"Terörsüz Türkiye" süreci kapsamında hazırlanan Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi, TBMM Adalet Komisyonu'nda 8 Ağustos Cumartesi günü kabul edilmişti.

Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi, TBMM Genel Kurulunda kabul edilerek yasalaştı.

ÇERÇEVE YASA MECLİS'TE KABUL EDİLDİ

Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi, TBMM Genel Kurulunda kabul edilerek yasalaştı. Yasa 468 oyla kabul edildi. 88 ret oyu kullanıldı. Çekimser oylar ise 6 oldu. Böylece teklif yasalaştı.

AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, Genel Başkanvekili Efkan Ala, Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, DEM Parti Eş Genel Başkanları Tuncer Bakırhan ve Tülay Hatimoğulları, İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu, Yeniden Refah Partisi Genel Başkanı Fatih Erbakan, Saadet Partisi Genel Başkanı Mahmut Arıkan, DSP Genel Başkanı Önder Aksakal, HÜDA PAR Genel Başkanı Zekeriya Yapıcıoğlu, TİP Genel Başkanı Erkan Baş da oylamaya katılarak oy kullandı.

İşte Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi'nin kapsamı ve tüm maddeleri

“Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun” isimli Kanun teklifi 12 maddeden oluşmaktadır. PKK/KCK terör örgütünün ve bununla bağlantılı her türlü oluşumun fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolü altında bulunan her türlü silah ve mühimmatı teslim ettiğinin tespiti ve bu tespitin teyidine yönelik olarak hazırlanan kanun teklifi metninde;

Tespit ve Teyit Makamı:

Kontrolü altındaki tüm örgütsel yapı ve her türlü unsurlarıyla fiili varlığını sona erdirdiği ve silahsızlandığının güvenlik kurumlarınca tespiti ve Milli Güvenlik Kurulu tarafından teyit edilmesi öngörülmüştür.

Kapsamı:

PKK/KCK terör örgütünü kurma veya yönetme, örgüte üye olma veya bilerek ve isteyerek yardım etme ve örgütün propagandasını yapma suçları ile bu örgütün faaliyeti kapsamında işlenen suçları ve bu örgüt lehine işlenen 6415 sayılı Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanunda düzenlenen suçları kapsamaktadır.

Kapsam Dışı:

Örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçu ile 01.06.2005 tarihinden önce işlenen müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlardan dolayı yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar kapsam dışı tutulmaktadır.

Soruşturma ve Kovuşturma:

Kanun kapsamına girenlere ilişkin değerlendirmeler halihazırda soruşturma ve kovuşturmaların bulunduğu merciler tarafından yapacaktır. Ancak, bu Kanundan yararlanmaya yönelik başvurunun bulunulan yerdeki Cumhuriyet başsavcılıklarına veya Kurul tarafından görev verilen kurumlara yapılabileceği düzenlenmiştir.

Soruşturma ve Kovuşturmaların Ertelenmesi:

Üst sınırı 15 yıl veya daha az cezayı gerektiren suçlarda 5 yıl,

15 yıldan fazla hapis cezası ile müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda 10 yıl süreyle soruşturma ve kovuşturmalar

İki hafta içinde karara karşı başvuru ve itiraz yolu açıktır.

Erteleme kararı verilecek suçlarla ilgili tutuklama ve adli kontrole ilişkin koruma tedbirleri koşullarının bulunması halinde kaldırılacaktır.

Kanun yolu incelemesinde bulunan dosyalar hakkında ise bozma kararı verilerek ilk derece mahkemesi tarafından erteleme kararı verilecektir. Belirtilen süre suç işlenmeksizin geçirildiği takdirde kovuşturma yapılmasına yer olmadığı veya düşme kararı verilecektir.

Cezaların Ertelenmesi:

Toplam 15 yıl veya daha az hapis cezası 5 yıl,

Toplam 15 yıldan fazla hapis cezası ile müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûmiyet 10 yıl süreyle itiraz yolu açık olmak üzere infaz hâkiminin kararıyla ertelenecektir.

Erteleme süresi suç işlenmeksizin geçirildiği takdirde verilen ceza infaz edilmiş sayılacaktır.

Zamanaşımı:

Erteleme sürelerinde dava ve ceza zamanaşımı süreleri işlemeyecektir.

Hak Yoksunlukları:

Erteleme kararları Kurul tarafından dönemsel olarak değerlendirilecektir. Kurul gerekli görülmesi halinde soruşturma/kovuşturma/mahkûmiyet nedeniyle doğan hak yoksunluğunun tüm sonuçlarıyla ortadan kaldırılmasını sulh ceza hâkimliği/mahkeme/infaz hâkimliğinden talep edebilecektir.

5 yıl olarak verilen erteleme kararları bakımından kararın verildiği tarihten itibaren 2 yıl ve 10 yıl olarak verilen erteleme kararları bakımından ise üç yıl geçmiş olması aranmaktadır.

Takip, Koordinasyon ve Uygulama:

Cumhurbaşkanı Yardımcısının başkanlığında Adalet Bakanı, Dışişleri Bakanı, İçişleri Bakanı, Milli Savunma Bakanı, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, Milli İstihbarat Teşkilâtı Başkanı ve Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterinden müteşekkil Kurul Kanunun uygulanmasının takibi ve değerlendirilmesini yapacaktır.

Kurulun koordinasyonun Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği tarafından yapılması öngörülmüştür.

Türkiye Büyük Millet Meclisi İzleme Komisyonu (17 üye) oluşturularak bu Kanun kapsamındaki faaliyetler izlenecektir.

Teslim ve Silahsızlanma:

Kayıt altına alınma işlemine yönelik genelgenin güvenlik kurumlarının görüşü alınarak Millî Savunma Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı tarafından müştereken hazırlanması öngörülmüştür.

Başvuru Süresi:

Milli Güvenlik Kurulu Kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasını müteakiben altı ay içinde bu Kanundan yararlanmak üzere yazılı başvuru yapılması aranmaktadır"

Amaç ve kapsam

MADDE 1- (1) Bu Kanunun amacı, PKK/KCK terör örgütünün ve bununla bağlantılı her türlü oluşumun fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolü altında bulunan her türlü silah ve mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespiti ve bu tespitin teyidine dair Milli Güvenlik Kurulu Kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasını müteakip, yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar ile verilen mahkumiyet hükümlerinin infazının ertelenmesi işlemlerinin ve yapılacak diğer işlemlerin belirlenmesidir.

Bu Kanun hükümleri, PKK/KCK terör örgütünü kurma veya yönetme, örgüte üye olma veya bilerek ve isteyerek yardım etme ve örgütün propagandasını yapma suçları ile bu örgütün faaliyeti kapsamında işlenen suçları ve bu örgüt lehine işlenen 7/2/2013 tarihli ve 6415 sayılı Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanunda düzenlenen suçları

Tanımlar

MADDE 2- (1) Bu Kanunda geçen;

Örgüt: PKK/KCK terör örgütünü ve bağlı bütün oluşumlarını,

Kurul: Bu Kanunun 7 nci maddesi uyarınca oluşturulacak Kurulu, ifade eder.

Soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesi

MADDE 3- (1) Örgütün fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolü altında bulunan her türlü silah ve mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespiti ve bu tespitin teyidine dair Milli Güvenlik Kurulu Kararının Resmi Gazete'de yayımlanmış olması koşuluyla, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçu ile 1/6/2005 tarihinden önce işlenen müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlardan dolayı yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar hariç olmak üzere, 1 inci madde kapsamına giren ve üst sınırı onbeş yıl veya daha az cezayı gerektiren suçlardan dolayı yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar beş yıl, onbeş yıldan fazla hapis cezası ile müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlardan dolayı yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar on yıl süreyle ertelenir. Erteleme süresi içinde dava zamanaşımı işlemez. Bu suçlarla ilgili dosya ve suçun ispatına yarayan deliller, erteleme kararının verildiği tarihten itibaren erteleme süresince muhafaza edilir. Müsadereye konu eşya ve malvarlığı değerleri hakkında erteleme kararıyla birlikte tasfiye kararı verilir ve Hazineye irat kaydedilir. Karar, kanun yollarına başvurma hakkı bulunanlara tebliğ edilir. Kararda başvuru ve itiraz hakkı ile süresi ve mercii gösterilir.

Birinci fıkra uyarınca Cumhuriyet savcısı tarafından verilen kararlara karşı kanun yollarına başvurma hakkı bulunanlar iki hafta içinde sulh ceza hakimliğine başvurabilir. Birinci fıkra uyarınca kovuşturmanın ertelenmesine ilişkin mahkeme tarafından verilen kararlara karşı da iki hafta içinde itiraz

Milli Güvenlik Kurulu Kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasından önce işlenmiş olup da 1 inci madde kapsamına giren suçlardan dolayı bu tarihten sonra başlatılacak soruşturmaların yapılması, Kurulun iznine bağlıdır.

Koruma tedbirleri ve kanun yolu incelemesinde bulunan dosyalar

MADDE 4- (1) 3 üncü madde uyarınca erteleme kararı verilecek suçlardan dolayı verilmiş olan tutuklama ve adli kontrole ilişkin koruma tedbirleri, soruşturma veya kovuşturmanın bulunduğu evredeki yetkili hakim veya mahkeme ile bölge adliye mahkemesi veya Yargıtay ilgili ceza dairesi tarafından değerlendirilir ve koşullarının bulunması halinde bu tedbirlerin kaldırılmasına karar verilir.

(2) 3 üncü madde uyarınca erteleme kararı verilecek suçlarla ilgili istinaf veya temyiz kanun yolu incelemesinde bulunan dosyalar hakkında bozma kararı verilir.

Erteleme kararlarının kaydedilmesi ve yeniden suç işlenmesi

MADDE 5- (1) 3 üncü madde uyarınca verilen erteleme kararları, bunlara mahsus bir sisteme kaydedilir. Bu kayıtlar, ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hakim veya mahkeme tarafından istenmesi halinde, ikinci fıkrada belirtilen amaç için kullanılabilir.

(2) Erteleme kararının verildiği tarihten itibaren erteleme süresi içinde terör suçlarından birinin işlenmesi halinde, erteleme kararı kaldırılarak soruşturma ve kovuşturmaya devam olunur. Mahkumiyet halinde verilen cezanın infazı, 6 ncı madde uyarınca ertelenmez ve mahkumiyet hükümlerinin tüm sonuçları doğar. Belirtilen süre suç işlenmeksizin geçirildiği takdirde kovuşturma yapılmasına yer olmadığı veya düşme kararı verilir.

Mahkûmiyet hükümlerinin infazının ertelenmesi

MADDE 6- (1) Örgütün fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolü altında bulunan her türlü silah ve mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespiti ve bu tespitin teyidine dair Milli Güvenlik Kurulu Kararının Resmi Gazete'de yayımlanmış olması koşuluyla, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçundan mahkum olanlar ile 1/6/2005 tarihinden önce işlenen suçlar nedeniyle müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkum olanlar hariç olmak üzere, 1 inci madde kapsamına giren suçlardan;

Toplam onbeş yıl veya daha az hapis cezasına mahkum olan hükümlülerin cezalarının infazı beş yıl süreyle,

Toplam onbeş yıldan fazla hapis cezası ile müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkum olan hükümlülerin cezalarının infazı on yıl süreyle, infaz hakiminin kararıyla ertelenir. Bu fıkranın uygulanması, müsadere kararlarının yerine getirilmesini engellemez. Erteleme süresi içinde ceza zamanaşımı işlemez.

Birinci fıkra uyarınca infaz hakimi tarafından verilen erteleme kararlarına karşı itiraz

Birinci fıkra uyarınca verilen erteleme kararları, 5 inci maddenin birinci fıkrasına göre oluşturulan sisteme Bu kayıtlar, ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hakim veya mahkeme tarafından istenmesi halinde, dördüncü fıkrada belirtilen amaç için kullanılabilir.

Erteleme kararının verildiği tarihten itibaren erteleme süresi içinde terör suçlarından birinin işlenmesi halinde, infaz hakimi tarafından erteleme kararı kaldırılarak cezanın infazının devamına karar verilir. Belirtilen süre suç işlenmeksizin geçirildiği takdirde verilen ceza infaz edilmiş sayılır. Erteleme kararlarının takibi Cumhuriyet başsavcılıklarınca yapılır.

Takip, koordinasyon ve uygulama

MADDE 7- (1) Bu Kanun kapsamındaki faaliyetlerin uygulanmasının takibi ve değerlendirilmesi; Kanunun Resmi Gazete'de yayımlanmasını müteakiben, Cumhurbaşkanı Yardımcısının başkanlığında Adalet Bakanı, Dışişleri Bakanı, İçişleri Bakanı, Milli Savunma Bakanı, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, Milli istihbarat Teşkilatı Başkanı ve Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterinden müteşekkil Kurul tarafından yapılır. İhtiyaç halinde Kurul tarafından; alt komisyonlar oluşturulabilir, bakanlık, kurum ve kuruluşların temsilcileri ile gerekli görülen kişiler Kurul ve komisyon toplantılarına davet edilebilir.

Kurul tarafından, sürecin örgüt nezdindeki ilerlemesini sağlamak üzere alt komisyonlarda görevlendirme yapılabilir.

1 inci maddede belirtilen Milli Güvenlik Kurulu Kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasını müteakiben bu Kanunun amacı ve kapsamı doğrultusunda; örgütün tamamen tasfiyesi ve bu duruma ilişkin gözlem raporları uyarınca dönemsel olarak Kurul tarafından değerlendirme yapılabilir. Kurulun gerekli görmesi halinde adli, idari ve yasal düzenlemeler konusunda talepte

Bu Kanun uyarınca verilen erteleme kararları, 1 inci maddede belirtilen Milli Güvenlik Kurulu Kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasını müteakiben dönemsel olarak Kurul tarafından değerlendirilir ve gerekli görülmesi halinde;

Soruşturma ve kovuşturmalar nedeniyle doğan hak yoksunluğunun tüm sonuçlarıyla ortadan kaldırılması, sulh ceza hakimliğinden veya mahkemesinden,

Mahkumiyet hükümleri nedeniyle doğan hak yoksunluğunun tüm sonuçlarıyla ortadan kaldırılması, infaz hakimliğinden,

Kurul tarafından talep edilir. Talep hakkında ilgili mercii tarafından karar verilir. Bu kararlara karşı itiraz edilebilir. Bu fıkranın (b) bendi uyarınca talepte bulunulabilmesi için beş yıl olarak verilen erteleme kararları bakımından kararın verildiği tarihten itibaren iki yıl, on yıl olarak verilen erteleme kararları bakımından ise üç yıl geçmiş olması gerekir.

Kurul, çalışmaları hakkında Türkiye Büyük Millet Meclisini düzenli olarak bilgilendirir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığınca bu Kanun kapsamındaki faaliyetleri izlemek üzere İzleme Komisyonu İzleme Komisyonu, bu Kanun kapsamındaki faaliyetleri izler ve tavsiyelerde bulunabilir.

Kurulun sekreterya hizmetleri Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği tarafından yerine getirilir.

Silah ve malzeme teslimi

MADDE 8- (1) Bu Kanun kapsamındaki örgüt mensuplarının beraberinde getirdikleri yahut beyan ettikleri silah, mühimmat, araç, gereç, patlayıcı madde ve her türlü malzeme kayıt altına alınır.

(2) Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar, güvenlik kurumlarının görüşü alınarak İçişleri Bakanlığı ve Milli Savunma Bakanlığı tarafından belirlenir.

Süre

MADDE 9- (1) Bu Kanun hükümleri, 1 inci maddede belirtilen Milli Güvenlik Kurulu Kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasını müteakiben altı ay içinde bu Kanun hükümlerinden yararlanmak istediğini bulundukları yerdeki Cumhuriyet başsavcılıklarına veya Kurul tarafından görev verilen kurumlara yazılı olarak bildirenlere uygulanır.

Görev ve sorumluluk

MADDE 10- (1) Bu Kanun kapsamında verilen görevler, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca ivedilikle yerine getirilir.

(2) Bu Kanunun amaç ve faaliyetleri kapsamında verilen görevleri yerine getiren kişilerin bu görevleri nedeniyle hukuki, idari veya ceza, sorumluluğu doğmaz.

Yürürlük

MADDE 11- (1) Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 12- (1) Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.

MADDE GEREKÇELERİ

MADDE 1- Maddeyle, Kanunun hazırlanma amacı ve kapsamı belirlenmektedir.

Maddenin birinci fıkrasıyla, Kanunun amacının, PKK/KCK terör örgütünün ve bununla bağlantılı her türlü oluşumun fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolü altında bulunan her türlü silah ve mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespiti ve bu tespitin teyidine dair Milli Güvenlik Kurulu Kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasını müteakip, yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar ile verilen mahkumiyet hükümlerinin infazının ertelenmesi işlemlerinin ve yapılacak diğer işlemlerin olduğu kabul edilmektedir.

Maddenin ikinci fıkrasıyla, Kanun hükümlerinin, PKK/KCK terör örgütünü kurma veya yönetme, örgüte üye olma veya bilerek ve isteyerek yardım etme ve örgütün propagandasını yapma suçları ile bu örgütün faaliyeti kapsamında işlenen suçları ve bu örgüt lehine işlenen 6415 sayılı Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanunda düzenlenen suçları kapsadığı hüküm altına alınmaktadır. Böylelikle Kanunun kapsamı, yalnızca PKK/KCK terör örgütünün faaliyetiyle ilgili olarak maddede yer alan suçlarla sınırlandırılmaktadır.

MADDE 2- Maddeyle, tanımlar maddesi düzenlenmektedir.

MADDE 3- Maddeyle, soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesine ilişkin düzenleme kabul edilmektedir.

Maddenin birinci fıkrasıyla, örgütün fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolü altında

bulunan her türlü silah ve mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespiti ve bu tespitin teyidine dair Milli Güvenlik Kurulu Kararının Resmi Gazete'de yayımlanmış olması koşuluyla, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçu ile yine bu örgütün faaliyeti çerçevesinde 1/6/2005 tarihinden önce işlenen müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlardan dolayı yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar hariç olmak üzere, 1 inci madde uyarınca bu Kanun kapsamına giren ve üst sınırı onbeş yıl veya daha az cezayı gerektiren suçlardan dolayı yürütülen soruşturma ve kovuşturmaların beş yıl, onbeş yıldan fazla hapis cezası ile müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlardan dolayı yürütülen soruşturma ve kovuşturmaların ise on yıl süreyle ertelenmesi sağlanmaktadır.

Belirtmek gerekir ki, erteleme süresi içinde dava zamanaşımı işlemeyecektir. Erteleme kararı verilen suçlarla ilgili dosya ve suçun ispatına yarayan deliller, erteleme kararının verildiği tarihten itibaren erteleme süresince muhafaza edilecektir. Düzenlemeyle, müsadereye konu eşya ve malvarlığı değerleri hakkında erteleme kararıyla birlikte tasfiye kararı verileceği ve bu değerlerin Hazineye irat kaydedileceği kabul edilmektedir. Ayrıca, bu fıkra uyarınca verilen kararın, kanun yollarına başvurma hakkı bulunanlara tebliğ edileceği ve kararda başvuru ve itiraz hakkı ile süresi ve merciinin gösterileceği de hükme bağlanmaktadır.

Maddenin ikinci fıkrasıyla, soruşturma evresinde Cumhuriyet savcısı tarafından verilen erteleme kararına karşı kanun yollarına başvurma hakkı bulunanların iki hafta içinde sulh ceza hakimliğine başvurabileceği kabul edilmektedir. Kovuşturma evresinde mahkeme tarafından verilen erteleme kararına karşı da iki hafta içinde kanun yollarına başvurma hakkı bulunanlar tarafından itiraz yoluna başvurulabilecektir.

Maddenin üçüncü fıkrasıyla, Milli Güvenlik Kurulu Kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasından önce işlenmiş olup da 1 inci madde uyarınca bu Kanun kapsamına giren suçlardan dolayı bu Kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasından sonra soruşturma başlatılması, Kurulun iznine bağlı kılınmaktadır.

MADDE 4- Maddeyle, koruma tedbirleri ve kanun yolu incelemesinde bulunan dosyalarla ilgili yapılacak adli işlemlere yönelik düzenleme kabul edilmektedir.

Maddenin birinci fıkrasıyla, soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesine ilişkin 3 üncü madde uyarınca erteleme kararı verilecek suçlardan dolayı verilmiş olan tutuklama ve adli kontrole ilişkin koruma tedbirlerinin, soruşturma veya kovuşturmanın bulunduğu evredeki yetkili hakim veya mahkeme ile bölge adliye mahkemesi veya Yargıtay ilgili ceza dairesi tarafından değerlendirileceği ve koşullarının bulunması halinde bu tedbirlerin kaldırılmasına karar verileceği düzenlenmektedir. Böylelikle, ilgili mercii tarafından hızlı bir şekilde koruma tedbirleri hakkında karar verilmesi sağlanmaktadır.

Maddenin ikinci fıkrasıyla, 3 üncü madde uyarınca erteleme kararı verilecek suçlarla ilgili istinaf veya temyiz kanun yolu incelemesinde bulunan dosyalar hakkında bozma kararı verileceği kabul edilmektedir.

Belirtmek gerekir ki, bu maddenin uygulanması bakımından 1 inci maddede belirtilen Milli Güvenlik Kurulu Kararının Resmi Gazete'de yayımlanması ve 9 uncu maddede belirtilen yazılı başvurunun gerçekleşmiş olması gerekmektedir. Dolayısıyla Kanunun Resmi Gazete'de yayımlanması nedeniyle re'sen bu madde hükümlerine göre işlem yapılması söz konusu olamayacaktır.

Diğer yandan, beraat veya zamanaşımı nedeniyle verilen düşme kararları gibi kişinin daha lehine olan durumlar bakımından istinaf veya temyiz kanun yolundaki dosyalar hakkında bozma kararı verilmeksizin esastan inceleme yapılmak suretiyle yargılamanın neticelendirilmesi yoluna gidilecektir.

MADDE 5- Maddeyle, erteleme kararlarının kaydedilmesi ve erteleme süresi içinde yeniden suç işlenmesi halinde yapılacak adli işlemlere ilişkin düzenleme yapılmaktadır.

Maddenin birinci fıkrasıyla, soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesine ilişkin 3 üncü madde uyarınca verilen erteleme kararlarının, bunlara mahsus bir sisteme kaydedileceği düzenlenmektedir. Bu kayıtlar, ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hakim veya mahkeme tarafından istenmesi halinde ikinci fıkrada belirtilen amaç için kullanılabilecektir.

Maddenin ikinci fıkrasıyla, erteleme kararının verildiği tarihten itibaren erteleme süresi içinde terör suçlarından birinin işlenmesi halinde, erteleme kararının kaldırılarak soruşturma ve kovuşturmaya devam olunacağı, bu suretle yürütülen soruşturma veya kovuşturma sonucunda kişi hakkında mahkumiyet kararı verilmesi halinde ise verilen cezanın infazının, 6 ncı madde uyarınca ertelenmeyeceği ve mahkumiyet hükümlerinin tüm sonuçlarıyla cari olacağı düzenlenmektedir. Ayrıca, erteleme süresi içinde terör suçu işlenmemesi halinde kişi hakkında soruşturma evresindeki dosyalar bakımından kovuşturma yapılmasına yer olmadığı, kovuşturma evresindeki dosyalar bakımından ise düşme kararı verileceği kabul edilmektedir.

MADDE 6- Maddeyle, mahkumiyet hükümlerinin infazının ertelenmesine ilişkin düzenleme kabul edilmektedir.

Maddenin birinci fıkrasıyla, örgütün fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolü altında bulunan her türlü silah ve mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespiti ve bu tespitin teyidine dair Milli Güvenlik Kurulu Kararının Resmi Gazete'de yayımlanmış olması koşuluyla, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçundan mahkum olanlar ile yine bu örgütün faaliyeti çerçevesinde 1/6/2005 tarihinden önce işlenen suçlar nedeniyle müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkum olanlar hariç olmak üzere, 1 inci madde uyarınca bu Kanun kapsamına giren suçlardan toplam onbeş yıl veya daha az hapis cezasına mahkum olan hükümlülerin cezalarının infazının beş yıl süreyle, toplam onbeş yıldan fazla hapis cezası ile müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkum olan hükümlülerin cezalarının infazının ise on yıl süreyle infaz hakiminin kararıyla erteleneceği düzenlenmektedir. Bu fıkra uyarınca verilen erteleme kararları, müsadere kararlarının yerine getirilmesini engellemeyecektir. Ayrıca, erteleme süresi içinde ceza zamanaşımı da işlemeyecektir.

Maddenin ikinci fıkrasıyla, birinci fıkra uyarınca infaz hakimi tarafından verilen erteleme kararlarına itiraz edilebileceği hükme bağlanmaktadır.

Maddenin üçüncü fıkrasıyla, birinci fıkra kapsamında verilen erteleme kararlarının 5 inci maddede belirtilen mahsus sisteme kaydedileceği düzenlenmektedir. Belirtmek gerekir ki bu kayıtlar, ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hakim veya mahkeme tarafından istenmesi halinde dördüncü fıkrada belirtilen amaç için kullanılabilecektir.

Maddenin dördüncü fıkrasıyla, erteleme kararının verildiği tarihten itibaren erteleme süresi içinde terör suçlarından birinin işlenmesi halinde, infaz hakimi tarafından erteleme kararının kaldırılarak cezanın infazının devamına karar verileceği kabul edilmektedir. Belirtilen erteleme süresi terör suçu işlenmeksizin geçirildiği takdirde verilen ceza infaz edilmiş sayılacaktır. Ayrıca, erteleme kararlarının takibinin Cumhuriyet başsavcılıklarınca yerine getirilmesi öngörülmektedir.

MADDE 7- Maddeyle, sürecin takip edilmesi, koordinasyonunun sağlanması ve Kanun hükümlerinin uygulanmasına ilişkin olarak bir Kurul oluşturulması öngörülmektedir.

Maddenin birinci fıkrasıyla, Kanun kapsamındaki faaliyetlerin uygulanmasının takibi ve değerlendirilmesinin; Kanunun ResmiGazete'de yayımlanmasını müteakiben, Cumhurbaşkanı Yardımcısının başkanlığında Adalet Bakanı, Dışişleri Bakanı, İçişleri Bakanı, Milli Savunma Bakanı, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanı ve Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterinden oluşan Kurul tarafından yapılacağı kabul edilmektedir. Ayrıca düzenlemeyle, ihtiyaç halinde Kurul tarafından alt komisyonlar oluşturulabilmesine, bakanlık, kurum ve kuruluşların temsilcileri ile gerekli görülen kişilerin Kurul ve komisyon toplantılarına davet edilebilmesine imkan tanınmaktadır.

Maddenin ikinci fıkrasıyla, Kurul tarafından, sürecin örgüt nezdindeki ilerlemesini ve koordinasyonunu sağlamak üzere alt komisyonlarda görevlendirme yapılabileceği düzenlenmektedir.

Maddenin üçüncü fıkrasıyla, 1 inci maddede belirtilen Milli Güvenlik Kurulu Kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasını müteakiben bu Kanunun amacı ve kapsamı doğrultusunda; örgütün tamamen tasfiyesi ve bu duruma ilişkin gözlem raporları uyarınca dönemsel olarak Kurul tarafından değerlendirme yapılabileceği, Kurulun gerekli görmesi halinde adlı, idari ve yasal düzenlemeler konusunda talepte bulunacağı kabul edilmektedir.

Maddenin dördüncü fıkrasıyla, bu Kanun uyarınca verilen erteleme kararlarının, 1 inci maddede belirtilen Milli Güvenlik Kurulu Kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasını müteakiben dönemsel olarak Kurul tarafından değerlendirileceği, gerekli görülmesi halinde hak yoksunluğunun tüm sonuçlarıyla ortadan kaldırılmasının talep edilebileceği ve talep hakkında da ilgili mercii tarafından karar verileceği düzenlenmektedir. Belirtmek gerekir ki, mahkumiyet hükümleri nedeniyle doğan hak yoksunluğunun ortadan kaldırılmasına yönelik talepte bulunulabilmesi için beş yıl olarak verilen erteleme kararları bakımından kararın verildiği tarihten itibaren iki yıl, on yıl olarak verilen erteleme kararları bakımından ise üç yıl geçmiş olması gerekmektedir.

Maddenin beşinci fıkrasıyla, Kurulun, çalışmaları hakkında Türkiye Büyük Millet Meclisini düzenli olarak bilgilendireceği açıkça hükme bağlanmaktadır. Ayrıca düzenlemeyle, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığınca bu Kanun kapsamındaki faaliyetleri izlemek üzere İzleme Komisyonu kurulacağı kabul edilmektedir. Bu Komisyon, Kanun kapsamındaki faaliyetleri izleyecek ve tavsiyelerde bulunabilecektir.

Maddenin altıncı fıkrasıyla, Kurulun sekreterya hizmetlerinin Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği tarafından yerine getirileceği kabul edilmektedir.

MADDE 8- Maddeyle, silah ve malzeme teslimine ilişkin düzenleme yapılmaktadır.

Maddenin birinci fıkrasıyla, Kanun kapsamındaki örgüt mensuplarının beraberinde getirdikleri yahut beyan ettikleri silah, mühimmat, araç, gereç, patlayıcı madde ve her türlü malzemenin kayıt altına alınacağı kabul edilmektedir.

Maddenin ikinci fıkrasıyla, kayıt altına alma işlemi ile kayıt altına alınan silah,

mühimmat, araç, gereç, patlayıcı madde ve her türlü malzeme hakkında uygulanacak usul ve esasların, güvenlik kurumlarının görüşü alınarak İçişleri Bakanlığı ve Milli Savunma Bakanlığı tarafından belirleneceği hükme bağlanmaktadır.

MADDE 9- Maddeyle, 1 inci maddede belirtilen Milli Güvenlik Kurulu Kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasını müteakiben altı ay içinde bulundukları yerdeki Cumhuriyet başsavcılıklarına veya Kurul tarafından görev verilen kurumlara, bu Kanun hükümlerinden yararlanmak istediğini yazılı olarak bildiren kişiler hakkında bu Kanun hükümlerinin uygulanabileceği düzenlenmektedir.

MADDE 10- Maddeyle, görev ve sorumluluk düzenlemesi kabul edilmektedir.

Maddenin birinci fıkrasıyla, Kanun kapsamında verilen görevlerin, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca ivedilikle yerine getirileceği düzenlenmektedir.

Maddenin ikinci fıkrasıyla, bu Kanunun amaç ve faaliyetleri kapsamında verilen görevleri yerine getiren kişilerin bu görevleri nedeniyle hukukİ, idari veya cezai sorumluluğunun doğmayacağı kabul edilmektedir. Düzenlemeyle, bu Kanunun amacını gerçekleştirmeye yönelik çalışmalar yürüten başta Mill'i Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu üyeleri olmak üzere tüm görevliler bakımından yasal güvence sağlanmaktadır.

MADDE 11- Yürürlük maddesidir.

MADDE 12- Yürütme maddesidir.

TBMM'de yaşananlar şöyle;

BAHÇELİ: HAYIRLI UĞURLU OLSUN

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, TBMM Genel Kurulu'ndan çıkışta gazetecilere 'hayırlı uğurlu olsun' dedi

GÜLER: SAMİMİYETLE ORTAYA KONULAN BİR ÇABA VAR

AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, "Raporumuza da yansıdı. Gerçekten çok emek sarf edilen, samimiyetle ortaya konulan bir çaba var. 60 sayfalık kendi raporumuzda Sayın Cumhurbaşkanımız "Türkiye'nin kaybetmesine tahammülümüz yok. Umutsuzluğa tahammülümüz yok. Türkiye'ye yeni ufuklar açmak istiyoruz. Bunun mümkün olduğuna inanıyoruz. Bedeli ne olursa olsun başaracağız. Bu kardeşlik projesini, bütünleşme projesini hep birlikte başaracağız."

ÖZEL: BARIŞIN ÖNÜNDE DURMAYACAĞIZ

YENİ Parti lideri Özgür Özel de "Tarihsel tutarlılık içinde hep aynı yerde durduk. Bu mesele şiddetle değil siyasetle çözülür. Bu teklife hayır deme hakkı diye sorduğunuzda YENİ Parti grubudur. En ağır saldırılara uğrayan bizleriz. Cumhurbaşkanı adayı tutuklanan, partisine butlan atanan, sahte delillerle belediye başkanları tutuklanan biziz. Yarın ülkeyi yönetecek olan da biziz. Öfkemizi milletin geleceğinin önüne koymadık, koymayacağız. Teklifin içeriği de hazırlanış şekli de sorunlu. Biz iktidarın samimiyetine güvenmiyoruz, gelecekte vereceği sözlere güvenmiyoruz. Bu süreç anayasa pazarlığına dönüşür mü sorusunu görüyorum. Bu yasaya hayır deme hakkı en çok YENİ Parti, barış hakkının önünde durmayacaktır. Barışın önünde durmayacağız" ifadelerini kullandı.

Ben ve arkadaşlarım bu yasaya evet diyeceğiz. Milletvekillerimiz de seçildikleri bölgelerde millet ne diyorsa ona göre karar verecektir. Milletvekillerini serbest bırakıyor değilim. Temsil ettikleri bölgelerde onları milletin vekili olma sorumluluğuyla baş başa bırakıyorum.

BAKIRHAN: BUGÜN ATILAN BİR TEMEL

DEM Parti Eş Genel Başkanı Tuncer Bakırhan da "Parlamento bu sorumluluğu taşımalı ve tarihin önünü açmalıdır. Bu irade bugün bu Meclis'te vardır. Çatışma ve şiddet sarmalından çıkma fırsatı önümüzde duruyor. Tek bir amacımız var o da başka acıların yaşanmamasıdır. Bu süreç Türkiye'nin bütünleşmesine, ortak yaşama fırsat sunacak. Bu yasada eksikler ve eleştiriler yok değil. İlk aşamanın ölçütleriyle nihai amacın ölçütlerini karıştırmamalıyız. Bugün atılan bir temeldir" ifadelerini kullandı.

FETİ YILDIZ: BİR DEVLET POLİTİKASIDIR

MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız yaptığı konuşmada "Terörsüz Türkiye vizyonu, salt bir güvenlik politikası olarak görülmekten ziyade devletin bekası, iç cephenin güçlenmesi, hukukun üstünlüğü, demokratik katılım, toplumsal dayanışma ve ekonomik kalkınmayı kapsayan bir devlet politikasıdır" ifadelerini kullandı.

CHP: EVET OYU VERECEĞİZ

CHP Grubu adına konuşan Kars Milletvekili İnan Akgün Alp, "Barış onurlu bir barıştır. Herkes müsterih olsun. Kazanan Türkiye olacaktır. CHP olarak teklife evet oyu vereceğiz" ifadelerini kullandı.

DERVİŞOĞLU: HAYIR DİYECEĞİZ

İYİ Parti lideri Müsavat Dervişoğlu, Meclis Genel Kurulu'nda yaptığı konuşmada, "Bu teklifin altına imza atarken, komisyonda evet oyu verirken, bir kez olsun o yemin hiç mi aklınıza gelmedi? Peki bugün burada, o yemini bile bile çiğneyecek misiniz? Bu teklife “evet” mi diyeceksiniz? Biz, HAYIR diyeceğiz. Tarihin doğru yerinde duracağız. Milletimizin huzurunda, NAMUSUMUZ ve ŞEREFİMİZ ÜZERİNE ETTİĞİMİZ yeminimize sadık kalacağız" ifadelerini kullandı.

MAHMUT ARIKAN: SÜRECE DESTEK VERİYORUZ

Yeni Yol Grubu adına konuşan Saadet Partisi Genel Başkanı Mahmut Arıkan, "Toplumsal dayanışmayı, kardeşliği, millet iradesini güçlendirecek bir anlayışla bu sürece destek veriyoruz. Desteğimiz Türkiye'nin meselelerini Türkiye'nin iradesiyle çözebilme çabasınadır" dedi.

"ÇERÇEVE YASA GÖRÜŞMELERİ KESİNTİSİZ YAYIMLANSIN" TALEBİ

İYİ Parti Grup Başkanvekilleri Turhan Çömez ve Uğur Poyraz, TBMM Genel Kurulu'nda görüşülen “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi”nin, TRT-3'ten kesintisiz ve eş zamanlı canlı yayımlanmasını talep etti.

BAHÇELİ VE DERVİŞOĞLU TOKALAŞMADI

Meclis Genel Kurulu'nda MHP lideri Devlet Bahçeli ile İYİ Parti lideri Müsavat Dervişoğlu tokalaşmadı. Meclis sıralarında yan yana oturan iki liderin fotoğrafları objektiflere yansıdı.

GÖRÜŞMELER TAMAMLANMAZSA...

TBMM Genel Kurulu'nda AK Parti'nin Meclis'in çalışma takvimi ve saatlerinin yeniden düzenlenmesine ilişkin grup önerisi kabul edildi. Buna göre, Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi'nin görüşmelerinin bugün tamamlanamaması halinde görüşmeler, 11 Ağustos Salı ve 12 Ağustos Çarşamba günü sürdürülecek.

KANUN TEKLİFİNİN GÖRÜŞÜLMESİNE GEÇİLİYOR

Meclis Genel Kurulu’nda 12 maddelik Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi'nin görüşmelerine geçiliyor.

Teklifin görüşmelerini AK Parti Genel Başkanvekili Efkan Ala, AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik, DEM Parti Eş Başkanları Tulay Hatımoğulları ve TUncer Bakırhan, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli ve İYİ Parti Genel Başkanı Musavat Dervişoğlu takip ediyor.

DEM PARTİLİLER BAHÇELİ İLE TOKALAŞTI

DEM Parti Eş Başkanları ve İmralı heyeti, kuliste MHP lideri Devlet Bahçeli’nin yanına gelip tokalaştı. DEM Partili Pervin Buldan, "Selam vermek istedik. Hayırlı olsun" dedi.

DEM Parti Eş Genel Başkanları Tülay Hatimoğulları ve Tuncer Bakırhan ile İmralı Heyeti üyeleri Pervin Buldan ve Mithat Sancar kuliste oturan MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin yanına giderek tokalaştı.

MECLİS'TE TARİHİ OTURUM

Meclis Genel Kurulu, Meclis Başkanvekili Celal Adan başkanlığında toplandı. Toplantıda milletvekilleri kanun teklifi hakkında söz aldı.

Adan, birleşimin açılışında, 20 milletvekiline yerlerinden gündem dışı söz verdi.

Daha sonra partilerin grup başkanvekilleri söz aldı. Yeni Yol adına Bülent Kaya, İYİ Parti adına Turhan Çömez, CHP adına Rahmi Aşkın Türeli, MHP adına Erkan Akçay, DEM Parti adına Gülüstan Kılıç Koçyiğit, YENİ Parti adına Murat Emir ve AK Parti adına da Abdulhamit Gül konuşma yaptı.

İYİ PARTİLİLERDEN TÜRK BAYRAKLI KATILIM

İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu, Genel Kurul'a geldiğinde MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli ile selamlaşmadı. Diğer yandan İYİ Parti milletvekilleri omuzlarında Türk bayraklı şallarla ve ellerinde Türk bayrakları ile genel kurul salonuna katıldı.

YENİ PARTİ KAPALI TOPLANDI

Yeni Parti TBMM Grubu Meclis'te kapalı olarak toplandı.

Grup, Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel başkanlığında bir araya geldi.

BAHÇELİ MECLİS'E GELDİ

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, çerçeve yasa teklifini takip etmek üzere Meclis'e geldi.

Bahçeli gazetecilerin yasa tekfine ilişkin tartışmalar olduğunu hatırlatması üzerine "18 saat bekleyeceksiniz" yanıtını verdi.

AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, CHP Grup Başkanı Faik Öztrak, Yeni Yol Partisi Grup Başkanvekili Selçuk Özdağ, oturum öncesinde Bahçeli'nin yanına giderek tokalaştı.

DURAN: DEMOKRASİ TARİHİNİN EN ÖNEMLİ DÖNÜM NOKTALARINDAN

İletişim Başkanı Burhanettin Duran, "10 Ağustos 2014, Türk demokrasi tarihinin en önemli dönüm noktalarından biridir. Aziz milletimiz, Cumhuriyet tarihinde ilk kez Cumhurbaşkanı'nı doğrudan kendi oylarıyla seçerek milli iradenin devlet yönetimindeki belirleyici rolünü en güçlü şekilde ortaya koymuş, demokrasimize yeni bir ufuk kazandırmıştır" dedi.

ERBAKAN: ÇEKİMSER OY VERECEĞİZ

Yeniden Refah Partisi Genel Başkanı Fatih Erbakan, partisinin, “çerçeve yasa” teklifine “çekimser” oy vereceğini açıkladı. Erbakan, "Yeniden Refah Partisi olarak uzun zamandır ifade ettiğimiz gibi PKK/KCK üyesi teröristlerin akıbeti ile ilgili kararı devlet kadroları ya da hükümet ortakları değil, şehit aileleri ve gazilerimiz, yani milletimiz vermeli, 'çerçeve yasa'nın af kapsamı doğrudan referanduma götürülmelidir. Zikredilen sebepler ve sürecin içerdiği sonraki adımlarla ilgili belirsizlikler nedeniyle, Yeniden Refah Partisi olarak 'çerçeve yasa'ya 'çekimser' oy vereceğimizi aziz milletimize arz ediyoruz" dedi.

DERVİŞOĞLU: TARİH VE MİLLET AFFETMEYECEKTİR

İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu, kamuoyunda "çerçeve yasa" olarak bilinen "Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi"ne Genel Kurul'da "hayır" diyeceklerini hatırlatarak, "Milletvekillerine sesleniyorum, Anayasa ve vatanın bütünlüğü üzerine ettiğiniz yemini çiğnemeyin. Bu teslimiyet belgesine el kaldıranları tarih ve millet affetmeyecektir" dedi.

KILIÇDAROĞLU: SÜRECE KATKI VERECEĞİZ

CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, "Terörsüz Türkiye" sürecine tereddütsüz katkı vereceklerini belirterek, "Ancak ülkemizde yeni bir iç karışıklık, ayrışma ve çatışma zemini oluşturmaya çalışan bölücü küresel yapılara da asla geçit vermeyeceğiz" dedi.

BİR MADDEDE DEĞİŞİKLİK YAPILDI

Teklifin komisyon aşamasındaki tek değişiklik 2. Madde’de oldu. Kanun kapsamına giren “örgüt”ün tanımladığı 2. Madde üzerine AK Parti ve MHP’nin ortak önergesinin kabulüyle yasada ifade edilen örgütün “PKK/KCK terör örgütünü ve bağlı bütün oluşumlarını” kapsadığına işaret eden fıkra, “PKK/KCK terör örgütünü ve bununla bağlantılı her türlü oluşumlarını” şeklinde değiştirildi.

MECLİS TATİLE GİRECEK

TBMM, 1 Ekim 2025’de başladığı ve 1 Temmuz’dan itibaren ise uzatma kararı aldığı yasama yılının sonuna geldi. Genel Kurul’da yarın “çerçeve yasa” olarak adlandırılan Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi’nin görüşmeleri yapılacak. Bu teklifin kanunlaşmasından sonra Meclis tatile girecek.

SORUŞTURMA VE KOVUŞTURMALARDA ERTELEME

Teklifin yasalaşması halinde, örgüt faaliyetine katılan örgüt mensuplarının üst sınırı 15 yıl veya daha az cezayı gerektiren suçlardan dolayı yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar 5 yıl, 15 yıldan fazla hapis, müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası gerektiren suçlar ile ilgili yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar 10 yıl ertelenecek. 5 yıl erteleme kararı verilen örgüt mensuplarının 2 yıl, 10 yıl ertelemelerde ise 3 yıl hak yoksunluğu sürecek. Erteleme kararı, soruşturma aşamasında Cumhuriyet savcısı, kovuşturmada ise yargılamayı gerçekleştiren mahkeme tarafından verilecek. Bu süre boyunca zamanaşımı işlemeyecek ve erteleme kararlarına itiraz edilebilecek. Bu sürede terör suçlarından birinin işlenmesi halinde erteleme kararı kaldırılacak. Ardından soruşturma ve kovuşturmaya devam edilecek ve yargılama süreci sonunda verilen mahkumiyet kararı ertelenmeyecek. Süre içerisinde terör suçu işlemeyenler için kovuşturma yapılmayacak. MGK kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasından önce işlenen ve teklif kapsamına giren suçlar ile ilgili süreç Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında kurulacak kurulun iznine bağlanacak.

HÜKÜM VERİLENLER İÇİN ERTELEME

Erteleme kararları bir sisteme kaydedilecek ve istenmesi halinde Cumhuriyet savcısı, hakim veya mahkeme tarafından talep edilmesi halinde, örgüt mensubunun süre içinde terör suçu işleyip işlemediğine dair sürecin tespiti için kullanılabilecek. Diğer taraftan örgüt faaliyeti nedeniyle mahkum olan örgüt mensuplarına yönelik düzenleme yapılacak. Buna göre; 15 yıl ve daha az hapis cezası alanlara 5 yıl, 15 yıl ve daha fazla hapis cezası ile müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alanların infazı 10 yıl ertelenebilecek. Aynı şekilde erteleme süreci kapsamında tahliye olup ilgili kanunlarda yer alan maddeler uyarınca terör suçu işleyenlerin erteleme kararı kaldırılıp, ceza infazına devam edilecek. Örgüt mensubu suç işlemezse ceza infaz edilmiş sayılacak.

KURUL OLUŞTURULACAK

Sürecin takip edilmesi için Cumhurbaşkanı Yardımcısının başkanlığında Adalet Bakanı, Dışişleri Bakanı, İçişleri Bakanı, Milli Savunma Bakanı, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanı ve Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterinden oluşan kurul oluşturulacak. Kurul ihtiyaç halinde alt komisyonlar oluşturabilecek ve gerekli görülen kişileri toplantılara davet edebilecek. Kurul, çalışmaları hakkında TBMM'yi düzenli olarak bilgilendirecek. Kurul, yapacağı dönemsel değerlendirmeler neticesinde adli, idari ve yasal düzenlemeler konusunda talepte bulunabilecek. Öte taraftan TBMM'de ise İzleme Kurulu oluşturulacak.

6 AY İÇİNDE BAŞVURABİLECEKLER

Kanun teklifiyle örgüt mensupları Türkiye'ye gelirken yanında getirdikleri veya söyleyecekleri silah, mühimmat ve malzemeler kayıt altına alınacak. Uygulamadan İçişleri Bakanlığı ve Milli Savunma Bakanlığı sorumlu olacak. Örgüt mensupları MGK kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasını takiben 6 ay içerisinde bulundukları yerdeki Cumhuriyet başsavcılıkları ile görev verilen kurumlara yazılı olarak başvuracak. Başvuru yapmayan kişiler ile ilgili yargılama ve infaz süreçleri devam edecek. Kanun teklifi ile 'Terörsüz Türkiye' süreci kapsamında görev alan kişiler için hukuki, idari veya cezai sorumluluk doğmayacak.

Komisyonda kabul edilen teklifin pazartesi günü TBMM Genel Kurulu'nda görüşülmesi bekleniyor.

KOMİSYON GÖRÜŞMESİ

TBMM Adalet Komisyonu dün toplantıya başlamadan önce salonun dışında izdiham yaşandı. Düzenlemeye itiraz eden İYİ Parti milletvekilleri bir an önce salonun açılması için ısrarlı oldu. İYİ Parti Adana Milletvekili Ayyüce Türkeş ile Bursa Milletvekili Selçuk Türkoğlu; Komisyon Başkanı Cüneyt Yüksel gelmeden önce salonu açtırmak için büyük çaba gösterdi. Türkeş, AK Partililere bağırarak tepki gösterirken Türkoğlu da zaman zaman kapıyı yumruklayarak açtırmaya çalıştı. Salon açıldığında da izdiham devam etti. Komisyon üyelerinin çoğunluğu yerlerine otururken, üye olmayıp katılan milletvekillerinin çoğu toplantıyı ayakta takip etti. Yeni Yol Partisi Ankara Milletvekili İdris Şahin ve İYİ Partili üyeler “usul” açısından toplantının yapılamayacağını savundu.

KARDEŞLİK KAZANSIN

Toplantıyı açan Komisyon Başkanı Cüneyt Yüksel, usul tartışması ve Anayasa’ya aykırılık taleplerini işleme alacağını, teklifin her ayrıntısının “kelime kelime” görüşüleceğini söyledi. Yüksel “Yasama tarihimizin en önemli ve en kritik kanun tekliflerinden birini görüşüyoruz. Hepimiz aynı bayrağın altında, aynı hukukun güvencesinde geleceğimizi birlikte kuruyoruz. Şimdi önümüzde daha büyük bir hedef var: İnsanımızın enerjisini çatışmaya değil üretime yöneltmek; gençlerimizin hayallerini korkuyla değil; başarıyla büyütmek. Evlatlarımız değil, silahlar toprağa gömülsün. Ayrılık değil kardeşlik kazansın” diye konuştu.

GÜL: TARİH CESARETLE YAZILIR

İlk imza sahipleri arasından teklifi sunan AK Parti Grup Başkanvekili Abdulhamit Gül de imza sayısının 367’ye çıktığını açıkladı. Gül şunları söyledi: “Bu yasa ile silahlar susacak, demokrasi ve adalet güçlenecektir. Terörsüz Türkiye bir pazarlık ve al-ver sürecinin neticesinde ortaya çıkmamış, tamamen toplumumuzun beklentisi ile başlatılmıştır” dedi.

YASANIN DÖRT TEMEL AYAĞI

Adalet Komisyonu Başkanı Cüneyt Yüksel, teklifin dört ana unsurunu şöyle anlattı:

- “Birincisi teklif bir af düzenlemesi değildir. Mahkûmiyet hükümlerini ortadan kaldıran, suçların hukuki niteliğini değiştiren veya ceza sorumluluğunu kaldıran bir düzenleme söz konusu değildir. Devam eden soruşturma ve kovuşturmalar ile kesinleşmiş mahkûmiyet hükümleri bütün hukuki sonuçlarıyla varlığını korumaktadır.

- İkincisi; kişiye özgü bir düzenleme değildir. Öngörülen mekanizmalar; kişisel değerlendirmelere değil, kanunda açıkça belirlenen objektif şartlara, somut olgulara ve yetkili makamların kararlarına dayanmaktadır.

- Üçüncüsü; geçici ve müstakil niteliktedir. Belirli bir amaca ve sürece özgülenmiş olup, kapsamı açıkça belirlenmiş, yorum yoluyla genişletilmeye kapalı istisnai hükümler içermektedir.

- Dördüncüsü; öngörülen mekanizmaların işletilmesi sıkı bir başlangıç şartına bağlanmıştır. Bu şart, Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu raporunda ortaya konulan kritik eşikle birebir örtüşmektedir.”

Milletimizin huzurunu ve kamu düzenini hedef alan suçlularla ve suç örgütleriyle kararlılıkla mücadele ediyoruz. Adaletin gereğini yerine getirirken kimsenin makamına, unvanına veya nüfuzuna bakmıyoruz.

Bu hassasiyetimiz, yargı teşkilatımızın mensupları bakımından da aynen geçerlidir. Hâkim ve Cumhuriyet savcılarımızın büyük çoğunluğu görevlerini hukuka, vicdana ve meslek onuruna bağlılıkla yerine getirmektedir. Ancak bu sıfatın hiç kimseye ayrıcalık sağlamayacağı da açıktır.

Hâkimler ve Savcılar Kurulumuz denetim ve disiplin mekanizmalarını etkin biçimde işletmektedir. Bu çerçevede HSK İkinci Dairesince 2026 yılında 525 hâkim ve Cumhuriyet savcısı hakkında esasa ilişkin karar alınmıştır.

Bunlardan 333’ü hakkında; 168 uyarma, 24 kınama, 23 aylıktan kesme, 4 kademe ilerlemesini durdurma, 30 yer değiştirme ve 84 meslekten çıkarma cezası uygulanmıştır.

Adalet sistemimizin hızını ve etkinliğini artırırken denetim mekanizmalarını daha da güçlendireceğiz.

Dışarıda suç örgütleriyle, yargı teşkilatımız içinde ise hukuku ve meslek onurunu zedeleyen her türlü tutumla mücadelemizi kararlılıkla sürdüreceğiz.

"Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'ın güçlü reform iradesi doğrultusunda yargı hizmetlerinin daha hızlı, etkin ve verimli yürütülmesi, vatandaşlarımızın adalete erişiminin kolaylaştırılması ve makul sürede yargılanma hakkının güçlendirilmesi amacıyla önemli bir adımı daha hayata geçiriyoruz.

Yargı Reformu Strateji Belgemizde yer alan hedefler çerçevesinde adli yargı ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye ve bölge idare mahkemeleri adalet komisyonları bünyesinde, mülhakat adliyelerini de kapsayacak şekilde Yargı Hizmetlerinin Etkinliği Bürolarını kuruyoruz.

Bu bürolar, vatandaşlarımızın yargı süreçlerinde karşılaştıkları gecikmelerin ve uygulamaya ilişkin sorunların yakından takip edilmesini sağlayacaktır. Hazırlık çalışmaları süren Alo Adalet Hattının yereldeki kurumsal altyapısını oluşturulacak; talepler bu bürolarda incelenecek, başvuru sahipleri bilgilendirilecektir.

Mahkeme ve Cumhuriyet başsavcılıklarının ortalama dosya görülme ve bekleme süreleri ile hedef sürelere uyum oranları düzenli olarak takip edilecek; veriler analiz edilerek raporlanacaktır. Yargı hizmetlerinde yaşanan sorunlar yerinde tespit edilecek, mahkeme ve savcılıklarımızın görüşleri doğrultusunda çözüm odaklı çalışmalar yürütülecektir.

"SORUNLARIN ÇÖZÜMÜNE KATKI SAĞLAYACAK"

Bürolarımız, tespit edilen sorunların çözümüne katkı sağlayacağı gibi yargıya intikal eden uyuşmazlıklar ve suça sebebiyet veren olaylar değerlendirilerek benzer sorunların tekrarının önlenmesine yönelik ilgili kurumlarla ortak çalışmalar gerçekleştirecektir.

Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde, Türkiye Yüzyılı’nı Adaletin Yüzyılı kılma hedefimiz doğrultusunda; insanı merkeze alan, erişilebilir, güvenilir ve etkin bir adalet sistemi için reformlarımızı kararlılıkla sürdürüyoruz.

Yargı Hizmetlerinin Etkinliği Bürolarının aziz milletimize ve yargı teşkilatımıza hayırlı olmasını diliyorum."

Adalet Bakanı Akın Gürlek’in talimatıyla hazırlanan ve Bakan Yardımcısı Can Tuncay’ın imzasıyla 81 ildeki 175 ağır ceza Cumhuriyet başsavcılığına gönderilen yazıda, terör örgütleriyle mücadelede ülke genelinde uygulama birliğinin sağlanması ve başsavcılıklar nezdindeki iş ve işlemlerin etkinliğinin artırılması amacıyla alınacak tedbirler sıralandı.

Yazıda, terör suçlarının kamu güvenliği, toplumsal huzur, devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğü, demokratik hukuk düzeni ve vatandaşların güven duygusu üzerinde doğrudan etkili olduğuna işaret edildi. Bu suçlara ilişkin soruşturmaların titizlikle, gecikmeksizin ve mevzuata uygun biçimde yürütülmesinin yanı sıra terör örgütlerinin ülke genelindeki hareketlerinin, güncel yapılanmalarının ve faaliyetlerinin düzenli olarak takip edilmesinin önem taşıdığı vurgulandı.

MÜSTAKİL SORUŞTURMA BÜROLARI KURULACAK

Yazıya göre il Cumhuriyet başsavcılıkları bünyesinde yalnızca terör suçlarına ilişkin soruşturmaları yürütmek üzere müstakil ‘Terör Suçları Soruşturma Büroları’ oluşturulacak. Bu büroların görev tanımına terör suçları dışındaki soruşturmalar dahil edilmeyecek. Bürolarda görevli Cumhuriyet savcılarına, terör soruşturmalarında uzmanlaşmalarının ve dosyalara yoğunlaşmalarının sağlanması amacıyla terör suçları dışında nöbet, duruşma savcılığı veya başka görev verilmeyecek. Bürolardan sorumlu Cumhuriyet başsavcı vekilleri ile görevli Cumhuriyet savcılarının bilgileri ve daha sonra yapılacak görevlendirme değişiklikleri, Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü Terör Suçları Daire Başkanlığına bildirilecek.

SORUŞTURMALAR UZMANLAŞMIŞ BÜROLARCA YÜRÜTÜLECEK

Terör suçlarına ilişkin bütün iş ve işlemler, il Cumhuriyet başsavcılıkları bünyesinde oluşturulacak Terör Suçları Soruşturma Bürolarınca yerine getirilecek. Gecikmesinde sakınca bulunan durumlarda ilçe Cumhuriyet başsavcılıkları, il Cumhuriyet başsavcılığından alınacak talimat üzerine zorunlu soruşturma işlemlerini gerçekleştirebilecek. İlçe başsavcılıklarınca yapılan işlemlere ilişkin evrakın gecikmeden tamamlanarak ilgili il Cumhuriyet başsavcılığına gönderilmesi sağlanacak. Böylece terör soruşturmalarının tek merkezden, uzmanlaşmış Cumhuriyet savcılarının sorumluluğunda ve ülke genelinde ortak bir uygulama çerçevesinde yürütülmesi hedefleniyor.

EMNİYET VE JANDARMAYLA AYLIK KOORDİNASYON TOPLANTISI

Yeni uygulamayla terörle mücadelede adli makamlar ile kolluk birimleri arasındaki koordinasyon da güçlendirilecek. Ceza İşleri Genel Müdürlüğü Terör Suçları Daire Başkanlığının koordinasyonunda, her ayın ilk haftasında değerlendirme toplantısı düzenlenecek. Toplantılara Emniyet Genel Müdürlüğü Terörle Mücadele Daire Başkanlığı ile Jandarma Genel Komutanlığı Terörle Mücadele Daire Başkanlığının görevlileri davet edilecek. Toplantılarda terör örgütlerinin güncel yapılanmaları, faaliyetleri, ülke genelindeki soruşturma süreçleri ve mücadele yöntemleri değerlendirilecek. Elde edilen tespit ve değerlendirmeler, terör soruşturmalarına katkı sağlaması amacıyla il Cumhuriyet başsavcılıklarıyla paylaşılacak.

AYLIK İSTATİSTİKLER ÜLKE GENELİNDE DERLENECEK

Ceza İşleri Genel Müdürlüğü Terör Suçları Daire Başkanlığı, Türkiye genelinde yürütülen terör soruşturmalarına ilişkin aylık istatistikleri de derleyecek. Hazırlanacak istatistikler, her ay gerçekleştirilecek koordinasyon toplantıları öncesinde Emniyet Genel Müdürlüğü ve Jandarma Genel Komutanlığının ilgili birimleriyle paylaşılacak. Bu veriler doğrultusunda terör örgütlerinin faaliyetleri, soruşturmaların seyri, bölgesel gelişmeler ve alınması gereken yeni tedbirler düzenli olarak değerlendirilecek.

SORUŞTURMALARDA ETKİNLİK VE UYGULAMA BİRLİĞİ HEDEFLENİYOR

Düzenlemeyle terör suçlarıyla mücadelede Cumhuriyet başsavcılıkları arasındaki koordinasyonun artırılması, soruşturmaların gecikmeksizin yürütülmesi ve terör alanında görev yapan Cumhuriyet savcılarının uzmanlaşması amaçlanıyor. Adli makamlar ile emniyet ve jandarma birimleri arasındaki düzenli bilgi paylaşımı sayesinde terör örgütlerinin ülke genelindeki hareketlerinin bütüncül şekilde takip edilmesi, güncel yapılanmalarının ortaya çıkarılması ve soruşturmalarda uygulama birliğinin sağlanması hedefleniyor. Yazı, gereğinin yerine getirilmesi amacıyla 175 ağır ceza Cumhuriyet başsavcılığına, bilgi için ise Emniyet Genel Müdürlüğü Terörle Mücadele Daire Başkanlığı ile Jandarma Genel Komutanlığı Terörle Mücadele Daire Başkanlığına gönderildi.

Elektronik satış portalında yapılacak ilanda da düzenlemelere gidilecek. Buna göre, elektronik satış portalında yapılacak ilanda satış talep eden ve artırmaya katılmak isteyen alacaklı, en geç artırma süresinin bitiminden önceki iş günü mesai bitimine kadar satışı yapan icra dairesine müracaat etmesi halinde alacağın teminatı karşıladığı miktar kadar kendisinden teminat alınmayacağı, açık artırmalarda Hazine'nin teminat göstermekten muaf olduğu belirtilecek.

Ayrıca söz konusu ilanda elektronik satış portalında verilecek tekliflerin haczedilen malın muhammen kıymetinin yüzde 50'si, ortaklığın satış suretiyle giderilmesinde birinci artırmanın sadece malik olan mirasçılar arasında yapıldığı durumlarda muhammen kıymetin yüzde 100'ü, ikinci artırmada ise muhammen kıymetin yüzde 50'si ile o malla güvence altına alınan ve satış isteyenin alacağına rüçhanı olan alacakların toplamından hangisi fazla ise bu miktarı ve ayrıca bu miktara ilave olarak paraya çevirme ve paylaştırma masraflarını geçmesi gerektiği yer alacak.

İlanda, ihale alıcısının en yüksek teklifi verip de süresi içinde ihale bedelini yatırmaması halinde, alınan teminatın iade edilmeyip öncelikle satış masraflarından mahsup edileceği, kalan miktarın icra dosyaları bakımından alacaklarına mahsuben hak sahiplerine ödeneceği, süresi içinde ihale bedelini yatırmayan ihale alıcısının satış isteyen alacaklı olması durumunda, muhammen bedelin yüzde 10'unun kendi alacağından mahsup edileceği ve bu satış için yapılan masrafın kendisi üzerinde bırakılarak borçluya yüklenmeyeceği, ortaklığın satış suretiyle giderilmesinde en yüksek teklifi verip de ihale bedelini süresi içinde yatırmayan ihale alıcısından alınan teminatın kendisine iade edilmeyerek satış masrafları mahsup edildikten sonra paydaşlara payları oranında ödeneceği, süresi içinde ihale bedelini yatırmayanın paydaş olması durumunda ise alınan teminatın tamamının diğer pay sahiplerine payları oranında ödeneceği, ayrıca en yüksek teklifi verip de süresi içinde ihale bedelini yatırmayan ihale alıcısına teklif ettiği bedelin yüzde 5'i oranında satışı yapan icra dairesince veya satış memurunca idari para cezası verileceği, verilen bu cezanın Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uyarınca tahsili için tahsil dairesine bildirileceği de bulunacak.

Noterlik Kanunu'ndaki değişiklikle, noterlik evrak ve defterleri, mahkeme, sulh ceza hakimliği ve cumhuriyet başsavcılıklarınca veya resmi daireler tarafından yahut konusu da belirtilmek suretiyle noterlikte soruşturmaya yetkili kılınan kimselerce incelenebilecek.

Mahkeme, sulh ceza hakimliği veya cumhuriyet başsavcılığı tarafından noterlik evrakının aslının istenmesi halinde ilgili noter, evrakın bir örneğini çıkarıp aslına uygunluğunu onaylayacak. Noter, onayladığı örneği yerinde saklayacak ve evrakın aslını ilgili merciye gönderecek.

Mahkeme, sulh ceza hakimliği, cumhuriyet başsavcılığı veya soruşturmaya yetkili kılınan resmi daire tarafından noterlik evrakının onaylı bir örneğinin istendiği durumlarda, noter istenilen evrakın aslını elektronik ortamda taramak ve güvenli elektronik imzayla imzalamak suretiyle oluşturduğu onaylı örneği ilgili merciye elektronik ortamda iletecek. Elektronik ortamda gönderme imkanı bulunmayan durumlarda evrakın aslına uygunluğunu onaylayarak onaylı örneği ilgili merciye gönderecek. Yapılan işlemler için yevmiye numarası verilmeyecek, posta masrafı ve kanunda düzenlenen tarifeyle belirlenen yol masrafı hariç olmak üzere harç, vergi, değerli kağıt ücreti dahil herhangi bir ücret alınmayacak.

Danıştay Kanunu'ndaki değişiklikle, 2016'dan itibaren 10 yıl içinde Danıştay'daki daire sayısının 10'a düşürülmesine yönelik 23 Temmuz 2026'da sona erecek süre 4 yıl daha uzatılacak. Ayrıca Danıştay daire sayısının azalmayacak olması dolayısıyla boşalan her 2 üyelik için bir üye seçimi yapılması uygulamasından da 23 Temmuz 2030'a kadar vazgeçilecek.

- İdare mahkemelerinde tek hakimle çözümlenecek davalar

Kanunla, Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'da düzenlemeye gidiliyor. Buna göre, idare mahkemelerinde tek hakimle çözümlenecek davaların kapsamı genişletilecek.

Düzenleyici işlemlere karşı açılanlar hariç, konusu 486 bin lirayı aşmayan idari işlemlere karşı açılan iptal davaları ve tam yargı davaları, ilköğretim, ortaöğretim ve yükseköğretim öğrencileri hakkında tesis edilen uzaklaştırma ve ilişik kesme sonucunu doğuranlar hariç disiplin cezası ile sınıf geçme, not tespiti, yurt, kredi ve burs işlemlerine karşı açılan davalar, kamu görevlileri hakkında tesis edilen geçici görevlendirme, yolluk, lojman ve izin işlemlerine karşı açılan davalar, kamu görevlilerine verilen uyarma cezasına karşı açılan davalar, mesleki faaliyeti geçici veya sürekli olarak engelleyenler hariç olmak üzere kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının üyeleri hakkında verdiği disiplin cezalarına karşı açılan davalar, 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun'un uygulanmasından doğan davalar, idare mahkemesi hakimlerinden biri tarafından çözümlenecek. Ayrıca 486 bin lirayı aşmayan davalar, vergi mahkemesi hakimlerinden biri tarafından karara bağlanacak.

İdari Yargılama Usulü Kanunu'ndaki değişiklikle, bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin yaptığı inceleme sonunda, kararı hukuka uygun bulursa, kararın sonucu hukuka uygun olmakla birlikte gösterilen gerekçeyi doğru bulmaz veya eksik bulursa kararın gerekçesini değiştirerek, karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak istinaf başvurusunun reddine karar verecek.

Bölge idare mahkemesi, ilk inceleme üzerine verilen kararlar ile usule ilişkin verilen diğer nihai kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunu haklı bulması, davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hakim tarafından bakılmış olması, dilekçenin reddine karar verilmesi gerekirken bu karar verilmeksizin dava hakkında karar verilmesi, dosyanın eksik veya yanlış hasımla tekemmül ettirilerek karar verilmesi, talep hakkında karar verilmemesi yahut eksik hükümle karar verilmesi, keşif veya bilirkişi incelemesi yaptırılması gerektiği halde yaptırılmadan karar verilmesi, duruşma yapılması gerektiği halde duruşma yapılmadan karar verilmesi hallerinde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine kesin olarak karar verecek.

Ancak bölge idare mahkemesi, keşif veya bilirkişi incelemesi yaptırılması ile duruşma yapılması gerektiği halde duruşma yapılmadan karar verilmesi hallerinde eksikliği kendisi gidererek karar verebilecek. Bu düzenlemeler dışında kararın kaldırılarak dosyanın, kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilemeyecek.

İdari Yargılama Usulü Kanunu'ndaki diğer bir düzenlemeyle, temyizle ilgili belirlenen davalar dışında kalan davalarda bölge idare mahkemesinin istinaf kanun yolu incelemesinde ilk derece mahkemesi kararını kaldırması üzerine yeniden verdiği kararlar, tebliğinden itibaren 30 gün içinde Danıştay'da temyiz edilebilecek. Ancak idare ve vergi mahkemelerinde tek hakimle görülen davalarda, Çiftçi Mallarının Korunması Hakkında Kanun'un uygulanmasından kaynaklanan davalarda, Taşınmaz Mal Zilyedliğine Yapılan Tecavüzlerin Önlenmesi Hakkında Kanun'un uygulanmasından kaynaklanan davalarda, Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'nun uygulanmasından kaynaklanan davalarda, sadece vekalet ücreti ve yargılama giderlerine ilişkin verilen kararlarda kaldırma kararı üzerine yeniden bir karar verilmiş olsa dahi temyiz yoluna başvurulamayacak.

Konusu 270 bin lirayı aşıp 920 bin lirayı aşmayan vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemler hakkında açılan ve istinaf kanun yolu incelemesinde kaldırma kararı üzerine yeniden karar verilen davaların temyiz edilmesine ilişkin hüküm yürürlükten kaldırılacak.

Genel Kurulda kabul edilen önergeyle bölge idare mahkemesinin istinaf incelemesi sonucunda ilk derece mahkemesi kararını kaldırarak yeniden verdiği kararlarda, temyiz sınırının altında kalan davalar bakımından, ilk derece mahkemesi kararı ile bölge idare

mahkemesi kararı arasında hükmedilen tutar arasındaki parasal farkın, 2026 itibarıyla 55 bin lirasını geçmemesi halinde temyiz yoluna başvurulamayacak. Diğer yandan, 2026 yılı itibarıyla 486 bin lirasını aşmadığı için tek hakim tarafından karara bağlanan davalarda, bölge idare mahkemesince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden karar verilmesi halinde hükmedilen tutarlar arasındaki fark bu yıl için 55 bin lirasını aşsa dahi bu kararlar temyiz edilemeyecek.

Adli Tıp Kurumu ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun'daki değişiklikle, adli tıp ihtisas kurulu başkan ve üyeliklerine atanmak için en az tıpta veya diş hekimliğinde uzmanlık belgesi ya da alanında doktora derecesi almış olmak şartı aranacak. Adli tıp ihtisas kurulu başkan ve üyeleri ile adli tıp grup başkanları ve adli tıp ihtisas dairesi başkanlarının görev süresi 4 yıl olacak. Yeni atanan veya görevlendirilenler göreve başlayıncaya kadar süresi dolanların görevi devam edecek.

- Hakim ve savcı yardımcılarının eğitim süreçleri

Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararları doğrultusunda Hakimler ve Savcılar Kanunu'nda yapılan düzenlemeyle, adli yargı hakim ve savcı yardımcıları ile idari yargı hakim yardımcılarına, ilgisine göre, Anayasa ve insan hakları hukuku, ceza hukuku, özel hukuk, idare hukuku, vergi hukuku ve usul hukuku alanları ile duruşma yönetimi, karar ve gerekçeli karar yazımı, adalet hizmetlerinin yönetimi ve denetimi, uluslararası kuruluşlar ve sözleşmeler, sık karşılaşılan davalar ve kişisel gelişim konularında eğitim verilecek. Yazılı sınavlarda eğitim verilen konulardan soru sorulacak ve 100 tam puan üzerinden değerlendirilecek. Sonuçlar yazılı sınav kurulunca tutanağa bağlanacak ve Türkiye Adalet Akademisine teslim edilecek.

Sözlü sınavda hakim ve savcı yardımcısının, eğitim konularına ilişkin mevzuat, içtihat ve uygulama bilgisi, mesleki yeterliliği, hukuki meseleleri kavrama, çözme ve ifade etme yeteneği, özgüveni, temsil kabiliyeti ve davranışlarının mesleğe uygunluğu, Türkçeyi etkin bir şekilde kullanma becerisi ile genel kültür ve yetenek düzeyi değerlendirilecek.

Hakimler ve Savcılar Kanunu'ndaki diğer bir düzenlemeyle, hakimlik ve savcılık mesleğinin gerektirdiği hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurulması halinde uyarma cezası verilecek.

Dolandırıcılık ile nitelikli dolandırıcılık suçlarına iştirakin, kendisine veya başkasına haksız bir menfaat sağlamak amacıyla, kendisine veya başkasına ait bankaya veya kredi kartı gibi ödeme araçlarını ya da banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcıları veya kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdinde bulunan hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgileri veya araçları başkasına vermek fiili ile sınırlı olması halinde verilecek ceza yarı oranında indirilecek.

TBMM Genel Kurulunda kabul edilen ve kamuoyunda "12. Yargı Paketi" olarak bilinen Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunla, Anayasa Mahkemesinin iptal kararı doğrultusunda Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un "Kanuni Faiz"e ilişkin hükmü yeniden düzenleniyor.

Buna göre, Türk Borçlar Kanunu ile Türk Ticaret Kanunu'na göre faiz ödenmesi gereken hallerde, miktarı sözleşme ile tespit edilmemişse bu ödeme yıllık, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde 80'i üzerinden yapılacak. Söz konusu oran, 30 Haziran günü önceki yılın 31 Aralık günü uygulanan reeskont oranından 5 puan veya daha çok farklı ise yılın ikinci yarısında 30 Haziran günü belirlenen oranın yüzde 80'i geçerli olacak.

Düzenlemeyle, Türk Medeni Kanunu'nun taşınırların satılmasını içeren hükmünde değişikliğe gidiliyor. Buna göre, vesayet altındaki kişinin menfaati gerektirirse değerli şeylerin dışındaki taşınırlar, vesayet makamının vereceği talimat uyarınca, Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi'ne entegre elektronik satış portalında açık artırma ile satılacak. Bu hüküm, düzenlemenin yayımı tarihinden itibaren 3 ay sonra uygulanacak.

Kanun'un taşınmazların satılmasını içeren hükmünde yapılan değişikliğe göre, satış, Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi'ne entegre elektronik satış portalında açık artırmayla yapılacak ve ihale, vesayet makamının onamasıyla tamamlanacak. Onamaya ilişkin kararın ihale gününden başlayarak 10 gün içinde verilmesi gerekecek. Bu hüküm de düzenlemenin yayımı tarihinden itibaren 3 ay sonra yürürlüğe girecek.

- Dolandırıcılık ve nitelikli dolandırıcılık suçlarına iştirak

Türk Ceza Kanunu'nun (TCK) nitelikli dolandırıcılığa yönelik 158. maddesine fıkra ekleniyor. Buna göre, dolandırıcılık ile nitelikli dolandırıcılık suçlarına iştirakin, kendisine veya başkasına haksız bir menfaat sağlamak amacıyla, kendisine veya başkasına ait bankaya veya kredi kartı gibi ödeme araçlarını ya da banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcıları veya kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdinde bulunan hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgileri veya araçları başkasına vermek fiili ile sınırlı olması halinde verilecek ceza yarı oranında indirilecek.

Anayasa Mahkemesinin iptal kararı doğrultusunda Ceza Muhakemesi Kanunu'nun "genetik inceleme sonuçlarının gizliliği"ni içeren hükmünde değişikliğe gidiliyor. Buna göre, inceleme sonuçları kimlik bilgilerinden arındırılmış şekilde mahsus bir sisteme kaydedilecek ve bir örneği dosyasında delil olarak saklanmak üzere soruşturma veya kovuşturma makamına gönderilecek. Sisteme kaydedilen ve dosyada delil olarak saklanan bilgiler, kovuşturmaya yer olmadığı kararına itiraz süresinin dolması, itirazın reddi, beraat veya ceza verilmesine yer olmadığı kararının verilip kesinleşmesi hallerinde derhal, diğer hallerde mahkeme kararının kesinleşmesinden itibaren 20 yıl geçmesiyle cumhuriyet savcısının huzurunda yok edilecek ve bu husus dosyasında muhafaza edilmek üzere tutanağa geçirilecek.

Bilgisi sisteme kaydedilen kişi bu süre içinde kişisel verinin saklanmasını gerektiren amacın ortadan kalkması veya haklı bir nedenin bulunması halinde hakim veya mahkemeden bu bilgilerin silinmesini talep edebilecek.

Bu hüküm uyarınca sisteme kaydedilen bilgiler, yürütülmekte olan bir soruşturma veya kovuşturma kapsamında maddi gerçeğin ortaya çıkarılması amacıyla mahkeme, hakim veya cumhuriyet savcısı kararıyla kullanılabilecek.

Mahkeme veya hakim kararlarına karşı itiraz yoluna, cumhuriyet savcısının kararına karşı ise sulh ceza hakimliğine başvurulabilecek.

İnceleme sonuçlarının mahsus sistemde kaydedilmesi, saklanması ve imhası ile bu kayıtlardan yararlanmaya ilişkin esas ve usuller, Adalet ve İçişleri bakanlıklarınca müştereken çıkarılacak yönetmelikle belirlenecek.

- Hükmün açıklanması ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması

Anayasa Mahkemesinin iptal kararı doğrultusunda Ceza Muhakemesi Kanunu'nun "Hükmün açıklanması ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması" düzenlemesinde yapılan değişikliğe göre, sanığa yüklenen suçtan dolayı yapılan yargılama sonunda hükmolunan ceza, 2 yıl veya daha az süreli hapis veya adli para cezası ise mahkemece hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilecek. Uzlaşmaya ilişkin hükümler saklı olacak. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması, müsadereye ilişkin hükümler hariç, kurulan hükmün sanık hakkında bir hukuki sonuç doğurmamasını ifade edecek.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilmesi için sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkum olmamış bulunması, mahkemece, sanığın kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışları göz önünde bulundurularak yeniden suç işlemeyeceği hususunda kanaate varılması, suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın aynen iade, suçtan önceki hale getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi gerekecek.

Açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen hükümde mahkum olunan hapis cezası ertelenemeyecek ve kısa süreli olması halinde seçenek yaptırımlara çevrilemeyecek.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının verilmesi halinde sanık, 5 yıl süreyle denetime tabi tutulacak. Denetim süresi içinde kişi hakkında kasıtlı bir suç nedeniyle bir daha hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilemeyecek. Bu süre içinde bir yıldan fazla olmamak üzere mahkemenin belirleyeceği süreyle, sanığın denetimli serbestlik tedbiri olarak, bir meslek veya sanat sahibi olmaması halinde, meslek veya sanat sahibi olmasını sağlamak amacıyla bir eğitim programına devam etmesine, bir meslek veya sanat sahibi olması halinde, bir kamu kurumunda veya özel olarak aynı meslek veya sanatı icra eden bir başkasının gözetimi altında ücret karşılığında çalıştırılmasına, belli yerlere gitmekten yasaklanmasına, belli yerlere devam etmek hususunda yükümlü kılınmasına ya da takdir edilecek başka yükümlülüğü yerine getirmesine karar verilebilecek. Denetim süresi içinde dava zaman aşımı duracak.

Belirtilen koşulu derhal yerine getiremediği takdirde sanık hakkında mağdura veya kamuya verdiği zararı denetim süresince aylık taksitler halinde ödemek suretiyle tamamen gidermesi koşuluyla da hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilebilecek.

Denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlenmediği ve denetimli serbestlik tedbirine ilişkin yükümlülüklere uygun davranıldığı takdirde açıklanması geri bırakılan hüküm ortadan kaldırılarak davanın düşmesi kararı verilecek.

Denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlemesi veya denetimli serbestlik tedbirine ilişkin yükümlülüklere aykırı davranması halinde mahkeme hükmü açıklayacak. Ancak mahkeme, kendisine yüklenen yükümlülükleri yerine getiremeyen sanığın durumunu değerlendirerek cezanın yarısına kadar belirleyeceği bir kısmının infaz edilmemesine ya da koşullarının varlığı halinde hükümdeki hapis cezasının ertelenmesine veya seçenek yaptırımlara çevrilmesine karar vererek yeni bir mahkumiyet hükmü kurabilecek. Açıklanan veya yeni kurulan hükme itiraz edilebilecek. İtiraz mercisi ancak bu fıkradaki koşullarla sınırlı olarak bir değerlendirme yapabilecek.

Kanun'da yer alan istinaf yoluna başvurulamayacağına ilişkin hükümleri saklı kalmak üzere, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına karşı istinaf yoluna başvurulabilecek.

Bölge adliye mahkemesi tarafından verilen kararlar hakkında kanunda yer alan temyize ilişkin hükümler uygulanacak.

Kanun'da yer alan istinaf yoluna başvurulamayacağına ilişkin hükümleri saklı kalmak üzere, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının ilk derece mahkemesi sıfatıyla bölge adliye mahkemesi veya Yargıtay tarafından verilmesi halinde temyiz yoluna gidilebilecek. İstinaf ve temyiz yolunda karar ve hüküm, usul ve esasa ilişkin hukuka aykırılıklar yönünden incelenecek.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı, bunlara mahsus bir sisteme kaydedilecek. Bu kayıtlar ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak cumhuriyet savcısı, hakim veya mahkeme tarafından istenmesi halinde bu hükümde belirtilen amaç için kullanılabilecek.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin hükümler, işkence ve eziyet suçları ile kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği ve Anayasa'nın "Kişinin dokunulmazlığı, maddi ve manevi varlığı" başlıklı 17. maddesi kapsamında kötü muamele kabul edilebilecek suçlar hakkında uygulanmayacak.

Yargıtay ceza dairelerinin yargı yeri belirlenmesi ve görevsizlik kararları hariç olmak üzere tüm kararlarına karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, resen veya istem üzerine dosyanın kendisine teslim edildiği tarihten itibaren 3 ay içinde Ceza Genel Kuruluna itiraz edebilecek.

TBMM Genel Kurulunda kabul edilen ve kamuoyunda "12. Yargı Paketi" olarak bilinen Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunla, Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararı doğrultusunda Ceza Muhakemesi Kanunu'nda değişikliğe gidiliyor.

Buna göre, kaçak sanık hakkında kovuşturma yapılabilecek ancak daha önce sorgusu yapılmamış ise mahkumiyet ve ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilemeyecek. Güvenlik tedbirine karar verilmesi halinde kaçak sanık veya müdafii, savunma hakkının kullanılmak istendiğini belirterek yargılamanın yenilenmesini talep edebilecek.

Yargıtay ceza dairelerinin yargı yeri belirlenmesi ve görevsizlik kararları hariç olmak üzere tüm kararlarına karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, resen veya istem üzerine dosyanın kendisine teslim edildiği tarihten itibaren 3 ay içinde Ceza Genel Kuruluna itiraz edebilecek. Sanığın lehine itirazda süre aranmayacak. İstem, sanık veya sanık adına kanun yoluna başvurma hakkı olanlar ile katılan, katılma isteği karara bağlanmamış ya da katılan sıfatını alabilecek surette suçtan zarar görmüş bulunanlar tarafından yapılacak.

Kanunla, Türk Borçlar Kanunu'nda yapılan değişikliğe göre, çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar ile ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıplar nedeniyle, zarar görenin veya destekte bulunan kişinin kazancının bilindiği döneme ilişkin hesaplanan tazminat miktarının toplamına haksız fiil veya zarar doğuran olayın meydana geldiği tarihten, zarar görenin veya destekte bulunan kişinin kazancının bilinemediği döneme ilişkin hesaplanan tazminat miktarının toplamına ise karar tarihinden itibaren kanuni faiz işletilecek.

Çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar ile ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıplara bağlı tazminatlar için ifa amacıyla tahkikat başlayıncaya kadar ödenen bedel, ödeme tarihine göre belirlenecek tazminat miktarından oransal olarak mahsup edilecek.

- Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na yönelik değişiklikler

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'ndaki "Belirsiz alacak davası" başlıklı hüküm yürürlükten kaldırılıyor.

Alacağın sadece bir kısmının dava edildiği durumlarda talep konusu, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilecek. Bu durumda zamanaşımı, artırılan kısım bakımından da dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılacak.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda yapılan değişikliğe göre, duruşmalar arasındaki süre 3 aydan daha uzun olamayacak. İşin niteliği gereği bilirkişi incelemesinin uzaması veya istinabe yoluyla tahkikat işlemlerinin yürütülmesi gibi zorunlu hallerde, hakim gerekçesini belirterek daha uzun bir süre belirleyebilecek.

Ses ve görüntü nakli yoluyla bulundukları yerden duruşmaya katılmalarına karar verilenler hakkında, ikrar, yeminin edası, davanın geri alınmasına muvafakat, davadan feragat, davayı kabul ile sulh olma halleri hariç olmak üzere, elle atılan imzaya ilişkin hükümler uygulanmayacak. Bu hüküm, düzenlemenin yayımı tarihinden itibaren 3 ay sonra yürürlüğe girecek.

Anayasa Mahkemesinin iptal kararı doğrultusunda Kanun'un "Davaların birleştirilmesi" başlıklı hükmünde yapılan değişikliğe göre, ilk davanın açıldığı mahkeme birleştirme kararının kesinleşmesinden itibaren bununla bağlı olacak.

Kanunla, aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde görülmekte olan davalar yönünden verilen birleştirme kararına karşı sadece istinaf yoluna başvurulabilecek. İlk derece mahkemelerince verilen ayırma kararlarına karşı istinaf yoluna, bölge adliye mahkemelerinin birleştirme ve ayırma kararları hakkında ise temyiz yoluna, ancak hükümle birlikte gidilebilecek. Bu husus tek başına, bölge adliye mahkemesinde hükmün kaldırılarak esastan incelenme, Yargıtay'da ise bozma sebebi teşkil etmeyecek.

Anayasa Mahkemesinin iptal kararı doğrultusunda Kanun'da yapılan değişiklikle, bölge adliye mahkemesinin yaptığı inceleme sonucunda istinaf başvurusunun kısmen veya tamamen kabul edilerek yeniden esas hakkında verilen kararın kabul edilen ya da reddedilen kısmının, miktar veya değeri itibarıyla ilgili hükümde belirtilen parasal sınırın üzerinde olması halinde temyiz edilebilecek. Miktar veya değeri itibarıyla belirtilen temyiz sınırının altında kalan bölge adliye mahkemesinin yeniden esas hakkında verdiği karar ile ilk derece mahkemesi kararı arasındaki farkın miktar veya değeri itibarıyla Kanun'da belirtilen parasal sınırı geçmemesi halinde bu karara karşı temyiz yoluna başvurulamayacak.

Miktar veya değeri itibarıyla belirtilen temyiz sınırının altında kalan bölge adliye mahkemesinin yeniden esas hakkında verdiği kararın, sadece yargılama gideri veya vekalet ücretine ilişkin olması halinde bu karara karşı temyiz yoluna başvurulamayacak.

- Geçiş hükümleri

Kanunla geçiş hükümleri de düzenleniyor. Buna göre, İcra ve İflas Kanunu'nda yer alan ve düzenlemeyle belirtilen taşınmazlara yönelik hükümdeki değişiklikler, düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten önce ilanı yapılmış açık artırmalar hakkında uygulanmayacak, değişiklikten önceki hükümlerin uygulanmasına devam edilecek.

Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'daki idare mahkemeleri hakimlerine yönelik hüküm, düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra açılan davalar bakımından uygulanacak.

İdari Yargılama Usulü Kanunu'nda değişikliğe gidilen Danıştay'a temyiz başvurusuna ilişkin hüküm, düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra bölge idare mahkemelerince verilen kararlar hakkında uygulanacak. Bu tarihten önce bölge idare mahkemelerince verilen kararlar hakkında, bu düzenlemeyle yapılan değişikliklerden önceki hükümler geçerli olacak.

Adli Tıp Kurumu ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun'daki değişiklikle adli tıp ihtisas kurulu başkan ve üyeliklerine atanmak için gereken şartların düzenlenmesine ilişkin hükümde, görev süresi belirlenen adli tıp ihtisas kurulu başkan ve üyeleri ile adli tıp grup başkanları ve adli tıp ihtisas dairesi başkanlarından bu Kanun'un yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla 4 yıl veya daha fazla süreyle görev yapmış olanların görevleri sona erecek, 4 yıldan daha az süreyle görev yapmış olanlar kalan süreyi tamamlayacak. Bu hüküm kapsamında görev süresi sona erenler, yerlerine atama veya görevlendirme yapılıncaya kadar görevlerine devam edecek.

Türk Medeni Kanunu'nda vasinin görevleri arasında yer alan taşınırların ve taşınmazların satışına yönelik hükümler, açık artırma suretiyle satışına karar verilip de bu değişikliklerin yürürlüğe girdiği tarihten önce ilanı yapılmış açık artırmalar hakkında uygulanmayacak. Bu açık artırmalar bakımından değişiklikten önceki hükümlerin uygulanmasına devam edilecek.

Ceza Muhakemesi Kanunu'nda Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı'nın itiraz yetkisine yönelik düzenleme, hükmün yürürlüğe girdiği tarihten sonra teslim edilen dosyalar hakkında uygulanacak, yürürlüğe girdiği tarihten önce teslim edilmiş olan dosyalar hakkında önceki hükümlerin uygulanması sürdürülecek.

Türk Borçlar Kanunu'nda tazminata yönelik düzenleme, söz konusu değişikliğin yürürlüğe girdiği tarihten sonra meydana gelen haksız fiiller veya zarar doğuran olaylar hakkında uygulanacak. Bu değişikliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce meydana gelen haksız fiiller veya zarar doğuran olaylar bakımından değişiklikten önceki hükümlerin uygulanmasına devam edilecek.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda belirsiz alacak davasına ilişkin yürürlükten kaldırılan hüküm, yürürlükten kaldırılma tarihinden önce açılan davalar bakımından uygulanacak.

Düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten önce Türk Ceza Kanunu'nun (TCK) "Dolandırıcılık" veya "Nitelikli dolandırıcılık" maddeleri uyarınca haklarında hüküm verilmiş olup da dosyası kanun yolu incelemesinde bulunan sanıklardan, eklenen fıkranın uygulanacağı sanıkların bölge adliye mahkemeleri ceza dairelerinde bulunan dosyaları hakkında bozma kararı verilecek ve dosya ilk derece mahkemelerine gönderilecek. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığında bulunan dosyalar ise gelişlerindeki usule uygun olarak ilk derece mahkemelerine iletilecek.

Düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten önce dolandırıcılık veya nitelikli dolandırıcılıktan haklarında hüküm verilmiş olup da dosyası infaz aşamasında olan ve haklarında TCK'nin etkin pişmanlığa ilişkin 168. maddesi uygulanmamış hükümlülerden eklenen fıkranın uygulanacağı hükümlüler, mağdurun uğradığı zararı mahkemece yapılacak ihtardan itibaren 6 ay içinde aynen geri verme veya tazmin suretiyle tamamen gidermesi halinde TCK'nin 168. maddesinin ikinci fıkrasındaki "Etkin pişmanlığın kovuşturma başladıktan sonra ve fakat hüküm verilmezden önce gösterilmesi halinde, verilecek cezanın yarısına kadarı indirilir" hükmünden faydalanabilecek. Bu süre içinde mağdurun zararı tamamen giderilinceye kadar, fıkra uyarınca infazın ertelenmesine veya durdurulmasına karar verilemez. Bu hükümler, kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla hüküm verilmiş olup da kanun yoluna başvurulmaması sebebiyle kanunun yürürlüğe girmesinden sonra kesinleşen hükümler bakımından da uygulanacak.

- Kanun'dan 2 madde çıkarıldı

Genel Kurulda kabul edilen önergeler doğrultusunda, İcra ve İflas Kanunu'na eklenmesi öngörülen Yargıtay, bölge adliye mahkemeleri ve ilk derece mahkemelerince verilen bir miktar para ile vekalet ücreti ve yargılama giderlerine ilişkin ilamlara yönelik hüküm ile Ceza Muhakemesi Kanunu'nun "Bilgisayarlarda, bilgisayar programlarında ve kütüklerinde arama, kopyalama ve elkoyma" başlıklı hükmünde değişiklik öngören madde düzenlemeden çıkarıldı.

Düzenlemenin oylamasından önce söz alan TBMM Adalet Komisyonu Başkanı ve AK Parti İstanbul Milletvekili Cüneyt Yüksel, düzenlemenin hayırlı olması temennisinde bulundu.

12. Yargı Paketi'nin tek bir alana müdahale etmediğine işaret eden Yüksel, şu ifadelere yer verdi:

"Ceza hukuku alanında son yıllarda teknolojinin ve finansal sistemlerin kötüye kullanılmasına bağlı olarak ortaya çıkan yeni suç işleme yöntemlerini dikkate alan önemli bir düzenlemeye imza atıyoruz. Özellikle kamuoyunda IBAN kiralama olarak bilinen uygulamalarda suçun organizatörleriyle yalnızca maddi menfaat karşılığında banka hesabını veya ödeme aracını kullandırarak suça iştirak eden kişiler arasındaki kusur farklılığını ceza adaletinin temel ilkeleri çerçevesinde yeniden değerlendiriyoruz. Kabul edilen düzenleme suç örgütleriyle mücadeleden asla taviz veren bir yaklaşımın değil, hukuk devletinin temel ilkelerini esas alan dengeli bir ceza politikasının ürünüdür. Organize dolandırıcılıkla mücadelemizi kararlılıkla sürdürürken herkesin işlediği fiil ve kusuru oranında sorumlu tutulduğu adil bir sistemi güçlendirmeye devam edeceğiz."

Genel Kurulda Kanun'un kabul edilmesinin ardından TBMM Başkanvekili Pervin Buldan, gündemde yer alan diğer kanun tekliflerini okuttu. Komisyonların yerini almaması üzerine Buldan, birleşimi, 21 Temmuz Salı saat 15.00'te toplanmak üzere kapattı.

Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde İçişleri Bakanlığımızla yürüttüğümüz güçlü iş birliği ve eşgüdüm sayesinde, hiçbir cinayetin karanlıkta kalmasına müsaade etmiyor; faili meçhul dosyaları yeniden ve çok yönlü olarak inceleyerek aydınlatıyoruz.

Bu çerçevede Diyarbakır’ın Çermik ilçesinde 18 Nisan 2016 tarihinde başından vurularak öldürülen 22 yaşındaki Mehmet Emin Karaalp’in faili meçhul kalan cinayeti, Faili Meçhul Suçları Araştırma Daire Başkanlığımızın koordinasyonunda 10 yıl sonra yeniden ele alınmış ve aydınlatılmıştır.

Çermik Cumhuriyet Başsavcılığımızca başlatılan ve Ergani Cumhuriyet Başsavcılığımız tarafından sürdürülen soruşturmada, olay yerinde bulunan sigara izmaritleri üzerinde yapılan ileri moleküler genetik incelemeler ile HTS ve daraltılmış baz analizleri sonucunda şüphelilere ulaşılmıştır.

Elde edilen DNA eşleşmeleri, iletişim kayıtları ve diğer deliller doğrultusunda cinayetle bağlantılı oldukları ve şüphelilere yardım ettikleri değerlendirilen 8 kişi, Ergani Cumhuriyet Başsavcılığımızın koordinasyonunda JASAT ekiplerince gerçekleştirilen operasyonla gözaltına alınmıştır.

Bu operasyonla birlikte; hiçbir mağdur ailemizin adalet arayışının karşılıksız bırakılmayacağı ve zamanın geçmesinin faillere hiçbir zaman güvence sağlamayacağı bir kez daha ortaya konmuştur. Geçmişin karanlıkta kalan bütün dosyalarının üzerine aynı kararlılıkla gidilecektir.

Bu vesileyle soruşturmayı titizlikle yürüten Ergani ve Çermik Cumhuriyet Başsavcılıklarımıza, Diyarbakır İl Jandarma Komutanlığımıza, Faili Meçhul Suçları Araştırma Daire Başkanlığımıza, Adli Tıp Kurumumuza ve JASAT ekiplerimize teşekkür ediyorum.

Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde, adaletin tecellisi ve milletimizin huzuru için tavizsiz bir kararlılıkla çalışmaya devam ediyoruz.

“ADLİ SÜREÇTEKİ ÇOCUK” KAVRAMI GETİRİLECEK

HaberTürk'ten Buse Gençtürk'ün haberine göre; Teklifle “suça sürüklenen çocuk” tanımı yerine “adli süreçteki çocuk” kavramı getirilecek. Kasten öldürme suçunu işleyen çocuklara uygulanan ceza indirimleri hakimin takdirine bırakılacak.

ÖNCE KAPALI CEZAEVİNE SONRA EĞİTİMEVİNE GÖNDERİLECEKLER

Teklifle suç işleyen çocuk hükümlüler önce çocuk eğitimevi yerine kapalı ceza infaz kurumuna gönderilecek. Kapalı ceza infaz kurumundan sonra eğitimevine geçebilecekler.

TEKLİFLE 15 YAŞINDAN İTİBAREN “MÜKERRER” SUÇ SAYILACAK

Türk Ceza Kanunu’na göre çocukların tekrar işledikleri suçlar mükerrer sayılmıyor.

AK Parti’nin hazırladığı teklifle 15 yaşından itibaren çocuk hükümlülerin tekrar işlediği suçlar “mükerrer” sayılacak. Bir suçu 2-3 kez işleyen çocuğa daha ağır cezalar verilecek.

“DİJİTAL TAKİP SİSTEMİ”

Cezaevinden tahliye olan veya yatarı olmayan ceza alan çocuklar “dijital takip sistemi” ile izlenecek. İngiltere’de de uygulanan bu yöntemle; çocukların dijital ortamda işleyebilecekleri suçlara yönelik önlem alınması hedefleniyor.

AĞIR SUÇ İŞLEYEN ÇOCUKLARIN CEZALARI ARTIRILIYOR

12-15 yaş grubu çocuklara ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasında 15 yıl olan üst sınır 18 yıla, müebbet hapis cezası gerektiren suçlarda 9 yıldan 11 yıla kadar olan hapis cezası 10 yıldan 12 yıla kadar çıkarılacak.

15-18 yaş grubu çocuklarda ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası gerektiren suçlarda 24 yıl olan üst sınırının 27 yıla, müebbet hapis cezası gerektiren suçlarda hapis cezası 15 yıldan 18 yıla kadar yükselecek. Teklifin tatile girmeden önce Meclis’e sunulması bekleniyor.

AK Parti Grup Başkanvekili Özlem Zengin, konuya ilişkin yaptığı açıklamada "Daha önceki aflardan yararlanmayan öğrenciler aftan yararlanacak. Öğrenciler ay içinde başvurabilecek. Öğrencilerin eğitim sürelerini uzatmış oluyoruz; üniversiteyi bitirme sürelerini." dedi.

KİMLER YARARLANACAK?

Ön lisans, lisans tamamlama, lisans ve lisansüstü öğrenim görenlerden 1 Temmuz 2022'den itibaren ilişikleri kesilenler ile kayıt yaptırma hakkı elde edip kayıt yaptırmayanlar, teklifin yasalaşarak yürürlüğe girmesinden 4 ay içinde ilişiklerinin kesildiği veya kayıt hakkı kazandıkları üniversiteye başvuruda bulunmaları şartıyla 2026-2027 eğitim ve öğretim yılında öğrenimlerine başlayacak.

Terör, kasten öldürme, işkence, cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı, uyuşturucu ve uyarıcı madde imalatı ve ticaretinden mahkum olanlar, sahte belge dolayısıyla kaydı iptal edilenler, kayıt sırasında sahte belge verenler ile terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna dair karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti, iltisakı olanlar, düzenleme kapsamı dışında tutulacak.

KANUN TEKLİFİNDEKİ DİĞER BAŞLIKLAR

Kanun teklifinde yer alan farklı başlıklara da değinen AK Parti Grup Başkanvekili Özlem Zengin, basın toplantısında şu ifadelere yer verdi:

Bir diğer önemli konu; kamuoyu çok tartıştı, biz de kendi aramızda çokça tartıştık. Değerli hocalarım da özellikle başta tıp fakülteleri olmak üzere Anadolu'daki üniversitelerimizde çok kıymetli hocalarımız var. Biz bu değerli hocalarımızın akademik hayatta daha fazla istifade etmek istiyoruz, onların tecrübelerinden yararlanmak istiyoruz. Bu uygulama aslında var-vardı ama özlük haklarıyla ilgili bazı sıkıntılar vardı. Bu anlamda bu teklifimizle öğretim üyelerimize, emekli olduktan sonra sözleşmeli olarak devam etmek mümkün olabilecek 2 yıl süreyle ve kendilerine de ek ders ücreti, geliştirme ve akademik teşvik ödenekleri de ödeneklerinden diğer çalışanlar gibi, hocalarımız gibi aynı şekilde yararlanma imkanı olacak.

Bir diğer önemli konu üniversitelerimiz, sizler de biliyorsunuz artık teknoloji kampüsleri kuruyorlar. Buralarda teknoloji transfer ofisleri oluşturuluyor. Bunların güçlendirilmesini çok önemsiyoruz ve bu amaçla bilimsel üretimi, bilginin teknolojiye dönüştürülmesini sağlayan hocalarımızın buradan istifade etmesini sağlamak amacıyla bir düzenleme yapıyoruz. Bu buluşların ticarileştirilmesini çok önemsiyoruz ve bu ticarileştirmeden de hem bu bilgiyi üreten, bu teknolojiyi üreten üniversitenin hem de bu teknolojiyi üreten akademik ekibin buradan maddi olarak da istifade etmesini sağlamak üzerine bir maddemiz var.

Bir diğer önemli konu; Türkiye'de pek çok vakıf üniversitemiz var. Bu vakıf üniversitelerimizde tam burslu öğrencilerimizin olması çok önemli. Hem daha fazla gencin yararlanması hem de vakıf üniversitelerinin bir anlamda çıtasının daha yukarıya çıkabilmesi için burada da bir düzenlemeyle, bir vergi düzenlemesiyle birlikte tam burslu eğitim alacak öğrencilerin sayısının üniversitelerde artırılmasını hedefliyoruz.

VAKIF ÜNİVERSİTESİ HASTANELERİ

Bir diğer konu tıp fakültelerinin, bazı vakıf üniversitelerinde tıp fakültelerinin kendilerine ait hastaneleri yok. Bu konuyla ilgili olarak verilen bir süre vardı kendilerine. Bu sürenin sonuna gelmiştik. Bu konuyu da kendi aramızda uzunca tartıştık ve kesinlikle son kez olmak üzere ve bu anlamda adım atan, yani kendisine bir hastane yapmak üzere adım atanların öncelikli olarak hakkını hukukunu korumak üzere bir uzatma süresi veriyoruz kendilerine. Çünkü her bir vakıf üniversitesinin kendi hastanesine kavuşması bu eğitimin sağlıklı verilebilmesi için son derece önemli diye düşünüyoruz.

Tabii bu kanun teklifimizde her zaman olduğu gibi Anayasa Mahkemesi'nin zaman zaman konulara dair iptalleri oluyor. Burada da iptal edilen bazı kanunlar vardı, onlarla ilgili düzenlemeler yapma ihtiyacı duyduk. Bunlardan bir tanesi Vakıf Yükseköğretim Kurumlarında oluşacak olan idari yaptırımlarla ilgili olarak bu önlemlerin ölçülülük ve orantılılık ilkesine uygun olarak yeniden şekillendirmiş olduk Anayasa Mahkemesi'nin, Mahkememizin kararları doğrultusunda.

Bir diğer önemli konu yan dal uzmanlığında bulunan öğretim üyelerinin ve araştırma görevlilerinin ek ödeme tavanları Sağlık Bakanlığı'nda görev yapan emsalleriyle aynı noktaya getirildi. Bunun ben özellikle yan dal uzmanlığı yapan hekimlerimiz için çok teşvik edici olacağına inanıyorum.

Ayrıca bilimsel ve teknolojik gelişmeye katkı sağlayan, AR-GE faaliyetlerinin desteklenmesi amacıyla uygulama ve araştırma merkezinde görev yapan öğretim elemanlarına da döner sermayeden yapılması planlanan ücret ödemesiyle alakalı bir planlamayla bir düzenleme yapmış oluyoruz.

ÜNİVERSİTELER FARKLI ÜLKELERDE KAMPÜS AÇABİLECEK

Bir yeni şey daha; Türkiye'de çok başarılı üniversitelerimiz var. Dünyada da listelere giren, son derece iyi uygulamaları olan üniversitelerimiz var. Bu üniversitelerimizin yurt dışında yükseköğretim kurumu bünyesinde hem görevlendirmeleri var öğretim elemanlarımızın. Bunların süresiyle alakalı bir belirleme yapıyoruz, hem de üniversitelerimize farklı ülkelerde kampüs açmayla alakalı bir düzenleme ortaya koyuyoruz.

Yani devlet üniversitelerimiz yurt dışında tesis kurabilecekler ve buralarda da hem bulundukları ülkelerde öğrenci alıp yetiştirebilecekler hem de Türkiye'den üniversite sınavına girerek buradan öğrencilerimiz bu üniversitelerde eğitim hayatlarına devam edebilecekler.

İZİNSİZ EĞİTİME KATI DÜZENLEME

Bir diğer önemli konu değerli arkadaşlarım, izinsiz yabancı yükseköğretim kurumlarının faaliyet yaptığını zaman zaman görüyoruz Türkiye'de. Aslında bir kaçak uygulama tamamıyla. Bu anlamda Türkiye'de izinsiz ve mevzuata aykırı yükseköğretim faaliyeti yürütülmesini ve sahte diploma ve sertifika düzenlenmesinin önüne geçebilmek için son derece katı bir düzenleme yapıyoruz. Bununla ilgili hapis cezası da dahil olmak üzere bu tarz fiilleri cezalandıracak, bunun önüne geçecek ve bir anlamda kamuoyunu yanıltacak, gençleri yanıltacak ortamlara, diploma faaliyetlerine izin vermemek için bir düzenleme yapıyoruz.

Diğer bir konu disiplin soruşturmasında savunma hakkı. Bu da Anayasa Mahkemesi'nin daha evvel iptal ettiği bir düzenlemeydi. Bununla ilgili olarak da hangi prosedür dahilinde disiplin soruşturmalarının öğrenciler için yürütüleceğine dair sarih bir düzenleme ortaya ortaya koyuyoruz. Nasıl tebliğ edilecek, hangi şartlarda yapılacak, bununla alakalı bir düzenleme yapmış oluyoruz."

ASKERLİK DURUMU

Askerlik görevini ifa eden gençlerin de yararlanması için askerlik görevlerinin sona erdiği 2 ay içerisinde onlar da aftan yararlanabilecekler.

Gürlek’in açıklamasına göre, 20-21 Aralık 2025 tarihlerinde ÖSYM tarafından yapılan Hâkim ve Savcı Yardımcılığı Yazılı Yarışma Sınavı’nı kazanarak Adalet Bakanlığı tarafından gerçekleştirilen mülakatlara katılan adaylardan 850’si adli yargı hâkim ve savcı yardımcılığı, 99’u avukat-adli yargı hâkim ve savcı yardımcılığı, 50’si ise idari yargı hâkim yardımcılığı mülakatında başarılı oldu.

TOPLAM 1.038 ADAY BAŞARILI OLDU

Bakan Gürlek, 21-22 Aralık 2024 tarihlerinde yapılan Hâkim ve Savcı Yardımcılığı Yazılı Yarışma Sınavı’na ilişkin soru iptali sonrası mülakata katılan adayların sonuçlarını da paylaştı. Buna göre, adli yargı hâkim ve savcı yardımcılığı mülakatında 33 aday, avukat-adli yargı hâkim ve savcı yardımcılığı mülakatında 4 aday, idari yargı hâkim yardımcılığı mülakatında ise 2 aday başarılı oldu.

Böylece mülakatlarda başarılı olan toplam aday sayısı 1.038’e ulaştı. Gürlek, sonuçlara Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü’nün internet sayfasından erişilebileceğini belirtti.

“GÜVEN VEREN YARGI SİSTEMİ İÇİN ÇALIŞACAĞIZ”

Yargı teşkilatına katılmaya hak kazanan adayları tebrik eden Bakan Gürlek, yeni meslektaşlarına görevlerinde başarılar diledi.

Gürlek, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde “Türkiye Yüzyılı’nı Adaletin Yüzyılı kılma” vizyonu doğrultusunda güçlü, etkin ve güven veren bir yargı sistemi için çalışmaya devam edeceklerini ifade etti.

20 – 21 ARALIK 2025 / 21 – 22 ARALIK 2024 (SORU İPTALİ) HÂKİM VE SAVCI YARDIMCILIĞI MÜLAKAT SONUÇLARI DUYURUSU

20 - 21 Aralık 2025 tarihlerinde Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından gerçekleştirilen Hâkim ve Savcı Yardımcılığı Yazılı Yarışma Sınavı sonucunda mülakata katılmaya hak kazanan adaylar, hukuk alanında doktora yapmış olup mülakata katılmaya hak kazanan adaylar ile 21 - 22 Aralık 2024 tarihlerinde ÖSYM tarafından gerçekleştirilen Hâkim ve Savcı Yardımcılığı Yazılı Yarışma Sınavında gerçekleşen soru iptali üzerine mülakata katılmaya hak kazanan adayların mülakat süreci tamamlanmış olup, sonuçlar erişime açılmıştır.

Adaylar, mülakat sonuçlarını aşağıda belirtilen bağlantı üzerinden öğrenebileceklerdir.

İlgililere duyurulur.

20 – 21 Aralık 2025 Hâkim ve Savcı Yardımcılığı Yazılı Yarışma Sınavında Başarılı Olanlar İle Hukuk Alanında Doktora Yapmış Olanların;

🔗 Adli Yargı Mülakat Sonuç Ekranı TIKLAYINIZ

🔗 İdari Yargı Mülakat Sonuç Ekranı TIKLAYINIZ

🔗 Avukatlık Mesleğinden Geçen Adli Yargı Mülakat Sonuç Ekranı TIKLAYINIZ

21 – 22 Aralık 2024 Hâkim ve Savcı Yardımcılığı Yazılı Yarışma Sınavı Soru İptali Sonrası Başarılı Olanların;

🔗 Adli Yargı Mülakat Sonuç Ekranı TIKLAYINIZ

🔗 İdari Yargı Mülakat Sonuç Ekranı TIKLAYINIZ

🔗 Avukatlık Mesleğinden Geçen Adli Yargı Mülakat Sonuç Ekranı TIKLAYINIZ

Mülakat sonucunda başarılı olan adaylar, atama süreçleriyle ilgili detayları ve gerekli evrak bilgilerini Bakanlığımız https://pgm.adalet.gov.tr/ resmi internet sitesinden takip edebileceklerdir.

"Suç işleyip adaletten kaçabileceğini sananlar, dünyanın neresine saklanırlarsa saklansınlar kendilerini güvende hissedemeyecekler. Adalet Bakanlığı olarak, yurt dışına kaçan suçluların iade süreçlerinin çok daha sıkı, tavizsiz ve anbean takipçisi olacağız.

Bu kararlılığımızın bir neticesi olarak; 2026 yılının ilk yarısında, adi suçlar ve terör suçları kapsamında taleplerimiz doğrultusunda 31 farklı ülkeden toplam 197 şahsın ülkemize iadesi gerçekleştirilmiştir. ve bu kişiler adalete teslim edilmiştir.

İade edilen şahısların 85’i Gürcistan’dan, 52’si Almanya’dan, 9’u Yunanistan’dan, 8’i Karadağ’dan, 6’sı Bulgaristan’dan, 3’ü Hollanda’dan ve 3’ü Kırgızistan’dan ülkemize getirilmiştir.

Hırvatistan, Irak, İngiltere, İtalya, Kazakistan, Kuzey Makedonya ve Polonya’dan ikişer suçlu iade edilirken; Arjantin, Arnavutluk, Azerbaycan, Belarus, Belçika, Bosna Hersek, Ermenistan, Fransa, Kolombiya, Kosova, Macaristan, Moldova, Portekiz, Rusya, Sırbistan, Slovenya ve Ukrayna’dan birer suçlunun iadesi sağlanmıştır.

Buradan net bir şekilde ifade etmek isterim ki; Türkiye’den iade talebinde bulunan ülkelere yönelik değerlendirmelerimizde, onların haklı iade taleplerimize verdikleri yanıtları dikkate alacağız. İadeler konusunda iş birliği sergilenip sergilenmediğine, aramızdaki hukuki yardımlaşma ve mütekabiliyet ilkesine riayet edilip edilmediğine titizlikle bakacağız.

Aziz milletimiz müsterih olsun: Hangi suç örgütüne mensup olursa olsun, hangi ülkeye kaçarsa kaçsın, teröristlerin, organize suç örgütü mensuplarının, dolandırıcıların ve milletimizin huzuruna kasteden suç odaklarının peşini bırakmayacağız.

Adalet Bakanlığımızın yürüttüğü, İçişleri Bakanlığımız ve Dışişleri Bakanlığımızın yakın koordinasyonuyla sürdürülen bu başarılı süreç, ülkemizin kurumsal kapasitesini, diplomatik etkinliğini ve suçla mücadeledeki güçlü iradesini ortaya koymaktadır.

Suçlular için kaçacak yer yoktur. Türk adaleti er ya da geç gereğini yapacaktır. Suçla mücadele kapsamında iade süreçlerine katkı sağlayan ülkelerin yetkililerine teşekkür ediyor; omuz omuza çalıştığımız İçişleri Bakanlığımıza ve Dışişleri Bakanlığımıza şükranlarımı sunuyorum.

Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde, suçla mücadelede ulusal ve uluslararası düzeydeki eşgüdüm ve iş birliğimizi güçlendirerek tavizsiz bir kararlılıkla yolumuza devam edeceğiz."

Samimi bir atmosferde gerçekleşen görüşmede genç hukukçulara seslenen Bakan Gürlek, avukatlık mesleğinde başarılı olmanın yolunun sürekli gelişimden, uzmanlaşmadan ve sahayı iyi tanımaktan geçtiğini ifade etti.

“MUTLAKA BİR ALANI SEÇİN, O ALANDA KENDİNİZİ YETİŞTİRMEYE ÇALIŞIN”

Staj döneminin meslek hayatı açısından büyük önem taşıdığını belirten Bakan Gürlek, genç hukukçulara şu önerilerde bulundu:

“Stajların çok verimli geçmesi lazım. Stajda mesleğe ne koydunuz koydunuz. Yüksek lisans mutlaka yapın. Dil öğrenmek artık bir ayrıcalık değil, hatta ikinci dil öğrenin. Çünkü bunlar ileride işinize yarayacak. Bir de branşlaşma. Sizin farklı olmanız lazım. Nasıl farklı olacaksınız? Bir alanda kendinizi ispatlamanız lazım. Kendinize bir alan belirleyin, bir yol belirleyin. Mutlaka bir alanı seçin, o alanda kendinizi yetiştirmeye çalışın. İşte yüksek lisans, doktora, dil. Hepinize başarılar diliyorum. Sizin en iyisini yapacağınızdan eminim.” diye konuştu.

Stajyer avukatlara yalnızca ofis tecrübesiyle yetinmemeleri gerektiğini söyleyen Bakan Gürlek, adliyelerde edinilen pratiğin mesleki gelişimde önemli bir yeri olduğunu vurgulayarak sözlerini şöyle sürdürdü:

“Adliyenin tozunu yutmak diye bir deyim var. Yani ofis avukatlığı tamam var ama mutlaka adliyede de gidip oradaki ortamı tanımanız lazım. Duruşmalara katılmanız lazım. Kalemdeki personellerle mutlaka bir irtibat kurmanız lazım. Biz o konuda her zaman ne gerekiyorsa yardımcı oluyoruz. Hepinize başarılar diliyoruz.”

“NE GEREKİYORSA BİZ SİZİN YANINIZDAYIZ”

İstanbul 2 Nolu Baro’nun stajyer avukatların eğitimi ve gelişimi için önemli çalışmalar yürüttüğünü dile getiren Bakan Gürlek, Baro Başkanı Yasin Şamlı’ya da teşekkür etti. Adalet Bakanlığı olarak stajyer avukatların yanında olduklarını vurgulayan Bakan Gürlek, “Bizim de Adalet Bakanlığı olarak yapmamız gereken bir şey varsa yanınızdayız. Bizim birçok birimimiz var. Ortaklaşa, istişare de yapabiliriz ya da birimleri ziyaret edebilirsiniz. Ne gerekiyorsa biz sizin yanınızdayız. Aynı yollardan geçtik biz de sizin gibi meslekten mezun olduk, kısa bir süre staj yaptık sonra hakim savcılığa geçtik. Hayat çok hızlı akıyor. Bunu siz de göreceksiniz. Sonra sizin de stajyerleriniz olacak. Rabbim inşallah mahcup etmesin çıktığınız yolda her daim yardımcınız olsun. Bizler yanınızdayız.” diye konuştu.

Toplantı da öğrencilerle tecrübe paylaşımında bulunan Bakan Gürlek, stajyer hukukçuların sorularını da yanıtladı. Bakan Gürlek, toplantının ardından stajyer avukatlarla hatıra fotoğrafı çekildi.

"Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde, adaletin tecellisi ve milletimizin huzuru için tavizsiz bir mücadele yürütüyoruz. Kamu vicdanını derinden yaralayan faili meçhul cinayetleri ve kayıp şahıs vakalarını çözmeyi, acılı ailelerimizin yüreğine su serpmeyi en büyük önceliğimiz olarak görüyoruz.

Bu kararlılıkla, Bakanlığımız bünyesinde kurduğumuz Faili Meçhul Suçları Araştırma Daire Başkanlığımız eliyle geçmişe dönük dosyaları tek tek inceliyoruz. Daire Başkanlığımızın faaliyete geçtiği günden bugüne yürütülen kapsamlı çalışmalar neticesinde 16 dosyada 19 faili meçhul cinayetin aydınlatılmasını sağladık.

Kısa zamanda elde edilen bu başarı, Cumhurbaşkanımızın güçlü liderliğinde devletimizin kurumları arasındaki sıkı koordinasyon ve sarsılmaz uyumun bir sonucudur. Bu vesileyle, omuz omuza çalıştığımız başta İçişleri Bakanımız Sayın Mustafa Çiftçi olmak üzere ilgili tüm kurum ve kuruluşlarımıza şükranlarımı sunuyorum.

Başkanlığımızın koordinesinde devam eden çalışmalarda 75 ilimizde 638 dosya yeniden değerlendirilmekte, 52 ilimizde 147 maktulün bulunduğu 141 dosya incelenmekte, 47 maktullü 44 dosyada ise Başsavcılıklarımız ve kolluk birimlerimizce "Özel Çalışma Ekipleri" görev yapmaktadır.

İğneyle kuyu kazar gibi delil toplayarak faili meçhul soruşturmaları aydınlatan Cumhuriyet Başsavcılıklarımıza, sahada gece gündüz demeden fedakârca görev yapan kahraman emniyet ve jandarma teşkilatlarımıza, süreçte emeği geçen tüm kamu görevlilerimize yürekten teşekkür ediyorum.

Hiçbir faili meçhul, karanlıkta kalmayacak; adalet, er ya da geç mutlaka tecelli edecektir."

İDAREYE KARŞI İCRA TAKİBİ ÖNCESİNDE BAŞVURU ZORUNLULUĞU

Teklifle, İcra ve İflas Kanunu'na eklenecek yeni maddeyle, idare aleyhine hükmedilen para alacakları, vekalet ücretleri ve yargılama giderleri için doğrudan icra takibi başlatılmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.

Düzenlemeye göre alacaklılar, icra takibine başlamadan önce idareye yazılı başvuruda bulunacak ve ödeme yapılabilmesi için hesap numarası bildirecek. İdareye bir aylık ödeme süresi tanınacak. Bu süre içinde ödeme yapılmaması halinde icra takibi başlatılabilecek.

Amaç, gereksiz icra takiplerini önlemek, kamu kaynaklarının daha verimli kullanılmasını sağlamak ve alacakların daha kısa sürede tahsil edilmesine imkan tanımak olarak ifade edildi.

MİRAS KALAN TAŞINMAZLARIN SATIŞINDA YENİ YÖNTEM

Teklifte, miras yoluyla intikal eden taşınmazlarda ortaklığın giderilmesi amacıyla yapılacak satışlarda ilk açık artırmanın yalnızca mirasçılar arasında gerçekleştirilmesi öngörülüyor.

Bu ilk artırmada tekliflerin taşınmazın tamamının değerini ve satış masraflarını karşılayacak düzeyde olması gerekecek. İlk artırmada alıcı çıkmaması halinde ikinci artırma herkese açık olarak yapılacak.

Düzenlemenin amacı, mirasçıların mülkiyet hakkını korumak ve uygulamada ortaya çıkan suistimalleri önlemek olarak açıklandı.

PAYDAŞLARIN TEMİNAT MUAFİYETİ KALDIRILIYOR

Ortaklığın satış suretiyle giderilmesi işlemlerinde artırmaya katılacak pay sahiplerinin, payları oranında teminat yatırmaktan muaf tutulmasına ilişkin uygulama kaldırılıyor.

Gerekçede, bazı paydaşların teminat yatırmamanın sağladığı avantajı kullanarak yüksek teklifler verdiği, daha sonra bedeli ödemeyerek ihalenin iptaline yol açtığı belirtildi.

Düzenlemeyle paydaşların da diğer katılımcılar gibi teminat yatırması sağlanacak. Hazine ise tüm açık artırmalarda teminattan muaf tutulacak.

İHALE BEDELİNİ YATIRMAYANLARA YAPTIRIM GELİYOR

Teklifte, en yüksek teklifi vermesine rağmen ihale bedelini süresinde yatırmayan kişiler için yeni yaptırımlar öngörülüyor.

Buna göre yatırılan teminatın iade edilmemesi, satış masraflarının karşılanmasında kullanılması ve kalan kısmın hak sahiplerine ödenmesi düzenleniyor.

Ayrıca ihale bedelini süresinde yatırmayan kişilere, teklif ettikleri bedelin yüzde 5'i oranında idari para cezası uygulanacak.

NOTERLİK EVRAKLARININ GÖNDERİLMESİNDE ELEKTRONİK SİSTEM

Noterlik Kanunu'nda yapılacak değişiklikle noterlik evrak ve defterlerinin mahkemeler, Cumhuriyet başsavcılıkları ve yetkili merciler tarafından incelenmesine ilişkin işlemler kolaylaştırılıyor.

Noterlik evraklarının onaylı örnekleri, güvenli elektronik imzayla elektronik ortamda ilgili mercilere gönderilebilecek. Elektronik gönderimin mümkün olmadığı durumlarda fiziki örnek kullanılacak.

Bu işlemler için posta ve yol masrafı dışında herhangi bir ücret alınmayacak.

DANIŞTAY'IN DAİRE SAYISININ AZALTILMASI ERTELENİYOR

Teklifte, Danıştay'ın mevcut iş yükü dikkate alınarak daire sayısının azaltılması için öngörülen sürenin dört yıl uzatılması öngörülüyor.

Bu kapsamda Danıştay'ın daire sayısının 23 Temmuz 2030 tarihine kadar mevcut düzeyde korunması ve boşalan üyelikler için aynı sayıda yeni üye seçilmesi amaçlanıyor.

İDARE MAHKEMELERİNDE TEK HAKİMLE GÖRÜLECEK DAVALAR GENİŞLETİLİYOR

İdare ve vergi mahkemelerinde tek hakim tarafından karara bağlanabilecek dava türlerinin kapsamı genişletiliyor.

Gerekçede, uygulamada içtihadı yerleşmiş ve heyet tarafından incelenmesi zorunlu olmayan bazı uyuşmazlıkların tek hakim tarafından görülmesinin yargılamanın hızlanmasına katkı sağlayacağı belirtildi.

İSTİNAF İNCELEMELERİNDE GEREKÇE DEĞİŞTİRİLEBİLECEK

İdari Yargılama Usulü Kanunu'nda yapılacak değişiklikle, bölge idare mahkemelerinin ilk derece mahkemesi kararının sonucunu hukuka uygun bulduğu ancak gerekçesini eksik veya yanlış değerlendirdiği durumlarda kararı kaldırmadan gerekçeyi değiştirerek istinaf başvurusunu reddedebilmesine imkan tanınıyor.

Ayrıca bazı usul eksiklikleri nedeniyle dosyanın ilk derece mahkemesine geri gönderilebileceği yeni durumlar da düzenleniyor.

BÖLGE İDARE MAHKEMELERİNİN BAZI KARARLARINA TEMYİZ YOLU AÇILIYOR

Teklifte, Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararı doğrultusunda, bölge idare mahkemelerinin ilk derece mahkemesi kararını kaldırarak yeniden hüküm kurduğu bazı kararlar için Danıştay'da temyiz yolu açılıyor.

Buna göre, kaldırma kararı üzerine verilen kararlar kural olarak temyiz edilebilecek. Ancak tek hakimle görülen davalar ile niteliği gereği temyiz incelemesine ihtiyaç duyulmadığı değerlendirilen bazı uyuşmazlıklarda temyiz yolu kapalı olacak.

ADLİ TIP KURULU ÜYELİKLERİNDE UZMANLIK ŞARTI

Teklifle, Adli Tıp Kurumu ihtisas kurulu başkan ve üyelerinin atanmasında en az tıpta veya diş hekimliğinde uzmanlık belgesine ya da alanında doktora derecesine sahip olma şartı getiriliyor.

Ayrıca kurul başkanları ve üyeleri ile bazı yöneticiler için dört yıllık görev süresi öngörülüyor.

HAKİM VE SAVCI YARDIMCILARININ SINAV SİSTEMİ DÜZENLENİYOR

Anayasa Mahkemesi kararı doğrultusunda Türkiye Adalet Akademisi tarafından verilecek eğitimlerin kapsamı ve sınavlara ilişkin esaslar kanunla düzenleniyor.

Sınavların yüz tam puan üzerinden değerlendirilmesi ve mazeret sınavlarına ilişkin hükümler getiriliyor.

HUKUKİ KONULARDA BİLİRKİŞİYE BAŞVURAN HAKİM VE SAVCILARA DİSİPLİN YAPTIRIMI

Hakimler ve Savcılar Kanunu'nda yapılacak değişiklikle, hakimlik ve savcılık mesleğinin gerektirdiği hukuki bilgiyle çözümlenebilecek konularda bilirkişiye başvurulması disiplin cezası nedeni sayılıyor.

Düzenlemeyle bilirkişilik kurumunun yalnızca teknik veya özel uzmanlık gerektiren durumlarda kullanılmasının sağlanması amaçlanıyor.

KANUNİ FAİZ HESAPLAMASINDA YENİ SİSTEM

Teklifte, Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararı doğrultusunda sözleşmeden kaynaklanmayan borç ilişkilerinde uygulanacak kanuni faiz oranına ilişkin yeni bir yöntem getiriliyor.

Buna göre faiz oranı, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranı esas alınarak belirlenecek.

KISITLILARA AİT MALLARIN ELEKTRONİK ORTAMDA SATIŞI

Türk Medeni Kanunu'nda yapılacak değişikliklerle, kısıtlılara ait taşınır ve taşınmaz malların UYAP'a entegre elektronik satış portalı üzerinden satılması öngörülüyor.

Düzenlemenin amacı, daha fazla kişinin satışa katılmasını sağlayarak malların en yüksek bedelle satılması ve kısıtlıların menfaatlerinin korunması olarak belirtildi.

GENETİK VERİLERİN SAKLANMASI VE İMHASI DÜZENLENİYOR

Ceza Muhakemesi Kanunu'nda yapılacak değişiklikle moleküler genetik inceleme sonucu elde edilen verilerin nasıl saklanacağı, ne kadar süre muhafaza edileceği ve hangi usulle imha edileceği ayrıntılı şekilde düzenleniyor.

Buna göre bazı durumlarda veriler derhal yok edilecek, mahkumiyet veya davanın düşmesi gibi hallerde ise kararın kesinleşmesinden itibaren 20 yıl saklanacak.

İlgili kişilere belirli koşullarda verilerin silinmesini talep etme hakkı da tanınacak.

BİLGİSAYAR VERİLERİNİN SAKLANMA SÜRESİ BELİRLENİYOR

Bilgisayarlarda yapılan arama ve elkoyma işlemleri sonucunda elde edilen verilerin adli emanette saklanmasına ilişkin hükümler yeniden düzenleniyor.

Veriler, kovuşturmaya yer olmadığı kararının veya mahkeme kararının kesinleşmesinden itibaren 15 yıl muhafaza edilecek. Süre sonunda Cumhuriyet savcısı huzurunda imha edilecek.

İlgili kişilere belirli şartlarda verilerin silinmesini isteme hakkı da tanınacak.

HAGB BAZI SUÇLAR BAKIMINDAN UYGULANAMAYACAK

Teklifte, Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararı doğrultusunda Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) kurumuna ilişkin düzenlemeler yeniden ele alınıyor. Buna göre HAGB hükümleri, işkence ve eziyet suçları ile kamu görevlisinin görevi nedeniyle işlediği ve Anayasa'nın 17'nci maddesi kapsamında kötü muamele olarak değerlendirilebilecek suçlarda uygulanamayacak. Teklifte ayrıca Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilen diğer bağlantılı hükümlerin de yeniden düzenlenmesi öngörülüyor.

Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 247'nci maddesinde değişiklik yapılan düzenlemeye göre, hakkında güvenlik tedbirine hükmedilen kaçak sanığa, savunma hakkını kullanmak istediğini belirtmesi ve mahkemede bizzat hazır bulunması şartıyla yargılamanın yenilenmesini talep etme hakkı tanınacak. Böylece savunma hakkını kullanmak isteyen kaçak sanıklar bakımından yeniden yargılama yapılabilmesine imkan sağlanacak.

YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCISININ İTİRAZ YETKİSİNİN KAPSAMI GENİŞLETİLİYOR

Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 308'inci maddesinde değişiklik yapılan düzenlemeyle, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itiraz yetkisinin kapsamı yeniden belirleniyor. Buna göre, ceza dairelerinin yargı yeri belirlenmesi ve görevsizlik kararları dışında kalan onama, düzeltilerek onama, bozma, ret, düşme, incelenmeksizin iade ve tevdi dahil tüm kararlarına karşı itiraz edilebilecek.

İtiraz süresinin başlangıcı da yeniden düzenleniyor. Süre, ilamın verilmesinden değil, dosyanın fiziki olarak Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına teslim edilmesinden itibaren başlayacak. Bir aylık itiraz süresi ise üç aya çıkarılıyor. Ayrıca itiraz isteminde bulunabilecek kişiler konusunda açıklık sağlanması amaçlanıyor.

DESTEKTEN YOKSUN KALMA VE İŞ GÜCÜ KAYBI TAZMİNATLARINDA FAİZ HESABI DEĞİŞİYOR

Türk Borçlar Kanunu'nun 55'inci maddesine yeni hükümler eklenen düzenlemeye göre, çalışma gücünün azalması veya yitirilmesinden doğan zararlar ile destekten yoksun kalma tazminatlarında, kazancın bilindiği döneme ilişkin hesaplanan tazminata olay tarihinden itibaren; kazancın bilinmediği döneme ilişkin hesaplanan tazminata ise karar tarihinden itibaren kanuni faiz uygulanacak.

Böylece geleceğe yönelik varsayımsal kazançlar üzerinden hesaplanan tazminatların tamamına olay tarihinden itibaren faiz işletilmesi uygulamasına son verilmesi amaçlanıyor. Maddeyle ayrıca, dava açılmadan veya tahkikat başlamadan önce yapılan ödemelerin tazminattan hangi yöntemle mahsup edileceği de düzenleniyor. Buna göre, tahkikat başlayıncaya kadar yapılan ödemeler tazminattan oransal olarak mahsup edilecek. Düzenlemenin amacı, uygulamadaki farklılıkların giderilmesi ve hukuki öngörülebilirliğin sağlanması olarak ifade ediliyor.

BELİRSİZ ALACAK DAVASI KALDIRILIYOR

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 107'nci maddesi yürürlükten kaldırılıyor. Gerekçede, belirsiz alacak davasının uygulamada çeşitli tartışmalara neden olduğu, hangi alacaklar bakımından açılabileceği konusunda tereddütler bulunduğu ve bunun yargılamaların uzamasına yol açtığı belirtiliyor.

Teklifte, aynı kanunun 109'uncu maddesinde yapılması öngörülen değişiklikle belirsiz alacak davasının sağladığı hukuki yararın kısmi dava yoluyla karşılanacağı ifade edilerek maddenin yürürlükten kaldırılması öngörülüyor.

KISMİ DAVADA KALAN ALACAK İÇİN YENİ HAK GETİRİLİYOR

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 109'uncu maddesine yeni bir fıkra eklenerek alacağın yalnızca bir kısmının dava edildiği durumlarda davacıya, tahkikat sona erinceye kadar alacağın kalan kısmını ıslah yoluna başvurmadan talep etme hakkı tanınacak. Ayrıca zaman aşımının, sonradan talep edilen kısım bakımından da davanın açıldığı tarihten itibaren kesilmiş sayılması öngörülüyor. Düzenlemeyle hak arama özgürlüğünün daha etkin korunması amaçlanıyor.

DURUŞMALAR ARASINDA ÜÇ AYLIK SÜRE SINIRI

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 147'nci maddesinde değişiklik yapılıyor. Buna göre, yazılı yargılama usulüne tabi davalarda duruşmalar arasındaki süre kural olarak üç ayı aşamayacak. Bilirkişi incelemesinin uzaması veya istinabe işlemlerinin yürütülmesi gibi zorunlu hallerde hakim gerekçesini göstermek suretiyle üç aydan daha uzun bir süre belirleyebilecek. Düzenlemeyle yargılamaların hızlandırılması ve makul sürede yargılanma hakkının güçlendirilmesi amaçlanıyor.

UZAKTAN KATILIMDA İMZA ZORUNLULUĞUNA İSTİSNA

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 149'uncu maddesine yeni bir fıkra eklenerek ses ve görüntü aktarımı yoluyla duruşmaya katılanlar bakımından ikrar, yemin, davadan feragat, davayı kabul, sulh ve davanın geri alınmasına muvafakat halleri dışında elle atılan imzaya ilişkin hükümler uygulanmayacak. Böylece taraf vekillerinin ve ilgililerin uzaktan katılım imkanından daha etkin şekilde yararlanabilmesi amaçlanıyor.

BİRLEŞTİRME KARARLARINA KARŞI İSTİNAF YOLU AÇILIYOR

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 166 ve 168'inci maddelerinde değişiklik yapılarak aynı yargı çevresinde bulunan aynı düzey ve sıfattaki mahkemeler arasında verilen birleştirme kararları ancak kesinleştikten sonra ilk davanın açıldığı mahkemeyi bağlayacak. Ayrıca bu tür birleştirme kararlarına karşı, esas hükmün verilmesi beklenmeksizin doğrudan istinaf kanun yoluna başvurulabilecek.

BAZI İSTİFNAF KARARLARINA TEMYİZ YOLU GETİRİLİYOR

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362'nci maddesine yeni bir fıkra eklenerek istinaf başvurusunun kısmen veya tamamen kabul edilmesi üzerine ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden esas hakkında karar verilmesi halinde, kararın miktar veya değeri kanunda öngörülen parasal sınırın üzerinde ise temyiz yoluna başvurulabilecek.

Parasal sınırın altında kalan kararlar ise temyize konu edilemeyecek. Düzenlemeyle, istinaf mahkemelerinin yeniden verdiği kararlar bakımından hükmün denetlenmesini talep etme hakkının güçlendirilmesi amaçlanıyor.

YARGITAY'IN GÖREV VE YETKİ NEDENİYLE BOZMA YETKİSİNE İLİŞKİN DÜZENLEME TEKLİFTEN ÇIKARILDI

Öte yandan kanun teklifinin 27'nci maddesinde, bölge adliye mahkemelerinin ilk derece mahkemesi sıfatıyla verdiği kararlar hariç olmak üzere, ilk derece mahkemelerinin kararlarının Yargıtay tarafından yalnızca görevsizlik veya yetkisizlik gerekçesiyle bozulamamasına yönelik düzenleme yer alıyordu. Gerekçede, görev ve yetkiye ilişkin itirazların istinaf aşamasında bölge adliye mahkemelerince incelenebildiği, temyiz aşamasında bu nedenlerle verilen bozma kararlarının yargılamaların uzamasına yol açtığı belirtiliyordu. Ancak söz konusu madde, TBMM Adalet Komisyonu'ndaki görüşmeler sırasında AK Parti'nin verdiği önergeyle kanun teklifinden çıkarıldı.

"İBAN MAĞDURLARI"NA İLİŞKİN DÜZENLEME EKLENDİ

AK Parti'nin verdiği ihda ile kanun teklifin 14'üncü maddesinin ardından gelecek şekilde 5237 sayılı Kanunun 158'inci maddesine yeni bir fıkra eklenerek 157'nci maddede düzenlenen "dolandırıcılık" suçu ile 158'inci maddede düzenlenen üç yıldan 10 yıla kadar hapis cezası gerektiren "nitelikli dolandırıcılık" suçuna iştirakin fıkrada belirtilen fiil ile sınırlı olması halinde bu fiilin haksızlık içeriği dikkate alınarak, IBAN mağdurlarına yarı oranında cezada indirim yapılması öngörülüyor.

Meclis Genel Kurulu’nda Sayıştay Başkanlığı seçimi için oylama süreci başladı. Seçimde mevcut Sayıştay Başkanı Metin Yener ile Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı Bütçe Genel Müdürü Bahtiyar Sazlık yarıştı.

YENER 272 OY ALDI

Yapılan oylama sonucu Metin Yener, 272 oy ile Sayıştay Başkanı oldu. 289 oyun kullanıldığı seçimde geçersiz 3 oy olduğu bildirildi.

CHP, OYLAMAYA KATILMAMA KARARI ALDI

TBMM Genel Kurulu'nda yapılacak Sayıştay Başkanlığı seçimi öncesinde CHP oylama katılmama kararı aldı. CHP Grup Başkanvekili Murat Emir, Sayıştay'ın başkan ve üye seçiminde muhalefete söz hakkı tanınmamasını eleştirerek, "Ana muhalefet grubu olarak özellikle aday seçim aşamasında demokratik teamüller gereğince söz hakkı ve adaylaşma hakkı verilmediği için bu oylamaya katılmayacağız" açıklamasında bulundu.

Oylama öncesinde parti grubu adına söz alan CHP Grup Başkanvekili Murat Emir, partisinin seçime yönelik tutumunu ve boykot kararını Meclis kürsüsünden duyurdu. Sayıştay'ın, TBMM adına kamu kaynağı kullanan tüm yürütme organlarını denetleyen en üst kurum olduğunu hatırlatan Emir, bu denetimin doğası gereği muhalefetin süreçte etkin olması gerektiğini vurguladı.

Emir, şöyle konuştu:

"Bilindiği gibi Sayıştay, TBMM adına, kamu kaynağı kullanan tüm kamu kurumlarını, yani yürütme organını denetleyen en üst organıdır. Maalesef Türkiye Büyük Millet Meclisi, yani milletvekilleri adına denetim yapan Sayıştay'ın ne üye seçiminde ne de başkan seçiminde muhalefete hiçbir söz hakkı verilmemektedir. Anayasa'nın 161. maddesinde ifadesini bulan; Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne ait bütçe hakkının bir gereği olarak, yürütme tarafından yapılan kamu harcamalarını ve toplanan gelirleri denetleme görevini etkin ve bağımsız bir şekilde yapması için başkan ve üye seçiminde muhalefete söz hakkı verilmesi, temsili demokrasinin en somut gereğidir.

Hatırlatmak isterim ki parlamento adına denetim yapmak demek sadece iktidar için denetim yapmak demek değildir. Asıl olan muhalefetin denetimde etkin olmasıdır. Sayıştay başkan ve üye seçimlerinde iktidarın tek belirleyici olmasının sonuçlarını son yıllarda hazırlanan Sayıştay raporlarında görüyoruz. Artık bu raporlar, rapor kurulunun sıkı denetiminden geçerek, Meclis'e sunulmaktadır. Nicel olarak az, nitel olarak da dar zamanlı bir Sayıştay raporlama sistemi oluşmuştur. Bu nedenle Cumhuriyet Halk Partisi Grubu, ana muhalefet grubu olarak özellikle aday seçim aşamasında demokratik teamüller gereğince söz hakkı ve adaylaşma hakkı verilmediği için bu oylamaya katılmayacaktır"

Oylamaya geçilmeden önce, CHP milletvekilleri Genel Kurul salonundan ayrıldı.

METİN YENER KİMDİR?

Metin Yener, 1972 yılında Ankara'da doğdu. Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İktisat Bölümü mezunu olan Yener, Başbakanlıkta uzman yardımcısı olarak meslek hayatına başladı. Başbakanlık uzmanı, daire başkanı, kanunlar ve kararlar genel müdür yardımcısı, personel ve prensipler genel müdürü olarak Başbakanlıkta görev yapan Yener, 3 Ağustos 2018'de Cumhurbaşkanlığı Personel ve Prensipler Genel Müdürü olarak atandı.

Gazi Üniversitesinde İktisat Politikası, Indiana Üniversitesinde Kamu Yönetimi alanlarında yüksek lisans eğitimini tamamlayan Yener, aynı zamanda Türk Devletleri Sayıştaylar Birliği Başkanı.

Yener, 22 Haziran 2021 tarihinde TBMM Genel Kurulunda Sayıştay Başkanlığına seçilmişti.

'ÇETELERE GEÇİT VERİLMEYECEK'

Soruşturmaların; örgütlü suçlar konusunda uzmanlaşmış Cumhuriyet savcıları eliyle yürütüleceğini belirten Gürlek, "Gerekli hallerde birden fazla savcı görevlendirilecek, kolluk birimleriyle kesintisiz ve sıfır toleranslı bir koordinasyon sağlanacak, hiçbir suçluya nefes aldırılmayacaktır. Bu yapılar sadece sokaktaki tetikçileriyle değil; yöneticileriyle, azmettiricileriyle, finans kaynaklarıyla, kripto varlıklar, yasa dışı bahis ve benzeri yöntemlerle aklamaya çalıştıkları suç gelirleriyle birlikte kökünden kazınmak üzere hedef alınacaktır. Çocuklarımızı ve gençlerimizi suç örgütlerinin karanlık ağına çekmeye çalışanlara karşı hukuk düzenimizin öngördüğü tüm yaptırımlar en ağır şekilde uygulanacak, örgütsel amaçlarla çocukların istismar edilmesi halinde cezanın artırılacağı hususu tüm soruşturmalarda titizlikle gözetilecektir. Sosyal medya üzerinden suç örgütlerine özendiren, korku salan, çocukları ve gençleri suça yönlendiren içeriklere karşı da derhal harekete geçilecek; suç propagandasına, tehdit diline ve dijital çetelere müsamaha gösterilmeyecektir. Güvenli başvuru, gizlilik ve tanık koruma mekanizmaları devletin güvencesi altında en etkin şekilde işletilecek; alın teriyle ekmeğini kazanan esnafımız çetelerin merhametine asla terk edilmeyecektir. Ağır ceza merkezlerinde Cumhuriyet başsavcılıklarımız, Cumhuriyet savcılarımız, emniyet, jandarma ve ilgili tüm birimler düzenli koordinasyon toplantılarıyla sahadaki mücadeleyi kesintisiz takip edecektir. Kim hangi maskenin arkasına saklanırsa saklansın; sokak çetelerine, organize suç örgütlerine, çocuklarımızı hedef alan yapılara, esnafımızı haraca bağlamaya çalışanlara, vatandaşımızın huzurunu bozanlara asla geçit vermeyeceğiz. Devletimiz; her daim vatandaşının, esnafının, gençlerinin ve çocuklarının yanında olmaya devam edecektir" dedi.

UZMAN SAVCILAR TARAFINDAN YAPILSIN

Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü tarafından Cumhuriyet başsavcılıklarına gönderilen 'Organize Suç Örgütleri ile Mücadele' konulu talimat yazısında, organize suç örgütlerinin bilişim ve iletişim teknolojileri aracılığıyla çocuklara ve gençlere ulaşarak faaliyetlerini artırdığı, sanal medya paylaşımları ve iletişim kanalları üzerinden eleman temin ettiği belirtildi. Yazıda, örgütlerin suçtan elde ettikleri gelirleri aklamak amacıyla kripto varlık ticareti, yasa dışı bahis ve kumar gibi yöntemlere başvurduklarının değerlendirildiği ifade edildi. Organize suç örgütlerine yönelik soruşturmaların alanında uzman savcılar tarafından yürütülmesi, mali soruşturmaların eş zamanlı yapılması, internet ortamındaki propaganda ve eleman teminine yönelik yayınlar hakkında gerekli işlemlerin derhal gerçekleştirilmesi istendi.

30 maddeden oluşan 12. Yargı Paketi Meclis Genel Kurulu'na sunuldu.

AK Parti Grup Başkanvekili Muhammed Emin Akbaşoğlu paketin içeriği hakkında açıklama yaptı.

“ADLİ TIP KURUMU'NUN BİLİMSEL KAPASİTESİ GÜÇLENECEK”

Muhammed Emin Akbaşoğlu, Adli Tıp Kurumu'nun bilimsel kapasitesinin güçleneceğini de belirtti.

“NOTERLİK İŞLEMLERİNDE BÜYÜK BİR KOLAYLIĞA GİDİYORUZ”

Noterlik işlemlerinde de büyük bir kolaylığa gidileceğini söyleyen Akbaşoğlu “Noterlik evrak ve defterlerin asıllarının mahkeme veya başsavcılıklarca istenmesi halinde noterlerin aslına uygun örneğini yerinde saklayarak ilgili merciine aslını göndermesi onaylı örnek istendiğinde ise evrakı elektronik ortamda tarayarak güvenli elektronik imza ile saniyeler içerisinde ilgili merciine ulaştırmasını düzenliyoruz” dedi.

DURUŞMALAR ARASI SÜRE 3 AYDAN FAZLA OLAMAYACAK

Teklifle yargılamaların hızlandırılması, usul ekonomisinin sağlanması ve makul sürede yargılanma hakkının daha etkin biçimde temini amacıyla Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda yapılacak değişikliğe göre hukuk yargılamalarında duruşmalar arası süre 3 aydan fazla olamayacak.

İşin niteliği gereği bilirkişi incelemesinin uzaması veya istinabe yoluyla tahkikat işlemlerinin yürütülmesi gibi zorunlu hallerde hakim gerekçesini belirterek daha uzun süre belirleyebilecek.

E-DURUŞMA SİSTEMİNİN KAPSAMI GENİŞLETİLECEK

Yargıda, bilişim teknolojilerinin sağladığı faydalardan daha fazla yararlanılması amacıyla e-Duruşma sisteminin kapsamı genişletilecek, ön inceleme duruşmaları da e-Duruşma ile yapılacak.

Türk Ceza Kanunu'ndaki değişiklikle ise haksız menfaat için hesap bilgilerini başkalarıyla paylaşmak müstakil suç olarak düzenlenecek ve hapis cezası verilecek.

HAKSIZ MENFAAT İÇİN HESAP BİLGİLERİNİ BAŞKALARIYLA PAYLAŞMAK SUÇ SAYILACAK

Yeni suç ihdası dolayısıyla hesap bilgilerini başkalarıyla paylaşanlar ve bu hesapları dolandırıcılıkta kullanılanlar "nitelikli dolandırıcılık" yerine yeni suç kapsamında cezalandırılacak.

YARGITAY'IN BOZMA YETKİSİNDE DÜZENLEME YAPILACAK

Yargılamaların makul sürede sonuçlandırılması amacıyla bölge adliye mahkemelerinin ilk derece mahkemesi sıfatıyla verdiği kararlar hariç olmak üzere, ilk derece mahkemelerinin sadece görevsiz veya yetkisiz olduğu gerekçesiyle Yargıtay'ın bozma kararı veremeyeceğine yönelik düzenleme yapılacak.

Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararları doğrultusunda, hukuki boşlukların doldurulması amacıyla bazı kanunlarda değişiklik yapılacak.

---

12. YARGI PAKETİNİN İÇERİĞİNDE NELER VAR?

MADDE 1: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’na eklenen 34/a maddesiyle, adli yargı mercilerince idare aleyhine hükmedilen bir miktar para alacağı, vekâlet ücreti ve yargılama giderlerine ilişkin ilamlar için doğrudan icra takibi başlatılması usulü değiştirilmektedir. Yeni düzenleme uyarınca, alacaklı veya vekili tarafından icra takibine geçilmeden önce idareye yazılı başvuruda bulunulması ve ödeme için banka hesap numarası bildirilmesi zorunluluğu getirilmektedir. İdareye tanınan bir aylık yasal ödeme süresi içinde ilamda belirtilen tüm alacak kalemlerinin faiz ve fer'ileriyle birlikte ödenmemesi halinde cebri icra yoluna başvurulabilecektir.

MADDE 2: 2004 sayılı Kanun’un 114 üncü maddesinde yapılan değişiklikle, miras yoluyla intikal eden taşınmazlarda ortaklığın satış suretiyle giderilmesi (izale-i şuyu) ihalelerinde yaşanan suistimallerin önlenmesi ve mirasçıların mülkiyet haklarının korunması amacıyla düzenleme yapılmaktadır. Buna göre, tüm maliklerin mirasçı olduğu taşınmaz satışlarında birinci açık artırma sadece malik olan mirasçılar arasında ve bir defaya mahsus olmak üzere uygulanacaktır. Bu özel artırmada teklif verme bedeli malın muhammen kıymetinin yüzde yüzü ve satış masrafları üzerinden başlayacak; mirasçılar arasında alıcı çıkmaması halinde ikinci artırma genel hükümlere tabi olarak herkese açık icra edilecektir.

MADDE 3: 1512 sayılı Noterlik Kanunu’nun 55 inci maddesinde yapılan değişiklikle, noterlik evrak ve defterlerinin gizliliği korunarak adli mercilerin ve soruşturmaya yetkili resmi dairelerin doğrudan belge talep etme ve inceleme süreçleri kolaylaştırılmaktadır. Mahkeme, sulh ceza hâkimliği veya Cumhuriyet başsavcılığı tarafından noterlik evrakının aslının istenmesi halinde noter, belgenin onaylı bir örneğini yerinde saklayarak aslını talep eden mercie gönderecektir. Evrakın onaylı örneğinin istendiği durumlarda ise noter evrakı elektronik ortamda tarayıp güvenli elektronik imza ile imzalayarak ilgili mercie elektronik ortamda iletecektir; teknolojik imkânsızlık halinde fiziki aslına uygun onaylı örnek gönderilecektir.

MADDE 4: 2575 sayılı Danıştay Kanunu’nun geçici 27 nci maddesinde yapılan düzenlemeyle, Danıştayın daire sayısının on yediden, on daireye indirilmesine yönelik daha önce öngörülen on yıllık yasal süre, Danıştayın mevcut iş yükü dikkate alınarak dört yıl daha uzatılmakta ve azami süre on dört yıl olarak belirlenmektedir. Ayrıca daire sayısının dört yıl daha azalmayacak olması sebebiyle, üye sayısının kademeli olarak düşürülmesine yönelik her boşalan kadro için seçim yapılmaması uygulamasından da 23/7/2030 tarihine kadar vazgeçilmektedir. Böylece meslek mensubu kadro sayısında azalma yaşanmaması ve boşalan her üye kadrosu için aynı sayıda seçim yapılması sağlanarak yüksek mahkemenin verimliliği korunmaktadır.

MADDE 5: 2576 sayılı Kanun’un 7 nci maddesinde yapılan değişiklikle, idare mahkemelerinde heyet yerine tek hâkim tarafından çözümlenecek dava türlerinin kapsamı genişletilmektedir. Uygulamada içtihadın yerleştiği ve niteliği itibarıyla heyetçe tartışılması zaruri görülmeyen uyuşmazlıklar bu kapsama alınmıştır. Buna göre; konusu 2026 yılı için 486.000 TL’yi aşmayan iptal ve tam yargı davalarının yanı sıra; öğrencilerin ilişik kesme/uzaklaştırma hariç disiplin, sınıf geçme, not tespiti, yurt, burs işlemleri; kamu görevlilerinin geçici görevlendirme, yolluk, lojman, izin ve uyarma cezası işlemleri; mesleki faaliyeti engellemeyen meslek kuruluşu disiplin cezaları ile 2022 sayılı Kanun uyarınca bağlanan muhtaçlık aylıklarına ilişkin davalar tek hâkim tarafından karara bağlanacaktır.

MADDE 6: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 45 inci maddesinde yapılan değişiklikle, ilk derece mahkemesi kararının sonucu hukuka uygun olmakla birlikte gerekçesinin eksik veya hatalı bulunması hâlinde, bölge idare mahkemesine kararın gerekçesini değiştirerek istinaf başvurusunu reddedebilme imkânı tanınmaktadır. Ayrıca, bölge idare mahkemelerinin ilk derece mahkemesi kararını kaldırarak dosyayı yeniden karar verilmek üzere ilk derece mahkemesine gönderebileceği hâllerin sayısı artırılmakta; bu hâller dışında dosyanın geri gönderilemeyeceği açıkça hükme bağlanmaktadır. Bununla birlikte; keşif, bilirkişi incelemesi veya duruşma yapılmamasından kaynaklanan usul eksikliklerinin uygun görülmesi hâlinde bölge idare mahkemesince giderilebilmesine imkân tanınarak, uyuşmazlığın mümkün olduğunca istinaf aşamasında sonuçlandırılması amaçlanmaktadır.

MADDE 7: 2577 sayılı Kanun’un 46 ncı maddesinde yapılan değişiklikle, Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararı doğrultusunda Bölge idare mahkemelerinin istinaf incelemesinde ilk derece mahkemesi kararını kaldırarak uyuşmazlığın esası hakkında yeniden verdiği kararlara karşı, kural olarak tebliğinden itibaren otuz gün içinde Danıştay’da temyiz yolu açılmaktadır. Böylece hükmün yüksek mahkemece denetlenmesini talep etme hakkı güvenceye kavuşturulmaktadır. Ancak makul sürede yargılanma ve Danıştay’'ın iş yükünün dengelenmesi ilkeleri gözetilerek bir istisna getirilmekte; idare ve vergi mahkemelerinde tek hâkimle görülen davalar ile Çiftçi Mallarının Korunması Kanunu, Taşınmaz Mal Zilyedliğine Yapılan Tecavüzlerin Önlenmesi Hakkında Kanun, Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu uygulamasından doğan davalar ve sadece vekalet ücreti/yargılama giderine ilişkin kararlar, kaldırma üzerine yeniden hüküm kurulmuş olsa dahi temyiz incelemesi dışında tutulmaktadır. Bu düzenleme, yürürlükten sonra bölge idare mahkemelerince verilecek kararlara uygulanacaktır.

MADDE 8: 2659 sayılı Adli Tıp Kurumu ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun’un mülga 26 ncı maddesi başlığıyla birlikte yeniden düzenlenmektedir. Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararı doğrultusunda, daha önce Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile düzenlenen atama şartları ve görev süreleri idarenin kanuniliği ilkesine uygun olarak kanun seviyesinde düzenlenmektedir. Buna göre, adli tıp ihtisas kurulu başkan ve üyeliklerine atanabilmek için en az tıpta veya diş hekimliğinde uzmanlık belgesi ya da alanında doktora derecesi almış olmak şartı aranacaktır. İhtisas kurulu başkan ve üyeleri, adli tıp grup başkanları ve adli tıp ihtisas dairesi başkanlarının görev süresi dört yıl olarak belirlenmiştir.

MADDE 9: 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu’nun 10 uncu maddesinde yapılan değişiklikle, Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararı doğrultusunda, hâkim ve savcı yardımcılarının eğitim ve sınav esasları kanun seviyesinde netleştirilmektedir.

MADDE 10: 2802 sayılı Kanun’un 63 üncü maddesine eklenen bent ile yargılama faaliyetinde teknik veya özel bilgi gerektirmeyen, münhasıran mesleğin gerektirdiği hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvuran hâkim ve Cumhuriyet savcıları hakkında disiplin yaptırımı olarak uyarma cezası verilebilmesi açıkça hükme bağlanmaktadır. Bu sayede bilirkişilik müessesesinin amacına uygun kullanılması ve yargılamaların daha hızlı, ekonomik yürütülmesi hedeflenmektedir.

MADDE 11: 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun’un 1 inci maddesi, Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararı gerekçelerini karşılayacak şekilde yeniden düzenlenmektedir. Paranın enflasyon karşısında değer kaybını önlemek ve alacaklı-borçlu dengesini adil bir zemine oturtmak amacıyla sabit yasal faiz oranı usulünden vazgeçilmektedir. Yeni sisteme göre faiz ödenmesi gereken ve miktarı sözleşmeyle belirlenmemiş hallerde yasal faiz oranı yıllık; Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde seksenidir. 30 Haziran günü belirlenen reeskont oranının, önceki yıl sonu oranından 5 puan veya daha fazla farklı olması halinde, yılın ikinci yarısı için bu yeni oranın yüzde sekseni geçerli olacaktır.

MADDE 12 - 13: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 440 ve 444 üncü maddelerinde yapılan düzenlemeyle, vesayet altındaki kısıtlı kişilere ait taşınır ve taşınmaz malların satış usulü UYAP sistemine entegre edilmektedir. Söz konusu malların satışı, fiziki yer kısıtlamalarına maruz kalmaksızın Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) ile entegre çalışan elektronik satış portalı üzerinden açık artırmayla gerçekleştirilecektir. Böylelikle, daha rekabetçi bir ortamda çok daha fazla kişinin pey sürmesi sağlanarak kısıtlının menfaatleri azami düzeyde korunacaktır.

MADDE 14: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 80 inci maddesinde, Anayasa Mahkemesi’nin kişisel verilerin korunması hakkı bağlamında verdiği iptal kararı doğrultusunda düzenleme yapılmaktadır. Moleküler genetik inceleme sonuçlarının saklanması, kullanılması ve imha süreçlerine ilişkin yasal çerçeve çizilmektedir. İnceleme sonuçları kimlik bilgilerinden arındırılarak mahsus bir sisteme kaydedilecek ve delil olarak dosyasına gönderilecektir. Bu bilgiler; kovuşturmaya yer olmadığı kararına itiraz süresinin dolması, itirazın reddi, beraat veya ceza verilmesine yer olmadığı kararlarının kesinleşmesi halinde derhâl imha edilecektir. Mahkûmiyet, davanın reddi veya düşmesi gibi diğer hallerde ise kesinleşmeden itibaren yirmi yıl geçmesiyle Cumhuriyet savcısı huzurunda tutanakla yok edilecektir. Ayrıca veri sahibine, verinin saklanmasını gerektiren amacın ortadan kalkması halinde silinmesini talep etme hakkı tanınmaktadır.

MADDE 15: 5271 sayılı Kanun’un 134 üncü maddesinde yapılan düzenleme ile Anayasa Mahkemesinin iptal kararı doğrultusunda veri güvenliği güvenceleri eklenerek yeniden düzenlenmektedir. Bilgisayarlarda, bilgisayar programlarında ve kütüklerinde arama, kopyalama ve elkoyma tedbirlerinin temel şartları korunurken, elde edilen dijital deliller ve kişisel verilerin korunması için yeni bir fıkra eklenmektedir. Bu tedbirle elde edilen veriler adli emanette saklanacak; kovuşturmaya yer olmadığı veya mahkeme kararının kesinleşmesinden itibaren on beş yıl sonuna kadar muhafaza edildikten sonra Cumhuriyet savcısı huzurunda tutanakla imha edilecektir. İlgililere bu süre zarfında, amacın ortadan kalkması halinde verilerin silinmesini mahkemeden talep edebilme imkânı getirilmektedir.

MADDE 16: 5271 sayılı Kanun’un 231 inci maddesinde yapılan değişiklikle, hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) kurumunun uygulanma sınırları Anayasa Mahkemesi kararı doğrultusunda netleştirilmektedir. HAGB müessesesi, işkence ve eziyet suçları ile kamu görevlilerinin görevi sebebiyle işlediği ve Anayasa’nın 17 nci maddesi kapsamında "kötü muamele" kabul edilebilecek suçlar bakımından uygulanmayacaktır. Ayrıca kurumun usul yönünden iptal edilen diğer bağlantılı fıkraları da belirlilik ilkesine uygun olarak yeniden formüle edilmektedir.

MADDE 17: 5271 sayılı Kanun’un 247 nci maddesinin üçüncü fıkrasında yapılan düzenleme ile Anayasa Mahkemesinin iptal kararı doğrultusunda, kaçak sanık hakkında güvenlik tedbirine karar verilmesi halinde kaçak sanığa, savunma hakkını kullanmak istediğini belirterek mahkemede bizzat hazır bulunması kaydıyla yargılamanın yenilenmesini talep edebilme hakkı tanınmaktadır.

MADDE 18: 5271 sayılı Kanun’un 308 inci maddesinde yapılan değişiklikle, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nın ceza daireleri kararlarına karşı Ceza Genel Kurulu’na itiraz yetkisinin kapsamı ve süreleri hak arama hürriyetini genişletecek şekilde yeniden belirlenmektedir.

MADDE 19: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 55 inci maddesine eklenen fıkrayla, bedensel zararlar ile destekten yoksun kalma tazminatlarının hesaplanmasında ve faiz işletilmesinde yeknesaklığın sağlanması ile uygulamadaki duraksamaların giderilmesi amaçlanmaktadır. Düzenleme uyarınca; çalışma gücü kaybı ve destekten yoksun kalma tazminatlarında, kişinin kazancının belirli olduğu döneme ait (bilinen dönem) kısma haksız fiil tarihinden itibaren; geleceğe yönelik varsayımsal döneme ait (bilinmeyen dönem) kısma ise karar tarihinden itibaren kanuni faiz işletilmesi esası getirilmektedir. Ayrıca, peşin sermaye değerinin tazminattan mahsubunda "oransal mahsup" yönteminin uygulanacağı netleştirilmektedir.

MADDE 20- 21: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 107 nci maddesi yürürlükten kaldırılarak uygulamada hangi alacaklar için açılacağı hususunda ciddi tereddütlere ve yargılamaların uzamasına neden olan belirsiz alacak davası hukuk sistemimizden çıkarılmaktadır.Belirsiz alacak davasının alacağın tamamı yönünden zamanaşımını kesme ve hak kaybını önleme gibi sağladığı hukuki yararlar, eklenen fıkra ile kısmi dava kurumuna aktarılmaktadır. Düzenlemeyle, alacağın sadece bir kısmının dava edildiği durumlarda davacıya, ıslah hakkını kullanmak zorunda kalmaksızın tahkikatın sona ermesine kadar alacağın geri kalan kısmını talep ederek dava değerini artırma hakkı verilmektedir. Bu durumda zamanaşımı, sonradan artırılan miktar veya kısım yönünden de dava açılan ilk tarihten itibaren kesilmiş sayılacaktır.

MADDE 22: 6100 sayılı Kanun’un 147 nci maddesine eklenen fıkrayla, makul sürede yargılanma hakkının temini ve usul ekonomi ilkesinin hayata geçirilmesi amacıyla hukuk mahkemelerinde yazılı yargılama usulünün uygulandığı davalarda iki duruşma arasındaki süre kural olarak üç aydan daha uzun olamayacaktır. Ancak bilirkişi incelemesinin niteliği gereği uzaması veya istinabe yoluyla başka yerlerde tahkikat işlemlerinin yürütülmesi gibi zorunlu ve kaçınılmaz hallerde hâkim, somut ve olaya uygun gerekçesini duruşma tutanağına açıkça yazmak şartıyla üç aydan daha uzun bir süre için de duruşma günü belirleyebilecektir.

MADDE 23: 6100 sayılı Kanun’un 149 uncu maddesine eklenen fıkra ile ses ve görüntü nakledilmesi yoluyla duruşma icrasının kapsamı teknolojik imkânlardan üst düzeyde yararlanılması amacıyla genişletilmektedir. Yapılan düzenlemeyle, hukuk yargılamalarındaki ön inceleme duruşmaları da ses ve görüntü nakli yoluyla gerçekleştirilebilecektir. Uzaktan duruşmaya katılan taraf ve vekilleri hakkında; Kanun’un 154/3-ç maddesinde düzenlenen ikrar, yeminin edası, davanın geri alınmasına muvafakat, davadan feragat, davayı kabul ve sulh olma beyanlarına ilişkin ıslak imza atma zorunluluğu hariç olmak üzere, elle atılan imzaya ilişkin hükümler uygulanmayacaktır.

MADDE 24- 25: 6100 sayılı Kanun’un 166 ve 168 inci maddelerinde yapılan değişikliklerle, Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararı doğrultusunda davaların birleştirilmesi usulü yeniden düzenlenmektedir. Aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerince verilen birleştirme kararlarının, ilk davanın açıldığı mahkemeyi doğrudan bağlaması esası değiştirilmektedir. Düzenleme doğrultusunda ikinci davanın açıldığı mahkemece verilen birleştirme kararı ancak kesinleşmesiyle birlikte ilk mahkemeyi bağlayacaktır. Bu kesinleşmeyi sağlamak üzere; taraflara esas hükmün verilmesini beklemek zorunda kalmaksızın, birleştirme kararlarına karşı doğrudan ve müstakilen istinaf kanun yoluna başvurabilme hakkı tanınmaktadır. İlk derece mahkemelerince verilen ayırma kararları ile bölge adliye mahkemelerinin birleştirme/ayırma kararlarına karşı ise ancak esas hükümle birlikte kanun yoluna gidilebilecektir.

MADDE 26: 6100 sayılı Kanun’un 362 nci maddesine eklenen fıkrayla, Anayasa Mahkemesinin iptal kararı üzerine, bölge adliye mahkemesinin istinaf başvurusunu kısmen veya tamamen kabul ederek yeniden esas hakkında verdiği ve miktar veya değeri itibarıyla ilk derece mahkemesi parasal sınırının üzerinde olan kararları bakımından temyiz yolu açılmaktadır.

MADDE 27: 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesine eklenen fıkra ile yargılamaların sırf usuli yetki uyuşmazlıkları nedeniyle öngörülemez şekilde uzamasının önüne geçilmesi amaçlanmaktadır. İlk derece mahkemelerinin görev ve yetki durumları istinaf aşamasında Bölge Adliye Mahkemelerince zaten esastan incelenip denetlendiğinden, istinaf aşamasını geçmiş dosyaların temyiz incelemesinde Yargıtay tarafından sadece görevsizlik veya yetkisizlik gerekçesiyle bozma kararı verilemeyeceği esası getirilmektedir. Ancak bölge adliye mahkemelerinin ilk derece mahkemesi sıfatıyla baktığı ve karara bağladığı özel davalar bu yasağın dışında tutulmaktadır.

GEÇİCİ MADDE 1: Teklifle getirilen değişikliklerin yargısal süreçlerde karmaşaya yol açmaması amacıyla zaman bakımından uygulanma esasları, geçiş hükümleri düzenlenmektedir.

İKİ DURUŞMA ARASINDAKİ SÜRE EN FAZLA 3 AY OLACAK

HaberTürk'ten Buse Gençtürk'ün haberine göre; Yaklaşık 25 maddeden oluşacak teklifle, iki duruşma arasındaki süre en fazla 3 ay olacak. Mahkemeler, zorunlu ve istisnai hallerde, gerekçesini açıkça göstermek şartıyla 3 aydan daha ileri bir tarih verebilecek.

YETKİSİZLİK GEREKÇESİYLE BOZMA KARARI ALINAMAYACAK

Yargılamaları yıllarca uzatabilen görev ve yetki uyuşmazlıklarına ilişkin de düzenleme yapılacak. Yargıtay, bölge adliye mahkemelerinin ilk derece mahkemesi sıfatıyla verdiği kararlar dışındaki kararlar için görevsizlik veya yetkisizlik gerekçesiyle bozma kararı veremeyecek. Yıllarca süren davaların usul hatası nedeniyle yeniden ilk derece mahkemesine gönderilmesinin önüne geçilmesi amaçlanıyor.

DURUŞMALAR GÖRÜNTÜLÜ YAPILABİLECEK

Teklifle e-duruşma sisteminin kapsamı da genişletilecek. Ön inceleme duruşmaları da ses ve görüntü aktarımı yoluyla yapılabilecek.

KANUNİ FAİZ ORANI YÜKSELTİLECEK

Anayasa Mahkemesi’nin iptal ettiği bazı hükümler yeniden düzenlenecek. 12. Yargı Paketiyle kanuni faiz oranı yüzde 24 yerine Merkez Bankası’nın belirlediği reeskont oranının yüzde 80’i olarak belirlenecek. Yani kanuni faiz yüzde 31 olarak uygulanacak.

CHP Tüzüğü’nün 24/3 maddesi, Parti Meclisi üyeliklerinde boşalma olması durumunda yapılması gerekenleri düzenlemektedir. Söz konusu hükme göre, "Parti Meclisinde boşalan üyelikler, sırasıyla yedek üyelerle doldurulur. Parti Meclisine bütün yedek üyeler çağrıldıktan sonra, üye sayısı, üye tam sayısının üçte ikisinin (2/3) altına düştüğünde, Parti Meclisi için seçim yapılmak üzere Genel Başkan kırk beş (45) gün içinde kurultayı toplantıya çağırır."

Parti meclisindeki istifalardan sonra bazı hukukçular da, CHP nin artık olağanüstü kurultay yapmasının zorunlu olduğu görüşünü savunmaktadır.

Bu görüşü değerlendirmeden önce bir hususa değinmek istiyorum. Bazılarının iddia ettiğinin aksine, CHP kurultayları hakkında verilen mutlak butlan kararı sadece kamu hukuku alanına girmemektedir. Bu konu en az kamu hukuku kadar özel hukuku da ilgilendirmektedir. Zira mutlak butlan davası hakkında verilen ilk karar özel hukuk uyuşmazlıklarını çözmekle görevli Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından verilmiştir. Bu karara karşı yapılan itiraz da özel hukuk alanında verilen kararların itirazına bakmakla yetkili Ankara Bölge ADLİYE Mahkemesinin 36. Hukuk Dairesi tarafından karara bağlanmıştır. İstinaf Dairesi de, doğrudan Siyasi Partiler Kanununa göre değil bu Kanunun 121. maddesinin yollaması ile Dernekler Kanunu ve Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre karar vermiştir. Bu nedenle mutlan butlan konusunu başta medeni, ticaret ve usul hukukçuları olmak üzere özel hukukçular da değerlendirme yetkinliğine ve uzmanlığına sahiptir. Benim de CHP mutlak butlan kararı hakkında değerlendirmeler yapmamın nedeni mutlak butlan konusunda 2009 yılından itibaren bilimsel makale ve kitap bölümü yazmış olmamdır. (Bkz. Rauf, Karasu; Türk Ticaret Kanunu Tasarısına Göre Anonim Şirketlerde Genel Kurul Kararlarının Butlanı, Prof. Dr. Fırat Öztan’a Armağan, C. I, Ankara 2010, s. 1239 vd.; Rauf Karasu, Türk Ticaret Kanunu Tasarısına Göre Anonim Şirketlerde Emredici Hükümler İlkesi, 1. Bası, Ankara 2009).

Bu ön bilgiden sonra şimdi istifalar sonucunda parti meclisinin üye tam sayısının üçte ikinin altına düşmesi nedeniyle CHP’nin olağanüstü kurultay yapmasının artık zorunlu olup olmadığını değerlendirebiliriz.

Her ne kadar CHP Tüzüğü’nün 24/3 maddesi, Parti Meclisi üye sayısının, üye tam sayısının üçte ikisinin altına düşmesi halinde Genel Başkanın kırk beş (45) gün içinde kurultayı toplantıya çağıracağını öngörmüş ise de, CHP’nin olağanüstü kurultaya gitmesi mümkün değildir. Zira her ne kadar İstinaf Dairesi’nin tedbir kararında kurultayların yapılması açıkça yasaklanmamış olsa da, İstinaf Dairesi, Kılıçdaroğlu ve eski parti meclisi üyelerinin görevinin nihai kararın kesinleşmesine kadar devam edeceğini açıkça belirttiğinden karar kesinleşmeden olağanüstü kurultay yapılması İstinaf Dairesi’nin bu kararı ile çelişmiş olur. Zira olağanüstü kurultayın yapılması halinde parti genel başkanı ve parti meclisi seçileceğinden, seçim sonucunda mutlak butlan kararı kesinleşmeden önce Kılıçdaroğlu ve parti meclisinin görevi de sona ermiş olur. Kaldı ki, İstinaf Dairesinin tedbir kararı vermesindeki temel amaç, partinin mevcut delegeleri ile yeni bir kurultay yapılmasını engellemektir. İstinaf Dairesi, CHP’nin hangi delege listesiyle büyük kurultaya gideceğinin mutlak butlan kararının kesinleşmesi ile ancak açıklığa kavuşacağını düşünerek Kılıçdaroğlu ve eski parti meclis üyelerinin görevinin kararın kesinleşmesine kadar devam edeceğini açıkça belirtmiştir. Nitekim 196 İstanbul delegesi tedbirli, 163 delegenin ismi ceza soruşturmasında geçiyor. 43 delege ceza soruşturmaları kapsamında tutuklanmıştır. Bu delegelerin oy kullanmasına izin verilmesi halinde haklarında devam eden soruşturma ve davalar sonucunda mahkum olmaları halinde bu delegelerin oy kullandığı yeni kurultay da şaibeli olacaktır. Özgür Özel ve ekibi şaibeli delegeler dışındaki delegelerle seçim yapılarak sorunun önlenebileceğini iddia etse de, bu delegelerin oy kullanmalarına izin verilmemesi halinde şahsi haklara ilişkin mahkeme kararları kesinleşmeden uygulanmış olur. Oysa usul hukukunun temel ilkeleri ve tarafların haklarının korunması için şahsi haklara ilişkin kararların (boşanma, babalık davası, evliliği butlanı, dernek ve şirket yönetiminin azli vb.) kesinleşmeden uygulanması yasaklanmıştır (HMK m.350/2; m. 443/4). Şahsi haklara ilişkin mahkeme kararları, bireyin kimliği, ailevi ilişkileri veya kişisel statüsü gibi hassas konularda önemli sonuçlar doğurduğundan, karaların kesinleşmeden uygulanması telafisi güç veya imkânsız zararların ortaya çıkması kaçınılmazdır (HGK., E. 2017/2833 K. 2020/855 T. 10.11.2020). Bu nedenle İstinaf Dairesi Kılıçdaroğlu ve eski parti meclisi üyelerini mutlak butlan davasının esası hakkında verdiği karar gereği değil, tedbir kararı kapsamında görevlendirmiştir. Yani Daire bir anlamda partiye mutlak butlan kararı esas yönden kesinleşene kadar kayyum atamıştır. Bu nedenle CHP’de mahkemenin tedbir kararını konusuz, etkisiz ve anlamsız bırakacak hiçbir işlem ve karar alınamaz.

Bazı hukukçular parti meclisi üyelerinin istifalar sonucunda, üye sayısının üçte ikisinin boşalması halinde 45 gün içinde kurultaya gidilmesini zorunlu kılan CHP Tüzüğü’nün 24/3 hükmünün emredici hüküm olduğunu bu nedenle istifalar sonrası artık kurultay yapılmasının zorunlu olduğunu ileri sürmektedir. Bu durumda hangi hüküm uygulanacak, Mahkemenin tedbir kararı mı yoksa Parti Tüzüğünün emredici hükmü mü?

Kanaatimizce tedbir kararının uygulanması gerekir. Zira her ne kadar CHP nin tüzüğü hakkında bir tedbir kararı verilmemiş olsa da, dolayısıyla geçerliliğini korusa da, bu tüzüğün geçerliliğinin sınırı tedbir kararıdır. Tüzük hükümleri tedbir kararı ile çelişmediği sürece uygulama alanı bulur, çeliştiği yerde uygulanamaz. CHP Tüzüğünün emredici hükmünü gerekçe göstererek olağanüstü kurultay yapılmasını zorunlu olduğunu savunan hukukçulara sormak istiyorum. CHP Tüzüğünün 48. maddesi, delege imzasıyla olağanüstü kurultay zorunluluğunu zaten emredici olarak düzenlemektedir. Söz konusu hüküm uyarınca, "Kurultay üyelerinin tam sayısının en az beşte birinin (1/5) imzası ile olağanüstü kurultay çağrısı yapılabilir. Eğer bu çağrı, kurultay üye tam sayısının salt çoğunluğunun (yarıdan bir fazlasının) noter onaylı imzası ile yapılmışsa ve gündemde seçim varsa, Genel Başkan en geç kırk beş (45) gün içinde kurultayı seçimli olarak toplamak zorundadır."

Bu hüküm gereğince Genel Başkan istemese bile delegelerin iradesiyle kurultay yapılmak zorundadır. Ancak nasıl ki emredici olan bu hüküm tedbir kararı ile çeliştiği için uygulanamıyorsa, parti meclisi üye sayısının, üye tam sayısının üçte ikisinin (2/3) altına düşmesi halinde olağanüstü kurultay yapılmasını zorunlu kılan emredici hüküm de uygulanamaz. İkisi arasında bir fark yoktur. Bu nedenle Özgür Özel’e parti meclisinden istifa etmek suretiyle partiyi kurultaya götürme tavsiyesinde bulunan kişiler hatalı görüş vermiştir. Tedbir kararına rağmen emredici tüzük hükümlerinin uygulanmasının zorunlu olduğu görüşü doğru olduğu varsayılırsa, zaten aynı sonuca delege imzası ile ulaşılabilirdi. Dolayısıyla parti meclisi üyeleri boşuna istifa etmiş oldu. Tekrar vurgulamak gerekir ki, mahkeme kararları somut bir olay hakkında verilmiş kararlar olup bu kararların tüzük hükümlerine uygun olup olmadığı tartışılamaz. Anayasa’nın 138. maddesine göre yasama organı, yürütme organı ve idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır. Bu makamlar mahkeme kararlarının uygulanmasını hiçbir sebeple geciktiremez. Bir mahkeme kararının bırakın bir parti tüzüğüne aykırı olduğu, kanuna aykırı olduğu iddia edilse bile yine de uygulanmak zorundadır. İstinaf Dairesinin tedbir kararının kanuna aykırı olup olmadığı denetimini Yargıtay dışında hiçbir makam ve kişi denetleyemez ve parti tüzüğüne ve kanuna aykırılığını ileri sürerek uygulamasını geciktiremez.

Peki CHP Olağan Kurultay Yapabilir mi?

Kanaatimizce bu konuda, mahalle, ilçe ve il kongreleri ile büyük kurultayı ayrı ayrı değerlendirmek gerekir.

İstinaf Dairesi tedbir kararını sadece Kılıçdaroğlu, parti meclisi üyeleri ve disiplin kurulu hakkında verdiğinden, tedbir kararı uyarınca mutlak butlan kararı kesinleşene kadar olağanüstü kongrenin yapılması mümkün olmasa da, olağan kurultay sürecinin başlatılması önünde bir engel bulunmamaktadır. CHP, il ve ilçe kongreleri ile mahalle delege seçimlerinin parti tüzüğü ve kongreler yönetmeliği hükümlerine göre genel merkez tarafından açıklanan takvim dahilinde gerçekleştirebilir. Ancak il kongrelerinden sonra büyük kongre yapamaz. Büyük kongrede Kılıçdaroğlu ve parti meclisi üyelerinin değişmesi mümkün olduğundan nasıl olağanüstü kurultay yapılamıyorsa olağan kurultayın son aşaması olan büyük kurultay da yapılamaz.

Özetle Kemal Kılıçdaroğlu zaman kazanmak için olağan kurultay takvimini başlatarak, mahalle delege seçimleri, il ve ilçe kongrelerini yapabilir, ancak büyük kurultayı yapmak için mutlak butlan kararının kesinleşmesini beklemek zorundadır.

Son olarak belirtmek istiyorum ki, yukarıda yaptığım değerlendirmeler benim kişisel görüşlerim olup, Fakülte ve Üniversitem adına yapılmış değerlendirmeler değildir.

Prof. Dr. Rauf Karasu

H.Ü. Hukuk Fakültesi Özel Hukuk Bölüm Başkanı/Ticaret Hukuklu ABD Başkanı

Bakan Gürlek, vatandaşların adalet hizmetlerine daha kolay ulaşabilmesi ve yargı hizmetlerinin daha etkin yürütülebilmesi amacıyla Bakanlık Personel Genel Müdürlüğü bünyesinde Adalet Hizmetlerinin Etkinliği Daire Başkanlığının kurulduğunu bildirdi.

Açıklamada, yeni daire başkanlığının aynı zamanda vatandaşların adalet hizmetlerine erişimini kolaylaştırması hedeflenen Alo Adalet Hattı projesinin hazırlık süreçlerinde de önemli görev üstleneceği ifade edildi.

Adliyelerin performansı veri temelli takip edilecek

Yeni kurulan birimin adliyelerin işleyişini güçlendirmesi, performans ve verimliliği veri temelli yöntemlerle takip etmesi, personelin motivasyonunu artırması ve vatandaşlara sunulan hizmet kalitesini yükseltmesi hedefleniyor.

Bakan Gürlek, adalet hizmetlerinin daha güçlü, daha hızlı ve daha erişilebilir hale getirilmesi için çalışmaların kararlılıkla sürdürüleceğini belirterek, "Türkiye Yüzyılı'nı adaletin yüzyılı yapmak" hedefi doğrultusunda adımlar atmaya devam edeceklerini vurguladı.

Gürlek, yeni daire başkanlığının adalet teşkilatına ve vatandaşlara hayırlı olması temennisinde bulundu.