.

(3) Özel hukuk tüzel kişileri tarafından açılan merkezler hakkında, bu Yönetmeliğe aykırılık tespit edilmesi hâlinde, Ek-8’de yer alan Radyasyon Onkolojisi Merkezleri Denetim Sorgu ve İdari Yaptırım Formunda belirlenen yaptırımlar uygulanır.

(4) Kamu kurum ve kuruluşları tarafından açılan merkezlerde, bu Yönetmeliğe aykırılık tespit edilmesi hâlinde, kasıt, ihmal veya kusur şüphesi bulunanlar hakkında ilgili mevzuata göre disiplin hükümleri uygulanır.

Yasaklar

MADDE 15- (1) Aşağıdaki durumlarda merkez/cihazın faaliyeti durdurulur, faaliyet izin belgesi/ruhsat iptal edilir:

a) NDK tarafından verilen lisansın sona ermesi, askıya alınması, kısıtlanması, sonlandırılması veya iptali hâlinde en geç beş iş günü içinde müdürlüğe bilgi verilir ve söz konusu cihazın faaliyeti durdurulur. Üç aya kadar merkezin NDK mevzuatına uygun olarak gerekli işlemleri gerçekleştirememesi ve NDK’den lisans alamaması hâlinde, ilgili cihaz ruhsattan/faaliyet izin belgesinden çıkarılır. Merkez, faaliyetine mevcut cihazlarıyla devam eder. Ancak tüm cihazlar için lisans alınamadığı takdirde faaliyet izin belgesi/ruhsat Bakanlık tarafından iptal edilir.

b) Merkezde bulunması zorunlu personelin herhangi bir sebeple görevinden ayrılması hâlinde, merkezin faaliyeti fiilen durdurulur, en geç beş iş günü içinde müdürlüğe bilgi verilir ve faaliyeti iki yıla kadar askıya alınır. Merkezde bulunması zorunlu personelin çalışmaya başlaması üzerine merkez faaliyetlerine devam eder. Ancak iki yıl içinde faaliyete başlanamaması hâlinde, merkezin faaliyet izin belgesi/ruhsat Bakanlık tarafından iptal edilir.

c) Faaliyet izin belgesi/ruhsatın değiştirilmesini gerekli kılan tadilat durumlarında merkezin faaliyeti en fazla bir yıla kadar askıya alınabilir. Bu sürenin sonunda faaliyete başlanamaması hâlinde, merkezin faaliyet izin belgesi/ruhsatı Bakanlık tarafından iptal edilir.

(2) Hizmeti geçici olarak kısmen veya tamamen durdurulduğu hâlde faaliyetine devam eden merkezin faaliyeti iki kat süreyle tamamen durdurulur. Faaliyeti iki kat süreyle durdurulmasına rağmen faaliyetine devam eden merkezin ruhsatı/faaliyet izin belgesi Bakanlık tarafından iptal edilir. Ancak merkezin birden fazla cihaz ile hizmet sunması durumunda, sadece ilgili cihaz faaliyet izin belgesinden/ruhsatından çıkarılarak faaliyet izin belgesi/ruhsat yenilenir. Mesleğini serbest olarak icra etme yetkisine sahip radyasyon onkolojisi uzmanları tarafından açılan merkezin iptal edilen ruhsatı yeniden düzenlenemez.

(3) Bu Yönetmelik kapsamında yasak olan fiil ve davranışlar ile yaptırımlar aşağıda belirtilmiştir:

a) Faaliyet izin belgesi/ruhsat almadan radyasyon onkolojisi hizmeti verilemez.

b) Faaliyet izin belgesi/ruhsatında belirtilen adres dışında başka bir yerde radyasyon onkolojisi hizmeti verilemez.

c) Merkezde yer alan cihazlar ve radyasyon kaynakları, yetkisi olmayan kişiler tarafından kullanılamaz.

ç) Faaliyeti durdurulan veya askıya alınan merkez tarafından bu süre içinde hizmet verilemez.

d) Radyasyon onkolojisi uzmanı, tıp diplomasının veya uzmanlık belgesinin kendisine verdiği yetkiler haricinde mesleğini yürütemez. Sertifika, yüksek lisans veya doktora belgesine dayanılarak bir başka tıp dalının görev alanına giren işlerin uzmanı olunduğu ilan edilerek meslek yürütülemez ve bu tür belgeler mesleğin icrasında uzmanlık belgesi olarak kullanılamaz.

e) Radyasyon onkolojisi uzmanı dışındaki sağlık meslek mensupları, ilk yardım ve acil tıbbi müdahaleler hariç olmak üzere hangi surette olursa olsun radyasyon onkolojisi uzmanı yetkisini kullanamaz.

f) Özel sağlık tesisleri bünyesinde veya mesleğini serbest olarak icra etme yetkisine sahip radyasyon onkolojisi uzmanı tarafından açılan merkezler, üniversite ve kamu sağlık tesislerinin isimleri ile benzer ya da aynı şekilde isimlendirilemez.

g) Özel sağlık tesisleri bünyesinde veya mesleğini serbest olarak icra etme yetkisine sahip radyasyon onkolojisi uzmanı tarafından açılan merkez tabelalarında, basılı ve elektronik ortam materyallerinde aynı yazı karakterinde olmak şartıyla “özel” ibaresi, sağlık tesisinin isminde kullanılan yazı puntolarının yarı değerinden az olamaz. Tabelalar ile basılı ve elektronik ortam materyallerinde, ruhsatta kayıtlı özel sağlık tesisleri bünyesinde veya mesleğini serbest olarak icra etme yetkisine sahip radyasyon onkolojisi uzmanı tarafından açılan merkez ismi dışında başka bir isim kullanılamaz ve ruhsatta belirtilen uzmanlık dalları haricinde başka uzmanlık dalı veya başka ibareler yazılamaz.

(4) Merkezlerde, tanıtım ve bilgilendirme konusunda 12/11/2025 tarihli ve 33075 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik hükümleri uygulanır.

(5) Merkezde çalışan ve hasta sağlığını olumsuz etkileyecek uygunsuzluğun tespiti hâlinde uygunsuzluk giderilinceye kadar merkezin faaliyeti Bakanlığın kararı üzerine Valilikçe durdurulur.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Kalite yönetimi ve değerlendirme sistemi

MADDE 16- (1) Merkezde, Bakanlık tarafından belirlenen tetkik ve tedavi uygulamalarına yönelik kalite standartlarını sağlamak üzere kalite yönetim sistemi oluşturulur, uygulanır, sürdürülür ve sürekli iyileştirilir.

(2) Merkezler, hizmet kalitesini izlemeye yönelik program oluşturur ve buna ilişkin kayıtları tutar. Radyasyon onkolojisi merkez sorumlusu sorumluluğunda hizmet kalitesine ilişkin değerlendirmeler yapılır ve kaydı tutulur.

Bilgi sistemi, verilerin korunması ve saklanması

MADDE 17- (1) Merkezde kişisel verilerin gizliliğini ve güvenliğini sağlamak üzere bilgi sistemi kurulur.

(2) Bilgi sisteminde yer alan görüntüler dahil tüm tıbbi kayıtların ilgili mevzuata göre yedekleme ve arşivlemesi yapılır.

(3) 15/1/2004 tarihli ve 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine uygun elektronik imza ile imzalanmış tıbbi kayıtlar, resmi kayıt olarak kabul edilir ve ilgili mevzuata göre yedekleme ve arşivlemesi yapılır.

(4) Faaliyeti sona eren veya sonlandırılan merkezler, yazılı veya elektronik kayıtlarını, defterlerini ve diğer belgelerini saklanmak üzere müdürlüğe devreder.

(5) Merkez tarafından kayıt altına alınan kişisel sağlık verileri, ilgili mevzuata uygun bir şekilde işlenir ve Bakanlık tarafından kurulan kayıt ve bildirim sistemine aktarılır.

(6) Bakanlık tarafından yapılacak iş ve işlemlere esas olmak üzere, istenen bilgi ve belgelerin Bakanlığa gönderilmesi zorunludur.

(7) Merkezde; kalite uygunluk, kalite kontrol değerlendirme sonuçları, bakım onarım faaliyetlerine ait raporlar, izleme ve ölçüm cihazlarının kayıtları en az on yıl, radyasyon kaynaklarına ve radyoaktif atıklara ilişkin kayıtlar en az yirmi yıl, iyonlaştırıcı radyasyon kaynakları ile çalışanların tıbbi gözetim ve kişisel dozlarına ilişkin belge ve kayıtlar ise radyasyona maruz kalmayı gerektiren işin sona ermesinden sonra otuz yıldan az olmamak kaydıyla korunur ve saklanır. Radyasyonla çalışanın görevi bırakması ve başka yerde çalışmaya başlaması durumunda doz kayıtlarının bir kopyası çalışana teslim edilir.

Hizmet alımı

MADDE 18- (1) Kamu kurum ve kuruluşları bünyesinde faaliyet gösteren merkezler, ilgili mevzuatı uyarınca birbirlerinden ve özel sağlık tesisleri bünyesindeki veya mesleğini serbest olarak icra etme yetkisine sahip radyasyon onkolojisi uzmanı tarafından açılan merkezlerden hizmet alımı yapabilirler.

(2) Özel sağlık tesisleri bünyesindeki veya mesleğini serbest olarak icra etme yetkisine sahip radyasyon onkolojisi uzmanı tarafından açılan merkezler, diğer özel sağlık tesisleri bünyesindeki veya mesleğini serbest olarak icra etme yetkisine sahip radyasyon onkolojisi uzmanı tarafından açılan merkezlerden hizmet alımı yapabilirler.

(3) Radyasyon onkolojisi hizmet alımı yapılması hâlinde, hizmet alımı yapılan özel sağlık tesisleri bünyesindeki veya mesleğini serbest olarak icra etme yetkisine sahip radyasyon onkolojisi uzmanı tarafından açılan merkezin ve özel hukuk tüzel kişisinin adı ve adresi tedavi sonuç raporunda yer alır.

(4) Radyasyon onkolojisi hizmetini hizmet alımı yoluyla gerçekleştiren merkez, hastadan tetkik veya tedavi için ayrıca bir ücret talep edemez.

(5) Radyasyon onkolojisi hizmetinin hizmet alımı yoluyla sunulması hâlinde, hizmeti alan ve veren kamu sağlık tesisleri, özel sağlık tesisleri ile özel hukuk tüzel kişileri radyasyon onkolojisi hizmetinden müştereken sorumludur.

(6) Radyasyon onkolojisi hizmet alımı yapılması hâlinde 3/9/2022 tarihli ve 31942 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tıpta ve Diş Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliği kapsamında radyasyon onkolojisi uzmanlık eğitimi veren kurumlar, uzmanlık eğitiminin verilmesine yönelik olarak eğiticilerin alanları ile ilgili araştırma yapmalarını ve uzmanlık öğrencilerinin uzmanlık eğitimi çekirdek müfredatı çerçevesinde eğitim almasını sağlar.

Yetki devri

MADDE 19- (1) Bakanlık, bu Yönetmelikteki yetkilerinden bir kısmını valiliklere devredebilir.

Hüküm bulunmayan hâller

MADDE 20- (1) Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hâllerde, sağlık tesisleri bünyesinde faaliyet gösteren radyasyon onkolojisi merkezleri hakkında faaliyet gösterdikleri sağlık tesislerinin tabi olduğu mevzuat ve ilgili diğer mevzuat hükümleri uygulanır.

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 21- (1) 25/4/2023 tarihli ve 32171 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Radyasyon Onkolojisi Hizmetleri Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.

Devam eden işlemler

GEÇİCİ MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce yapılan başvurular, 21 inci madde ile yürürlükten kaldırılan Radyasyon Onkolojisi Hizmetleri Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde tamamlanır.

(2) 21 inci madde ile yürürlükten kaldırılan Radyasyon Onkolojisi Hizmetleri Yönetmeliği hükümlerine göre merkezlere verilmiş faaliyet izin belgesi/ruhsatın askı süreleri korunur.

(3) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce faaliyet izin belgesi/ruhsat düzenlenmiş merkezler mevcut hâliyle faaliyetine devam eder. Bu Yönetmelikte belirtilen şartları taşımayan merkezlere yeni cihaz ilavesine izin verilmez.

Yürürlük

MADDE 22- (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 23- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Sağlık Bakanı yürütür.

Ekleri için tıklayınız

NÜKLEER TIP HİZMETLERİ YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK

MADDE 1- 25/4/2023 tarihli ve 32171 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Nükleer Tıp Hizmetleri Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (n) bendinde yer alan “üretilen” ibaresinden sonra gelmek üzere “açık veya kapalı” ibaresi eklenmiş, aynı fıkranın (o) bendinde yer alan “Radyoaktif kaynaklar” ibaresi “Nükleer madde, radyoaktif kaynak” şeklinde ve “izotop ve” ibaresi “izotop veya” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 2- Aynı Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının birinci cümlesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Nükleer tıp hizmetlerinin, kaliteli ve verimli şekilde sunulması, sağlık insan gücü ve nitelikleri ile teknoloji yoğunluklu nükleer tıp merkezi cihazlarının ülke düzeyinde dengeli dağılımının sağlanması ve kaynak israfı ile atıl kapasiteye yol açılmaması amacıyla bu Yönetmelik kapsamında faaliyetine ihtiyaç duyulan nükleer tıp merkezleri Bakanlıkça planlanır ve faaliyetlerini yürütür.”

MADDE 3- Aynı Yönetmeliğin 7 nci maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan “ruhsat/faaliyet izin belgesi, EK-4b’de” ibaresi “faaliyet izin belgesi/ruhsatı ve EK-4b’de” şeklinde değiştirilmiş, “ve mesleğini serbest olarak icra eden nükleer tıp uzmanı tarafından açılan merkezler için EK-5’te yer alan mesul müdür belgesi” ibaresi yürürlükten kaldırılmış ve aynı fıkraya aşağıdaki cümle eklenmiştir.

“Mesleğini serbest olarak icra eden nükleer tıp uzmanı tarafından açılan merkezler için EK-5’te yer alan mesul müdür belgesi Müdürlükçe düzenlenir.”

MADDE 4- Aynı Yönetmeliğin 8 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“MADDE 8- (1) Taşınma, mesleğini serbest olarak icra etme yetkisine sahip nükleer tıp uzmanı tarafından açılan merkezin birleşme veya devri, mekânsal tasarım değişikliği, birim eklenmesi/çıkarılması, adres değişikliği, merkez adı değişikliği veya merkez sahipliği değişikliği hallerinde ruhsat/faaliyet izin belgesi yenilenir.

(2) Mesleğini serbest olarak icra etme yetkisine sahip nükleer tıp uzmanı tarafından açılan merkezler, Bakanlıkça belirlenen planlama kriterlerine uygun olmak kaydıyla yalnızca bulunduğu il içinde taşınabilir. Birim eklenmesi, mekânsal tasarım değişikliği veya mesleğini serbest olarak icra etme yetkisine sahip nükleer tıp uzmanı tarafından açılan merkezin il içi taşınma durumlarında Bakanlıktan izin alınması zorunludur. Bakanlıkça izin verilmesi halinde, EK-2’ye uygun olarak ruhsat veya faaliyet izin belgesi başvuru formu ve EK-3’te yer alan ilgili belgelerle birlikte Müdürlüğe başvuru yapılır. Müdürlükçe oluşturulacak inceleme ve değerlendirme ekibi tarafından EK-7’ye göre ruhsata, faaliyet izin belgesine veya izin belgesine esas yerinde inceleme ve değerlendirme yapılır. İnceleme ve değerlendirmede eksiklik bulunmaması halinde, inceleme ve değerlendirme raporu ve başvuru dosyası Bakanlığa gönderilir. Başvurunun uygun bulunması halinde ruhsat veya faaliyet izin belgesi yenilenir.

(3) Mesleğini serbest olarak icra etme yetkisine sahip nükleer tıp uzmanları tarafından açılan merkezlerin taşınmalarında, Bakanlıkça uygun görülmesi ve izin verilmesi kaydıyla, taşınma işlemlerinin iki yıl içinde tamamlanması zorunludur. Bu süre içinde merkez, faaliyetine mevcut kapasitesi ile devam edebilir veya faaliyetini askıya alabilir ve Müdürlüğe tebligat adresi bildirerek kuruluş binasını boşaltabilir.

(4) Birim/cihaz eklenmesi, taşınması ve cihazların bulunduğu alanların mekânsal tasarım değişikliği gibi radyasyon kaynaklarıyla faaliyet gösterilen radyasyon uygulamalarına yönelik olarak NDK tarafından yetki verilen koşullarda değişiklik olması halinde NDK’den gerekli yetkinin alınması için başvuruların yapılması zorunludur.

(5) Birim çıkarılması, adres değişikliği, merkez adı değişikliği ve merkez sahipliği değişikliği durumlarında, EK-2’ye uygun olarak ruhsat veya faaliyet izin belgesi başvuru formu ve EK-3’te yer alan ilgili belgelerle birlikte Müdürlüğe başvuru yapılır. Müdürlük tarafından dosyada eksiklik bulunmadığının tespiti halinde başvuru dosyası Bakanlığa gönderilir. Başvurunun uygun bulunması halinde ruhsat/faaliyet izin belgesi yenilenir.

(6) Mesleğini serbest olarak icra etme yetkisine sahip nükleer tıp uzmanı tarafından açılan merkez Bakanlıkça belirlenen planlama kriterlerine uygun olmak kaydıyla yalnızca aynı il içinde bulunan özel hastane veya mesleğini serbest olarak icra etme yetkisine sahip nükleer tıp uzmanı tarafından açılan bir başka merkez ile birleşebilir. Birleşen merkezin ruhsatı iptal edilerek birleştiği sağlık tesisine ait varsa ruhsat/faaliyet izin belgesine eklenir yoksa yeni ruhsat/faaliyet izin belgesi düzenlenir. Birleşen merkez ruhsatı ayrılamaz.

(7) Mesleğini serbest olarak icra etme yetkisine sahip nükleer tıp uzmanı tarafından açılan merkezlerin birleşme veya devrinde; birleşme/devir sözleşmesi imzalanmadan önce Bakanlıktan izin alınması zorunludur. Bakanlıkça uygun görülmesi halinde EK-2’ye uygun olarak ruhsat başvuru formu ve EK-3’te yer alan ilgili belgelerle birlikte Müdürlüğe başvuru yapılır. Müdürlük tarafından dosyada eksiklik bulunmaması halinde başvuru dosyası Bakanlığa gönderilir. Başvurunun uygun bulunması halinde ruhsat yenilenir.

(8) Bu madde kapsamında devredilen merkezin incelenmesi ve değerlendirilmesi sırasında tespit edilen eksiklik ve uygunsuzluklardan dolayı devralan, devredenin sorumluluklarını da almış sayılır. Denetim sırasında tespit edilen eksiklik veya uygunsuzluklardan dolayı devredene verilen süre, devralanın talebi halinde yeniden verilir. Sağlık kuruluşunun faaliyetinin durdurulması halinde devralan, faaliyet durdurma süresinin tamamlanmasını beklemek zorundadır.

(9) Merkezin devir işlemlerinde devralan adına Bakanlıkça ruhsat/faaliyet izin belgesi düzenleninceye kadar eski sahipliğinde ve mesul müdürünün sorumluluğunda merkez faaliyetine devam edebilir.

(10) Mesleğini serbest olarak icra etme yetkisine sahip nükleer tıp uzmanları tarafından açılan ve ruhsatı askıda olan merkezlerin ruhsatları askı süresince sadece bir kez devredilebilir.

(11) Doğal afet, genel salgın hastalık, kısmi veya genel seferberlik ilanı durumlarında merkezin faaliyeti en fazla beş yıl süreyle Bakanlığın kararı üzerine valilikçe askıya alınabilir.”

MADDE 5- Aynı Yönetmeliğin 9 uncu maddesinin sekizinci fıkrasında yer alan “metrolojik izlenebilirlik zincirinde Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı/Dünya Sağlık Örgütü İkincil Standart Dozimetri Laboratuvarları Ağına üye olan ikincil standart dozimetri laboratuvarlarında yapılması sağlanır” ibaresi “alanında akredite edilmiş olan ve varsa NDK tarafından belirlenen ek şartları sağlayan kuruluşlardan yapılması sağlanır” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 6- Aynı Yönetmeliğin 10 uncu maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“MADDE 10- (1) Merkez sorumlusu, tam zamanlı olarak görev yapar.

(2) Merkez sorumlusu aynı ilde olmak şartıyla bir başka merkezde daha merkez sorumlusu görevi üstlenmeden çalışabilir. Merkez sorumlusu dışındaki nükleer tıp uzmanları aynı ilde olmak şartıyla en fazla iki merkezde çalışabilir.

(3) Merkez sorumlusunun izin alması veya hastalık durumlarında, merkezde birden fazla nükleer tıp uzmanı varsa bu uzman hekimlerden birinin merkez sorumlusuna vekâlet etmesine Müdürlük tarafından izin verilir.

(4) Özel sağlık kuruluşlarındaki merkezlerde Bakanlıkça izin verilmesi kaydıyla Türkiye’de çalışma izni almış yabancı hekim ve hekim dışı sağlık meslek mensubu çalışabilir. Ancak bu şekilde verilecek izin, sağlık kuruluşuna planlama kapsamında cihaz ve birim ekleme hakkı vermez.

(5) 60 yaşını dolduran nükleer tıp uzmanları ile engellilik oranı en az yüzde 60 olan nükleer tıp uzmanları merkezlerde kadro şartı aranmaksızın aynı ilde olmak şartıyla iki özel sağlık kuruluşunda çalışabilir. Kadro dışı geçici çalışma hakkı nükleer tıp uzmanlarına yönelik bir hak olup kuruluşa müktesep kadro hakkı vermez. Kadro dışı geçici çalışma gün ve saatleri, kuruluşla yapılan sözleşmede açıkça belirtilir. Kadro dışı geçici çalışılan uzmanlık dalı kuruluşun ruhsatına/faaliyet izin belgesine, çalışma şekli de belirtilerek eklenir.

(6) Bakanlıkça verilen kadrolar, kadro devri yoluyla devredilemez. Ancak kuruluş devri ve birleşmeleri istisnadır.

(7) Ücretli veya ücretsiz izinli sayılarak yurtdışına gönderilen kamu görevlisi nükleer tıp uzmanları ile ilgili mevzuattan kaynaklanan yükümlülükleri bulunanlar hariç olmak üzere yurtdışında en az iki yıl süreyle mesleğini icra eden nükleer tıp uzmanları, yurtdışından döndükten sonra Türkiye’de çalışmak üzere tercih edecekleri planlama kapsamındaki mevcut merkezlerde bir kereye mahsus olmak üzere planlamadan istisna tutularak kadro dışı geçici olarak çalışabilir.

(8) Nükleer tıp merkezlerinde en az bir sağlık fizikçisi ile en az bir nükleer tıp teknikeri veya en az bir tıbbi görüntüleme teknisyen/teknikeri görevlendirilir.

(9) Merkezde NDK tarafından belirlenmiş nitelikleri taşıyan, yetkilendirilen kişi veya yetkilendirilmek üzere başvuran kişi tarafından yükümlülüklerinin yerine getirilmesini teminen en az bir kişi radyasyondan korunma sorumlusu olarak görevlendirilir ve bu kişi sadece bir merkezde bu görevi yürütür.

(10) Merkezin özel hastane bünyesinde açılabilmesi için kuruluşun uzmanlık dalları arasında en az bir nükleer tıp uzmanı kadrosu bulunması zorunludur.

(11) Radyasyon kaynakları ile çalışacak personelin çalışma şekli, 3153 sayılı Kanunda öngörülen çalışma süresini aşmamak kaydıyla, hizmetin etkinlik ve sürekliliğinin sağlanması bakımından vardiya veya nöbet şeklinde düzenlenebilir.”

MADDE 7- Aynı Yönetmeliğin 11 inci maddesine birinci fıkra olarak aşağıdaki fıkra eklenmiş ve diğer fıkralar buna göre teselsül ettirilmiş, mevcut birinci fıkraya aşağıdaki bentler eklenmiş, mevcut ikinci fıkranın (d) bendinde yer alan “Sağlık fizikçisine,” ibaresinden sonra gelmek üzere “nükleer tıp teknikerine,” ibaresi eklenmiş ve aynı maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“(1) Mesleğini serbest olarak icra etme yetkisine sahip nükleer tıp uzmanları tarafından açılan merkezlerde mesul müdür olarak görevlendirilecek olan hekimin/nükleer tıp uzmanının aşağıdaki nitelikleri taşıması şarttır:

a) 11/4/1928 tarihli ve 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun uyarınca Türkiye’de mesleğini yapma hak ve yetkisine sahip olmak.

b) Türk vatandaşı olmak.

c) Mesleğini sadece mesul müdürlük yaptığı sağlık kuruluşunda serbest olarak yürütmek ve muayenehane de dahil olmak üzere, başka bir sağlık kuruluşunda çalışmamak.”

“ğ) Bu Yönetmelikte ve iç hizmet işleyişinde tanımlanmış alt yapı ve hizmet kalite standartlarının korunmasını ve sürdürülmesini sağlamak.

h) Bu Yönetmeliğe ve ilgili diğer mevzuata ve merkezin iç işleyişi konusunda hazırlanıp çalışanlara duyurulan düzenlemelere uyulmasını sağlamak ve bunun için gerekli iç denetimleri yürütmek.

ı) Ruhsat/faaliyet izin belgesine esas yerinde inceleme ve değerlendirmeler ile denetimler sırasında yetkililere gereken bilgi ve belgeleri sunmak.

i) Merkez çalışanlarının iş sağlığı ve güvenliği kapsamında bulaşıcı hastalıklar yönünden gerekli görülen tetkiklerini ve muayenelerini, yılda en az bir defa yaptırmak.

j) Mesleğini serbest olarak icra etme yetkisine sahip nükleer tıp uzmanları tarafından açılan merkezin ortaklık yapısında meydana gelen değişiklikleri on beş iş günü içinde Müdürlüğe bildirmek.

k) Sağlık kuruluşunun faaliyet sahası ile ilgili diğer mevzuatta belirtilen ve kendisi tarafından yürütülmesi öngörülen görevleri yerine getirmek.

l) Sağlık kuruluşunun ruhsat alındıktan sonraki faaliyeti ile ilgili her türlü idari işlemleri yürütmek.”

“(7) Merkezde görev yapan sağlık çalışanları, hizmetlerine uygun önlük veya üniforma giymek zorundadır. Tüm personel, yakasında adını, soyadını, mesleğini ve unvanını belirten, mesul müdürlükçe onaylanmış fotoğraflı bir kimlik kartı taşımakla yükümlüdür. Kimlik kartlarında, Bakanlığın elektronik sistemleriyle uyumlu karekod bulunması zorunludur.”

MADDE 8- Aynı Yönetmeliğin 12 nci maddesinin ikinci, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkraları yürürlükten kaldırılmış, altıncı fıkrasında yer alan “Yıllık” ibaresi “Radyasyon” şeklinde ve onuncu fıkrasında yer alan “aylık 2 mSv değerinin” ibaresi “NDK tarafından belirlenen radyasyon doz sınırlarının” şeklinde değiştirilmiş ve aynı maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“(11) Hamilelik şüphesi olan, hamile veya emziren personelin çalışma koşulları; embriyonun, fetüsün veya emzirilen çocuğun radyasyondan korunmasını sağlayacak ve halk için belirlenen doz sınırlarına uyulacak şekilde yeniden düzenlenir. Çalışma koşulları hamilelik şüphesi olan ve hamile personel için hamileliğinin geri kalan süresinde radyasyon alanlarında çalışmayacak şekilde, emzirme döneminde olan personel için radyoaktif kirlilik riski bulunan radyasyon alanlarında çalışmayacak şekilde düzenlenir.”

MADDE 9- Aynı Yönetmeliğin 13 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“MADDE 13- (1) Merkezler, 17/11/2023 tarihli ve 32372 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Özel Sağlık Tesislerinin Denetimi Hakkında Yönetmelik ile belirlenen usul ve esaslara uygun olarak, EK-8’de yer alan Nükleer Tıp Merkezleri Denetim Sorgu ve İdari Yaptırım Formunda belirtilen kriterlere göre denetlenir.

(2) Denetim ekibi, biri nükleer tıp uzmanı olmak üzere en az üç kişiden oluşur. İlde görevlendirilebilecek nükleer tıp uzmanı bulunmaması halinde Bakanlıkça nükleer tıp uzmanı görevlendirmesi yapılarak denetim ekibi oluşturulur.

(3) Özel hukuk tüzel kişileri tarafından açılan merkezler hakkında, bu Yönetmeliğe aykırılık tespit edilmesi hâlinde, EK-8’de yer alan Nükleer Tıp Merkezleri Denetim Sorgu ve İdari Yaptırım Formunda belirlenen yaptırımlar uygulanır.

(4) Kamu kurum ve kuruluşları tarafından açılan merkezlerde, bu Yönetmeliğe aykırılık tespit edilmesi hâlinde; kasıt, ihmal veya kusur şüphesi bulunanlar hakkında ilgili mevzuata göre disiplin hükümleri uygulanır.”

MADDE 10- Aynı Yönetmeliğin 14 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin ikinci cümlesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, (b) bendinin ikinci cümlesinde yer alan “Merkezin faaliyeti” ibaresinden sonra gelmek üzere “bir yıla kadar” ibaresi eklenmiş, (c) bendinde yer alan “altı aya” ibaresi “bir yıla” şeklinde, “durdurulur” ibaresi “askıya alınabilir” şeklinde ve “Altı aylık” ibaresi “Bu” şeklinde değiştirilmiş, aynı maddeye birinci fıkradan sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra eklenmiş ve diğer fıkralar buna göre teselsül ettirilmiş, mevcut ikinci fıkrasının (d) bendinden sonra gelmek üzere aşağıdaki bentler eklenmiş ve diğer bentler buna göre teselsül ettirilmiş ve aynı maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“Birimin faaliyeti, üç aya kadar durdurulur.”

“(2) Hizmeti geçici olarak kısmen veya tamamen durdurulduğu halde faaliyetine devam eden merkezin faaliyeti iki kat süreyle tamamen durdurulur. Faaliyeti iki kat süreyle durdurulmasına rağmen faaliyetine devam eden merkezin ruhsatı/faaliyet izin belgesi Bakanlıkça iptal edilir. Ancak merkezin birden fazla birim ile hizmet sunması durumunda sadece ilgili birim ruhsat/faaliyet izin belgesinden çıkarılarak ruhsat/faaliyet izin belgesi yenilenir. Mesleğini serbest olarak icra etme yetkisine sahip nükleer tıp uzmanı tarafından açılan merkezin iptal edilen ruhsatı yeniden düzenlenemez. Yeniden ruhsat düzenlenmesi Bakanlıkça yapılan planlamaya uygun olmak şartıyla ön izne tabidir. Adına düzenlenmiş ruhsatı bu madde kapsamında iptal edilen merkez adına bir yıl geçmeden yeni bir ön izin veya ruhsat düzenlenemez.”

“e) Nükleer tıp uzmanı, tıp diplomasının veya uzmanlık belgesinin kendisine verdiği yetkiler haricinde mesleğini yürütemez. Sertifika, yüksek lisans veya doktora belgesine dayanılarak bir başka tıp dalının görev alanına giren işlerin uzmanı olunduğu ilan edilerek meslek yürütülemez ve bu tür belgeler mesleğin icrasında uzmanlık belgesi olarak kullanılamaz.

f) Nükleer tıp uzmanı dışındaki sağlık meslek mensupları, ilk yardım ve acil tıbbi müdahaleler hariç olmak üzere hangi surette olursa olsun nükleer tıp uzmanı yetkisini kullanamaz.”

“(6) Merkezin herhangi bir biriminde veya alanında, çalışan ve hasta sağlığını olumsuz etkileyecek bir eksikliğin tespiti halinde eksiklik giderilinceye kadar merkezin faaliyeti Bakanlığın kararı üzerine valilikçe durdurulur.”

MADDE 11- Aynı Yönetmeliğin 15 inci maddesinin üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“(3) Bakanlıkça yapılacak çekim kalitesine ilişkin değerlendirmelerde EK-9’da yer alan Nükleer Tıp Hizmetleri Çekim Raporlama ve İnceleme Değerlendirme Formu kullanılır. 60 puan ve altı sonuçlar kritik kalite ihlali sayılır, derhal düzeltici ve iyileştirici faaliyet başlatılır. En geç bir ay içinde yeniden değerlendirme yapılır.”

MADDE 12- Aynı Yönetmeliğin 17 nci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “merkezin, gerçek veya tüzel kişinin” ibaresi “merkezin ve özel hukuk tüzel kişisinin” şeklinde ve beşinci fıkrasında yer alan “gerçek veya tüzel kişiler” ibaresi “özel hukuk tüzel kişileri” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 13- Aynı Yönetmeliğin geçici 1 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“GEÇİCİ MADDE 1- (1) Bu maddeyi değiştiren Yönetmeliğin yürürlük tarihi itibarıyla nükleer tıp merkezleri mevcut haliyle faaliyetine devam eder. Bu Yönetmelikte belirtilen şartları taşımayan merkezlere yeni birim ilavesine izin verilmez.”

MADDE 14- Aynı Yönetmeliğin EK-2, EK-3, EK-4a, EK-4b, EK-6, EK-7, EK-8 ve EK-9’u ekteki şekilde değiştirilmiştir.

MADDE 15- Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 16- Bu Yönetmelik hükümlerini Sağlık Bakanı yürütür.

Ekleri için tıklayınız

TAŞINABİLİR OTOMATİK ŞOK CİHAZI HAKKINDA YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Başlangıç Hükümleri

Amaç

MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; sağlık hizmeti sunulan yerler dışında meydana gelen ani kalp durmalarında, acil sağlık görevlileri ulaşıncaya kadar olay yerinde erken ve etkin müdahale ile meydana gelebilecek ölüm ve sakatlık riskinin azaltılması için taşınabilir otomatik şok cihazı (OED)’nın kullanımının yaygınlaştırılması, konumlandırılması, kayıt ve takip sistemi, bakım ve onarımı ile asgari standartlarının belirlenmesi ile ilgili usul ve esasları belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik; kamu kurum ve kuruluşlarını, özel kuruluşları, toplu taşıma araçlarını ve kamusal alanları kapsar.

Dayanak

MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 356 ncı ve 508 inci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar ve kısaltmalar

MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Ani kalp durması: Kalbin elektriksel iletim sistemindeki bozulmaya bağlı olarak dolaşımın ani çöküşü ile birlikte ani gelişen kardiyak aktivitenin durmasını,

b) Bakanlık: Sağlık Bakanlığını,

c) Elektrokardiyografi (EKG): Kalp hücreleri tarafından üretilen ve kalbin çalışmasını sağlayan elektriksel aktivitenin kaydedilip analiz edilmesi işlemini,

ç) Halktan kurtarıcı: Sağlık meslek mensubu olmayan ancak acil bir durumda olay yerinde bulunan, tıbbi yardım gelene kadar sağlık komuta kontrol merkezi (SKKM) desteğiyle ilk yardım uygulamalarında bulunan kişiyi,

d) İlk yardım: Ani olarak ortaya çıkan hastalık veya yaralanma durumunda; kişinin hayatını korumak, sağlık durumunun kötüleşmesini önlemek ve iyileşmesine destek olmak amacıyla olay yerindeki mevcut imkânlarla yapılan hızlı ve etkili müdahaleleri,

e) İlk yardımcı: Bakanlık tarafından belirlenen standartlara uygun eğitimi alarak, verilen eğitim çerçevesinde uygulamalar yapabilen ilk yardımcı belgesi sahibi olan kişiyi,

f) OED edinici: OED cihazını satın alan kişi veya kurumu,

g) OED kullanıcısı: Sağlık meslek mensubu, ilk yardımcı ve halktan kurtarıcıyı,

ğ) OED-Net: OED’nin ve verilerinin kaydedildiği ve Bakanlık tarafından takip edilen yazılım sistemini,

h) Sağlık komuta kontrol merkezi (SKKM): İllerde 112 acil çağrı merkezi bünyesinde acil sağlık çağrılarının karşılandığı ve ambulansların sevk ve idare edildiği birimi,

ı) Sağlık meslek mensubu: 11/4/1928 tarihli ve 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanuna göre ve 22/5/2014 tarihli ve 29007 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sağlık Meslek Mensupları ile Sağlık Hizmetlerinde Çalışan Diğer Meslek Mensuplarının İş ve Görev Tanımlarına Dair Yönetmelik kapsamında belirtilen sağlık meslek mensuplarını,

i) Taşınabilir otomatik şok cihazı (OED): Kalp ritmini analiz eden ve gerekli hâllerde otomatik olarak kalbe elektrik akımı verilmesini sağlayan taşınabilir cihazı,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Taşınabilir Otomatik Şok Cihazı (OED)’nın Asgari

Standartları ve Konumlandırılması

Taşınabilir otomatik şok cihazı (OED)’nın asgari standartları

MADDE 5- (1) OED’nin asgari standartları şunlardır:

a) Göğse yapıştırılan pedler (elektrotlar) vasıtasıyla kalp ritmini analiz ederek, kalp ritmindeki ölümcül ritim değişiklerini algılayabilen ve elektroşokun gerekli olduğu ritimleri belirleyerek kalbe elektrik akımı (şok) verilmesini sağlayan, taşınabilir ve tam otomatik bir cihazdır.

b) Bakanlık Ürün Takip Sistemine tıbbi cihaz olarak kayıtlı olması zorunludur.

c) OED’nin en az Türkçe ve İngilizce dil seçeneği ile birlikte sesli komut özelliği bulunur.

ç) OED’nin; çalışabilirlik durumu, periyodik test sonuçları, batarya seviyesi, hareket, konum bilgileri ve EKG verilerini OED-Net’e aktarım sağlayabilme özelliğine sahip olması zorunludur.

d) Millî Savunma Bakanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü, Gümrükler Muhafaza Genel Müdürlüğü ile millî güvenlik kapsamında görev ve yetkisi bulunan diğer kamu kurum ve kuruluşları bünyesinde bulunan OED’lerin konum bilgilerinin OED-Net’e iletilmesi zorunlu değildir.

Taşınabilir otomatik şok cihazı (OED)’nın konumlandırılması

MADDE 6- (1) Sağlık kuruluşu dışı ani kalp durmalarına bağlı ölüm ve sakatlık riskinin azaltılması için halkın toplu bulunduğu alanlarda, acil durumlarda kullanılmak üzere OED yerleştirilebilir.

(2) OED’nin etkili ve verimli kullanılabilmesi için konumlandırılması ve yerleşimi aşağıdaki şekilde yapılır:

a) Uluslararası rehberlere uygun olarak acil durumlarda en kısa sürede ulaşılabilir konumda bulundurulur.

b) Nüfus yoğunluğu dikkate alınır.

c) Herkesin görebileceği ve ulaşabileceği yükseklikte konumlandırılır.

ç) OED’nin konumu, uyarıcı işaretler ile gösterilir. Uyarıcı işaretler, acil durumda OED’nin yerinin tespit edilebilmesini sağlayacak noktalarda bulundurulur.

d) Acil durumda kolay açılabilecek şekilde ve koruma kutusunda bulundurulur. OED, görüş alanı dışında veya kilitli bir alana yerleştirilmez.

e) Öncelikli olarak koruma görevlileri, güvenlik personeli, cankurtaran gibi eğitimli kullanıcılar yönünden erişilebilir ve yakın olması sağlanır.

f) OED; ısı, nem, toz ve yağmurdan koruma özelliğine sahip, alarmlı, olay anında kolay açılabilir, standart ve fark edilebilir renkte koruyucu dolap içinde bulundurulur.

g) Koruyucu dolap üzerinde OED’nin kullanım talimatları görsel ve yazılı uyarılarla belirtilir.

(3) OED’nin EK-1’deki yerlerde bulundurulması zorunludur. OED’nin bulundurulacağı yerlerdeki asgari OED sayısı ve konumlandırılmasına ilişkin esaslar, Bakanlık tarafından belirlenir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Taşınabilir Otomatik Şok Cihazı (OED)’nın Kullanım

ve Bakımı ile OED-Net

Taşınabilir otomatik şok cihazı (OED)’nın kullanım ve bakımı

MADDE 7- (1) OED’yi sağlık meslek mensubu, ilk yardımcı ve halktan kurtarıcı kullanabilir.

(2) OED’nin; kullanımı sonrası ya da OED-Net’ten uyarı gelmesi hâlinde en kısa sürede tekrar kullanılır hâle getirilmesi, sarf malzeme temini ve OED bakımı, kullanım sonrası OED’deki verilerin kaydının saklanması ve bulunduğu ildeki il sağlık müdürlüğüne teslim edilmesi, OED edinicisinin sorumluluğundadır.

OED-Net

MADDE 8- (1) Bakanlık tarafından OED’lerin takip edilmesi ve veri akışı için ulusal bir kayıt sistemi kurulur. Sistem entegrasyonu ve sistemin bilişim alt yapısı, Bakanlık tarafından yayımlanacak OED entegrasyon ve bilişim kılavuzuna uygun olarak yapılır.

(2) Satın alınan OED, otuz gün içinde OED-Net’e kaydedilir. OED’nin OED-Net’e kaydettirilmesi OED edinicisinin sorumluluğundadır.

(3) OED edinici; OED’nin seri numarasını, yerleşimini, konumunu ve kat bilgisini sisteme kaydettirir.

(4) OED-Net’te yer alan veriler ilgili mevzuata uygun şekilde saklanır.

(5) OED’nin kullanıma hazır hâlde bulundurulması OED edinicisinin sorumluluğundadır.

(6) OED, OED edinicisi tarafından tıbbi cihaz satış merkezi yetki belgesine sahip firmalardan satın alınmak zorundadır. OED’nin temin edildiği tıbbi cihaz satış merkezi tarafından OED edinicisine satılan OED için Bakanlık Ürün Takip Sistemi üzerinde gerekli tekil bildirim işlemlerinin yapılması zorunludur.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Tereddütlerin giderilmesi

MADDE 9- (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye Bakanlık yetkilidir.

Yürürlük

MADDE 10- (1) Bu Yönetmelik 1/1/2026 tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 11- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Sağlık Bakanı yürütür.

Eki için tıklayınız

Rızanın bu işlevini gerçekleştirebilmesi için hukuken geçerli olması şarttır. Hukuken geçerli bir rızadan bahsedilebilmesi için hastanın veya kanuni temsilcisinin kural olarak müdahale öncesinde, en geç de müdahale sırasında müdahaleyle ilgili aydınlatılması gerekmektedir. Aydınlatma, rızanın ön koşuludur.

Aydınlatma, hekimin hastayı, teşhis, somut olaydaki durumu, uygulanması planlanan tedavi, alternatif tedavi yöntemleri, bunların yararları ve olası riskleri, varsa hastanın kullanacağı ilaçlar, kaçınması veya uygulaması gereken davranışlar vb konularda bilgilendirmesidir. Aydınlatma ile hastanın kendi geleceği üzerinde özgürce ve sağlıklı bir şekilde karar verebilmesini sağlamak amaçlanmaktadır. Aydınlatmanın kapsamı bazı hallerde daralmakta bazı hallerde genişlemektedir. Bazı şartlar altında ise aydınlatma yükümlülüğü büsbütün ortadan kalkmaktadır.

Aydınlatma, kişinin içinde bulunduğu somut olayın özellikleri nazara alınarak yerine getirilmeli, kişiye özgü olmalıdır. Bu bağlamda, genele hitap edecek şekilde önceden hazırlanmış matbu bir formun imzalatılması, hekimi sorumluluktan kurtarmaya yeterli olmayacaktır. Rıza konusunda istisnai de olsa kanunda belirtilen hallerde yazılı şekil aranmasına karşın, aydınlatma konusunda böyle bir şekil şartı bulunmamaktadır. Ancak, ileride uyuşmazlık konusu olması halinde aydınlatmanın gereği gibi yerine getirildiğinin ispatı açısından yazıya dökülmesi ve mümkünse hastanın imzasının alınması önem taşımaktadır.

Hekimin sorumluluğunun belirlenmesi açısından son derece önemli olmasına karşın, aydınlatma konusunda, hukukumuzda halen genel olarak düzenlemeler içeren bir kanun bulunmamaktadır. Bu konuda genelde Tıbbi Deontoloji Nizamnamesine göre çözüm üretilmektedir. Bazı özel kanunlarda belirli birtakım tıbbi müdahalelerle sınırla olmak kaydıyla aydınlatma ve rıza hakkında hükümlere yer verilmiştir. Keza, Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası antlaşmalarda da konuyla ilgili hükümler yer almaktadır. Ancak, genel anlamda düzenlemeler getiren bir kanuna ihtiyaç vardır.

Hekimin aydınlatma yükümlülüğünü ihlal etmesi halinde hukuki, cezai, idari ve disiplin sorumluluğu gündeme gelecektir. Hekimin aydınlatma yükümlülüğünü ihlal etmesi nedeniyle hasta zarara uğramışsa, uğradığı zarar ile hekimin eylemi arasında uygun illiyet bağı kurulabiliyorsa ve eylemi nedeniyle hekime kusur izafe edilebiliyorsa hekim meydana gelen zarardan sorumlu tutulacaktır. Bu sorumluluk bazen cezai bazen idari veya disiplin sorumluluğu şeklinde olabilmekteyse de çoğunlukla hekimin özel hukuk yani tazminat sorumluluğu olarak karşımıza çıkmaktadır.

Hekimin aydınlatma yükümlülüğünü gereği gibi ifa etmemesi halinde, cezai anlamda meydana gelen neticeye ve hekimin kusuruna göre kasten, taksirle veya ihmali davranışla öldürme veya yaralama suçları gündeme gelebilecektir. Yine, hekimin rıza konusunda özellik arz eden insan üzerinde deney ve deneme suçları, çocuk düşürtme ve kısırlaştırma suçları, organ ve doku ticareti suçu bakımından sorumluluğu doğabilecektir.

Hekimin özel hukuk sorumluluğu ise sözleşmeden, haksız fiilden, vekaletsiz iş görmeden veya sözleşme öncesi kusurlu davranıştan (culpa in contrahendo) kaynaklanabilir. Tazminat sorumluluğu açısından bakıldığında genellikle hekim ile hasta/hastanın kanuni temsilcisi veya hekimin çalıştığı hastane ile hasta/hastanın kanuni temsilcisi arasında bir sözleşme ilişkisi mevcuttur. İlk halde tedavi sözleşmesi ikinci halde ise hastaneye kabul sözleşmesi mevcuttur. Hastaneye kabul sözleşmesi içeriğinde tedavi sözleşmesinin özelliklerini de barındıran, hastanın yatarak tedavi görmesi yanında birtakım yan hizmetlerin de sunulduğu karma bir sözleşmedir.

Tedavi sözleşmesinin hukuki niteliği konusunda pek çok farklı fikir ileri sürülmüşse de vekalet sözleşmesi hükümlerinin tedavi sözleşmesine de uygulanması gerek doktrin gerekse de Yargıtay tarafından kabul görmektedir. Bununla birlikte estetik operasyonlar, diş protezi, köprüsü yapılması gibi hastaya belirli bir sonucun vaad edildiği tıbbi müdahaleler açısından hasta ile hekim arasındaki ilişkinin eser sözleşmesi olduğu görüşü hakimdir.

Hekimin sorumluluğu kural olarak kusur sorumluluğu olmakla birlikte bazı hallerde kusuru bulunmasa dahi hekimin sorumluluğuna gidilebilmektedir. Bu bağlamda, hekimin adam çalıştıran kişinin sorumluluğu veya yardımcı kişinin eylemi nedeniyle sorumluluğu doğabilir. Bu hallerde hekim, yanında çalıştırdığı kişinin veya yardımcı kişinin eylemi ile netice arasında uygun illiyet bağının bulunmadığını veya bu kişileri seçmede, emir-talimat vermede, denetim ve gözetimde gereken özeni gösterdiğini ispat ederek sorumluluktan kurtulabilir.

Hastanın kendi kusuruyla zararın doğumuna veya artmasına sebep olması da mümkündür. Bu halde hekimin sorumluluğu tamamen ortadan kalkabileceği gibi hekim aleyhine hükmedilen tazminattan indirim de yapılabilir. Uygulamada Yargıtay hekimin en hafif kusurundan dahi sorumlu tutulacağını gerekçe göstererek tazminattan indirim yoluna gidilmeyeceği yönünde kararlar vermektedir.

Hekimin aydınlatma yükümlülüğünü ihlal etmesi sebebiyle tazminat sorumluluğunun doğması halinde, hastanın veya bazı hallerde yakınlarının tazminat alacağı TBK’da düzenlenen zamanaşımı sürelerine tabidir. Zamanaşımının süresi, başlangıcı ve kesilmesi borcun kaynağına göre farklılık arz etmektedir. Hekimin fiili aynı zamanda suç teşkil ediyorsa ceza zamanaşımı geçerli olacaktır.

Av. Gonca GÖKÇE MUTLU

KİŞİSEL SAĞLIK VERİLERİ HAKKINDA YÖNETMELİKTE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK

MADDE 1- 21/6/2019 tarihli ve 30808 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kişisel Sağlık Verileri Hakkında Yönetmeliğin 1 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “bağlı ve ilgili kuruluşları” ibaresi “Sağlık Bakanlığına bağlı ve ilgili kuruluşlar” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 2- Aynı Yönetmeliğin 3 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik, 7/5/1987 tarihli ve 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanununun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi ve ek 19 uncu maddesine, 24/3/2016 tarihli ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanununa ve 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 352 nci, 358 inci ve 508 inci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.”

MADDE 3- Aynı Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki bent eklenmiştir.

“t) Bakım veren kişi: Çocuğun velisi veya vasisi ya da bakım ve gözetiminden sorumlu olarak yetkilendirilmiş gerçek ya da tüzel kişileri,”

MADDE 4- Aynı Yönetmeliğin 5 inci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “sağlık hizmeti sunumu için gerekli olan” ibaresi “Kanunun 6 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan işleme şartları ile öngörülen” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 5- Aynı Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin ikinci ve üçüncü fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, dördüncü fıkrası aşağıdaki şekilde yeniden düzenlenmiş ve beşinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“(2) Kişilerin sağlık verilerine Kanunun 6 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan işleme şartları ile sınırlı olmak üzere ancak;

a) Kişinin kayıtlı olduğu aile hekimi tarafından herhangi bir süre sınırı olmaksızın,

b) Kişinin sağlık hizmeti almak amacıyla başvurduğu hekim tarafından; sağlık hizmeti aldığı günler, konsültasyon veya kontrol muayene süresi dâhil olmak üzere alınan sağlık hizmetiyle doğrudan bağlantılı işlemler tamamlanıncaya kadar,

c) Kişinin sağlık hizmeti almak amacıyla başvurduğu sağlık hizmeti sunucusunda görevli hekimler tarafından; sağlık hizmeti aldığı günler, konsültasyon veya kontrol muayene süresi dâhil olmak üzere alınan sağlık hizmetiyle doğrudan bağlantılı işlemler tamamlanıncaya kadar,

ç) Hastanın yatışının yapıldığı sağlık hizmet sunucusunda görev yapan hekimler tarafından, hasta sağlık hizmet sunucusundan taburcu olana kadar,

d) Acil servis üzerinden girişi yapılan kişilerin, ilgili sağlık hizmeti ile sınırlı olmak üzere, giriş yapılan acil servisin bulunduğu sağlık tesisindeki görevli tüm hekimler tarafından taburcu olana kadar,

erişilebilir.

(3) e-Nabız hesabı üzerinden güvenlik ayarı tercihinde bulunan kişilerin sağlık verilerine, kendi güvenlik ayarları çerçevesinde erişim sağlanır. İlgili kişiler, güvenlik ayarları ve sonuçları konusunda ayrıntılı şekilde bilgilendirilir. Güvenlik ayarları ve geçmiş sağlık verilerinin görüntülenememesi nedeniyle sağlık hizmeti sunumunda meydana gelebilecek aksaklık ve zararlardan Bakanlık sorumlu olmaz. Bu fıkranın ilk cümlesi, ikinci fıkranın (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen hallerde Kanunun 6 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan işleme şartları ile sınırlı olmak kaydıyla uygulanmaz.”

“(4) Sunulan güvenlik tercihlerindeki durumlarda sağlık verilerine erişilmesini istemeyen kişilerin geçmiş sağlık verilerine, kişinin kendisi tarafından profilinde beyan edilen telefon numarasına gönderilecek olan kodun hekim ile paylaşılması ve hekim tarafından sisteme girilmesi halinde erişilebilir.”

“(5) Kişiler e-Nabız güvenlik ayarlarını dördüncü fıkra doğrultusunda gerçekleştirmiş olsalar dahi tutukluluk ve hükümlülük gibi haller nedeniyle dördüncü fıkra kapsamında gönderilecek koda ulaşamayacakları durumlarda herhangi bir güvenlik ayarı kontrolü yapılmaz ve kişinin sağlık verilerine Kanunun 6 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan işleme şartları ile sınırlı olmak kaydıyla aile hekimi ve muayene olduğu tüm hekimler erişim sağlayabilir. Bu hallerin ortadan kalkması durumunda kişi yeniden güvenlik ayarları tercihinde bulunabilir.”

MADDE 6- Aynı Yönetmeliğin 7 nci maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı maddenin üçüncü fıkrası yürürlükten kaldırılmıştır.

“(2) Birim amirinin talebi üzerine Genel Müdürlükçe yetkilendirilen kullanıcılar bu yetkiyi, Kanunun 6 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan işleme şartlarıyla sınırlı olmak üzere kişisel veri koruma mevzuatı ilkelerine uygun olarak kullanabilirler.”

MADDE 7- Aynı Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı maddeye aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.

“(2) Boşanma davası devam ederken velâyet hakkı tedbiren üzerine bırakılan taraf çocuğun sağlık verilerine erişebilir.”

“(3) Boşanmanın gerçekleşmesi durumunda velâyet hakkı üzerine bırakılan taraf çocuğun sağlık verilerine erişebilir.

(4) Velâyet hakkı üzerinde bırakılmayan anne veya babanın çocuğuyla ilgili sağlık verilerine ilişkin Genel Müdürlüğe başvurması halinde bu başvuru Genel Müdürlükçe değerlendirilir. Başvurunun olumlu sonuçlanması halinde; velâyet hakkı üzerinde bırakılan tarafa veya çocuğa ilişkin lokasyon, adres veya iletişim bilgileri gibi verilerden arındırılmış olan ve yalnızca çocuğun sağlığına ilişkin çıkarımlar yapılabilecek veriler talep sahibi anne veya baba ile paylaşılabilir.”

MADDE 8- Aynı Yönetmeliğin 9 uncu maddesinin başlığı “Sağlık verilerine hasta yakınları ile sağlık hizmeti alan kişi yakınlarının erişimi” şeklinde değiştirilmiş, aynı maddenin birinci fıkrasında yer alan “Yönetmeliğinin 18 inci maddesinin üçüncü fıkrasına” ibaresi “Yönetmeliği hükümlerine” şeklinde değiştirilmiş ve aynı maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“(2) Engelli raporu bulunan kişilerin sağlık verilerine, bakım veren kişiler tarafından da erişim sağlanabilir.”

MADDE 9- Aynı Yönetmeliğin 10 uncu maddesi yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 10- Aynı Yönetmeliğin 11 inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “20” ibaresi “30” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 11- Aynı Yönetmeliğin 13 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan “ilgili sağlık hizmeti sunucusunda” ibaresi “Genel Müdürlük tarafından yayımlanan kurallar doğrultusunda” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 12- Aynı Yönetmeliğin 21 inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “varsa yetkileri iptal edilir” ibaresi “disiplin amirliği tarafından gerekli işlemler tesis edilir” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 13- Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 14- Bu Yönetmelik hükümlerini Sağlık Bakanı yürütür.

Teknoloji alanındaki gelişmeler sosyal medyayı hayatımıza soktu. Zamanla sosyal medyada var olmak o denli önemli hale geldi ki hemen her sektördeki reklamlar, tanıtımlar çoğunlukla sosyal medya aracılığıyla yapılır oldu. Sağlık çalışanları da tanınırlıklarını artırmak, mesleki becerilerini ortaya koymak için sosyal medyada var olmaya başladı.

Hekimler ve diğer sağlık çalışanlarının sosyal medya kullanımına geçmeden evvel öncelikle sağlık hizmetinin niteliği gereği bir kamu hizmeti sayıldığından, bu nedenle de hekimlerin reklam yapmasının yasa koyucu tarafından yasaklandığından bahsetmek gerekir. Tıbbi Deontoloji Nizamnamesi m.8’e göre; hekimler ve diş hekimleri, faaliyetlerine ticari bir görünüm veremezler. Yani hekimler ve diş hekimleri açık veya örtülü reklam yapamazlar. Bununla birlikte mevzuat, tanıtım ve bilgilendirme yapılmasına izin vermektedir. Bu tanıtım ve bilgilendirmenin ne şekilde yapılacağı konusunda ise bazı kurallar konulmuştur. Buna göre; bu tanıtım ve bilgilendirmelerde;

· doğruluğu bilimsel ve klinik olarak kanıtlanmamış, yerleşik hale gelmemiş ve bakanlıkça tıbbi işlem olarak düzenlenmemiş tedavi metodlarına yer verilemez;

· hastaların sunulan sağlık hizmetinden memnun kaldığına dair teşekkür izlenimi oluşturan paylaşım yapılamaz;

· hastayı sağlık mesleği mensubuna veya sağlık kuruluşuna doğrudan ya da dolaylı yönlendirecek içerik olamaz;

· verilen sağlık hizmetinin ya da hizmete konu olan malın diğerlerinden farklı ya da üstün olduğu algısını yaratacak şekilde paylaşım yapılamaz;

· tedavinin etkilerini kıyaslayıcı ve talep oluşturan nitelikte öncesi ve/veya sonrası görseller paylaşılamaz.

Görüldüğü üzere hekimlerin paylaşım konuları oldukça sınırlanmıştır. Özellikle estetik cerrahisinde ve diş hekimliğinde öncesi/sonrası şeklinde görsel paylaşım yaparak mesleki beceriyi ortaya koymak çok yaygınken yönetmelik bunu yasaklamıştır.

Peki ne şekilde bir paylaşım yapılabilir? Yönetmeliğe göre; hasta kabulüne başlandığı, hangi alanlarda hizmet verildiği, varsa akademik unvan ve adresle iletişim bilgileri paylaşılabilir. Hangi alanda hizmet veriliyorsa o alandaki koruyucu ve geliştirici bilgiler paylaşılabilir. İlaveten görsel paylaşımından önce hastanın yazılı rızasının alınması şarttır. Hasta paylaşımdan önce görseli görme hakkına sahiptir. Hasta vermiş olduğu rızayı her zaman geri alabilir. Genel ahlak kurallarına aykırı, kamu sağlığı ile esenliğine tehdit oluşturan, kişi hak ve hürriyetlerini zedeleyen, hastanın özel ya da sosyal yaşamını istismar edici, toplumu endişeye sevk edici veya yanıltıcı biçimde görüntü ve ifadelere yer verilemez. Görsellerde düzeltme, yanıltıcı makyaj yapılamaz, görsel gerçeğe uygun olmak zorundadır. Kayıt tarihi bulunması zorunludur. Görsel sosyal medyada paylaşılmışsa hekim bu paylaşımı yoruma kapatmak zorundadır, ücretli ya da sponsorlu içerik olarak paylaşılamaz. Ayrıca görsel paylaşılması konusunda rıza verilmesi sağlık hizmetinde indirim sebebi olamaz. Görseller vücudun mahrem bölgelerine dair olamaz, ameliyathanede ya da tıbbi girişim esnasında görsel paylaşılamaz. Hekimler bir diğer meslektaşından daha iyi hizmet verdiğine daha üstün cihazlara sahip olduğuna, personel çalıştırdığına vs dair görsel paylaşamaz.

Aslında bu kurallar, 2016 yılında Türk Tabipler Birliği tarafından yayımlanan Hekimler ile Sağlık Kurum ve Kuruluşlarının Elektronik Ortamlardaki Paylaşımlarına İlişkin Kılavuz’da da kısmen mevcuttur. Kılavuzda hasta mahremiyetine önem verilmesi gerektiği, bu bağlamda sır saklama yükümlülüğüne uygun davranılacağı, tedavi öncesi ve sonrasına ait görsellere yer verilemeyeceği, hekimlerin hastaları ve hasta yakınlarını yanlış yönlendirici ifadeler kullanamayacağı belirtilmektedir. Kılavuzda ayrıca hekimlerin hastalarına dair yaptıkları sosyal medya paylaşımlarında hasta kabulüne başlandığı, adres ve kimlik bilgisi ile uzmanlık alanı bilgisi dışında bir bilgi paylaşılamayacağı da yer almaktadır. Bununla birlikte hekimin koruyucu ve bilgilendirici içerik paylaşabileceği ancak bu paylaşımlarda da “sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için doktorunuza başvurunuz” şeklinde hastaların yanlış kanıya varmasını önleyecek bir açıklama yapmasına da yer verilmesi gerektiği belirtilmektedir.

Bu kurallara riayet edilmemesinin yaptırımı nedir? İdari denetimler İl Sağlık Müdürlüğü bünyesinde kurulan komisyonlarca yapılır. 1219 Sayılı Tababet ve Şubat Sanatlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun uyarınca uyarma, idari para cezası ve meslekten geçici süreyle men cezası verilebilir. Eğer suç oluşturan bir paylaşım söz konusu ise TCK uyarınca işlem yapılabileceği gibi 5651 Sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun hükümleri uyarınca ilgili içeriklerin erişime engellenmesi de mümkündür.

Av. Gonca GÖKÇE MUTLU