Ocak ayında FIFA, Futbol Temsilcisi Yönetmelikleri’ni (FFAR) yürürlüğe koydu. Bu düzenleme, oyuncu temsilcilerinin davranışlarına standart getirmeyi ve transfer pazarında daha şeffaf bir yapı oluşturmayı hedefliyordu. Ancak FFAR’ın bazı hükümleri, kişisel verilerin işlenmesi ve paylaşılması açısından GDPR ile uyumlu değildi. FFAR’ın 12. ve 19. maddeleri, temsilcilerden yalnızca temsilcilik sözleşmeleriyle ilgili bilgileri değil; müşteri dışı sözleşmeler, gelir paylaşımı, diğer acentelerle işbirlikleri ve hatta kurum çalışanlarının tam isim listeleri gibi birçok hassas veriyi FIFA’ya açıklamalarını talep ediyor. FIFA, bu verileri yalnızca toplamakla kalmayıp, kulüpler, oyuncular ve diğer paydaşlarla da paylaşmayı planlıyor.

Hukuki Sorun ve ABAD Süreci

Bu gelişmeler üzerine, bir temsilci Almanya’daki Mainz Bölge Mahkemesi’ne başvurarak FFAR’a itiraz etti. Mahkeme, FFAR’ın GDPR’nin 6. maddesi ve rekabet hukukuna uygunluğunu değerlendirmesi için Avrupa Birliği Adalet Divanı’na (ABAD) ön karar başvurusunda bulundu.

Başsavcı Görüşü: Meşru Çıkar Sınavı

ABAD nezdinde sunulan Başsavcı görüşüne göre, FFAR kapsamındaki veri işleme faaliyetleri GDPR Madde 6(1)(f) uyarınca "meşru çıkar" temeline dayandırılabilir. Ancak bunun için üç şartın birlikte sağlanması gereklidir:

1. FIFA’nın meşru bir çıkarı bulunmalı (örneğin transfer pazarının adil işleyişi),

2. İşlenen veriler, bu amacı gerçekleştirmek için gerçekten gerekli olmalı,

3. Veri sahiplerine aşırı yük veya zarar vermemeli.

Başsavcı, FIFA’nın amaçlarının meşru sayılabileceğini kabul etti. Ancak temsilcilerden istenen çok çeşitli ve hassas verilerin kapsamı ile bunların paylaşım şekli, orantılılık ve mahremiyet hakkı açısından ciddi çekinceler doğuruyor.

Somut Endişeler

Başsavcının dikkat çektiği potansiyel sorunlar şöyle özetlenebilir:

- Finansal ilişkiler, gelir paylaşımı sözleşmeleri, diğer temsilcilerle yapılan anlaşmalar ve hatta çalışan isimlerinin ifşası, temsilciler açısından hem mahremiyet ihlali hem de ticari sırların açığa çıkması anlamına geliyor.

- Bu verilerin rakip temsilciler ve potansiyel müşteriler ile paylaşılması, profesyonel rekabette haksız dezavantaj ve ilişki güveninin zedelenmesi riskini barındırıyor.

- FIFA'nın bu veri paylaşımının neden bu denli kapsamlı ve gerekli olduğuna dair gerekçelendirme yapması gerektiği vurgulanıyor.

Etki Alanı: Yalnızca Futbol Değil

Bu dava yalnızca futbol dünyasını değil, veri koruma ve spor yönetişimi açısından daha geniş bir alanı etkileyebilir. Çünkü:

- Uluslararası Olimpiyat Komitesi (IOC), FIBA, ITF gibi diğer spor federasyonları da sporcu temsilcileriyle benzer ilişki yapılarına sahip ve benzer veri taleplerinde bulunabiliyor.

- FFAR'a ilişkin ABAD kararı, sporcuların temsilcileriyle olan ilişkilerini düzenleyen her kurum için yeni bir denge kurma ihtiyacı doğurabilir.

- Ayrıca bu karar, GDPR’deki "meşru menfaat" kavramının yorumlanma sınırlarını da yeniden çizebilir.

Analizim

Başsavcı görüşü, FIFA'nın şeffaflık adına veri toplama çabasının GDPR ile çelişebileceğini ve veri sahiplerine orantısız yük getirebileceğini ortaya koyuyor.

ABAD’ın vereceği karar yalnızca temsilciler için değil, spor dünyasındaki veri yönetişiminin geleceği ve meşru menfaatin sınırları için de emsal teşkil edecek.

Meşru menfaat gerekçesiyle bu denli kapsamlı veri işleme ne kadar savunulabilir? Fikirlerinizi yorumlarda okumak isterim :)

Bu karar ilginizi çektiyse aşağıda kararlara da göz atmak isteyebilirsiniz.

- İspanya: İspanyol Futbol Federasyonu (RFEF), Zoom toplantısının kaydını katılımcıların bilgisi ve rızası olmadan paylaşarak GDPR'nin 6(1) ve 13. maddelerini ihlal etti. Bu nedenle €200,000 para cezasına çarptırıldı.

- Litvanya: Bir spor kulübü, müşterilerinin ve çalışanlarının parmak izi verilerini uygun yasal dayanak olmadan işleyerek GDPR'nin 9(1), 13(1)-(2), 30 ve 35(1) maddelerini ihlal etti. Bu nedenle yaklaşık €20,000 para cezası aldı.

- Norveç: Norveç Olimpiyat ve Paralimpik Komitesi, 3.2 milyon kişinin kişisel verilerinin çevrimiçi olarak ifşa edilmesi nedeniyle GDPR'nin 5(1)(a), 5(1)(c), 5(1)(f), 6 ve 32. maddelerini ihlal etti. Bu nedenle yaklaşık €123,656 para cezasına çarptırıldı.

Av. Begüm Beyza ÖZBALCI

Kaynak: https://gdprhub.eu/index.php?title=CJEU_-_C%E2%80%91209/23_-_RRC_Sports&mtc=today

Av.Özer Alişan EKREN

I. Giriş

Bu çalışmada, 26 Nisan 2022 tarihinde yürürlüğe giren 7405 sayılı Spor Kulüpleri ve Spor Federasyonları Kanunu esas alınarak, spor kulüplerine üyelik ile kulüp başkanlığı ve kulüp organlarına üyelik şartları ele alınmıştır. Üyeliğin hukuki niteliği ile bu sıfatların adli ve disiplin nedenleriyle sona ermesi halleri, daha önce bu alanda kaleme alınmış kitap ve makalelerdeki değerlendirmeler özetlenerek aktarılmıştır. Ayrıca, kanunun yürürlüğe girmesinden önce işlenen fiillerin seçilme ve görevde kalma bakımından hukuki etkisi tartışılmıştır.

II. Özet

Genel olarak spor kulüplerine üye olma ve bu üyeliğin sona erme halleri ele alınmaktadır. Spor kulüplerine üye olma ile ilgili olarak Kanun’un spor kulüplerine üye olmaya dair 6. maddesindeki kriterler gösterilmiştir. Bunun yanında spor kulüpleri başkanlığı ve organlarına üye olma ile ilgili olarak Kanun’un spor kulüplerinin organlarına ilişkin 5. maddesinde yer alan spor kulübü yönetim veya denetim organlarına seçilme şartları ve organlardaki başkanlık veya üyelik görevinin ceza ya da disiplin nedeniyle sona ermesi halleri ayrıntılı bir şekilde ele alınmıştır. Ayrı bir özelliğe sahip olan bazı karar türleri irdelenmiştir. Yürürlüğe giren 7405 sayılı Kanun öncesindeki cezaların dikkate alınıp alınmayacağı tartışılmıştır.

III. Açıklama

1) Genel Olarak Üye Olma ve Üyeliğin Sona Ermesi

Spor kulüplerine üye olma ile ilgili olarak Kanun’un spor kulüplerine üye olmaya dair 6. maddesindeki kriterler şu şekildedir:

1- Kural olarak, özel koşullar aranmamış ve kişinin fiil ehliyetine sahip olması yeterli görülmüştür. Başka bir deyişle, fiil ehliyetine sahip kişiler, spor kulüplerine üye olma hakkına sahiptir.

2- Üyelik başvurusu yazılı olarak yapılır ve kulüp yönetim kurulunca otuz gün içinde karara bağlanır. Sonuç, başvuru sahibine yazılı olarak bildirilir. Başvurusu kabul edilen üye, bu amaçla tutulacak deftere kaydedilir.

3- Üyelik için ilgili mevzuat veya tüzükte aranan nitelikleri sonradan kaybedenlerin üyeliği kendiliğinden sona erer.

4- Üyelik başvurusu, tüzükte gösterilen sebepler dışında ancak haklı sebeple reddedilebilir.

2) Spor Kulüpleri Organlarına Üye Olma

Kanun’un spor kulüplerinin organlarına ilişkin 5. maddesinde spor kulüplerine üyelik veya kulübün yönetim veya denetim organlarına seçilme şartları yönünden fazla ayrıntıya girilmemiştir. İlgili mevzuat ve yasaya aykırı olmayan kulübün tüzüğünde yer alan şartlar dikkate alınmıştır. Buna karşılık organlardaki başkanlık veya üyelik görevinin sona ermesi halleri ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. Üyeliğin düşmesine yol açan her hukuki sebep, başkanlık ve kurul üyeliğine seçilme bakımından da sonuç doğurur. Kanunun 5. maddesinin dördüncü fıkrası hapis cezasına, beşinci fıkrası ise disiplin ve hak mahrumiyeti yaptırımına bağlanan görev sona erme hallerini düzenler. Bu kapsamda mahkumiyet kararı bulunanlar ile hak mahrumiyeti cezası alan kişiler, spor kulüpleri ve spor anonim şirketlerinin genel kurul dışındaki organlarında görev yapamaz. Aşağıdaki iki halde yer alan özellikler, yani yasanın 5. maddesinin dördüncü fıkrasındaki hapis cezası nedeniyle görevin sona ermesine ile beşinci fıkrasındaki disiplin ve/veya hak mahrumiyeti cezası nedeniyle görevin sona ermesine ilişkin haller aynı zamanda kulüp organlarındaki üyelerde bulunmaması gereken niteliklerdir. Bunun dışında spor kulüplerinin yönetim, denetim veya diğer kurul üyelerinde aranacak diğer nitelikler spor kulüplerinin tüzüğünde; bunların spor anonim şirketi statüsündeki bağlı ortaklığı ve iştiraklerinin yönetim veya diğer kurul üyelerinde aranacak diğer nitelikler ise ilgili şirketin esas sözleşmesinde belirlenebilir.

3) Organlardaki Üyelik Görevinin Sona Ermesi

Yasanın 5. maddesinde hapis cezası nedeniyle ve disiplin-hak mahrumiyeti cezası nedeniyle olmak üzere iki halde organlardaki başkanlık veya üyelik görevinin sona ereceği düzenlenmiştir. Bu haller aynı zamanda kulüp başkanı ve organlarındaki başkan ve üyelerde bulunmaması gereken niteliklerdir.

a) Hapis Cezası Nedeniyle Sona Erme:

Herhangi kasti bir suçtan belli süreyle veya ceza süresine bakılmaksızın yasanın saydığı suçlardan herhangi birinden alınan mahkumiyet, görevi kendiliğinden sona erdirir. Bu durumda,

i. Kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına mahkumiyet, görevi sona erdirir.

ii. Ayrıca ceza miktarına bakılmaksızın katalog olarak aşağıda ismen sayılan suçlardan affa uğramış olsa bile mahkum olmamak gerekir. Buna göre,

- Devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar,

- Zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma,

- Kaçakçılık, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma,

- Suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama ve terörün finansmanı,

- Nefret ve ayırımcılık,

- Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, fuhuş,

- Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti, uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanılmasını kolaylaştırma, kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek veya bulundurmak ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanmak,

- Şike veya teşvik primi fiilleri ile kanuna aykırı biçimde spor müsabakalarına dayalı bahis ve şans oyunlarının oynatılması, oynatılmasına yer ve imkan sağlanması, bu faaliyetlerin reklamının yapılması ya da para nakline aracılık edilmesi ile spor kulüpleri ve spor anonim şirketlerinin bütçe ve harcama ilkelerini düzenleyen 20. maddeye aykırı davranılması,

suçlarından mahkum olanların spor kulübü, spor anonim şirketi statüsündeki bağlı ortaklığı ve iştiraklerindeki yönetim, denetim, disiplin ve ihtiyari diğer kurul üyelikleri, haklarındaki mahkeme kararının kesinleştiği tarihte, başkaca hiçbir işlem yahut karara gerek olmaksızın kendiliğinden sona erer.

Sayılan bu suçlardaki ceza miktarı önemli değil iken diğer kasti suçlardan mahkumiyette ise bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasının verilmesi gerekir.

Bu hususta şuna dikkat etmek gerekir. Burada bir suç isnadından söz edilse dahi, bu durum başkanlık ya da kulüp organlarındaki üyelik görevini kendiliğinden sona erdirmez. Cumhuriyet savcısının soruşturmaya başlaması, iddianame düzenlenmesi ve kamu davası açılması bu sonucu doğurmaz. İlk derece mahkemesince mahkumiyet kararı kurulması da, tek başına görevden düşme sonucunu doğurmaz. Karar, duruma göre istinaf veya temyiz denetiminden geçip kesinleşmedikçe infaz kabiliyeti kazanmaz; bu aşamaya gelmeden görevin sona erdiğinden söz edilemez. Bunun yanında ceza mevzuatında karar olarak düzenlenen ancak mahkumiyet sayılmayan hallere de dikkat etmek gerekir. Bu haller de görevi sona erdirmez. Örneğin, CMK’nın 231. maddesi kapsamında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı, mahkumiyet hükmünün hukuki sonuç doğurmasını engellediğinden, bu karara dayanılarak görevin kendiliğinden sona erdiği söylenemez. Çünkü aynı maddede hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB), müsadereye ilişkin hükümler hariç, kurulan hükmün sanık hakkında bir hukuki sonuç doğurmamasını ifade edeceği belirtilmiştir. Yine örnek olarak TCK’nın kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek veya bulundurmak ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanmak hakkındaki 191. madde gereğince cumhuriyet savcısı tarafından kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilmesi halinde de görev sona ermez. Bu durumda ancak belirlenen yükümlülüklere aykırılık veya suçun tekrarlanması halinde iddianame düzenlenir. Dava sonucunda eğer HAGB kararı verilmezse kararın kesinleşmesiyle görev sona erer. CMK’nın kamu davasını açmada takdir yetkisine ilişkin 171. maddeye göre şartların oluşması halinde kamu davasının açılmasının beş yıl süre ile ertelenmesine cumhuriyet savcısı karar verebilir. Bu durumda da görev sona ermez. Erteleme süresi içinde kasıtlı bir suç işlenmesi halinde kamu davası açılır. Dava sonucunda eğer HAGB kararı verilmezse kararın kesinleşmesiyle görev sona erer. TCK’nın hapis cezasının ertelenmesi hakkındaki 51. madde gereğince verilen bir erteleme kararında ise konu tartışılabilir. CMK’nın duruşmanın sona ermesi ve hüküm hakkındaki 223. maddeye göre duruşmanın sona erdiği açıklandıktan sonra hüküm verilir. Beraat, ceza verilmesine yer olmadığı, mahkumiyet, güvenlik tedbirine hükmedilmesi, davanın reddi ve düşmesi kararı, hükümdür. Burada erteleme kararının bir hüküm olduğu ifade edilmemiştir. Buna karşı, TCK’nın 51 maddesinde “hükümlü” tabiri kullanılarak hükümlünün denetim süresi içinde kasıtlı bir suç işlemesi veya kendisine yüklenen yükümlülüklere, infaz hakiminin uyarısına rağmen, uymamakta ısrar etmesi halinde; ertelenen cezanın kısmen veya tamamen infaz kurumunda çektirilmesine infaz hakimliğince karar verilebileceği, denetim süresi yükümlülüklere uygun veya iyi halli olarak geçirildiği takdirde cezanın infaz edilmiş sayılacağı belirtilmiştir. 7405 sayılı Kanun’un 5. maddesinde sona erdiren halin, mahkumiyete ilişkin mahkeme veya ilgili kurul kararının kesinleşmesidir. Burada cezanın infaz edilip edilmediğine dair ibare yoktur. Eğer erteleme kararı, ilgiliye HAGB veya kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararları gibi bir yasal şans daha verme olarak lehe kabul edilirse bu durumda görev sona ermez ama aksi bir kanaat oluşursa erteleme kararının kesinleştiği tarihte görev sona erer.

Gerek adli gerek idari mahkumiyet kararı kesinleştiğinde, artık başka bir işleme, örneğin kararın tebliği, ayrılmaya davet, belli bir müracaat, sürenin geçmesi gibi uygulamalara gerek kalmadan kendiliğinden sonuç doğurarak görevi sona erdirir. Buna karşılık yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı verildiği takdirde ceza mahkumiyetine ilişkin bu hükümler uygulanmaz.

Yukarıdaki mahkumiyetin sonucunu, 6222 sayılı Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanun’da yazılı ve/veya yollamada bulunulan suçlardan mahkumiyet halinde duruma göre uygulanan 11/11, 17/A-2 ve 18/10. maddeleri ile birlikte ele almak daha isabetli olabilir.

b) Disiplin-Hak Mahrumiyeti Cezası Nedeniyle Sona Erme:

Tahkim kurulları, Bakanlık disiplin kurulları, spor federasyonlarının ceza veya disiplin kurulları ya da spor federasyonlarının bağlı olduğu uluslararası kuruluşlar tarafından son beş yıl içinde bir defada bir yıl veya toplam iki yıl hak mahrumiyeti cezası almış olanların spor kulübü, spor anonim şirketi statüsündeki bağlı ortaklığı ve iştiraklerindeki yönetim, denetim, disiplin ve diğer kurul üyelikleri haklarındaki kurul kararının kesinleştiği tarihte, başkaca hiçbir işlem yahut karara gerek olmaksızın kendiliğinden sona erer. Yukarıda açıklandığı üzere ilgili disiplin kurulu kararı yasal itiraz sürecinden geçip kesinleşmelidir. Başka bir deyişle karar verilmekle sonuç doğurmaz. Adli yönden mahkumiyet durumu, disiplin işlemleri sonucu verilen hak mahrumiyeti cezası nedeniyle sona ermesi halinde de geçerlidir. Yani disiplin kurulu kararın yasal itiraz sürecinden geçip kesinleşmelidir. Örnek olarak, Tahkim Kurulu’na itiraz hakkı varsa ve süresinde itiraz yapılmışsa itiraz sonucunun beklenmesi gerekir. İtiraz üzerine verilen kararın usul ve talimata uygun olduğu belirtilerek itiraz ret edilmişse ve bunun üzerine karar kesinleşmiş ise artık başka hiçbir işleme gerek kalmadan görev sona erer.

Futbol Disiplin Talimatının disiplin yaptırımının ertelenmesine ilişkin 102. madde şartlarının oluşması halindeki disiplin cezasının ertelenmesinde görevin sona erip ermeyeceği konusu, yukarıda adli yönden verilen cezanın ertelenmesi gibi tartışılabilir. Futbol yönünden Futbol Disiplin Talimatı’nın hükümlülük başlığını taşıyan 60. maddesine göre

- Kasten işlenen bir suçtan dolayı iki yıldan fazla bir süre ile hapis cezasına çarptırılanlar,

- Veya ceza miktarına bakılmaksızın,

- Devletin güvenliğine veya anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine veya milli savunmaya ya da Devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk,

- Zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma,

- Kaçakçılık, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma,

- Suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama,

- Çocuğun cinsel istismarı,

suçlarından mahkum olanlar sürekli hak mahrumiyeti cezası ile cezalandırılır. Disiplin ihlalleri nedeniyle gerçek kişilere verilen süreli hak mahrumiyeti cezalarında, cezanın infazının sona ermesinden itibaren on yıl geçmesi halinde ilgilinin talebi üzerine, TFF Yönetim Kurulu tarafından cezanın sonuçlarının ortadan kaldırılmasına karar verilebilir.

Görüldüğü üzere 7405 sayılı Kanun’un yürürlüğe girdiği 26.04.2022 tarihi sonrasında disiplin talimatının ilgili maddesi, yasa maddesine tam olarak uygun hale getirilmemiştir. Zira mevcut halde gerek ceza miktarı gerekse de ismen sayılan suçlar bakımından kanun maddesi ile talimat maddesi arasında farklılık vardır. Kanunda bir yıl ceza varken talimatta iki yıl ceza yer almaktadır. Yine kanunda cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar yer alırken talimatta çocuğun cinsel istismarı suçu yer almaktadır. Kanun maddesinde fuhuş, uyuşturucu veya uyarıcı madde ile ilgili suçlar yer alırken bunlar talimatta yer almamıştır.

5) Yasadan Önceki Suçların Organlara Etkisi

Bu kanun, 26 Nisan 2022 tarihinde yürürlüğe giren 7405 sayılı Kanun. Peki bu tarihten önce alınmış cezalar ne olacak, bugünkü değerlendirmede hesaba katılacak mı? Kanun yürürlüğe girmeden önce işlenmiş fiiller bakımından, yukarıda sayılan adli veya idari yaptırımlar geriye dönük işletilebilir mi? Yoksa 26 Nisan 2022 sınırı, geçmişe uzanan dosyalarda kapıyı kapatan bir tarih mi? Başka bir deyişle bu kanunun yürürlüğünden önce adli veya idari olarak bu cezalardan birini almış kişinin seçilmesini engeller mi? Hem 7405 sayılı Kanun’un 5. maddesinin gerekçesi hem de TCK m.7’de ifadesini bulan kanunilik ilkesi birlikte değerlendirildiğinde, bu metinde belirtilen mahkumiyet ve hak mahrumiyeti sonuçlarının 26.04.2022 tarihinden sonra işlenen suçlar ve bu suçlara bağlı yaptırımlar bakımından dikkate alınacağı anlaşılır. Kanunun yürürlüğe girmesinden önceki döneme ait mahkumiyet veya hak mahrumiyeti kararlarının aynı çerçevede değerlendirilmesi, zaman bakımından uygulama kuralıyla bağdaşmaz. 7405 sayılı Kanun’da federasyon başkanlığı için dönem sınırı öngörülmüştür. 34. maddenin 3. fıkrası, bir kimsenin üst üste ya da aralıklı olarak en fazla üç dönem federasyon başkanlığı yapabileceğini hükme bağlar. Ne var ki kanun koyucu, yürürlüğe giriş anında mevcut görev sahipleri ve geçmişte bu görevi yürütmüş kişiler yönünden, doğrudan ve sert bir kesinti yaratabilecek ihtimali de görmüştür. Bu nedenle Geçici 1. maddenin 8. fıkrasında, kanunun yürürlüğe girdiği tarihte federasyon başkanı olanlar ile yürürlük tarihinden önce federasyon başkanlığı yapmış kişilerin, önceki görev süreleri kaç dönemden oluşursa oluşsun, en fazla üç dönem daha görev yapabilecekleri kabul edilmiştir. Başka bir deyişle bu kanundan önceki başkanlıkları dikkate alınmaz. Dolayısıyla Kanunun yürürlüğe girmesinden sonra sayılan suçlardan mahkum olanlar veya hak mahrumiyeti cezası alanlar, bu kanun kapsamında yer alan spor kulüpleri ve spor anonim şirketlerinde genel kurul üyeliği hariç, fahri ya da profesyonel olarak hiçbir şekilde çalışamayacak ve herhangi bir görev alamayacaktır.

IV. Değerlendirme ve Sonuç

Spor kulüplerinde üyelikleri sona erdiren her türlü sebep, aynı zamanda başkan ve kurul üyeliğine seçilmeye de engel teşkil edecektir. Hapis cezası nedeniyle belirtilen şekilde mahkum olanlar veya hak mahrumiyeti cezası alanlar, kararların yasal süreçten geçip kesinleşmesi üzerine başka bir işleme gerek kalmadan, kesinleşme tarihi itibariyle spor kulüpleri ve spor anonim şirketlerinin genel kurul dışındaki organlarında görev alamazlar. Başka bir deyişle bu durum başkanlık veya organlardaki görevi sona erdirir. Buna karşılık soruşturmanın veya kovuşturmanın olması yeterli değildir. Hatta kesinleşmemiş ise mahkemenin verdiği cezanın olması bile yeterli değildir. Yine ceza yasalarımızda düzenlenen kamu davasının açılmasının ertelenmesi, hükmün açıklanmasının geri bırakılması halleri, hukuken mahkumiyet sayılmadığı için suçun varlığına rağmen başkanlık veya organlardaki görevi sona erdirmez. Yine kanunun yürürlük tarihi öncesine ait cezalar, yürürlük tarihinden sonra karar verilse bile göreve engel değildir. TFF Futbol Disiplin Talimatı’nın özellikle 60. maddesi ile 7405 sayılı Kanun’un 5 ve 6. maddelerinde yer alan amir nitelikteki düzenlemeler arasındaki farklılıkların ele alınarak tartışılması ve bu düzenlemelerin daha uyumlu bir yapıya kavuşturulmasının yararlı olacağı kanaatindeyiz.

Av. Özer Alişan EKREN

Yararlanılan Kaynaklar:

1) Özer Alişan EKREN, Spor Hukuku, Yasa Dışı Bahis, Korsan Yayın, Filiz Kitabevi, 2021

2) Asım EKREN, Spor Suçları Seyirden Yasaklanma, 4.Baskı, Filiz Kitabevi, 2022

3) Asım EKREN, Spor Yasası, Kulüp, Şirket, Federasyon, 2.Baskı, Filiz Kitabevi, 2023

4) Özer Alişan EKREN, Ceza Hukuku Genel Hükümler Açıklamalı Soru Kitabı, 1. Baskı, Filiz Kitabevi, 2025

GENÇLİK VE SPOR İL MÜDÜRLÜKLERİ BÜTÇE VE MUHASEBE YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Başlangıç Hükümleri

Amaç ve kapsam

MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Gençlik ve Spor Bakanlığının taşra teşkilatı olan özel bütçeli ve tüzel kişiliğe sahip gençlik ve spor il müdürlükleri bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, kesin hesabının çıkarılması, hesap ve kayıt düzeninde saydamlık, hesap verilebilirlik ve tekdüzenin sağlanması, işlemlerinin kayıt dışında kalmasının önlenmesi, faaliyetlerinin ve işlemlerinin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir bir biçimde muhasebeleştirilmesi, yürütülen hizmetlerin ve bunların sonuçları ile tüm mali işlemlerinin denetlenmesi ve kontrol edilmesi, muhasebe yetkililerinin niteliklerinin belirlenmesi, mali işlemlerin gerçekleştirilmesinde görev, yetki ve sorumluluklarının belirlenmesi; mali tablolarının zamanında, doğru, muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüş bütçe ve muhasebe ilkeleri çerçevesinde, yönetimin ve ilgili diğer kişilerin bilgi ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak şekilde hazırlanması ve yayımlanmasına ilişkin usul, esas ve ilkelerin belirlenmesidir.

(2) Bu Yönetmelik gençlik ve spor il müdürlüklerini kapsar.

Dayanak

MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, 21/5/1986 tarihli ve 3289 sayılı Gençlik ve Spor Hizmetleri Kanununun 13 üncü maddesi ile 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 211 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 3- (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Bakan: Gençlik ve Spor Bakanını,

b) Bakanlık: Gençlik ve Spor Bakanlığını,

c) Bütçe: Belirli bir dönemdeki gelir ve gider tahminleri ile bunların uygulanmasına ilişkin hususları gösteren ve usulüne uygun olarak yürürlüğe konulan belgeyi,

ç) Bütçe geliri: İl müdürlüklerinin bütçelerinde ve diğer mevzuatla gelir olarak tanımlanan her türlü işlemi,

d) Bütçe gideri: İl müdürlüklerinin Bakanlıkça belirlenen bütçelerinde ve diğer mevzuatta gider olarak tanımlanan her türlü işlemi,

e) Defter değeri: Varlık veya kaynakların muhasebe kayıtlarındaki değerini,

f) Faaliyet dönemi: Malî yılı,

g) Faaliyet sonucu: Faaliyetlere ilişkin giderler ve gelirler arasındaki farkı,

ğ) Gelir: İlk defa hesaplara alınacak varlıklar dışında, öz kaynakta artışa neden olan her türlü işlemi,

h) Gerçekleştirme görevlisi: Harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütenleri,

ı) Gerçeğe uygun değer: Piyasa koşullarında muvazaasız bir işlemde bilgili ve istekli taraflar arasında bir varlığın el değiştirmesi veya bir borcun ödenmesi için belirlenen tutarı,

i) Gider: İlk defa hesaplara alınacak yükümlülükler dışında, öz kaynakta azalışa neden olan her türlü işlemi,

j) Harcama birimi: Bakanlık tarafından ödenek tahsis edilen ve harcama yetkisi bulunan il müdürlüğünü,

k) Harcama yetkilisi: Bütçeyle ödenek tahsis edilen ve ödenek gönderme belgesiyle ödenek gönderilen il müdürlüğünün en üst yöneticisi olan gençlik ve spor il müdürünü,

l) Harcama yetkilisi mutemedi: Harcama yetkilisi tarafından yazılı olarak görevlendirilen ve kendisine verilen avans veya adına açılan kredilerle sınırlı olarak yapacağı harcamalar konusunda harcama yetkilisine karşı sorumlu, bunların mahsubuna ilişkin belgeleri muhasebe yetkilisine vermek ve artan tutarı iade etmekle yükümlü olan görevlileri,

m) Hesap dönemi: Malî yılı,

n) İl müdürlüğü: Gençlik ve spor il müdürlüklerini,

o) İl müdürlüğü bütçesi: Mali hizmetler birimi tarafından hazırlanarak, Bakan onayı ile yürürlüğe giren il müdürlüğü bütçesini,

ö) İl müdürlükleri merkez muhasebe birimi: Gençlik ve spor il müdürlüklerinin merkez muhasebe birimini,

p) İl müdürü: Gençlik ve spor il müdürünü,

r) İtibari değer: Her türlü senetlerle, bono ve tahvillerin üzerinde yazılı olan değeri,

s) İz bedeli: Ekonomik ömrünü tamamladığı halde fiilen kullanılmasına devam edilen iktisadi kıymetler ile gerçek değeri tespit edilemeyen veya edilmesi uygun görülmeyen ancak, hesaplarda izlenmesi gereken iktisadi kıymetlerin muhasebeleştirilmesinde kullanılan ve muhasebe kayıtlarında yer verilen en düşük tutarı,

ş) Kanun: 21/5/1986 tarihli ve 3289 sayılı Gençlik ve Spor Hizmetleri Kanununu,

t) Mali hizmetler birimi: Bakanlık Strateji Geliştirme Başkanlığını,

u) Malî yıl: Takvim yılını,

ü) Maliyet bedeli: Bir varlığın satın alınması, üretilmesi veya değerinin artırılması için yapılan harcamalar veya verilen kıymetlerin toplamını,

v) Muhasebe birimi: Gelir ve alacakların tahsili, giderlerin ve borçların hak sahiplerine ödenmesi, para ve parayla ifade edilebilen değerler ile emanetlerin alınması, saklanması, ilgililere verilmesi, gönderilmesi ve diğer tüm malî işlemlerin kayıtlarının yapılması ve raporlanması işlemlerini yürüten birimi,

y) Muhasebe yetkilisi: Muhasebe hizmetlerinin yürütülmesinden ve muhasebe biriminin yönetiminden sorumlu, usulüne göre atanmış yöneticiyi,

z) Muhasebe yetkilisi mutemedi: Muhasebe yetkilisi adına ve hesabına para ve parayla ifade edilebilen değerleri geçici olarak almaya, muhafaza etmeye, vermeye, göndermeye yetkili ve bu işlemlerle ilgili olarak doğrudan muhasebe yetkilisine karşı sorumlu olan görevlileri,

aa) Nakit esası: Gelirlerin nakden veya mahsuben tahsil edildiğinde, giderlerin ise nakden veya mahsuben ödendiğinde muhasebeleştirilmesini,

bb) Ön malî kontrol: İl müdürlüklerinin gelir, gider, varlık ve yükümlülüklerine ilişkin malî karar ve işlemlerinin; il müdürlüklerinin bütçesi, bütçe tertibi, kullanılabilir ödenek tutarı, ayrıntılı harcama programı ve ayrıntılı finansman programı, ilgili malî mevzuat hükümlerine uygunluğu ve kaynakların etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde kullanılması yönlerinden yapılan kontrolü,

cc) Ön ödeme: İlgili mevzuatında öngörülen hâllerde kesin ödeme öncesi avans verilmesi veya kredi açılması şeklinde yapılan ödemeyi,

çç) Öz kaynak: İl müdürlüklerinin varlıkları ile yabancı kaynakları arasındaki farkı,

dd) Özel gelir: Kanunun ek 14 üncü maddesi kapsamında Bakanlık tarafından yürütülen hizmetler kapsamında elde edilen ve ilgili yıl bütçesinin (B) işaretli cetveline kaydedilen gelirleri,

ee) Tahakkuk esası: Bir ekonomik değerin yaratıldığında, başka bir şekle dönüştürüldüğünde, mübadeleye konu edildiğinde, el değiştirdiğinde veya yok olduğunda muhasebeleştirilmesini,

ff) Üst yönetici: Mali hizmetler biriminden sorumlu üst yöneticiyi,

gg) Varlık: Geçmişteki işlem ve olayların bir sonucu olan, gelecekte ekonomik yarar sağlaması beklenen ve kamu idareleri tarafından kontrol edilen değerleri,

ğğ) Yabancı kaynak: Geçmişteki işlem ve olaylardan doğan ve ödenmesi sonucunda, idarenin ekonomik kaynak ve değerlerinde azalma gerçekleşmesi beklenen, idareye ait mevcut borç ve sorumlulukları,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Bütçenin Hazırlanması, Uygulanması, Sonuçlandırılması ve Kesin Hesap

Bütçe ilkeleri

MADDE 4- (1) İl müdürlükleri bütçesi, il müdürlüklerinin mali yıl içindeki gelir ve gider tahminlerini gösterir, Bakan onayı ile yürürlüğe girerek tahsilat ile harcama yapmalarına izin verir.

(2) İl müdürlükleri bütçesi, stratejik plan ve performans programları dikkate alınarak izleyen iki yılın gelir ve gider tahminleri ile birlikte değerlendirilerek mali hizmetler birimi tarafından hazırlanır.

(3) İl müdürlükleri bütçesi mali hizmetler birimi tarafından her yıl en geç 15 Aralık tarihine kadar Bakana sunulur ve ait olduğu mali yılın başından önce Bakan tarafından onaylanarak yürürlüğe girer.

(4) İl müdürlükleri bütçesi, Bakanlıkça belirlenen hedefler doğrultusunda; Bakanlığın stratejik planları ile performans ölçütlerine ve fayda ve maliyet unsurları göz önünde tutularak verimlilik ve tutumluluk ilkelerine uygun olarak hazırlanır ve uygulanır.

(5) İl müdürlükleri bütçesi, Bakanlık bütçesi ile uyumlu ve konsolide edilebilecek şekilde hazırlanır, bu amaçla bütçe ve muhasebe işlemleri Bakanlık merkez teşkilatında kullanılan bilişim sistemleri aracılığıyla gerçekleştirilebilir.

(6) İl müdürlükleri bütçesi, Bakanlık faaliyetlerinin ve malî işlemlerinin kapsamlı ve saydam bir şekilde görünmesini sağlar.

(7) Tüm gelir ve giderler il müdürlükleri bütçesinde gayri safi olarak gösterilir.

(8) Belirli gelirler belirli giderlere tahsis edilemez.

(9) İl müdürlükleri bütçesinde gelir ve gider denkliğinin sağlanması esastır.

(10) İl müdürlükleri bütçesi, birimlerin muhasebesine ve denetimine esas teşkil eder.

(11) İl müdürlükleri bütçesinde, ödenekler belirli amaçları gerçekleştirmek üzere tahsis edilir. Ödeneği bulunmayan hiçbir harcama gerçekleştirilemez.

(12) İl müdürlüklerinin tüm ödenek ve nakit planlaması mali hizmetler birimi tarafından gerçekleştirilir.

(13) Kanunun ek 14 üncü maddesi kapsamında Bakanlık bütçesinin mevcut veya yeni açılacak tertiplerine özel gelir ve ödenek kaydedilen tutarlardan yılı içinde harcanmayan kısımlar ertesi yıl bütçesine devren özel gelir ve özel ödenek kaydedilir.

(14) Mali hizmetler birimi; il müdürlükleri bütçesinin hazırlanması, uygulanması, muhasebeleştirilmesi, denetimi ve kesin hesabının çıkarılmasına yönelik iş ve işlemler konusunda Bakanlıktaki tek yetkili ve sorumlu birimdir.

İl müdürlükleri bütçesinin hazırlanması

MADDE 5- (1) İl müdürlükleri bütçesi; il müdürlüğü faaliyetlerinin kurumsal, fonksiyonel ve ekonomik sonuçlarının görülmesini sağlayacak, gelir ve giderlerin ekonomik ve mali analizinin yapılmasına imkân verecek, hesap verilebilirliği ve saydamlığı sağlayacak şekilde belirlenmiş standartlara uyumlu olarak hazırlanır.

(2) İl müdürlükleri bütçesi hazırlanırken, Bakanlık bütçesine il müdürlüklerine aktarılmak üzere konulan yılı başlangıç ödeneği esas alınır.

(3) İl müdürlükleri bütçesi hazırlık çalışmaları, Bakanlık mali hizmetler biriminin koordinasyonunda gerçekleştirilir.

(4) Her yıl eylül ayının ilk haftasında mali hizmetler birimince yapılan bütçe çağrısı ve eki cetveller ile il müdürlüklerinin bütçe yılı içinde yapmayı planladıkları harcamalara ilişkin tahminleri alınır.

(5) İl müdürlüklerince yapılan tahminler, belirlenmiş Bakanlık politikaları, geçmiş yıl harcamaları, faaliyetlerin çeşitliliği ve stratejik plan ile performans programları dikkate alınarak eylül ayı sonuna kadar mali hizmetler birimince değerlendirilerek il müdürlüğü bazında bütçeler hazırlanır.

(6) İl müdürlüğü bazında hazırlanan konsolide bütçe en geç 15 Aralık tarihine kadar Bakan onayına sunulur ve ait olduğu mali yılın başından önce Bakan tarafından onaylanarak yürürlüğe girer.

(7) Bakan tarafından onaylanan başlangıç bütçesi, ocak ayı içerisinde il müdürlüklerine bildirilir.

Bütçe geliri

MADDE 6- (1) İl müdürlüklerinin harcama sınırı, bütçelerinde öngörülen ödenekler kadardır.

(2) İl müdürlükleri, Kanunla Bakanlığa tahsis edilen gelirleri tahsil etmeye yetkilidirler.

(3) İl müdürlükleri, tahsil edecekleri gelirlerin tahakkuk ve tahsili ile ilgili işlemlerin tam ve zamanında yerine getirilmesinden sorumludur.

(4) İl müdürlüklerince Bakanlık adına tahsil edilen gelirler, il müdürlüğü muhasebe kayıtlarında gösterilir.

(5) Tahsil edilen gelirler, bu amaçla açılmış il müdürlüğü banka tahsilat hesabında izlenir.

(6) İl müdürlükleri, il müdürlüğü tahsilat hesabındaki tutarlardan harcama yapamaz.

(7) İl müdürlüğünce tahsil edilen tutarlar, Bakanlık tarafından belirlenen sürede, mali hizmetler birimi tarafından bu amaçla açılan banka tahsilat hesabına aktarılır. Aktarılan bu tutarlar il müdürlükleri merkez muhasebe birimince kayıtlara alınır.

(8) Tahsil edilen gelirler, Kanunun ek 14 üncü maddesinin birinci fıkrası çerçevesinde ödenek kaydı yapılmak üzere mali hizmetler biriminin talebi üzerine Bakanlık merkez muhasebe birimine aktarılır.

Bağış ve yardımlar

MADDE 7- (1) İl müdürlüklerince, herhangi bir gerçek veya tüzel kişi tarafından kamu hizmetinin karşılığı olarak veya kamu hizmetleri ile ilişkilendirilerek bağış ve yardım toplanamaz, benzeri adlar altında tahsilat yapılamaz.

(2) Şartlı olmayan bağış ve yardımlar alındıklarında, gelir olarak kaydedilir.

(3) Şartlı bağış ve yardımlar alındıklarında, tahsis amacına uygun olarak kullanılmak üzere ilgili hesaplara, karşılıkları ise yükümlülük olarak kaydedilir. Yükümlülük tutarı, şartlı bağış ve yardımların tahsis amacı gerçekleştikçe gelir olarak kaydedilir. Bunların kullanılması sonucu kamu idaresi adına kaydı gereken bir varlık üretilmiş ise söz konusu varlık maliyet bedeliyle muhasebeleştirilir.

(4) Nakdi olarak alınan şartlı bağış ve yardımlardan, kullanılmadığı veya amaç dışı kullanıldığı için geri istenilenler bütçeye gider kaydıyla ilgilisine geri verilir.

(5) Ayni olarak alınan her türlü bağış ve yardımlar edinildikleri tarihteki gerçeğe uygun değeri ile kaydedilir.

Gelirin ait olduğu yıl

MADDE 8- (1) Bir mali yıl içinde tahakkuk eden gelirler ve tahsilat o yıl bütçesinin gelirlerini oluşturur. Ancak tahakkuk ettiği halde yılı içinde tahsil olunmayan miktarlar tahsil edildiği yıl bütçesine gelir yazılır.

Bütçe gideri

MADDE 9- (1) İl müdürlükleri, Bakan onayı ile yürürlüğe giren bütçelerinden, mali hizmetler birimince yapılan nakit ve ödenek planlaması dahilinde gönderilen tutarlar kadar gider gerçekleşmesi yaparlar.

Ödeneklerin kullanılması

MADDE 10- (1) Bütçe ödeneklerinin kullanılmasında aşağıda belirtilen esaslara uyulur:

a) Bütçe ödenekleri, nakit planlaması da dikkate alınarak, mali hizmetler birimince hazırlanan programlara göre kullanılır.

b) Bütçeyle verilen ödenekler, tahsis edildikleri amaç ve faaliyetler dışında kullanılamaz.

c) İl müdürlükleri bütçelerine, ekleme yapma, aktarma ve tenkis etme yetkisi mali hizmetler birimine aittir.

Ret ve iadeler

MADDE 11- (1) Bu Yönetmelik kapsamında il müdürlükleri tarafından fazla veya yersiz tahsilat nedeniyle ya da yargı kararları ile iade edilmesi gereken tutarlar için bütçede tertip açılmaz. Bu tutarlar gelir bütçesinde “ret ve iadeler” bölümünde gösterilir.

Geçici bütçe

MADDE 12- (1) Herhangi bir sebeple bütçenin kesinleşmemiş olması halinde; bütçe kesinleşinceye kadar geçecek süre içinde, bir önceki yıl bütçesinin başlangıç ödenekleri Bakan tarafından belirlenecek bir oran esas alınarak artırılmak suretiyle uygulanır.

(2) Cari yıl bütçesinin yürürlüğe girmesiyle geçici bütçe uygulaması sona erer ve o tarihe kadar yapılan harcamalar cari yıl bütçesine dahil edilir.

Giderlerin gerçekleştirilmesi

MADDE 13- (1) Bir giderin yapılabilmesi için; iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak gerçekleştirildiğinin görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir.

(2) Giderlerin gerçekleştirilmesi, gerçekleştirme görevlisi tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır.

Nakit yönetimi

MADDE 14- (1) İl müdürlükleri bütçesine ilişkin nakit yönetimi mali hizmetler birimi tarafından yapılır.

(2) İl müdürlükleri bütçesinin finansmanı amacıyla merkez ve taşra birimlerinin banka hesapları mali hizmetler birimi tarafından yönetilir ve denetlenir.

(3) Mali işlemlerin çeşitliliği ve ihtiyaçlar doğrultusunda banka hesaplarının açılması ve kapatılmasına mali hizmetler birimi karar verir.

(4) İl müdürlükleri bütçesinin finansmanında, mali kaynakların etkin ve verimli kullanılması ve izlenebilmesini teminen, banka hesaplarındaki mevduat, 28/3/2002 tarihli ve 4749 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanunun 12 nci maddesi hükümleri çerçevesinde değerlendirilir.

Bütçe kesin hesabının düzenlenmesi, görüşülmesi ve onaylanması

MADDE 15- (1) İl müdürlüklerinin kesin hesap cetvelleri, muhasebe kayıtları esas alınmak suretiyle mali hizmetler birimi tarafından, Bakanlık merkez bütçesinin şekline uygun olarak konsolide edilebilir şekilde hazırlanır.

(2) Mali hizmetler birimi, mali yılın bitiminden itibaren kesin hesap çalışmalarına başlar ve mart ayı sonu itibarıyla hazırladığı kesin hesap ve eki cetvelleri en geç nisan ayı içerisinde onaylanmak üzere üst yöneticiye sunar.

(3) Onaylanan kesin hesap cetvelleri denetime hazır halde mali hizmet biriminde saklanır.

Kesin hesabı oluşturan cetveller

MADDE 16- (1) Kesin hesabı oluşturan cetveller şunlardır:

a) Bütçe Gider Kesin Hesap Cetveli.

b) Bütçe Gelir Kesin Hesap Cetveli.

c) Finansmanın Ekonomik Sınıflandırması Kesin Hesap Cetveli.

ç) Genel Mizan.

d) Bilanço.

e) Görev Yapan Muhasebe Yetkililerine Ait Liste.

f) Gerek duyulan diğer belgeler.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Harcama Yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlileri

Harcama yetkilisinin yetki ve sorumluluğu

MADDE 17- (1) İl müdürlükleri bütçesinden harcama yapılabilmesi, harcama yetkilisi sıfatıyla il müdürünün harcama talimatı vermesiyle mümkündür. Harcama talimatlarında; hizmet gerekçesi, yapılacak işin konusu ve tutarı, süresi, kullanılabilir ödeneği, gerçekleştirme usulü ile gerçekleştirmeyle görevli olanlara ilişkin bilgiler yer alır.

(2) Harcama yetkilileri harcama yetkisini; yardımcılarına, yardımcısı olmayanlar ise hiyerarşik olarak bir alt kademedeki yöneticilere, kısmen veya tamamen devredebilirler.

(3) Harcama yetkisinin devredilmesi, yetkiyi devredenin idari sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.

(4) Harcama yetkisi aşağıdaki şartlara uygun olarak devredilir:

a) Yetki devri yazılı olmak zorundadır.

b) Devredilen yetkinin sınırları açıkça belirlenmiş olmalıdır.

c) Muhasebe yetkilisine yazılı olarak bildirilmelidir.

(5) Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve ilgili mevzuata göre yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.

(6) Harcama yetkilisinin kanunî izin, hastalık, geçici görev, disiplin cezası uygulaması, görevden uzaklaştırma ve benzeri nedenlerle geçici olarak görevinden ayrılması hâlinde, harcama yetkilisi olarak vekaleten görevlendirilen kişi harcama yetkililiği görevini yürütür.

Gerçekleştirme görevlileri ve sorumlulukları

MADDE 18- (1) Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.

(2) Gerçekleştirme görevlileri; il müdürlükleri tarafından tahsil edilecek gelirlerin tahakkuk, tahsil ve takip işlemlerini yürütürler.

(3) Harcama yetkilisi, kendisine en yakın üst kademe yöneticilerinden birini veya birkaçını ödeme emri belgesini düzenlemek üzere görevlendirir. Görevlendirilen bu kişiler de gerçekleştirme görevlisi olup, harcama birimindeki ön malî kontrol görevini yaparlar.

(4) Gerçekleştirme görevlileri, kendilerine verilen görevlerin mevzuatına ve usulüne uygun olarak yürütülmesinden, düzenledikleri belgelerin doğruluğundan ve diğer gerçekleştirme görevlileri tarafından düzenlenen belgeler üzerinde yapmaları gereken kontrollerden sorumludurlar.

(5) Ödeme emri belgesi düzenlemekle görevli gerçekleştirme görevlisi, görevler ayrılığı ilkesi gereği ihale ve muayene kabul komisyonu benzeri komisyonlarda ve diğer süreçlerde görev alamaz. Harcama yetkililiği ile gerçekleştirme görevliliği görevi aynı kişide birleşemez.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Kontrol ve Denetim

Denetim

MADDE 19- (1) İl müdürlüklerinin tüm mali işlemleri Sayıştay ve Bakanlık tarafından denetlenir.

Kontrol ve denetimin amacı

MADDE 20- (1) İl müdürlüklerinde kontrol ve denetimin amacı;

a) Gelir, gider, varlık ve yükümlülüklerin, etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yönetilmesini,

b) İlgili mevzuata uygun olarak faaliyet gösterilmesini,

c) Her türlü malî karar ve işlemlerde usulsüzlük ve yolsuzluğun önlenmesini,

ç) Varlıkların kötüye kullanılması ve israfını önlemek ve kayıplara karşı korunmasını,

d) Karar oluşturmak ve izlemek için düzenli, zamanında ve güvenilir rapor ve bilgi edinilmesini,

sağlamaktır.

Ön malî kontrol

MADDE 21- (1) Ön malî kontrol, harcama birimlerinde işlemlerin gerçekleştirilmesi aşamasında yapılan kontroller ile mali hizmetler birimi tarafından yapılan kontrolleri kapsar. Ön malî kontrol görevi, yönetim sorumluluğu çerçevesinde, harcama birimleri tarafından yerine getirilir.

(2) Ön malî kontrol süreci, malî karar ve işlemlerin hazırlanması, yüklenmeye girişilmesi, iş ve işlemlerin gerçekleştirilmesi ve belgelendirilmesinden oluşur.

(3) Gelir, gider, varlık ve yükümlülüklere ilişkin il müdürlükleri bütçesi üzerindeki malî karar ve işlemler, harcama birimleri tarafından, kullanılabilir ödenek tutarı ve mevzuat hükümlerine uygunluğu yönlerinden kontrol edilir.

(4) Ödeme emri belgesini düzenlemekle görevlendirilen gerçekleştirme görevlileri, ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde ön malî kontrol yaparlar.

(5) Malî karar ve işlemlerin ön malî kontrole tabi tutulmuş olması, harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlilerinin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.

(6) Malî karar ve işlemin uygun görülmemesi hâlinde ise nedenleri açıkça belirtilen bir görüş yazısı yazılarak kontrole tabi karar ve işlem belgeleri eklenmek suretiyle ilgili birimine gönderilir. Mevzuatına uygun olarak giderilebilecek nitelikte eksiklikleri bulunan malî karar ve işlemlerde, bu eksiklikler ve nasıl düzeltilebileceği hususları belirtilmek ve bunların düzeltilmesi kaydıyla işlemin uygun görüldüğü şeklinde yazılı görüş düzenlenebilir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Temel Muhasebe Kavramları ve İlkeleri

Temel muhasebe kavramları

MADDE 22- (1) İl müdürlüklerinin muhasebesi, muhasebe ilke ve kurallarının dayanağını oluşturan ve aşağıda belirtilen kavramlara göre yürütülür:

a) Belgelendirme: Muhasebe kayıtları, gerçek durumu yansıtan ve usulüne uygun olarak düzenlenmiş belgelere dayandırılır.

b) Dönemsellik: İl müdürlüklerinin faaliyetleri, belirli dönemlerde raporlanır ve her dönemin faaliyet sonuçları diğer dönemlerden bağımsız olarak saptanır.

c) İhtiyatlılık: Muhasebe uygulamasında muhtemel risklere ve olaylara karşı bu Yönetmelikte belirtilen durumlarda karşılık ayrılır. Faaliyet sonucunu değiştirmeye yönelik olarak gizli yedekler ya da gereğinden fazla karşılık ayrılamaz.

ç) Maliyet esası: Para mevcudu, alacaklar ve maliyetinin belirlenmesi mümkün veya uygun olmayan kalemler hariç, il müdürlükleri tarafından edinilen varlık ve hizmetler, bunların elde edilme maliyet bedelleriyle muhasebeleştirilir. Maliyet bedeli tespit edilemeyen varlık ve kaynakların değerlemesine ilişkin hükümler saklıdır.

d) Sosyal sorumluluk kavramı: Muhasebe sisteminin yapısında, muhasebe uygulamalarının yürütülmesinde, mali tabloların düzenlenmesinde, sunulmasında, toplumun çıkarlarının gözetilmesi ve bilgi üretiminde gerçeğe uygun, tarafsız ve dürüst davranılması esastır.

e) Süreklilik: İl müdürlüklerinin faaliyetleri, herhangi bir zaman sınırlamasına tabi olmaksızın sürdürülür.

f) Parayla ölçülme: Parayla ölçülebilen ekonomik olay ve işlemlere ilişkin muhasebe kayıtları, ortak ölçü olarak ulusal para birimi ile yapılır.

g) Tam açıklama: Mali tablolar, bu tablolardan yararlanacak olanların doğru karar vermelerine yardımcı olacak ölçüde yeterli, açık ve anlaşılır şekilde düzenlenir.

ğ) Tarafsızlık: Muhasebe kayıtlarının oluşturulmasında esas alınacak yöntemlerin seçilmesinde tarafsız ve ön yargısız hareket edilmesi esastır.

h) Tutarlılık: Muhasebe uygulamalarının, faaliyet ve bütçe uygulama sonuçlarının ve bunlara ilişkin yorumların birbirini izleyen dönemlerde tutarlı bir şekilde karşılaştırılabilirliğinin sağlanması esastır. Uygulanan muhasebe politikalarının değişmesi durumunda, değişikliklerin ve mali etkilerinin mali tablo dipnotlarında açıklanması zorunludur.

ı) Önemlilik: Bir hesap kalemi veya mali bir olayın nispî ağırlık ve değerinin, mali tablolara dayanılarak yapılacak değerlendirmeleri veya alınacak kararları etkileyebilecek düzeyde olmasını ifade eder. Önemli hesap kalemleri, mali olaylar ve diğer hususların mali tablolarda yer alması zorunludur.

i) Özün önceliği: İşlemlerin muhasebeye yansıtılmasında ve bunlara ilişkin değerlendirmelerin yapılmasında biçimlerinden çok özleri esas alınır.

Bütçe uygulama sonuçları tablosu ilkeleri

MADDE 23- (1) Bütçe uygulama sonuçları tablosu ilkelerinin uygulaması aşağıda açıklanmıştır:

a) İl müdürlüklerinin bütçe gelir ve bütçe gider hesapları, yılı bütçe düzenlemesi ve diğer mevzuatla bütçe geliri ve bütçe gideri olarak tanımlanan ve kesin hesabın çıkarılmasına esas teşkil eden işlemlerinin kaydına mahsustur.

b) İl müdürlükleri işlemlerinin, nakit esasında kayıt ve raporlanmasında faaliyet ve bilanço hesaplarının ilgisine göre bütçe geliri, bütçe gideri ve bütçe gelirlerinden ret ve iadeler hesaplarıyla ilişkilendirilmesinde yansıtma hesapları kullanılır.

Bilanço ilkeleri

MADDE 24- (1) Bilanço ilkelerinin amacı, il müdürlüğünün tasarrufundaki kaynaklar ile bunlarla elde edilen varlıkların muhasebe kayıtlarının yapılması, mali tablolarının hazırlanması ve raporlanması yoluyla, belli bir tarihte il müdürlüklerinin mali durumunun ilgililer için saydam ve gerçeğe uygun olarak yansıtılmasıdır.

(2) İl müdürlükleri bilançolarını bu Yönetmelikte belirtilen şekil ve esaslara göre hazırlayıp sunar. Bilançolar hesap tipinde hazırlanır. Hesap tipi bilançonun sol tarafında varlıklar, sağ tarafında ise yabancı kaynaklar ve öz kaynaklar yer alır.

(3) Bütün varlıklar, yabancı kaynaklar ve öz kaynaklar bilançoda gayrisafi değerleriyle gösterilir. Bu ilke, bilançonun net değer esasına göre düzenlenmesine bir engel oluşturmaz. Bu doğrultuda net değer bilanço düzenlenmesinin gereği olarak indirim kalemlerinin ilgili hesapların altında açıkça gösterilmesi esastır.

Varlıklara ilişkin ilkeler

MADDE 25- (1) Varlıklara ilişkin ilkeler şunlardır:

a) Varlıklar, likidite durumlarına göre dönen ve duran varlıklar ana hesap gruplarına ayrılır. Dönen varlıklar ana hesap grubu; hazır değerler, faaliyet alacakları, kurum alacakları, diğer alacaklar, stoklar, ön ödemeler, yıllara yaygın inşaat ve onarım maliyetleri, gelecek aylara ait giderler ve gelir tahakkukları ile diğer dönen varlıklar hesap gruplarına, duran varlıklar ana hesap grubu ise; faaliyet alacakları, mali duran varlıklar, maddi duran varlıklar, maddi olmayan duran varlıklar, özel tükenmeye tabi varlıklar, gelecek yıllara ait giderler ve gelir tahakkukları ile diğer duran varlıklar hesap gruplarına ayrılır.

b) İl müdürlüklerinin bir yıl veya faaliyet dönemi içinde paraya dönüştürülebilecek ya da kullanılarak tüketilecek varlık ve alacakları bilançoda dönen varlıklar ana hesap grubu içinde gösterilir.

c) İl müdürlüklerinin bir yıl içinde paraya dönüştürülmesi öngörülmeyen ve hizmetlerinden bir faaliyet döneminden daha uzun süre yararlanılacak varlıklar ve vadesi bir yılı aşan alacaklar bilançoda duran varlıklar ana hesap grubu içinde gösterilir. Dönem sonunda, vadeleri bir yılın altında kalan alacaklar, bu grupta yer alan hesaplardan dönen varlıklar ana hesap grubundaki ilgili hesaplara aktarılır.

ç) Bu Yönetmelikte belirtilen durumlarda varlıkların, bilanço tarihindeki gerçeğe uygun değerleriyle gösterilebilmesi için varlıklardaki değer düşüklükleri gösterilerek karşılıkları ayrılır. Dönen varlıklar ana hesap grubu içinde yer alan alacaklar, stoklar ve diğer dönen varlıklar ile duran varlıklar ana hesap grubu içinde yer alan maddi duran varlıklar ve maddi olmayan duran varlıklar içindeki ilgili kalemler için yapılacak değerlendirme sonucunda, gerekli durumlarda uygun karşılıklar ayrılır.

d) Bilançoda duran varlıklar ana hesap grubu içinde yer alan maddi ve maddi olmayan duran varlıklar ile diğer duran varlıkların maliyetlerini, bunlardan yararlanılan dönemlere dağıtmak amacıyla, her dönem ayrılan amortismanların birikmiş tutarları bilançoda ayrıca gösterilir.

e) Duran varlıklar ana hesap grubu içinde yer alan özel tükenmeye tabi varlıkların maliyetini ilgili dönemlere yüklemek amacıyla, her dönem ayrılan tükenme paylarının birikmiş tutarları bilançoda ayrıca gösterilir.

f) Parasal olmayan varlıkların raporlama tarihinde gerçek değerleriyle gösterilmesi amacıyla, bu Yönetmeliğin ilgili hükümleri uyarınca enflasyon düzeltmesine tabi tutulması gerekir. Dönem sonu bilanço gününde varlık hesaplarında kayıtlı olup yabancı para cinsinden takip edilen varlıklar değerlemeye tabi tutulur.

g) Gelecek dönemlere ait olarak önceden ödenen giderler ile cari dönemde tahakkuk eden ancak, gelecek dönemlerde tahsil edilecek olan gelirler muhasebeleştirilir ve bilançoda gösterilir. Varlıklar arasında yer alan alacaklara ilişkin olarak tahakkuk eden ancak, tahsil zamanı gelmeyen faiz alacakları ilgili hesaplarda gösterilir.

ğ) İl müdürlüklerine gelecekte ekonomik fayda veya hizmet potansiyeli sağlama ihtimali doğuran, il müdürlüklerinin kontrolünde olmayan, planlanmamış diğer beklenmeyen olaylardan kaynaklanan koşullu varlıklar bilanço dipnotlarında gösterilir.

h) Mal ve hizmet karşılığı teminat veya depozito olarak verilen tutarlar, varlıklar içinde gösterilir.

ı) Kamu idareleri tarafından il müdürlüklerine tahsis edilen ya da tahsisli olarak kullanılan taşınmazlara ilişkin bilgiler dipnotlarda gösterilir.

Yabancı kaynaklara ilişkin ilkeler

MADDE 26- (1) Yabancı kaynaklara ilişkin ilkeler şunlardır:

a) Yabancı kaynaklar vade yapılarına göre kısa vadeli yabancı kaynaklar ve uzun vadeli yabancı kaynaklar ana hesap gruplarına ayrılır. Kısa vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu; kısa vadeli iç mali borçlar, kısa vadeli dış mali borçlar, faaliyet borçları, emanet yabancı kaynaklar, alınan avanslar, yıllara yaygın inşaat ve onarım hak edişleri, ödenecek diğer yükümlülükler, borç ve gider karşılıkları, gelecek aylara ait gelirler ve gider tahakkukları ve diğer kısa vadeli yabancı kaynaklar hesap gruplarına, uzun vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu ise; uzun vadeli iç mali borçlar, uzun vadeli dış mali borçlar, faaliyet borçları, diğer borçlar, alınan avanslar, borç ve gider karşılıkları, gelecek yıllara ait gelirler ve gider tahakkukları ve diğer uzun vadeli yabancı kaynaklar hesap gruplarına ayrılır.

b) İl müdürlüklerinin vadesi bir yıl veya faaliyet dönemiyle sınırlı olan yükümlülükleri, bilançoda kısa vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içinde gösterilir.

c) İl müdürlüklerinin, vadesi bir yılı aşan yükümlülükleri bilançoda uzun vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içinde gösterilir. Dönem sonu bilanço gününde bu grupta yer alan yükümlülüklerden vadeleri bir yılın altına inenler, kısa vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubundaki ilgili hesaplara aktarılır.

ç) Gelecek dönemlere ait olarak önceden tahsil edilen gelirler ile cari dönemde tahakkuk eden ancak, gelecek dönemlerde ödenecek olan giderler tahakkuk tarihinde muhasebeleştirilir ve bilançoda gösterilir. Yabancı kaynaklar arasında yer alan borçlara ilişkin olarak tahakkuk eden ancak, ödeme zamanı gelmeyen faiz borçları ilgili hesaplarda gösterilir.

d) İl müdürlüklerinin bilinen ve tutarları tahmin ve hesap edilebilen bütün yabancı kaynakları kaydedilir ve bilançoda gösterilir.

e) Dönem sonu bilanço gününde yabancı kaynak hesaplarında kayıtlı olup, yabancı para cinsinden takip ve ödemesi yapılan tutarlar değerlemeye tabi tutulur ve raporlama tarihindeki değerleriyle mali raporlarda gösterilir.

f) Mal ve hizmet karşılığı teminat veya depozito olarak alınan tutarlar yabancı kaynaklar içinde gösterilir.

Öz kaynaklara ilişkin ilkeler

MADDE 27- (1) Öz kaynaklara ilişkin ilkeler şunlardır:

a) Öz kaynaklar ana hesap grubu; net değer/sermaye, değer hareketleri, yedekler, geçmiş yıllar olumlu faaliyet sonuçları ve geçmiş yıllar olumsuz faaliyet sonuçları ile dönem faaliyet sonuçları hesap gruplarına ayrılır. Yedekler, gelir unsuru olarak faaliyet sonuçları tablosuna aktarılmaz.

b) İlk açılış bilançosuna dâhil edilememiş bulunan varlık ve yabancı kaynakların envanteri yapıldıkça belirlenen değeri ilgili varlık veya yabancı kaynak hesabına ve net değere/sermayeye ilave edilir.

c) Dönem faaliyet sonucu ile önceki yıl/yıllar faaliyet sonuçları bu grupta yer alır.

ç) Öz kaynakların bilançoda net olarak gösterilmesi için öz kaynak kalemlerinden negatif değer taşıyanlar indirim kalemleri olarak yer alır.

Nazım hesaplara ilişkin ilkeler

MADDE 28- (1) Nazım hesaplara ilişkin ilkeler şunlardır:

a) İl müdürlüklerinin varlık, kaynak, gelir ve gider hesaplarının dışında, muhasebenin bilgi verme ve izleme görevi yüklediği işlemleri, muhasebe disiplini altında toplanması istenen işlemleri ile gelecekte doğması muhtemel hak ve yükümlülüklerine ilişkin işlemlerini izlemek üzere nazım hesaplar kullanılır.

b) Nazım hesaplar, yalnızca ilgili olduğu diğer nazım hesaplarla karşılıklı olarak borç ve alacak çalışan hesaplardan oluşur. Bu hesaplar mizanda ve bilançonun dipnotunda gösterilir.

ALTINCI BÖLÜM

Muhasebe Kuralları ve Uygulanması

Muhasebe işlemi

MADDE 29- (1) İl müdürlüğünün başka bir kamu idaresi veya diğer üçüncü kişilerle olan karşılıklı ekonomik ilişkileri veya il müdürlüğünün kendi içinde muhasebe işlemi olarak değerlendirilmesi ve raporlanması gereken ve para cinsinden ifade edilebilen her türlü işlemi muhasebe işlemidir. Muhasebe işlemi aşağıdaki şekillerde gerçekleşir:

a) Karşılıklı yükümlülük doğuran mübadele ilişkisi.

b) Bir mal veya hizmetin karşılıksız olarak başka bir kuruma veya diğer üçüncü kişilere devri.

c) İl müdürlüklerinin kendi içinde muhasebe işlemi olarak değerlendirilmesi gereken ve para cinsinden ifade edilebilen amortisman hesaplanması, enflasyon düzeltmesi yapılması, stokların kullanılması ve benzeri şekiller.

İşlemlerin belgeye dayanması ve belge düzeni

MADDE 30- (1) Bütün muhasebeleştirme işlemlerinin kanıtlayıcı belgelere dayandırılması zorunludur. Kanıtlayıcı belgeler, muhasebeleştirme belgesinin hazırlanmasını gerektiren ve ilgili mevzuatında belirtilen belgelerden oluşur.

(2) Bu Yönetmelik ve bu Yönetmeliğe uygun olarak hazırlanacak diğer düzenlemelerin uygulanmasında kullanılmak üzere; kayıt, denetim, kontrol ve takip açısından standart bir belge düzeninin oluşturulmasına Bakanlık yetkilidir.

(3) İl müdürlüklerinde muhasebeleştirme belgesi olarak ödeme emri belgesi ve muhasebe işlem fişi kullanılır.

Kayıt zamanı, kamu gelir ve giderleri ile bütçe gelir ve giderlerinin yılı

MADDE 31- (1) Bir ekonomik değer; yaratıldığında, başka bir şekle dönüştürüldüğünde, mübadeleye konu edildiğinde, el değiştirdiğinde veya yok olduğunda muhasebeleştirilir.

(2) Kamu hesapları malî yıl esasına göre tutulur.

(3) Kamu gelir ve giderleri tahakkuk ettirildikleri malî yılın hesaplarında gösterilir.

(4) Bütçe gelirleri tahsil edildiği, bütçe giderleri ise ödendiği yılda muhasebeleştirilir.

Çift taraflı kayıt sistemi

MADDE 32- (1) İl müdürlüklerinin her türlü muhasebe işlemi çift taraflı kayıt sistemine göre kaydedilir. Bir hesaba borç veya alacak kaydedilen tutar, başka hesap ya da hesaplara alacak veya borç kaydedilir.

Kayıt düzeni ve kayıt düzeltmesi

MADDE 33- (1) İl müdürlüklerinin muhasebe birimleri, muhasebe işlemlerini, gerçekleşme sırasına göre düzenli bir şekilde hesap dönemi başında “1” den başlamak üzere hesap döneminin sonuna kadar numaralandırarak kaydederler. Muhasebe kayıtları ancak yeni bir muhasebe kaydı ile düzeltilir. Muhasebe belgesinde düzeltme işleminin gerekçesine yer verilir.

Yabancı para cinsinden yapılan işlemler ve kur değişiklikleri

MADDE 34- (1) Yabancı para cinsinden yapılan işlemler, fiyatı yabancı para cinsinden belirlenen mal ve hizmetlerin alım ve satımları, yabancı para cinsinden borç temin edilmesi ve borç verilmesi, yabancı para birimine dayalı bir anlaşmaya taraf olunması, yabancı para cinsinden bir varlığın elde edilmesi veya elden çıkarılması ve yabancı para cinsinden bir yükümlülüğün oluşması veya yerine getirilmesi gibi işlemlerdir.

(2) Yabancı para cinsinden yapılan işlemler ve faaliyetler ulusal para birimi cinsinden kaydedilir. Ulusal para dışında yabancı bir para cinsinden raporlama yapılması halinde yabancı paranın cinsi, yabancı para cinsinden raporlama yapılmasının nedenleri ve uygulanan döviz kurunun dipnotlarda belirtilmesi gerekir. Yabancı para cinsinden yapılan bir işlem ve faaliyet, işlem ve faaliyetin gerçekleştiği tarihteki kur üzerinden kaydedilir.

(3) Yabancı paralar ve yabancı para cinsinden izlenen varlıklar ve yabancı kaynaklar, raporlama tarihinde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca belirlenen ilgili döviz kuru üzerinden değerlemeye tabi tutulur ve değerleme günündeki kur üzerinden muhasebe kayıtlarında gösterilir.

(4) Yabancı para cinsinden yapılan parasal bir işlemin ilk kayda alındığı gün ile değerleme günü ya da ödeme günü veya tahsilat yoluyla kayıtlardan çıkarıldığı gün arasındaki kurlarda değişme olduğunda ortaya çıkan kur farkları oluştukları dönemlerde gelir, gider veya emanet olarak kaydedilir. Öz kaynaklarda meydana gelen değişmenin ne kadarının kur farklarından kaynaklandığı ve kur farklılıklarının raporlara etkileri raporların dipnotlarında belirtilir.

Maddi duran varlıkların kayıt değerleri

MADDE 35- (1) Gerek yatırım ve gerekse kullanım amacıyla edinilen maddi duran varlıklar maliyet bedeliyle muhasebeleştirilir. Maddi duran varlıkların maliyet bedeli, alış bedeline vergi, resim ve harçlar ile diğer doğrudan giderlerin ilave edilmesi suretiyle bulunur. Ancak, katma değer vergisi mükellefleri tarafından vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden, faaliyetlere ilişkin olarak edinilen maddi duran varlıklar için ödenmiş katma değer vergisi tutarları indirim konusu yapılabileceğinden, bu katma değer vergisi tutarları maliyet bedeline dâhil edilmez. Alım işlemlerinde yapılan indirimler veya herhangi bir nedenle alış bedeli üzerinden yapılan iadeler, alış bedelinden düşülür. Genel yönetim giderleri ve varlığın elde edilmesi veya kullanılabilir duruma getirilmesiyle doğrudan ilişkilendirilmeyen giderler, maliyet bedeline ilave edilmez.

(2) Maddi duran varlıkların bütünleyici parçaları ve eklentileri, ilgili maddi duran varlıkla birlikte değerlendirilir. Maddi duran varlıkların bütünleyici parçası ya da eklentisi olan bilgisayar yazılımı gibi varlıklar da maddi duran varlık olarak değerlendirilir.

(3) Üzerinde başka bir maddi duran varlık bulunan arsalar ile yapılar ayrı ayrı muhasebeleştirilir.

(4) Herhangi bir maliyet yüklenilmeksizin edinilen maddi duran varlıklar, gerçeğe uygun değeriyle muhasebeleştirilir. Varlığın gerçeğe uygun değeri bilinemiyorsa idarece tespit edilen değeri esas alınır.

(5) Maddi duran varlıklardan, gelecekteki ekonomik fayda veya hizmet sunumu potansiyelinde, amortisman ya da itfa suretiyle oluşacak kaybın üzerinde bir kaybın oluşması durumunun idarece tespit edilmesi halinde değer düşüklüğü karşılığı ayrılır. Değer düşüklüğü karşılığı, nakit üretmeyen maddi duran varlığın geri kazanılabilir hizmet tutarı ya da nakit üreten maddi duran varlığın geri kazanılabilir tutarı ile net defter değeri karşılaştırılarak ayrılır. Geri kazanılabilir hizmet tutarı ya da geri kazanılabilir tutar, varlığın satış maliyetleri düşülmüş gerçeğe uygun değeri ile kullanım değerinin karşılaştırılması sonucunda bulunan yüksek değeri ifade eder. Kullanım değeri ise nakit üreten varlıklar için gelecekte elde edilmesi beklenen nakit akışlarının bugünkü değeri, nakit üretmeyen varlıklarda ise varlığın kalan hizmet potansiyelinin bugünkü değeridir. Varlığın satış maliyetleri düşülmüş gerçeğe uygun değeri ya da kullanım değerinden herhangi birinin defter değerini aşması durumunda karşılaştırma yapılmasına ve karşılık ayrılmasına gerek yoktur.

(6) Sanat eserlerinden hesaplara alınmasına karar verilenler, sigorta değerleri veya takdir edilen değerleriyle, sigortalanmamaları veya değer takdir edilememesi durumunda ise iz bedeliyle muhasebeleştirilir.

(7) Çeşitli nedenlerle kullanılma olanaklarını kaybeden maddi duran varlıklar, kayıtlı bulundukları maddi duran varlık hesabından çıkarılarak elden çıkarılacak stoklar ve maddi duran varlıklar hesabına alınır.

(8) İdare tarafından kamulaştırma suretiyle edinilen taşınmaz varlıklar, tarafların karşılıklı olarak uzlaştıkları ya da mahkemece takdir edilen bedel üzerinden değerlendirilerek kayıt altına alınır.

Maddi duran varlıklar için yapılan değer artırıcı harcamalar

MADDE 36- (1) Maddi duran varlıklar için sonradan yapılan ve o varlığın değerini, kullanım süresini, ürün ve hizmet kalitesini, sağlanan faydayı artıran veya üretilen mal veya hizmetlerin üretim maliyetini azaltan her türlü maliyet, ilgili maddi duran varlığın kayıtlı değerine ilave edilir ve amortisman hesaplamasında dikkate alınır. Bunların dışında maddi duran varlıklar için yapılan her türlü normal bakım ve onarım harcamaları gider olarak kaydedilir.

Maddi olmayan duran varlıklar ve kayıt değerleri

MADDE 37- (1) Maddi olmayan duran varlık, mal veya hizmet üretiminde veya ediniminde kullanılmak, üçüncü kişilere kiraya verilmek veya idari amaçlar için kullanılmak üzere elde tutulan marka, isim, bilgisayar yazılımı, telif, patent, sınai ve işletme hakları gibi kalemlerdir. Maddi olmayan bir duran varlığın maliyeti, o varlığın satın alındığı veya üretildiği sırada yapılan nakit veya nakit benzeri harcama veya varlığın elde edilmesi için verilen kıymetlerin gerçeğe uygun değeridir. Maddi olmayan bir duran varlık elden çıkarıldığı, kullanımı veya satışından hiçbir ekonomik fayda beklenmediği zaman hesaplardan çıkarılır.

(2) Bir maliyet yüklenilmeksizin edinilen maddi olmayan duran varlıklar, gerçeğe uygun değeriyle muhasebeleştirilir. Varlığın gerçeğe uygun değeri bilinemiyorsa idarece tespit edilen değeri esas alınır.

(3) Maddi olmayan duran varlıklar, amaçlanan doğrultuda hizmet verebilmesi için gerekli duruma ve yere getirildiğinde muhasebeleştirilir. Varlığın kullanım süresi ya da veriminin artırılması için sonradan yapılan harcamalar doğrudan giderleştirilir.

(4) Maddi olmayan duran varlıklardan, gelecekteki ekonomik fayda veya hizmet sunumu potansiyelinde, amortisman ya da itfa suretiyle oluşacak kaybın üzerinde bir kaybın oluşması durumunun idarece tespit edilmesi halinde değer düşüklüğü karşılığı ayrılır. Değer düşüklüğü karşılığı, nakit üretmeyen maddi olmayan duran varlığın geri kazanılabilir hizmet tutarı ya da nakit üreten maddi olmayan duran varlığın geri kazanılabilir tutarı ile net defter değeri karşılaştırılarak ayrılır. Geri kazanılabilir hizmet tutarı ya da geri kazanılabilir tutar, varlığın satış maliyetleri düşülmüş gerçeğe uygun değeri ile kullanım değerinin karşılaştırılması sonucunda bulunan yüksek değeri ifade eder. Kullanım değeri ise nakit üreten varlıklar için gelecekte elde edilmesi beklenen nakit akışlarının bugünkü değeri, nakit üretmeyen varlıklarda ise varlığın kalan hizmet potansiyelinin bugünkü değeridir. Varlığın satış maliyetleri düşülmüş gerçeğe uygun değeri ya da kullanım değerinden herhangi birinin defter değerini aşması durumunda karşılaştırma yapılmasına ve karşılık ayrılmasına gerek yoktur.

Amortisman ve tükenme payı uygulaması

MADDE 38- (1) Amortismanlara ilişkin olarak, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayınlanan usul ve esaslar uygulanır.

Ödenemeyen giderler ve emanet hesapları

MADDE 39- (1) İl müdürlüklerinde nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde giderler, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenir. Ancak, kanunları gereğince diğer kamu idarelerine ödenmesi gereken vergi, resim, harç, prim, fon kesintisi, pay ve benzeri tutarlara, tarifeye bağlı ödemelere ve ödenmesi talep edilen emanet hesaplarındaki tutarlara sırasıyla öncelik verilir.

(2) Malî yıl içinde ödeme emri belgesine bağlandığı halde, hak sahibinin talep etmemesi veya başka nedenlerle ödenemeyen tutarlar, bütçeye gider yazılarak emanet hesaplarına alınır ve buradan ödenir. Ancak, hesaba alındığı malî yılı izleyen beşinci yıl sonuna kadar talep edilmeyen emanet hesaplarındaki tutarlar bütçeye gelir kaydedilir. Gelir kaydedilen tutarlar, mahkeme kararı üzerine ödenir.

(3) İlgili olduğu malî yılın sonundan başlayarak beş yıl içinde alacaklıları tarafından geçerli bir mazerete dayanmaksızın, yazılı talep edilmediğinden veya belgeleri verilmediğinden dolayı ödenemeyen borçlar zamanaşımına uğrayarak il müdürlüğü lehine düşer.

Değer ve miktar değişimleri

MADDE 40- (1) Varlık ve yabancı kaynakların değerlemeye tabi tutulmaları sonucunda, fiyat değişmelerinden dolayı ortaya çıkan artış ve azalışlar değer değişimi; borçların, alacakların veya varlıkların hacim, sayı gibi miktarlarında meydana gelen ve il müdürlüklerinin inisiyatifi dışında ortaya çıkan artış ve azalışlar ise miktar değişimidir. Bu şekilde ortaya çıkan kazanç ve kayıplar ilgisine göre öz kaynaklar ana hesap grubunda açılan hesaplara veya gelir ve gider hesaplarına kaydedilir. Bu şekillerde ortaya çıkan kazanç ve kayıpların öz kaynakları nasıl etkilediği bilançonun dipnotlarında açıklanır.

Faiz gelirleri

MADDE 41- (1) İl müdürlüklerince elde edilen faiz gelirleri, ilgili oldukları dönemlere gelir kaydedilir.

(2) Taksitle satılan maddi duran varlıkların peşin satış fiyatı ile taksitli satış fiyatı arasındaki fark faiz geliri olarak muhasebeleştirilir.

Gayri safilik ilkesi

MADDE 42- (1) Gelir ve giderler, herhangi bir düzenleme veya standart ile aksi kararlaştırılmadıkça netleştirilmeden kaydedilir.

Taahhütlerin kaydı

MADDE 43- (1) İl müdürlüklerinin taahhütleri nazım hesaplarda izlenir ve bunlara ilişkin kayıt sistemi oluşturulur.

Şartlı bağış ve yardımlar

MADDE 44- (1) Şartlı bağış ve yardımlar alındıklarında, tahsis amacına uygun olarak kullanılmak üzere ilgili hesaplara, karşılıkları ise yükümlülük olarak kaydedilir. Yükümlülük tutarı, şartlı bağış ve yardımların tahsis amacı gerçekleştikçe gelir olarak kaydedilir. Bunların kullanılması sonucu il müdürlüğü adına kaydı gereken bir varlık üretilmiş ise söz konusu varlık maliyet bedeliyle muhasebeleştirilir.

(2) Nakdi olarak alınan bağış ve yardımlardan kullanılmadığı veya amaç dışı kullanıldığı için geri istenilenler bütçeye gider kaydıyla ilgilisine geri verilir.

(3) Ayni olarak alınan şartlı bağış ve yardımlar edinildikleri tarihteki gerçeğe uygun değeri ile kaydedilir.

Bütçe ödenek işlemleri

MADDE 45- (1) Bütçe ödeneklerine ilişkin her türlü muhasebe işlemi, bütçelerindeki sınıflandırmaya uygun olarak muhasebe sisteminde nazım hesaplar ana hesap grubu içindeki hesaplarda izlenir.

Bütçe hesaplarının sonuçlandırılması

MADDE 46- (1) İl müdürlüklerinin bütçe uygulama sonuçlarını gösteren kesinleşmiş hesapları, bütçe sınıflandırmasına uygun olarak muhasebe kayıtlarından çıkarılır. Hesaplar, ilgili mevzuatında belirlenen esas ve usullere uygun olarak yetkililerin denetim ve bilgisine sunulur.

Hesap verme sorumluluğu

MADDE 47- (1) Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır.

YEDİNCİ BÖLÜM

Yevmiye Sistemi ve Kullanılacak Defterler

Yevmiye sistemi, muhasebeleştirme belgeleri ve açılış kayıtları

MADDE 48- (1) Muhasebe işlemleri, yevmiye tarihi ve müteselsil sıra numarasına göre maddeler hâlinde önce yevmiye defterine kaydedilir; buradan da usulüne göre büyük defter ve yardımcı hesap defterlerine sistemli bir şekilde dağıtılır.

(2) Muhasebeleştirme belgelerinin yevmiye tarih ve numarası sütunlarına, gerçekleşen işlemlerin kayda geçirildikleri tarih ile hesap döneminin başında “1”den başlayıp, hesap döneminin sonuna kadar devam eden birer numara verilir. Yevmiye defteri, büyük defter ve yardımcı hesap defterleri kayıtlarında bu yevmiye tarih ve numaraları esas alınır.

(3) Gerçekleşen işlemler muhasebeleştirme belgeleriyle kaydedilir. Belge olmadan kayıt yapılmaz. Gerçekleşen işlemler, “Hesabın İşleyişi” bölümlerinde belirtildiği şekilde hesaplara kaydedilir. Hesabın işleyişi bölümlerinde yer almayan işlemler ise bu Yönetmelikte belirtilen hesapların niteliğine uygun bir biçimde kaydedilmekle birlikte Bakanlığa bilgi verilir. Bir hesabın borcuna kaydedilen tutar mutlaka başka bir hesap ya da hesapların alacağına kaydedilir. Yevmiye defterinde her zaman borç-alacak eşitliği bulunur.

(4) Nakden veya mahsuben yapılan harcamalar ödeme emri belgesi diğer işlemler ise muhasebe işlem fişi ile muhasebeleştirilir.

(5) Malî yılın başında, bir önceki hesap dönemi kapanış bilançosu ve dipnotları esas alınarak açılış bilançosu düzenlenir. Açılış bilançosuna dayanılarak, açılış yevmiyesinin kayıtlarını sağlamak üzere bilançodaki tutarlar, düzenlenecek “1” yevmiye numaralı muhasebe işlem fişiyle ilgili hesaplara borç ve alacak kaydedilir. Açılış kaydına ilişkin muhasebe işlem fişine, açılış bilançosunun bir nüshası eklenir. Açılış kaydına esas tutarlar, ilgili hesaplar için açılacak büyük defter ve yardımcı hesap defterlerine aktarıldıktan sonra yılı işlemlerinin kaydına başlanır.

Kullanılacak defterler

MADDE 49- (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında muhasebe birimlerinde aşağıdaki defterler kullanılır:

a) Yevmiye defteri; kayda geçirilmesi gereken işlemlerin yevmiye tarihi ve müteselsil numara sırasıyla ve maddeler hâlinde düzenli olarak yazıldığı defterdir. Yevmiye defterine açılış kaydı yapıldıktan sonra, günlük işlemler muhasebeleştirme belgelerine dayanılarak kaydedilir.

b) Büyük defter; yevmiye defterinde kayda geçirilmiş olan işlemleri usulüne göre hesaplara dağıtan ve tasnifli olarak bu hesaplarda toplayan defterdir. İşlemler yevmiye tarih ve numara sırasına göre yevmiye defterine kaydedildikten sonra, aynı yevmiye tarih ve numarası ile her bir hesap için açılan büyük defterin ilgili sayfalarına tasnifli olarak kaydedilir.

c) Kasa defteri; il müdürlüklerinin kasa ile ilgili işlemlerinin günü gününe kaydedildiği defterdir. Bu defter, diğer defterlerde yer alan bilgilere ilaveten, günlük kasa sayımına ilişkin bilgiler ile muhasebe yetkilisi ve veznedar tarafından durumun tespitine ilişkin açıklamaları ihtiva edecek şekilde düzenlenir.

ç) Yardımcı hesap defterleri, hesap planını oluşturan hesaplara ait bilgilerin ayrıntı bazında kaydına mahsus olarak tutulan defterlerdir.

Defter ve belgelerin elektronik ortamda düzenlenmesi

MADDE 50- (1) İl müdürlüklerince gerçekleştirilen mali işlemler kapsamında; her türlü defter, belge ve kayıtlar elektronik ortamda oluşturulabilir, kaydedilebilir, muhafaza edilebilir, defter ve belgelerin elektronik ortamda tutulması, düzenlenmesi ve yetkili mercilere verilmesi ile elektronik imzanın kullanımına ilişkin genel düzenlemelere uygun olacak şekilde işlem yapılabilir.

SEKİZİNCİ BÖLÜM

Çerçeve Hesap Planı

Çerçeve hesap planının genel yapısı

MADDE 51- (1) Çerçeve hesap planı; bilanço hesapları, faaliyet hesapları, bütçe hesapları ve nazım hesaplar ana bölümlerine ayrılır. Bilanço hesapları bölümü, 1 numaradan 5 numaraya kadar olan ana hesap gruplarından; faaliyet hesapları bölümü, 6 numaralı ana hesap grubundan; bütçe hesapları bölümü, 8 numaralı ana hesap grubundan; nazım hesaplar bölümü ise, 9 numaralı ana hesap grubundan oluşur. Ana hesap grupları aşağıda gösterildiği gibi isimlendirilir:

1 Dönen Varlıklar

2 Duran Varlıklar

3 Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar

4 Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar

5 Öz Kaynaklar

6 Faaliyet Hesapları

8 Bütçe Hesapları

9 Nazım Hesaplar

(2) Ana hesap gruplarından 1 ila 5 numaralı gruplar bilanço hesapları olup, kendi içinde aşağıdaki maddelerde gösterildiği gibi hesap gruplarına ayrılır ve her bir ana hesap grubunu ilgilendiren işlemler ait oldukları hesap grubu içinde açılacak ilgili bilanço hesaplarına kaydedilir. Her bilanço hesabı ayrıca ihtiyaca göre yeteri kadar yardımcı hesaplara ayrılabilir.

(3) Faaliyet hesapları ana hesap grubunun hesap gruplarına, hesap gruplarının hesaplara ve hesapların yardımcı hesaplara ayrılması, gelir ve giderlerin ekonomik sınıflandırmasına uygun olarak bu Yönetmeliğin ilgili maddelerinde belirtilen bilgileri verecek şekilde yapılır.

(4) Bütçe hesapları ana hesap grubunun hesap gruplarına, hesap gruplarının hesaplara ve hesapların yardımcı hesaplara ayrılması, bütçe gelir ve giderlerinin ekonomik sınıflandırmasına uygun olarak bu Yönetmeliğin ilgili maddelerinde belirtilen bilgileri verecek şekilde yapılır.

(5) Nazım hesaplar ana hesap grubu, kurumların ihtiyaçlarına göre sınıflandırılır.

(6) İl müdürlükleri muhasebesi çerçeve hesap planı aşağıdaki ana hesap grupları, hesap grupları ve hesaplardan oluşur:

Aktif Hesaplar

1 Dönen Varlıklar

10 Hazır Değerler

100 Kasa Hesabı

101 Alınan Çekler Hesabı

102 Banka Hesabı

103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı (-)

104 Proje Özel Hesabı

105 Döviz Hesabı

106 Döviz Gönderme Emirleri Hesabı (-)

108 Diğer Hazır Değerler Hesabı

109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabı

12 Faaliyet Alacakları

120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı

121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı

122 Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar Hesabı

126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı

127 Diğer Faaliyet Alacakları Hesabı

128 Şüpheli Alacaklar Hesabı

129 Şüpheli Alacaklar Karşılığı Hesabı (-)

13 Kurum Alacakları

135 Tek Hazine Kurumlar Hesabından Alacaklar Hesabı

14 Diğer Alacaklar

140 Kişilerden Alacaklar Hesabı

15 Stoklar

150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı

151 Yarı Mamuller-Üretim Hesabı

152 Mamuller Hesabı

153 Ticari Mallar Hesabı

157 Diğer Stoklar Hesabı

158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı (-)

16 Ön Ödemeler

160 İş Avans ve Kredileri Hesabı

161 Personel Avansları Hesabı

162 Bütçe Dışı Avans ve Krediler Hesabı

164 Akreditifler Hesabı

166 Proje Özel Hesabından Verilen Avans ve Akreditifler Hesabı

18 Gelecek Aylara Ait Giderler ve Gelir Tahakkukları

180 Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabı

181 Gelir Tahakkukları Hesabı

19 Diğer Dönen Varlıklar

190 Devreden Katma Değer Vergisi Hesabı

191 İndirilecek Katma Değer Vergisi Hesabı

197 Sayım Noksanları Hesabı

198 Diğer Çeşitli Dönen Varlıklar Hesabı

2 Duran Varlıklar

22 Faaliyet Alacakları

220 Gelirlerden Alacaklar Hesabı

222 Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar Hesabı

226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı

227 Diğer Faaliyet Alacakları Hesabı

24 Mali Duran Varlıklar

240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı

241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı

248 Diğer Mali Duran Varlıklar Hesabı

25 Maddi Duran Varlıklar

250 Arazi ve Arsalar Hesabı

251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı

252 Binalar Hesabı

253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı

254 Taşıtlar Hesabı

255 Demirbaşlar Hesabı

256 Hizmet İmtiyaz Varlıkları Hesabı

257 Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı (-)

258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı

259 Yatırım Avansları Hesabı

26 Maddi Olmayan Duran Varlıklar

260 Haklar Hesabı

264 Özel Maliyetler Hesabı

267 Diğer Maddi Olmayan Duran Varlıklar Hesabı

268 Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı (-)

27 Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar

277 Diğer Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar Hesabı

278 Birikmiş Tükenme Payları Hesabı (-)

28 Gelecek Yıllara Ait Giderler ve Gelir Tahakkukları

280 Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabı

281 Gelir Tahakkukları Hesabı

29 Diğer Duran Varlıklar

293 Gelecek Yıllar İhtiyacı Stoklar Hesabı

294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı

297 Diğer Çeşitli Duran Varlıklar Hesabı

299 Birikmiş Amortismanlar Hesabı (-)

Pasif Hesaplar

3 Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar

30 Kısa Vadeli İç Mali Borçlar

303 Kamu İdarelerine Mali Borçlar Hesabı

307 Finansal Kiralama İşlemlerinden Borçlar Hesabı

308 Ertelenmiş Finansal Kiralama Borçlanma Maliyetleri Hesabı (-)

309 Kısa Vadeli Diğer İç Mali Borçlar Hesabı

32 Faaliyet Borçları

320 Bütçe Emanetleri Hesabı

322 Bütçeleştirilecek Borçlar Hesabı

325 Nakit Talep ve Tahsisleri Hesabı

329 Diğer Çeşitli Borçlar Hesabı

33 Emanet Yabancı Kaynaklar

330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı

333 Emanetler Hesabı

337 Mutemetlikler Cari Hesabı

34 Alınan Avanslar

340 Alınan Sipariş Avansları Hesabı

349 Alınan Diğer Avanslar Hesabı

36 Ödenecek Diğer Yükümlülükler

360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabı

361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabı

368 Vadesi Geçmiş, Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabı

37 Borç ve Gider Karşılıkları

372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı

379 Diğer Borç ve Gider Karşılıkları Hesabı

38 Gelecek Aylara Ait Gelirler ve Gider Tahakkukları

380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı

381 Gider Tahakkukları Hesabı

39 Diğer Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar

391 Hesaplanan Katma Değer Vergisi Hesabı

397 Sayım Fazlaları Hesabı

399 Diğer Çeşitli Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar Hesabı

4 Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar

40 Uzun Vadeli İç Mali Borçlar

403 Kamu İdarelerine Mali Borçlar Hesabı

407 Finansal Kiralama İşlemlerinden Borçlar Hesabı

408 Ertelenmiş Finansal Kiralama Borçlanma Maliyetleri Hesabı (-)

42 Faaliyet Borçları

429 Diğer Faaliyet Borçları Hesabı

43 Diğer Borçlar

430 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı

438 Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar Hesabı

439 Diğer Çeşitli Borçlar Hesabı

44 Alınan Avanslar

440 Alınan Sipariş Avansları Hesabı

449 Alınan Diğer Avanslar Hesabı

47 Borç ve Gider Karşılıkları

472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı

479 Diğer Borç ve Gider Karşılıkları Hesabı

48 Gelecek Yıllara Ait Gelirler ve Gider Tahakkukları

480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabı

481 Gider Tahakkukları Hesabı

49 Diğer Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar

499 Diğer Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar Hesabı

5 Öz Kaynaklar

50 Net Değer

500 Net Değer/Sermaye Hesabı

51 Değer Hareketleri

510 Nakit Hareketleri Hesabı

511 Birimler Arası İşlemler Hesabı

512 Proje Özel Hesabından Kullanımlar Hesabı

519 Değer Hareketleri Sonuç Hesabı

54 Yedekler

548 Diğer Yedekler Hesabı

57 Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları

570 Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabı

58 Geçmiş Yıllar Olumsuz Faaliyet Sonuçları

580 Geçmiş Yıllar Olumsuz Faaliyet Sonuçları Hesabı (-)

59 Dönem Faaliyet Sonuçları

590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı

591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabı (-)

6 Faaliyet Hesapları

60 Gelir Hesapları

600 Gelirler Hesabı

61 İndirim, İade ve İskonto Hesapları

610 İndirim, İade ve İskontolar Hesabı

63 Gider Hesapları

630 Giderler Hesabı

69 Faaliyet Sonuçları

690 Faaliyet Sonuçları Hesabı

698 Enflasyon Düzeltmesi Hesabı

8 Bütçe Hesapları

80 Bütçe Gelir Hesapları

800 Bütçe Gelirleri Hesabı

805 Gelir Yansıtma Hesabı

81 Bütçe Gelirlerinden Ret ve İade Hesapları

810 Bütçe Gelirlerinden Ret ve İadeler Hesabı

83 Bütçe Gider Hesapları

830 Bütçe Giderleri Hesabı

835 Gider Yansıtma Hesabı

89 Bütçe Uygulama Sonuçları

895 Bütçe Uygulama Sonuçları Hesabı

9 Nazım Hesaplar

90 Ödenek Hesapları

900 Gönderilecek Bütçe Ödenekleri Hesabı

901 Bütçe Ödenekleri Hesabı

902 Bütçe Ödenek Hareketleri Hesabı

903 Kullanılacak Ödenekler Hesabı

904 Ödenekler Hesabı

905 Ödenekli Giderler Hesabı

91 Nakit Dışı Teminat ve Kişilere Ait Menkul Kıymet Hesapları

910 Alınan Teminat Mektupları Hesabı

911 Alınan Teminat Mektupları Emanetleri Hesabı

912 Kişilere Ait Menkul Kıymetler Hesabı

913 Kişilere Ait Menkul Kıymet Emanetleri Hesabı

914 Verilen Teminat Mektupları Hesabı

915 Verilen Teminat Mektupları Karşılığı Hesabı

92 Taahhüt Hesapları

920 Gider Taahhütleri Hesabı

921 Gider Taahhütleri Karşılığı Hesabı

922 Kamu-Özel İş Birliği Modeli Taahhütleri Hesabı

923 Kamu-Özel İş Birliği Modeli Taahhütleri Karşılığı Hesabı

94 Başka Birimler Adına İzlenecek Alacaklar Hesapları

948 Başka Birimler Adına İzlenen Alacaklar Hesabı

949 Başka Birimler Adına İzlenen Alacak Emanetleri Hesabı

96 Yüksek Öğrenim Kredi ve Bursları Senet ve Taahhütnameleri Hesapları

968 Yüksek Öğrenim Kredi ve Bursları Senet ve Taahhütnameleri Hesabı

969 Yüksek Öğrenim Kredi ve Bursları Senet ve Taahhütnameleri Karşılığı Hesabı

99 Diğer Nazım Hesaplar

990 Kiraya Verilen veya İrtifak Hakkı Tesis Edilen Maddi Duran Varlıkların Kayıtlı Değerleri Hesabı

993 Maddi Duran Varlıkların Kira ve İrtifak Hakkı Gelirleri Hesabı

998 Diğer Nazım Hesaplar Hesabı

999 Diğer Nazım Hesaplar Karşılığı Hesabı

(7) Ana hesap grupları, hesap grupları ve hesaplara ilişkin açıklamalar 52 ila 255 inci maddelerde yapılmıştır.

(8) Hesaplara ilişkin işlemler ve bu hesapların işleyişleri 27/12/2014 tarihli ve 29218 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinde belirtilen usulde kıyasen uygulanır.

1 Dönen varlıklar

MADDE 52- (1) Bu ana hesap grubu, nakit olarak veznede veya bankada tutulan değerler ile normal koşullarda en fazla bir yıl veya faaliyet dönemi içinde paraya çevrilmesi, tüketilmesi veya tahsil edilmesi öngörülen varlık ve alacak unsurlarını kapsar.

(2) Dönen varlıklar ana hesap grubu; hazır değerler, faaliyet alacakları, kurum alacakları, diğer alacaklar, stoklar, ön ödemeler, yıllara yaygın inşaat ve onarım maliyetleri ve gelecek aylara ait giderler ve gelir tahakkukları ile diğer dönen varlıklar hesap grupları şeklinde bölümlenir.

10 Hazır değerler

MADDE 53- (1) Bu hesap grubu, nakit olarak veznede veya bankada tutulan değerler ile istenildiği zaman değer kaybına uğramadan paraya çevrilme imkânı bulunan varlıkları kapsar.

(2) Hazır değerler, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:

100 Kasa Hesabı

101 Alınan Çekler Hesabı

102 Banka Hesabı

103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı (-)

104 Proje Özel Hesabı

105 Döviz Hesabı

106 Döviz Gönderme Emirleri Hesabı (-)

108 Diğer Hazır Değerler Hesabı

109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabı

100 Kasa hesabı

MADDE 54- (1) Bu hesap, muhasebe birimleri veznelerince, kanuni dolaşım niteliğine sahip ulusal paraların alınması, verilmesi ve saklanmasına ilişkin işlemlerin izlenmesi için kullanılır.

(2) Muhasebe birimlerine döviz olarak her ne şekilde olursa olsun intikal eden tutarlar bu hesapla ilişkilendirilmez.

101 Alınan çekler hesabı

MADDE 55- (1) Bu hesap, muhasebe birimlerinin yapacakları her türlü tahsilat karşılığında muhasebe birimine hitaben düzenlenerek teslim edilen banka çekleri ve özel finans kurumlarının çekleri ile muhasebe yetkilisi mutemetleri tarafından muhasebe birimine teslim edilen aynı nitelikteki çeklerin izlenmesi için kullanılır.

102 Banka hesabı

MADDE 56- (1) Bu hesap, muhasebe birimleri adına bankaya yatırılan paralar ve bankaya takas için verilen çeklerden takas işlemi tamamlananlar ile muhasebe birimlerince düzenlenen çek ve gönderme emirlerinden, bankaca ödendiği veya gönderildiği bildirilen çek ve gönderme emri tutarlarının izlenmesi için kullanılır.

103 Verilen çekler ve gönderme emirleri hesabı (-)

MADDE 57- (1) Bu hesap, muhasebe birimlerinin, hesaplarının bulunduğu bankalardan çekle veya gönderme emri düzenlemek suretiyle yaptıracakları ödeme ve göndermelerin izlenmesi için kullanılır.

104 Proje özel hesabı

MADDE 58- (1) Bu hesap, dış finansman kaynağından dış proje kredisi olarak il müdürlükleri adına Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası veya uygun görülen diğer bankalar nezdindeki özel hesaplara aktarılan paralar ve bunlardan kesin veya ön ödeme şeklinde yapılan kullanımlar ile nakden geri alınan tutarlar ve hesap bakiyesinin değerlemesi sonucunda ortaya çıkan kur farklarının izlenmesi için kullanılır.

105 Döviz hesabı

MADDE 59- (1) Bu hesap, muhasebe birimi veznelerince tahsil edilen veya her ne şekilde olursa olsun muhasebe birimlerinin banka hesaplarına intikal eden konvertibl döviz tutarları ile bunlardan yapılan ödeme, iade ve göndermelerin izlenmesi için kullanılır.

106 Döviz gönderme emirleri hesabı (-)

MADDE 60- (1) Bu hesap, muhasebe birimlerinin, nezdinde döviz hesabı bulunan bankalardaki döviz hesaplarından, döviz cinsinden yapacakları ödeme ve göndermeler için düzenledikleri döviz gönderme emirleri ile bunlardan bankaca ödendiği veya gönderildiği bildirilen tutarların izlenmesi için kullanılır.

108 Diğer hazır değerler hesabı

MADDE 61- (1) Bu hesap, hazır değerler hesap grubunda sayılan hesaplar içerisinde tanımlanmayan ve niteliği itibarıyla bu grupta izlenmesi gereken diğer değerlerin izlenmesi için kullanılır.

109 Banka kredi kartlarından alacaklar hesabı

MADDE 62- (1) Bu hesap, muhasebe birimlerince banka kredi kartlarıyla yapılan tahsilat ve bunlara ilişkin olarak yapılan mahsup ve iade işlemlerinin izlenmesi için kullanılır.

12 Faaliyet alacakları

MADDE 63- (1) Bu hesap grubu, il müdürlüklerince gelir olarak tahakkuk ettirilen ve bir yıl veya faaliyet dönemi içinde tahsili öngörülen her türlü gelir ile mal veya hizmet satış gelirlerinden kaynaklanan senetli ve senetsiz alacaklar ve mevzuatı gereğince bir yıl veya faaliyet dönemi ile sınırlı olmak üzere tecil veya tehir edilen alacakların izlenmesi için kullanılır.

(2) Faaliyet alacakları, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:

120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı

121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı

122 Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar Hesabı

126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı

127 Diğer Faaliyet Alacakları Hesabı

128 Şüpheli Alacaklar Hesabı

129 Şüpheli Alacaklar Karşılığı Hesabı (-)

120 Gelirlerden alacaklar hesabı

MADDE 64- (1) Bu hesap, mevzuatı gereğince gelir olarak tahakkuk ettirilen teşebbüs ve mülkiyet gelirleri, bağış ve yardımlar ile diğer faaliyetler sonucu ortaya çıkan alacaklar ve duran varlıklar ana hesap grubu içindeki gelirlerden alacaklar hesabında kayıtlı tutarlardan dönem sonunda vadesi bir yılın altına inenler için kullanılır.

121 Gelirlerden takipli alacaklar hesabı

MADDE 65- (1) Bu hesap, mevzuatı gereğince tahakkuk ettirilen teşebbüs ve mülkiyet gelirleri ile diğer gelirler ve sermaye gelirleri alacaklarından takibe alınan tutarlar için kullanılır.

122 Gelirlerden tecilli ve tehirli alacaklar hesabı

MADDE 66- (1) Bu hesap, mevzuatı gereğince gelirlerden alacaklar hesabı veya gelirlerden takipli alacaklar hesabında kayıtlı tutarlardan bir yıl veya içinde bulunulan faaliyet döneminin sonunu geçmeyen bir süreyle tecil veya tehir edilen tutarlar ve duran varlıklar ana hesap grubu içindeki gelirlerden tecilli ve tehirli alacaklar hesabında kayıtlı tutarlardan dönem sonunda tecil veya tehir süresi bir yılın altına inen tutarlar için kullanılır.

126 Verilen depozito ve teminatlar hesabı

MADDE 67- (1) Bu hesap, il müdürlüklerince, bir işin yapılmasının üstlenilmesi veya bir sözleşmenin ya da diğer işlemlerin karşılığı olarak diğer kamu idareleri veya kişilere bir yıldan daha az süreli verilen depozito ve teminat niteliğindeki değerlerin izlenmesi için kullanılır.

127 Diğer faaliyet alacakları hesabı

MADDE 68- (1) Bu hesap, il müdürlüklerine ait maddi duran varlıkların taksitli satılması durumunda ortaya çıkan alacaklar ile yukarıdaki hesapların kapsamına girmeyen ve bir yıl içerisinde tahsil edilmesi gereken diğer çeşitli faaliyet alacaklarının izlenmesi için kullanılır.

128 Şüpheli alacaklar hesabı

MADDE 69- (1) Bu hesap, il müdürlüklerinin mal ve hizmet satış faaliyetleri sonucu ortaya çıkan ve ödeme süresi geçmiş bu nedenle vadesi bir defadan fazla uzatılmış veya protesto edilmiş, yazı ile birden fazla istenmiş ya da dava veya icra safhasına aktarılmış senetli ve senetsiz alacaklarının izlenmesi için kullanılır.

129 Şüpheli alacaklar karşılığı hesabı (-)

MADDE 70- (1) Bu hesap, şüpheli alacaklar için ayrılan karşılıkların izlenmesi için kullanılır.

13 Kurum alacakları

MADDE 71- (1) Bu hesap grubu, kamu idarelerinin tek hazine kurumlar hesabı kapsamında Hazine ve Maliye Bakanlığınca değerlendirilen mali kaynaklarından dolayı Hazine ve Maliye Bakanlığından olan alacaklarının izlenmesi için kullanılır.

(2) Kurum alacakları, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaptan oluşur:

135 Tek Hazine Kurumlar Hesabından Alacaklar Hesabı

135 Tek hazine kurumlar hesabından alacaklar hesabı

MADDE 72- (1) Bu hesap, il müdürlüklerinin tek hazine kurumlar hesabı kapsamında Hazine ve Maliye Bakanlığınca değerlendirilen mali kaynaklarından dolayı Hazine ve Maliye Bakanlığına olan alacaklarının izlenmesi için kullanılır.

14 Diğer alacaklar

MADDE 73- (1) Bu hesap grubu, faaliyet alacakları ve kurum alacakları hesap gruplarında izlenmeyen alacakların izlenmesi için kullanılır.

(2) Diğer alacaklar, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaptan oluşur:

140 Kişilerden Alacaklar Hesabı

140 Kişilerden alacaklar hesabı

MADDE 74- (1) Bu hesap, il müdürlüklerinin faaliyet alacakları ve kurum alacakları dışında kalan diğer alacaklarının izlenmesi için kullanılır.

15 Stoklar

MADDE 75- (1) Bu hesap grubu, il müdürlüklerince satılmak, üretimde veya diğer faaliyetlerde kullanılmak ya da tüketilmek üzere edinilen ilk madde ve malzeme, yarı mamul, mamul, ticari mal, artık ve hurda gibi bir yıl veya faaliyet dönemi içinde tüketilecek veya paraya çevrilebilecek varlıkların izlenmesi için kullanılır.

(2) Stoklar, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:

150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı

151 Yarı Mamuller-Üretim Hesabı

152 Mamuller Hesabı

153 Ticari Mallar Hesabı

157 Diğer Stoklar Hesabı

158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı (-)

150 İlk madde ve malzeme hesabı

MADDE 76- (1) Bu hesap, il müdürlüklerince üretimde veya diğer faaliyetlerde kullanılmak üzere edinilen tüketim mal ve malzemesi ile hammadde, yardımcı madde, ambalaj malzemesi ve diğer malzemelerin izlenmesi için kullanılır.

151 Yarı mamuller-üretim hesabı

MADDE 77- (1) Bu hesap, henüz tam mamul haline gelmemiş ancak ilk madde ve malzeme ile işçilik ve genel üretim giderlerinden belli oranlarda pay almış üretim aşamasındaki mamullerin izlenmesi için kullanılır.

152 Mamuller hesabı

MADDE 78- (1) Bu hesap, üretim çalışmaları sonunda elde edilen ve satışa hazır hale gelmiş bulunan mamullerin izlenmesi için kullanılır.

153 Ticari mallar hesabı

MADDE 79- (1) Bu hesap, il müdürlüklerince herhangi bir değişikliğe tabi tutulmadan satmak amacıyla alınan ticari mallar (emtia) ve benzeri kalemlerin izlenmesi için kullanılır.

157 Diğer stoklar hesabı

MADDE 80- (1) Bu hesap, yukarıdaki stok hesaplarının hiçbirinin kapsamına alınmayan ürün, artık ve hurda gibi kalemlerin izlenmesi için kullanılır.

158 Stok değer düşüklüğü karşılığı hesabı (-)

MADDE 81- (1) Bu hesap, yangın, deprem, su basması gibi doğal afetler ile bozulmak, çürümek, kırılmak, çatlamak, paslanmak, teknolojik gelişmeler ve benzeri değişiklikler nedeniyle stokların fiziki ve ekonomik değerlerinde önemli azalışların ortaya çıkması veya bunların dışında diğer nedenlerle stokların piyasa fiyatlarında düşmelerin meydana gelmesi dolayısıyla, kayıpları karşılamak üzere ayrılan karşılıkların izlenmesi için kullanılır.

16 Ön ödemeler

MADDE 82- (1) Bu hesap grubu, il müdürlüklerince bütçe içi veya bütçe dışı olarak veyahut emanet niteliğindeki hesaplardan verilen her türlü avans, kredi ve akreditiflerin izlenmesi için kullanılır.

(2) Ön ödemeler, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:

160 İş Avans ve Kredileri Hesabı

161 Personel Avansları Hesabı

162 Bütçe Dışı Avans ve Krediler Hesabı

164 Akreditifler Hesabı

166 Proje Özel Hesabından Verilen Avans ve Akreditifler Hesabı

160 İş avans ve kredileri hesabı

MADDE 83- (1) Bu hesap, il müdürlüklerince mevzuatı gereğince bütçedeki ödeneğine dayanılarak verilen iş avans ve kredilerinin izlenmesi için kullanılır.

161 Personel avansları hesabı

MADDE 84- (1) Bu hesap, il müdürlüklerince mevzuatı gereğince bütçedeki ödeneğine dayanılarak verilen personel avanslarının izlenmesi için kullanılır.

162 Bütçe dışı avans ve krediler hesabı

MADDE 85- (1) Bu hesap, il müdürlüklerine bütçeleriyle ilişkilendirilmeyen veya özel kanunlarındaki hükümler uyarınca verilen bütçe dışı avans ve krediler ile mal ve hizmet alımı karşılığı olmak üzere, maddi duran varlık hesaplarıyla ilgilendirilmeksizin yüklenicilere verilen avansların izlenmesi için kullanılır.

164 Akreditifler hesabı

MADDE 86- (1) Bu hesap, il müdürlüklerince yabancı ülkelerden yapılacak satın almalar için açılan akreditiflerin izlenmesi için kullanılır.

166 Proje özel hesabından verilen avans ve akreditifler hesabı

MADDE 87- (1) Bu hesap, il müdürlüklerince proje özel hesabından verilen avanslar ve açtırılan akreditifler ile bunlardan yapılan mahsuplar ve nakden iade edilen tutarların izlenmesi için kullanılır.

18 Gelecek aylara ait giderler ve gelir tahakkukları

MADDE 88- (1) Bu hesap grubu, içinde bulunulan dönemde veya daha önceki dönemlerde ortaya çıkan ancak, gelecek aylara ait olan giderler ile faaliyet dönemine ait olup, kesin borç kaydı hesap döneminden sonra yapılacak gelirlerin izlenmesi için kullanılır.

(2) Bu grupta yer alan hesaplar, dönemsellik kavramı gereğince gelirlerin ve giderlerin ilgili dönemle ilgilendirilmesini sağlayan kısa vadeli dönem ayırıcı hesaplardır.

(3) Gelecek aylara ait giderler ve gelir tahakkukları, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:

180 Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabı

181 Gelir Tahakkukları Hesabı

180 Gelecek aylara ait giderler hesabı

MADDE 89- (1) Bu hesap, içinde bulunulan dönemde ortaya çıkan ancak, gelecek aylara ait olan peşin ödenmiş giderler ile duran varlıklar ana hesap grubu içindeki gelecek yıllara ait giderler hesabında kayıtlı tutarlardan tahakkuk zamanına bir yıldan az süre kalanların izlenmesi için kullanılır.

181 Gelir tahakkukları hesabı

MADDE 90- (1) Bu hesap, faaliyet alacakları, kurum alacakları ve diğer alacaklar hesap gruplarında izlenmeyen ve tahakkuk etmiş gelirlerden kaynaklanan ancak, gelecek aylarda istenebilir duruma gelecek olan alacaklar ile duran varlıklar ana hesap grubu içindeki gelir tahakkukları hesabında kayıtlı tutarlardan vadesi bir yılın altına inenlerin izlenmesi için kullanılır.

19 Diğer dönen varlıklar

MADDE 91- (1) Bu hesap grubu, dönen varlık niteliği taşıyan, fakat yukarıdaki hesap gruplarına girmeyen diğer dönen varlıkların izlenmesi için kullanılır.

(2) Diğer dönen varlıklar, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:

190 Devreden Katma Değer Vergisi Hesabı

191 İndirilecek Katma Değer Vergisi Hesabı

197 Sayım Noksanları Hesabı

198 Diğer Çeşitli Dönen Varlıklar Hesabı

190 Devreden katma değer vergisi hesabı

MADDE 92- (1) Bu hesap, katma değer vergisi mükellefi il müdürlüklerince, bir dönemde indirilemeyen ve izleyen döneme devreden katma değer vergisinin izlenmesi için kullanılır.

191 İndirilecek katma değer vergisi hesabı

MADDE 93- (1) Bu hesap, katma değer vergisi mükellefi il müdürlüklerince, her türlü mal ve hizmetin satın alınması sırasında ilgililere ödenen katma değer vergisinin izlenmesi için kullanılır.

197 Sayım noksanları hesabı

MADDE 94- (1) Bu hesap, yapılan sayımlar sonucunda tespit edilen kasa, döviz, alınan çek, menkul kıymet, stok ve benzeri noksanlıklarının, nedenleri belirleninceye kadar geçici olarak kaydedilip izlenmesi için kullanılır.

198 Diğer çeşitli dönen varlıklar hesabı

MADDE 95- (1) Bu hesap, yukarıda sayılan hesaplarda izlenemeyen diğer çeşitli dönen varlıkların kaydedilip izlenmesi için kullanılır.

2 Duran varlıklar

MADDE 96- (1) Bu ana hesap grubu, bir yıldan daha uzun sürelerle, il müdürlükleri faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi için kullanılmak amacıyla edinilen ve ilke olarak bir yıl içinde paraya çevrilmesi veya tüketilmesi öngörülmeyen varlık ve alacak unsurlarını kapsar.

(2) Duran varlıklar ana hesap grubu; faaliyet alacakları, mali duran varlıklar, maddi duran varlıklar, maddi olmayan duran varlıklar, özel tükenmeye tabi varlıklar, gelecek yıllara ait giderler ve gelir tahakkukları ile diğer duran varlıklar hesap grupları şeklinde bölümlenir.

22 Faaliyet alacakları

MADDE 97- (1) Bu hesap grubu, il müdürlüklerince gelir olarak tahakkuk ettirilen ve bir yıldan daha uzun bir sürede tahsili öngörülen her türlü gelir ile mal veya hizmet satış gelirlerinden kaynaklanan senetli ve senetsiz alacaklar ile mevzuatı gereğince bir yılı aşan bir süreyle tecil veya tehir edilen alacakların izlenmesi için kullanılır.

(2) Bu grupta yer alan tutarlardan dönem sonunda süresi bir yılın altına inenler, dönen varlıklar ana hesap grubu içerisindeki ilgili hesaplara aktarılır.

(3) Faaliyet alacakları, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:

220 Gelirlerden Alacaklar Hesabı

222 Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar Hesabı

226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı

227 Diğer Faaliyet Alacakları Hesabı

220 Gelirlerden alacaklar hesabı

MADDE 98- (1) Bu hesap, mevzuatı gereğince tahakkuk ettirilen ve içinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemlerde tahsili gereken gelirlerden alacakların izlenmesi için kullanılır.

222 Gelirlerden tecilli ve tehirli alacaklar hesabı

MADDE 99- (1) Bu hesap, gelirlerden alacaklar hesabı veya gelirlerden takipli alacaklar hesabında kayıtlı tutarlardan mevzuatı gereğince bir yılı aşan bir süreyle tecil veya tehir edilen tutarların izlenmesi için kullanılır.

226 Verilen depozito ve teminatlar hesabı

MADDE 100- (1) Bu hesap, il müdürlüklerince, bir işin yapılmasının üstlenilmesi veya bir sözleşmenin ya da diğer işlemlerin karşılığı olarak diğer kamu idareleri veya kişilere bir yıldan daha uzun süreli verilen depozito ve teminat niteliğindeki değerlerin izlenmesi için kullanılır.

227 Diğer faaliyet alacakları hesabı

MADDE 101- (1) Bu hesap, il müdürlüklerine ait maddi duran varlıkların taksitle satılması durumunda ortaya çıkan alacaklar ile yukarıdaki hesapların kapsamına girmeyen ve bir yıldan daha uzun bir sürede tahsili gereken diğer çeşitli faaliyet alacaklarının izlenmesi için kullanılır.

24 Mali duran varlıklar

MADDE 102- (1) Bu hesap grubu, uzun vadeli amaçlarla veya yasal zorunluluklar nedeniyle diğer bir kurum veya işletmeye konulan her türlü sermaye tutarları ile bu kuruluşlarla ilgili sermaye taahhütlerinden doğan borçların izlenmesi için kullanılır.

(2) Mali duran varlıklar, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:

240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı

241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı

248 Diğer Mali Duran Varlıklar Hesabı

240 Mali kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabı

MADDE 103- (1) Bu hesap, kanuni yetkilere dayanılarak mali kuruluşlara nakden veya ayni olarak verilen sermaye tutarları ile bunların işletilmesinden doğan kâr ve zararlar, bütçeye iade olunan sermaye tutarları ve bu kurumlara ikrazen verilen özel tertip iç borçlanma senetleri bedelinden bu kurumların ödenmemiş sermayelerine mahsup edilen tutarların izlenmesi için kullanılır.

241 Mal ve hizmet üreten kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabı

MADDE 104- (1) Bu hesap, kanuni yetkilere dayanılarak mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakden veya ayni olarak verilen sermaye tutarları ile bunların işletilmesinden doğan kâr ve zararlar, bütçeye iade olunan sermaye tutarları ve bu kurumlara ikrazen verilen özel tertip iç borçlanma senetleri bedelinden bu kurumların ödenmemiş sermayelerine mahsup edilenlerin izlenmesi için kullanılır.

248 Diğer mali duran varlıklar hesabı

MADDE 105- (1) Bu hesap, yukarıdaki hesaplar kapsamına girmeyen diğer mali duran varlıkların izlenmesi için kullanılır.

25 Maddi duran varlıklar

MADDE 106- (1) Bu hesap grubu, il müdürlüklerince faaliyetlerinde kullanılmak üzere edinilen ve tahmini yararlanma süresi bir yıldan fazla olan fiziki varlıklar, bunlara ait birikmiş amortismanların ve değer düşüklüğü karşılıklarının izlenmesi için kullanılır.

(2) Maddi duran varlıklar, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:

250 Arazi ve Arsalar Hesabı

251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı

252 Binalar Hesabı

253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı

254 Taşıtlar Hesabı

255 Demirbaşlar Hesabı

256 Hizmet İmtiyaz Varlıkları Hesabı

257 Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı (-)

258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı

259 Yatırım Avansları Hesabı

250 Arazi ve arsalar hesabı

MADDE 107- (1) Bu hesap, il müdürlüklerinin her türlü arazi ve arsaları ile bunlardan tahsise konu edilenlerin izlenmesi için kullanılır.

251 Yeraltı ve yerüstü düzenleri hesabı

MADDE 108- (1) Bu hesap, herhangi bir işin gerçekleşmesini sağlamak veya kolaylaştırmak için yeraltında veya yerüstünde inşa edilmiş her türlü yol, köprü, baraj, tünel, bölme, sarnıç, iskele, hark ve benzeri yapılar ile bunların eklenti ve bütünleyici parçalarının ve bunlardan tahsise konu edilenlerin izlenmesi için kullanılır.

252 Binalar hesabı

MADDE 109- (1) Bu hesap, eklenti ve bütünleyici parçaları dâhil olmak üzere, il müdürlüklerinin mülkiyetinde bulunan binalar ile bunlardan tahsise konu edilenlerin izlenmesi için kullanılır.

253 Tesis, makine ve cihazlar hesabı

MADDE 110- (1) Bu hesap, il müdürlüklerinin faaliyetlerinin yürütülmesinde kullanılan, büro makine ve cihazları hariç her türlü makine, tesis ve cihazları ile bunların eklentileri ve yükleme, boşaltma, aktarma makine ve gereçlerinin izlenmesi için kullanılır.

254 Taşıtlar hesabı

MADDE 111- (1) Bu hesap, il müdürlüklerinin her türlü taşıtlarının izlenmesi için kullanılır.

255 Demirbaşlar hesabı

MADDE 112- (1) Bu hesap, il müdürlüklerinin faaliyetlerinin yürütülmesinde kullanılan her türlü büro makine ve cihazları ile döşeme, masa, koltuk, dolap, mobilya gibi uzun süre kullanılabilen varlıkların izlenmesi için kullanılır.

256 Hizmet imtiyaz varlıkları hesabı

MADDE 113- (1) Bu hesap, hizmet imtiyaz sözleşmesine konu maddi duran varlıkların izlenmesi için kullanılır.

257 Birikmiş amortismanlar ve değer düşüklüğü karşılığı hesabı (-)

MADDE 114- (1) Bu hesap, maddi duran varlık bedellerinin yararlanma süresi içerisinde giderleştirilmesi ve hesaben yok edilmesi ile maddi duran varlıklar için ayrılan değer düşüklüğü karşılıklarını izlemek için kullanılır.

258 Yapılmakta olan yatırımlar hesabı

MADDE 115- (1) Bu hesap, yapımı süren maddi duran varlıklar için yapılan her türlü madde ve malzeme ile işçilik ve genel giderlerin; geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hallerde geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihte, diğer hallerde işin fiilen tamamlandığını gösteren belgenin düzenlendiği tarihte, ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılıncaya kadar izlenmesi için kullanılır.

259 Yatırım avansları hesabı

MADDE 116- (1) Bu hesap, yurtiçinden veya yurtdışından sözleşmeye dayanılarak edinilen maddi duran varlıklarla ilgili olarak verilen yatırım avanslarının izlenmesi için kullanılır.

26 Maddi olmayan duran varlıklar

MADDE 117- (1) Bu hesap grubu, herhangi bir fiziksel varlığı bulunmayan, il müdürlüklerinin belli bir şekilde yararlandığı veya yararlanmayı beklediği aktifleştirilen giderler ve belli koşullar altında hukuken himaye gören haklar gibi varlıklar, bunlar için hesaplanan birikmiş amortismanlar ve değer düşüklüğü karşılıklarının kaydı için kullanılır.

(2) Maddi olmayan duran varlıklar, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:

260 Haklar Hesabı

264 Özel Maliyetler Hesabı

267 Diğer Maddi Olmayan Duran Varlıklar Hesabı

268 Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı (-)

260 Haklar hesabı

MADDE 118- (1) Bu hesap, bedeli karşılığı edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılır.

264 Özel maliyetler hesabı

MADDE 119- (1) Bu hesap, kiralanan gayrimenkullerin geliştirilmesi veya ekonomik değerinin kalıcı olarak arttırılması amacıyla yapılan giderler ile bu gayrimenkullerin kullanılması için yapılıp, kira süresinin sonunda mal sahibine bırakılacak olan varlıkların izlenmesi için kullanılır.

267 Diğer maddi olmayan duran varlıklar hesabı

MADDE 120- (1) Bu hesap, yukarıda sayılanlar dışında kalan diğer maddi olmayan duran varlık kalemlerinin izlenmesi için kullanılır.

268 Birikmiş amortismanlar ve değer düşüklüğü karşılığı hesabı (-)

MADDE 121- (1) Bu hesap, maddi olmayan duran varlık bedellerinin, yararlanma süresi içerisinde giderleştirilmesi ve hesaben yok edilmesi ile maddi olmayan duran varlıklar için ayrılan değer düşüklüğü karşılıklarını izlemek için kullanılır.

27 Özel tükenmeye tabi varlıklar

MADDE 122- (1) Bu hesap grubu, belirli bir maddi varlıkla çok yakından ilgili bulunan veya tamamen tüketime tabi varlıklar için yapılan, üretim çalışmalarının zaman ve yoğunluğu ile sınırlı bir ömre sahip olan arama giderlerinin izlenmesi için kullanılır.

(2) Özel tükenmeye tabi varlıklar, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:

277 Diğer Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar Hesabı

278 Birikmiş Tükenme Payları Hesabı (-)

277 Diğer özel tükenmeye tabi varlıklar hesabı

MADDE 123- (1) Bu hesap, yukarıda sayılanlar dışında kalan diğer özel tükenmeye tabi varlık kalemlerinin izlenmesi için kullanılır.

278 Birikmiş tükenme payları hesabı (-)

MADDE 124- (1) Bu hesap, özel tükenmeye tabi varlıklar grubuna giren kalemler için ayrılacak tükenme paylarının izlenmesi için kullanılır.

28 Gelecek yıllara ait giderler ve gelir tahakkukları

MADDE 125- (1) Bu hesap grubu, içinde bulunulan dönemde ortaya çıkan ancak, gelecek yıllara ait olan giderler ile faaliyet dönemine ait olup, gelecek yıllarda tahsil edilebilecek gelirlerin izlenmesi için kullanılır.

(2) Bu grupta yer alan tutarlardan süresi bir yılın altına inenler, dönen varlıklar ana hesap grubu içerisindeki gelecek aylara ait giderler ve gelir tahakkukları hesap grubunun ilgili hesaplarına aktarılır.

(3) Gelecek yıllara ait giderler ve gelir tahakkukları, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:

280 Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabı

281 Gelir Tahakkukları Hesabı

280 Gelecek yıllara ait giderler hesabı

MADDE 126- (1) Bu hesap, dönem içinde ödenen ancak, gelecek yılların faaliyet hesaplarına dâhil edilecek olan giderlerin izlenmesi için kullanılır.

281 Gelir tahakkukları hesabı

MADDE 127- (1) Bu hesap, faaliyet alacakları ve kurum alacakları hesap gruplarında izlenmeyen ve tahakkuk etmiş gelirlerden kaynaklanan ancak, içinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemlerde istenebilir duruma gelecek olan alacakların izlenmesi için kullanılır.

29 Diğer duran varlıklar

MADDE 128- (1) Bu hesap grubu, duran varlık niteliği taşıyan ve duran varlık hesap gruplarına girmeyen diğer duran varlıklar ile ilgili duran varlık hesaplarından, bu gruptaki hesaplara aktarılan amortismana tabi varlıkların birikmiş amortismanlarının izlenmesi için kullanılır.

(2) Diğer duran varlıklar, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:

293 Gelecek Yıllar İhtiyacı Stoklar Hesabı

294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı

297 Diğer Çeşitli Duran Varlıklar Hesabı

299 Birikmiş Amortismanlar Hesabı (-)

293 Gelecek yıllar ihtiyacı stoklar hesabı

MADDE 129- (1) Bu hesap, il müdürlüklerinin tedbirli satın alma ve üretme politikası gereği ve stok dönüş hızı düşüklüğü nedeniyle bulundurdukları ve içinde bulunulan faaliyet döneminden sonra bir yıldan daha uzun bir sürede kullanacakları stokların izlenmesi için kullanılır.

294 Elden çıkarılacak stoklar ve maddi duran varlıklar hesabı

MADDE 130- (1) Bu hesap, çeşitli nedenlerle il müdürlüklerinde kullanılma ve satış olanaklarını yitiren stoklar ve maddi duran varlıkların izlenmesi için kullanılır.

297 Diğer çeşitli duran varlıklar hesabı

MADDE 131- (1) Bu hesap, yukarıdaki hesaplar kapsamına girmeyen diğer çeşitli duran varlıkların izlenmesi için kullanılır.

299 Birikmiş amortismanlar hesabı (-)

MADDE 132- (1) Bu hesap, diğer duran varlıklar hesap grubunda yer alan hesaplarda kayıtlı amortismana tabi duran varlıklar için ayrılmış olan amortisman tutarlarını izlemek için kullanılır.

3 Kısa vadeli yabancı kaynaklar

MADDE 133- (1) Bu ana hesap grubu, bir yıl veya faaliyet dönemi içinde geri ödenmesi gereken yabancı kaynakları kapsar.

(2) Kısa vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu; kısa vadeli dış mali borçlar, faaliyet borçları, emanet yabancı kaynaklar, alınan avanslar, yıllara yaygın inşaat ve onarım hakedişleri, ödenecek diğer yükümlülükler, borç ve gider karşılıkları, gelecek aylara ait gelirler ve gider tahakkukları ve diğer kısa vadeli yabancı kaynaklar hesap grupları şeklinde bölümlenir.

30 Kısa vadeli iç mali borçlar

MADDE 134- (1) Bu hesap grubu, il müdürlüklerinin vadesi bir yıl veya faaliyet dönemiyle sınırlı; finansal kiralamadan kaynaklanan mali borçları, kısa vadeli diğer iç mali borçları ile vadesine bir yıldan az süre kalan uzun vadeli iç mali borçlarına ait anapara tutarları ve kur farklarının izlenmesi için kullanılır.

(2) Kısa vadeli iç mali borçlar, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:

303 Kamu İdarelerine Mali Borçlar Hesabı

307 Finansal Kiralama İşlemlerinden Borçlar Hesabı

308 Ertelenmiş Finansal Kiralama Borçlanma Maliyetleri Hesabı (-)

309 Kısa Vadeli Diğer İç Mali Borçlar Hesabı

303 Kamu idarelerine mali borçlar hesabı

MADDE 135- (1) Bu hesap, diğer kamu idarelerine olan kısa vadeli mali borçlar ile uzun vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içindeki kamu idarelerine mali borçlar hesabında kayıtlı tutarlardan vadesi bir yılın altına inenlerin izlenmesi için kullanılır.

307 Finansal kiralama işlemlerinden borçlar hesabı

MADDE 136- (1) Bu hesap, il müdürlüklerinin finansal kiralama işlemlerinden kaynaklanan ve vadesi bir yılı geçmeyen borçları ile uzun vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içindeki finansal kiralama işlemlerinden borçlar hesabında kayıtlı tutarlardan faaliyet dönemi sonunda vadesi bir yılın altına inenlerin izlenmesi için kullanılır.

308 Ertelenmiş finansal kiralama borçlanma maliyetleri hesabı (-)

MADDE 137- (1) Bu hesap, finansal kiralama işlemlerinden kaynaklanan ve vadesi bir yılı geçmeyen henüz ödenmemiş borçlanma maliyetleri ile uzun vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içindeki ertelenmiş finansal kiralama borçlanma maliyetleri hesabında kayıtlı tutarlardan faaliyet dönemi sonunda vadesi bir yılın altına inenlerin izlenmesi için kullanılır.

309 Kısa vadeli diğer iç mali borçlar hesabı

MADDE 138- (1) Bu hesap, kurumca devralınmış olan kısa vadeli iç mali borçlar ile yukarıdaki hesaplarda tanımlanmamış olan kısa vadeli diğer iç mali borçlar ve uzun vadeli diğer iç mali borçlardan dönem sonunda vadesi bir yılın altına inenlerin izlenmesi için kullanılır.

32 Faaliyet borçları

MADDE 139- (1) Bu hesap grubu, il müdürlüklerinin, ödeme emri belgesine bağlandığı halde henüz hak sahiplerine ödenemeyen bütçe emanetlerinin, mal alınıp, hizmet gördürülerek gider gerçekleşmiş olmakla birlikte ödeneği bulunmadığı için ödenemeyen borçlarının, ödemelere ilişkin nakit talep ve tahsislerinin ve mal ve hizmet alış faaliyetleri dolayısıyla ortaya çıkan diğer borçlarının izlenmesi için kullanılır.

(2) Faaliyet borçları, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:

320 Bütçe Emanetleri Hesabı

322 Bütçeleştirilecek Borçlar Hesabı

325 Nakit Talep ve Tahsisleri Hesabı

329 Diğer Çeşitli Borçlar Hesabı

320 Bütçe emanetleri hesabı

MADDE 140- (1) Bu hesap, malî yıl içinde ödeme emri belgesine bağlandığı halde, nakit yetersizliği veya hak sahibinin müracaat etmemesi nedeniyle ilgililerine ödenemeyen tutarların izlenmesi için kullanılır.

(2) 18/6/2011 tarihli ve 27968 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdarelerinin Ödeme ve Tahsilat İşlemlerinin Elektronik Ortamda Gerçekleştirilmesine İlişkin Usul ve Esaslarda yer alan hükümler saklıdır.

322 Bütçeleştirilecek borçlar hesabı

MADDE 141- (1) Bu hesap, mevzuatı gereğince yapılması öngörülen bir hizmet veya husus karşılığı olmak üzere gerçekleştiği halde; ödeneği bulunmaması veya kanunen ödenek üstü sarfiyata izin verilmemesi gibi nedenlerle bütçeye gider kaydedilemeyen borçların izlenmesi için kullanılır.

325 Nakit talep ve tahsisleri hesabı

MADDE 142- (1) Bu hesap, muhasebe birimlerinin nakit ihtiyaçlarının belirlenmesi, talep edilmesi ve karşılanan tutarlardan gerçekleştirilen ödemelerin izlenmesi için kullanılır.

329 Diğer çeşitli borçlar hesabı

MADDE 143- (1) Bu hesap, bu grup içindeki hesap kalemlerinin hiçbirinin kapsamına alınamayan borçların izlenmesi için kullanılır.

33 Emanet yabancı kaynaklar

MADDE 144- (1) Bu hesap grubu, il müdürlüklerince yürütülen herhangi bir iş dolayısıyla veya mevzuat gereğince depozito, teminat veya emanet olarak yapılan tahsilatların ve muhasebe birimlerinin adına işlem yapan mutemetliklerle olan nakit ilişkilerinden doğan borçlarının izlenmesi için kullanılır.

(2) Emanet yabancı kaynaklar, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:

330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı

333 Emanetler Hesabı

337 Mutemetlikler Cari Hesabı

330 Alınan depozito ve teminatlar hesabı

MADDE 145- (1) Bu hesap, mevzuatları gereği nakden veya mahsuben tahsil edilen depozito ve teminatların izlenmesi için kullanılır.

333 Emanetler hesabı

MADDE 146- (1) Bu hesap, muhasebe birimlerince emanet olarak nakden veya mahsuben tahsil edilen tutarların izlenmesi için kullanılır.

337 Mutemetlikler cari hesabı

MADDE 147- (1) Bu hesap, muhasebe birimlerinin kendilerine bağlı muhasebe yetkilisi mutemetlikleriyle olan nakit ilişkilerinin izlenmesi için kullanılır.

34 Alınan avanslar

MADDE 148- (1) Bu hesap grubu, iş, sözleşme ve diğer nedenlerle üçüncü kişilerden alınan avansların izlenmesi için kullanılır.

(2) Alınan avanslar, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:

340 Alınan Sipariş Avansları Hesabı

349 Alınan Diğer Avanslar Hesabı

340 Alınan sipariş avansları hesabı

MADDE 149- (1) Bu hesap, mal ve hizmet satış faaliyeti olan il müdürlüklerinin satış amacıyla gelecekte yapacağı mal ve hizmet teslimleriyle ilgili olarak peşin tahsil ettiği avans tutarlarının izlenmesi için kullanılır.

349 Alınan diğer avanslar hesabı

MADDE 150- (1) Bu hesap, alınan diğer kısa vadeli avansların izlenmesi için kullanılır.

36 Ödenecek diğer yükümlülükler

MADDE 151- (1) Bu hesap grubu, il müdürlüklerince sorumlu veya mükellef sıfatıyla ödenecek her türlü vergi, resim, harç ve benzeri borçlar, sosyal güvenlik kesintileri ile ertelenen borç ve yükümlülüklerin izlenmesi için kullanılır.

(2) Ödenecek diğer yükümlülükler, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:

360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabı

361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabı

368 Vadesi Geçmiş, Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabı

360 Ödenecek vergi ve fonlar hesabı

MADDE 152- (1) Bu hesap, mevzuatı gereği il müdürlüklerince sorumlu veya mükellef sıfatıyla vergi dairesine ödenmesi gereken her türlü vergi, resim, harç ve benzeri borç tutarlarının izlenmesi için kullanılır.

361 Ödenecek sosyal güvenlik kesintileri hesabı

MADDE 153- (1) Bu hesap, sosyal güvenlik mevzuatı hükümlerine göre sosyal güvenlik kurumları adına nakden veya mahsuben tahsil edilen tutarların izlenmesi için kullanılır.

368 Vadesi geçmiş, ertelenmiş veya taksitlendirilmiş vergi ve diğer yükümlülükler hesabı

MADDE 154- (1) Bu hesap, kanuni süresi içerisinde ödenmeyen vergi ve diğer yükümlülükler ile ertelenen veya taksitlendirilen vergi ve diğer yükümlülüklerin izlenmesi için kullanılır.

37 Borç ve gider karşılıkları

MADDE 155- (1) Bu hesap grubu, mevzuatı gereğince belirlenen esaslar çerçevesinde ayrılacak her türlü borç ve gider karşılığının izlenmesi için kullanılır.

(2) Borç ve gider karşılıkları, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:

372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı

379 Diğer Borç ve Gider Karşılıkları Hesabı

372 Kıdem tazminatı karşılığı hesabı

MADDE 156- (1) Bu hesap, ilgili mevzuatı uyarınca belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılan ve faaliyet dönemi içinde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatları karşılıklarının izlenmesi için kullanılır.

379 Diğer borç ve gider karşılıkları hesabı

MADDE 157- (1) Bu hesap, kısa vadeli diğer borç ve gider karşılıklarının izlenmesi için kullanılır.

38 Gelecek aylara ait gelirler ve gider tahakkukları

MADDE 158- (1) Bu hesap grubu, içinde bulunulan dönemde veya daha önceki dönemlerde ortaya çıkan gelecek aylara ait gelirler ile faaliyet dönemine ait olup ödemesi gelecek aylarda yapılacak giderlerin izlenmesi için kullanılır.

(2) Gelecek aylara ait gelirler ve gider tahakkukları, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:

380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı

381 Gider Tahakkukları Hesabı

380 Gelecek aylara ait gelirler hesabı

MADDE 159- (1) Bu hesap, içinde bulunulan dönemde veya daha önceki dönemlerde tahsil edilen ancak, takip eden aylara ait olan gelirlerin izlenmesi için kullanılır.

381 Gider tahakkukları hesabı

MADDE 160- (1) Bu hesap, kısa vadeli iç ve dış mali borçlar hesap gruplarında izlenmeyen; tahakkuk etmiş giderlerden kaynaklanan ancak gelecek aylarda ödenebilir duruma gelecek olan borçlar ile uzun vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içindeki gider tahakkukları hesabında kayıtlı tutarlardan vadesi bir yılın altına inenlerin izlenmesi için kullanılır.

39 Diğer kısa vadeli yabancı kaynaklar

MADDE 161- (1) Bu hesap grubu, kısa vadeli yabancı kaynak niteliğinde olup yukarıdaki gruplara dâhil edilemeyen hesaplanan katma değer vergisi, sayım fazlaları ve diğer çeşitli yabancı kaynaklar gibi tutarların izlenmesi için kullanılır.

(2) Diğer kısa vadeli yabancı kaynaklar, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:

391 Hesaplanan Katma Değer Vergisi Hesabı

397 Sayım Fazlaları Hesabı

399 Diğer Çeşitli Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar Hesabı

391 Hesaplanan katma değer vergisi hesabı

MADDE 162- (1) Bu hesap, katma değer vergisi mükellefi il müdürlüklerince teslim edilen mal veya ifa edilen hizmetler üzerinden hesaplanan katma değer vergisi ile işlemi gerçekleşmeyen ya da işlemden vazgeçilen mal ve hizmetlere ilişkin katma değer vergilerinin izlenmesi için kullanılır.

397 Sayım fazlaları hesabı

MADDE 163- (1) Bu hesap, yapılan sayımlar sonucunda tespit edilen kasa, döviz, alınan çek, menkul kıymet, stok ve benzeri fazlalıklarının nedenleri belirleninceye kadar geçici olarak kaydedilip izlenmesi için kullanılır.

399 Diğer çeşitli kısa vadeli yabancı kaynaklar hesabı

MADDE 164- (1) Bu hesap, bu grup içinde sayılanların dışında kalan diğer çeşitli kısa vadeli yabancı kaynakların izlenmesi için kullanılır.

4 Uzun vadeli yabancı kaynaklar

MADDE 165- (1) Bu ana hesap grubu, vadesi bir yılı aşan uzun vadeli yabancı kaynakları kapsar.

(2) Uzun vadeli yabancı kaynaklar; uzun vadeli iç mali borçlar, uzun vadeli dış mali borçlar, faaliyet borçları, diğer borçlar, alınan avanslar, borç ve gider karşılıkları, gelecek yıllara ait gelirler ve gider tahakkukları ile diğer uzun vadeli yabancı kaynaklar hesap grupları şeklinde bölümlenir.

40 Uzun vadeli iç mali borçlar

MADDE 166- (1) Bu hesap grubu, il müdürlüklerinin vadesi bir yılı aşan; finansal kiralamadan kaynaklanan mali borçları ve uzun vadeli diğer iç mali borçların anapara tutarları ve kur farklarının izlenmesi için kullanılır.

(2) Bu grupta yer alan tutarlardan vadesi bir yılın altına inenler, kısa vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içerisindeki kısa vadeli iç mali borçlar hesap grubundaki ilgili hesaplara aktarılır.

(3) Uzun vadeli iç mali borçlar, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:

403 Kamu İdarelerine Mali Borçlar Hesabı

407 Finansal Kiralama İşlemlerinden Borçlar Hesabı

408 Ertelenmiş Finansal Kiralama Borçlanma Maliyetleri Hesabı (-)

403 Kamu idarelerine mali borçlar hesabı

MADDE 167- (1) Bu hesap, diğer kamu idarelerine olan ve vadesi bir yılı aşan mali borçların izlenmesi için kullanılır.

407 Finansal kiralama işlemlerinden borçlar hesabı

MADDE 168- (1) Bu hesap, il müdürlüklerinin finansal kiralama işlemlerinden kaynaklanan ve vadesi bir yılı aşan borçlarının izlenmesi için kullanılır.

408 Ertelenmiş finansal kiralama borçlanma maliyetleri hesabı (-)

MADDE 169- (1) Bu hesap, vadesi bir yılı aşan henüz ödenmemiş finansal kiralama borçlanma maliyetlerinin izlenmesi için kullanılır.

42 Faaliyet borçları

MADDE 170- (1) Bu hesap grubu, il müdürlüklerinin mal ve hizmet alımları nedeniyle ya da diğer nedenlerle ortaya çıkan ve vadesi faaliyet dönemini aşan borçlarının izlenmesi için kullanılır.

(2) Bu grupta yer alan tutarlardan vadesi bir yılın altına inenler, kısa vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içerisindeki ilgili hesaplara aktarılır.

(3) Faaliyet borçları, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaptan oluşur:

429 Diğer Faaliyet Borçları Hesabı

429 Diğer faaliyet borçları hesabı

MADDE 171- (1) Bu hesap, bu grup içindeki hesap kalemlerinin hiçbirinin kapsamına alınamayan ve vadesi faaliyet dönemini aşan borçların izlenmesi için kullanılır.

43 Diğer borçlar

MADDE 172- (1) Bu hesap grubu, depozito ve teminat olarak alınan değerlerden, kamuya olan ertelenmiş veya taksitlendirilmiş borçlardan ve bu ana hesap grubundaki başka bir grupta yer almayan diğer çeşitli borçlardan vadesi bir yılı aşanların izlenmesi için kullanılır.

(2) Bu grupta yer alan tutarlardan vadesi bir yılın altına inenler kısa vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içerisindeki ilgili hesaplara aktarılır.

(3) Diğer borçlar, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:

430 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı

438 Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar Hesabı

439 Diğer Çeşitli Borçlar Hesabı

430 Alınan depozito ve teminatlar hesabı

MADDE 173- (1) Bu hesap, mevzuatları gereği nakden veya mahsuben tahsil edilen depozito ve teminatlardan bir yıldan daha uzun bir süre içinde iade edilecek olanların izlenmesi için kullanılır.

438 Kamuya olan ertelenmiş veya taksitlendirilmiş borçlar hesabı

MADDE 174- (1) Bu hesap, kamuya olan vergi ve benzeri borçlardan vadesinde ödenmeyip ertelenmiş veya takside bağlanmış olup, bir yıldan daha uzun bir süre içinde ödenecek olan kısmının izlenmesi için kullanılır.

439 Diğer çeşitli borçlar hesabı

MADDE 175- (1) Bu hesap, bu grup içindeki hesap kalemlerinin hiçbirinin kapsamına alınamayan borçların izlenmesi için kullanılır.

44 Alınan avanslar

MADDE 176- (1) Bu hesap grubu, iş, sözleşme ve diğer nedenlerle üçüncü kişilerden alınan uzun vadeli avansların izlenmesi için kullanılır.

(2) Bu grupta yer alan tutarlardan vadesi bir yılın altına inenler, kısa vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içerisindeki alınan avanslar hesap grubunun ilgili hesaplarına aktarılır.

(3) Alınan avanslar, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:

440 Alınan Sipariş Avansları Hesabı

449 Alınan Diğer Avanslar Hesabı

440 Alınan sipariş avansları hesabı

MADDE 177- (1) Bu hesap, mal ve hizmet satış faaliyeti olan il müdürlüklerinin gelecekte yapacağı mal ve hizmet teslimleriyle ilgili olarak peşin tahsil ettiği ve bir yılı aşan bir süreyle alınan avans tutarlarının izlenmesi için kullanılır.

449 Alınan diğer avanslar hesabı

MADDE 178- (1) Bu hesap, alınan diğer uzun vadeli avansların izlenmesi için kullanılır.

47 Borç ve gider karşılıkları

MADDE 179- (1) Bu hesap grubu, mevzuatı gereğince belirlenen esaslar çerçevesinde ayrılacak uzun vadeli her türlü borç ve gider karşılığının izlenmesi için kullanılır.

(2) Borç ve gider karşılıkları, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:

472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı

479 Diğer Borç ve Gider Karşılıkları Hesabı

472 Kıdem tazminatı karşılığı hesabı

MADDE 180- (1) Bu hesap, ilgili mevzuatı uyarınca belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılan uzun vadeli kıdem tazminatları karşılıklarının izlenmesi için kullanılır.

479 Diğer borç ve gider karşılıkları hesabı

MADDE 181- (1) Bu hesap, uzun vadeli diğer borç ve gider karşılıklarının izlenmesi için kullanılır.

48 Gelecek yıllara ait gelirler ve gider tahakkukları

MADDE 182- (1) Bu hesap grubu, içinde bulunulan dönemde ortaya çıkan gelecek yıllara ait gelirler ile faaliyet dönemine ait olup, ödemesi gelecek yıllarda yapılacak giderlerin izlenmesi için kullanılır.

(2) Bu grupta yer alan tutarlardan süresi bir yılın altına inenler, kısa vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içerisindeki gelecek aylara ait gelirler ve gider tahakkukları hesap grubunun ilgili hesaplarına aktarılır.

(3) Gelecek yıllara ait gelirler ve gider tahakkukları, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:

480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabı

481 Gider Tahakkukları Hesabı

480 Gelecek yıllara ait gelirler hesabı

MADDE 183- (1) Bu hesap, dönem içinde tahsil edilen ancak, gelecek yılların faaliyet hesaplarına ait olan gelirlerin izlenmesi için kullanılır.

481 Gider tahakkukları hesabı

MADDE 184- (1) Bu hesap, uzun vadeli iç ve dış mali borçlar hesap gruplarında izlenmeyen, tahakkuk etmiş giderlerden kaynaklanan ancak, içinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemlerde ödenebilir duruma gelecek olan borçların izlenmesi için kullanılır.

49 Diğer uzun vadeli yabancı kaynaklar

MADDE 185- (1) Bu hesap grubu, yukarıdaki hesap gruplarında tanımlanmamış olan diğer uzun vadeli yabancı kaynakların izlenmesi için kullanılır.

(2) Diğer uzun vadeli yabancı kaynaklar, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaptan oluşur:

499 Diğer Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar Hesabı

499 Diğer uzun vadeli yabancı kaynaklar hesabı

MADDE 186- (1) Bu hesap, yukarıdaki hesaplarda tanımlanmamış olan diğer uzun vadeli yabancı kaynakların izlenmesi için kullanılır.

5 Öz kaynaklar

MADDE 187- (1) Bu ana hesap grubu, varlıklar toplamı ile yabancı kaynaklar toplamı arasındaki farkın izlenmesi için kullanılır.

(2) Öz kaynaklar ana hesap grubu; net değer/sermaye, değer hareketleri, yedekler, geçmiş yıllar olumlu faaliyet sonuçları ve geçmiş yıllar olumsuz faaliyet sonuçları ile dönem faaliyet sonuçları hesap grupları şeklinde bölümlenir.

50 Net değer

MADDE 188- (1) Bu hesap grubu varlıklar toplamı ile yabancı kaynaklar, değer hareketleri, yedekler, geçmiş yıllar olumlu-olumsuz faaliyet sonuçları ve dönem faaliyet sonuçları toplamı arasındaki farkı ifade eden net değerin/sermayenin izlenmesi için kullanılır.

(2) Net değer/sermaye, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaptan oluşur:

500 Net Değer/Sermaye Hesabı

500 Net değer/sermaye hesabı

MADDE 189- (1) Bu hesap, il müdürlüklerinin hesaplarında kayıtlı varlıklar toplamı ile yabancı kaynaklar, değer hareketleri, yedekler, geçmiş yıllar olumlu-olumsuz faaliyet sonuçları ve dönem faaliyet sonuçları toplamı arasındaki fark; ilk kuruluşta verilen varlık karşılıkları; hesaplarında kayıtlı olmayan varlık ve yabancı kaynaklarından kaydi envanteri yapılarak hesaplara alınanlar ile öz kaynaklar ana hesap grubundaki diğer hesaplarda kayıtlı tutarlardan bu hesaba aktarılmasına karar verilenlerin izlenmesi için kullanılır.

51 Değer hareketleri

MADDE 190- (1) Bu hesap grubu, aynı bütçeli kamu idaresi muhasebe birimleri ile aynı kamu idaresinin harcama birimleri arasındaki nakit ve nakit dışı değer hareketlerine ait işlemlerin izlenmesi için kullanılır.

(2) Değer hareketleri, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:

510 Nakit Hareketleri Hesabı

511 Birimler Arası İşlemler Hesabı

512 Proje Özel Hesabından Kullanımlar Hesabı

519 Değer Hareketleri Sonuç Hesabı

510 Nakit hareketleri hesabı

MADDE 191- (1) Bu hesap, muhasebe birimlerince; nakit fazlası olarak veya diğer muhasebe birimlerine nakit ihtiyacı olarak gönderilen paraların izlenmesi için kullanılır.

511 Birimler arası işlemler hesabı

MADDE 192- (1) Bu hesap, aynı bütçeli kamu idaresi muhasebe birimlerinin birbirlerine gönderdikleri para ve kıymetler, birbirleri adına nakden veya mahsuben yaptıkları tahsilat ve ödemeler ile aynı idarenin harcama birimleri arasındaki devirlerin izlenmesi için kullanılır.

(2) Farklı muhasebe birimlerinden hizmet alan genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri arasında bedelsiz olarak devredilen taşınırların ve tahsise konu edilen taşınmazların muhasebeleştirilmesinde bu hesap kullanılmaz.

512 Proje özel hesabından kullanımlar hesabı

MADDE 193- (1) Bu hesap, dış finansman kaynağı tarafından proje özel hesabına aktarılan dış proje kredilerine ilişkin kullanım bilgilerinin Devlet Borçları Muhasebe Birimi ve ilgili kurum muhasebe birimlerince izlenmesi için kullanılır.

519 Değer hareketleri sonuç hesabı

MADDE 194- (1) Bu hesap, bu grup içindeki hesapların yıl sonunda kalan bakiyelerinin izlenmesi için kullanılır.

54 Yedekler

MADDE 195- (1) Bu hesap grubu, yasal zorunluluk veya diğer nedenlerle alınan kararlar uyarınca ayrılan yedeklerin izlenmesi için kullanılır.

(2) Yedekler, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaptan oluşur:

548 Diğer Yedekler Hesabı

548 Diğer yedekler hesabı

MADDE 196- (1) Bu hesap, özellikle kendi bölümlerinde tanımlanmamış olan olumlu faaliyet sonuçlarından ayrılan diğer yedeklerin izlenmesi için kullanılır.

57 Geçmiş yıllar olumlu faaliyet sonuçları

MADDE 197- (1) Bu hesap grubu, geçmiş yıllar olumlu faaliyet sonuçlarının izlenmesi için kullanılır.

(2) Geçmiş yıllar olumlu faaliyet sonuçları, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaptan oluşur:

570 Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabı

570 Geçmiş yıllar olumlu faaliyet sonuçları hesabı

MADDE 198- (1) Bu hesap, geçmiş faaliyet dönemlerinde ortaya çıkan olumlu faaliyet sonuçlarının izlenmesi için kullanılır.

58 Geçmiş yıllar olumsuz faaliyet sonuçları (-)

MADDE 199- (1) Bu hesap grubu, geçmiş yıllar olumsuz faaliyet sonuçlarının izlenmesi için kullanılır.

(2) Geçmiş yıllar olumsuz faaliyet sonuçları, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaptan oluşur:

580 Geçmiş Yıllar Olumsuz Faaliyet Sonuçları Hesabı (-)

580 Geçmiş yıllar olumsuz faaliyet sonuçları hesabı (-)

MADDE 200- (1) Bu hesap, geçmiş faaliyet dönemlerinde ortaya çıkan olumsuz faaliyet sonuçlarının izlenmesi için kullanılır.

59 Dönem faaliyet sonuçları

MADDE 201- (1) Bu hesap grubu, dönem olumlu veya olumsuz faaliyet sonucunun izlenmesi için kullanılır.

(2) Dönem faaliyet sonuçları, sonucun olumlu veya olumsuz olmasına göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:

590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabı

591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonuçları Hesabı (-)

590 Dönem olumlu faaliyet sonuçları hesabı

MADDE 202- (1) Bu hesap, faaliyet döneminde ortaya çıkan olumlu faaliyet sonucunun izlenmesi için kullanılır.

591 Dönem olumsuz faaliyet sonuçları hesabı (-)

MADDE 203- (1) Bu hesap, faaliyet döneminde ortaya çıkan olumsuz faaliyet sonucunun izlenmesi için kullanılır.

6 Faaliyet hesapları

MADDE 204- (1) Bu ana hesap grubu, il müdürlüklerinin faaliyet dönemine ilişkin olarak tahakkuk eden her türlü gelir ve giderlerinin ekonomik sınıflandırmaya uygun olarak izlenmesi ve faaliyet sonuçlarının üretilmesi için kullanılır.

(2) Faaliyet hesapları ana hesap grubu; gelir hesapları, indirim, iade ve iskonto hesapları, gider hesapları ve faaliyet sonuçları hesap grupları şeklinde bölümlenir.

60 Gelir hesapları

MADDE 205- (1) Bu hesap grubu, faaliyet dönemine ilişkin olarak tahakkuk eden her türlü gelirin, ekonomik sınıflandırmaya uygun olarak izlenmesi için kullanılır.

(2) Gelir hesapları, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaptan oluşur:

600 Gelirler Hesabı

600 Gelirler hesabı

MADDE 206- (1) Bu hesap, bütçe ile ilgili olsun veya olmasın genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine göre tahakkuk eden her türlü gelirin izlenmesi için kullanılır.

61 İndirim, iade ve iskonto hesapları

MADDE 207- (1) Bu hesap grubu, gelir olarak tahakkuk eden tutarlardan yapılan indirim, iade ve iskontoların izlenmesi için kullanılır.

(2) İndirim, iade ve iskonto hesapları, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaptan oluşur:

610 İndirim, İade ve İskontolar Hesabı

610 İndirim, iade ve iskontolar hesabı

MADDE 208- (1) Bu hesap, gelir olarak tahakkuk eden tutarlardan yapılan indirim, iade ve iskontoların izlenmesi için kullanılır.

63 Gider hesapları

MADDE 209- (1) Bu hesap grubu, faaliyet dönemine ilişkin olarak tahakkuk ettirilen her türlü giderin, ekonomik sınıflandırmaya uygun olarak izlenmesi için kullanılır.

(2) Gider hesapları, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaptan oluşur:

630 Giderler Hesabı

630 Giderler hesabı

MADDE 210- (1) Bu hesap, bütçe ile ilgili olsun veya olmasın genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine göre tahakkuk ettirilen her türlü giderin izlenmesi için kullanılır.

69 Faaliyet sonuçları

MADDE 211- (1) Bu hesap grubu, faaliyet dönemine ait gelir ve gider hesapları hesap grupları ile indirim, iade ve iskonto hesapları hesap grubunda yer alan hesaplardan dönem faaliyet sonucunun üretilmesi için kullanılır.

(2) Faaliyet sonuçları, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:

690 Faaliyet Sonuçları Hesabı

698 Enflasyon Düzeltmesi Hesabı

690 Faaliyet sonuçları hesabı

MADDE 212- (1) Bu hesap, faaliyet dönemine ait gelir ve gider hesapları hesap grupları ile indirim, iade ve iskonto hesapları hesap grubunda yer alan hesaplarda ve enflasyon düzeltmesi hesabında kayıtlı tutarlardan dönem faaliyet sonucunun elde edilmesi için kullanılır.

698 Enflasyon düzeltmesi hesabı

MADDE 213- (1) Bu hesap, parasal olmayan kalemlerin düzeltilmesi sonucu oluşan farkların izlenmesi için kullanılır.

8 Bütçe hesapları

MADDE 214- (1) Bu ana hesap grubu, il müdürlüklerinin bütçe gelir ve bütçe giderlerinin bütçelerinde yer alan ekonomik sınıflandırmaya uygun olarak izlenmesi ve bütçe uygulama sonuçlarının üretilmesi için kullanılır.

(2) Bütçe hesapları ana hesap grubu; bütçe gelir hesapları, bütçe gelirlerinden ret ve iade hesapları, bütçe gider hesapları ve bütçe uygulama sonuçları hesap grupları şeklinde bölümlenir.

80 Bütçe gelir hesapları

MADDE 215- (1) Bu hesap grubu, il müdürlüklerince nakden veya mahsuben tahsil edilen bütçe gelirlerinin izlenmesi için kullanılır.

(2) Bütçe gelir hesapları, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:

800 Bütçe Gelirleri Hesabı

805 Gelir Yansıtma Hesabı

800 Bütçe gelirleri hesabı

MADDE 216- (1) Bu hesap, il müdürlüklerinin bütçeleri veya özel kanunları gereğince bütçe geliri olarak tanımlanan ve nakden veya mahsuben yapılan her türlü tahsilatın izlenmesi için kullanılır.

805 Gelir yansıtma hesabı

MADDE 217- (1) Bu hesap, faaliyet hesapları veya ilgili bilanço hesaplarına kaydedilen tutarların ilgisine göre bütçe gelirleri hesabı veya bütçe gelirlerinden ret ve iadeler hesabına yansıtılması için kullanılır.

81 Bütçe gelirlerinden ret ve iade hesapları

MADDE 218- (1) Bu hesap grubu, bütçe geliri olarak nakden veya mahsuben yapılan tahsilattan mevzuatı gereğince yapılan ret ve iadelerin izlenmesi için kullanılır.

(2) Bütçe gelirlerinden ret ve iade hesapları, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaptan oluşur:

810 Bütçe Gelirlerinden Ret ve İadeler Hesabı

810 Bütçe gelirlerinden ret ve iadeler hesabı

MADDE 219- (1) Bu hesap, bütçe geliri olarak nakden veya mahsuben yapılan tahsilattan mevzuatı gereğince yapılan ret ve iadelerin izlenmesi için kullanılır.

83 Bütçe gider hesapları

MADDE 220- (1) Bu hesap grubu, nakden veya mahsuben ödenen bütçe giderlerinin izlenmesi için kullanılır.

(2) Bütçe gider hesapları, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:

830 Bütçe Giderleri Hesabı

835 Gider Yansıtma Hesabı

830 Bütçe giderleri hesabı

MADDE 221- (1) Bu hesap, il müdürlüklerinin bütçeleri ile ilgili olup; ödeneğine dayanılarak veya bütçe mevzuatı ve diğer mevzuatın verdiği yetkilerle ödenek üstü olarak nakden veya mahsuben yapılan bütçe giderlerinin izlenmesi için kullanılır.

835 Gider yansıtma hesabı

MADDE 222- (1) Bu hesap, giderler hesabı veya ilgili bilanço hesabına kaydedilen tutarların, bütçe giderleri hesabına yansıtılması için kullanılır.

89 Bütçe uygulama sonuçları

MADDE 223- (1) Bu hesap grubu, bütçe gelir ve bütçe gider hesapları hesap grupları ile bütçe gelirlerinden ret ve iade hesapları hesap grubunda yer alan hesaplardan bütçe uygulama sonuçlarının üretilmesi için kullanılır.

(2) Bütçe uygulama sonuçları, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaptan oluşur:

895 Bütçe Uygulama Sonuçları Hesabı

895 Bütçe uygulama sonuçları hesabı

MADDE 224- (1) Bu hesap, bütçe yılına ait bütçe gelir ve bütçe gider hesapları hesap grupları ile bütçe gelirlerinden ret ve iade hesapları hesap grubunda yer alan hesaplarda kayıtlı tutarlardan bütçe uygulama sonuçlarının elde edilmesi için kullanılır.

9 Nazım hesaplar

MADDE 225- (1) Bu ana hesap grubu, varlık, kaynak, gelir ve gider hesaplarında izlenmeyen ve muhasebenin sadece bilgi verme görevi yüklediği işlemler ile il müdürlüklerinin muhasebe disiplini altında toplanması istenen işlemleri ve gelecekte doğması muhtemel hak ve yükümlülükleri kapsar. İleride yükümlülük doğurabilecek işlemler ile il müdürlüklerinin her türlü garantileri ve taahhütleri bu grupta açılacak hesaplara kaydedilir ve raporlanır.

(2) Nazım hesaplar ana hesap grubu; niteliklerine göre kullanılması zorunlu olan ödenek hesapları, nakit dışı teminat ve kişilere ait menkul kıymet hesapları ve taahhüt hesapları hesap grupları yanında il müdürlüklerinin kendi yönetim ve bilgi ihtiyaçlarına uygun olarak açılacak hesap grupları şeklinde bölümlenir. İl müdürlükleri, yönetim ve bilgi ihtiyaçlarına göre Bakanlığın uygun görüşünü alarak kendi nazım hesaplarını oluşturabilir.

90 Ödenek hesapları

MADDE 226- (1) Bu hesap grubu, bütçe ödeneklerinin, muhasebe birimlerine gelen ödeneklerin, bunlardan yapılan kullanım ve tenkislerin izlenmesi için kullanılır.

(2) Ödenek hesapları, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:

900 Gönderilecek Bütçe Ödenekleri Hesabı

901 Bütçe Ödenekleri Hesabı

902 Bütçe Ödenek Hareketleri Hesabı

903 Kullanılacak Ödenekler Hesabı

904 Ödenekler Hesabı

905 Ödenekli Giderler Hesabı

900 Gönderilecek bütçe ödenekleri hesabı

MADDE 227- (1) Bu hesap, il müdürlüklerinin bütçelerinde öngörülen ödenekler ve bunlardan yapılan kesintiler, geçen yıldan devreden ödenekler, malî yıl içinde eklenen ödenekler ve ödenek kalemleri arasında yapılan aktarmalar ile bu ödeneklerden, merkezde veya merkez dışında kullanılmak üzere gönderilenlerin, gönderilen ödeneklerden tenkis edildiği için iade alınanların ve iptal edilenlerin merkez muhasebe birimlerince izlenmesi için kullanılır.

901 Bütçe ödenekleri hesabı

MADDE 228- (1) Bu hesap, il müdürlüklerinin bütçelerinde öngörülen ödenekler ve bunlardan yapılan kesintiler, geçen yıldan devreden ödenekler, malî yıl içinde eklenen ödenekler ve ödenek kalemleri arasında yapılan aktarmalar ile bu ödeneklerden iptal edilenlerin merkez muhasebe birimlerince izlenmesi için kullanılır.

902 Bütçe ödenek hareketleri hesabı

MADDE 229- (1) Bu hesap, il müdürlüklerinin bütçelerinde öngörülen ödeneklerden merkezde veya merkez dışında kullanılmak üzere gönderilenlerin ve gönderilen ödeneklerden tenkis edildiği için iade alınanların merkez muhasebe birimlerince izlenmesi için kullanılır.

903 Kullanılacak ödenekler hesabı

MADDE 230- (1) Bu hesap, muhasebe birimlerine gelen ödenekler ile bunlardan kullanılanlar veya tenkis edilenlerin izlenmesi için kullanılır.

904 Ödenekler hesabı

MADDE 231- (1) Bu hesap, muhasebe birimlerine gelen ödenekler ile bunlardan yapılan tenkislerin izlenmesi için kullanılır.

905 Ödenekli giderler hesabı

MADDE 232- (1) Bu hesap, ödeneğine dayanılarak tahakkuk ettirilip nakden veya mahsuben ödenen bütçe giderleri ile ödeneğine iade edilmesi bildirilen tutarların izlenmesi için kullanılır.

91 Nakit dışı teminat ve kişilere ait menkul kıymet hesapları

MADDE 233- (1) Bu hesap grubu, teminat veya depozito olarak alınan ya da verilen teminat mektupları ve menkul kıymetler ile kişi malı olarak muhasebe birimlerine teslim edilen menkul kıymet ve varlıkların izlenmesi için kullanılır.

(2) Nakit dışı teminat ve kişilere ait menkul kıymet hesapları, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:

910 Alınan Teminat Mektupları Hesabı

911 Alınan Teminat Mektupları Emanetleri Hesabı

912 Kişilere Ait Menkul Kıymetler Hesabı

913 Kişilere Ait Menkul Kıymet Emanetleri Hesabı

914 Verilen Teminat Mektupları Hesabı

915 Verilen Teminat Mektupları Karşılığı Hesabı

910 Alınan teminat mektupları hesabı

MADDE 234- (1) Bu hesap, muhasebe birimlerine teminat ve depozito olarak teslim edilen teminat ve garanti mektupları ile şahsi ve garantiye ilişkin belgeler ve bunlardan ilgililerine geri verilenler veya paraya çevrilenlerin izlenmesi için kullanılır.

911 Alınan teminat mektupları emanetleri hesabı

MADDE 235- (1) Bu hesaba, alınan teminat mektupları hesabına yazılan tutarlar kaydedilir.

912 Kişilere ait menkul kıymetler hesabı

MADDE 236- (1) Bu hesap, muhasebe birimlerine kişi malı olarak teslim edilen menkul kıymetler ile bunlardan paraya çevrilenler, başka muhasebe birimlerine gönderilenler ve ilgililerine geri verilenlerin izlenmesi için kullanılır.

913 Kişilere ait menkul kıymet emanetleri hesabı

MADDE 237- (1) Bu hesaba, kişilere ait menkul kıymetler hesabına yazılan tutarlar kaydedilir.

914 Verilen teminat mektupları hesabı

MADDE 238- (1) Verilen teminat mektupları hesabı, il müdürlüklerince bir işin yapılmasının üstlenilmesi veya bir sözleşmenin ya da diğer işlemlerin karşılığı olarak diğer kamu idareleri veya kişilere verilen teminat mektuplarının izlenmesi için kullanılır.

915 Verilen teminat mektupları karşılığı hesabı

MADDE 239- (1) Verilen teminat mektupları karşılığı hesabına, verilen teminat mektupları hesabına yazılan tutarlar kaydedilir.

92 Taahhüt hesapları

MADDE 240- (1) Bu hesap grubu, yılı için geçerli sözleşmeler ile ertesi malî yıl veya yıllara geçerli olmak üzere yapılan sözleşmelere dayanılarak girişilen taahhütler, mevzuatı gereğince bu tutarlara ilave edilen taahhütler ile bunlardan yerine getirilenler veya feshedilenlerle kamu-özel iş birliği modeli çerçevesinde girişilen taahhütler, bunlara yapılan ilaveler, fiyat güncellemeleri ile bunlardan yerine getirilenlerin sözleşme fiyatlarıyla izlenmesi için kullanılır.

(2) Taahhüt hesapları, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:

920 Gider Taahhütleri Hesabı

921 Gider Taahhütleri Karşılığı Hesabı

922 Kamu-Özel İş Birliği Modeli Taahhütleri Hesabı

923 Kamu-Özel İş Birliği Modeli Taahhütleri Karşılığı Hesabı

920 Gider taahhütleri hesabı

MADDE 241- (1) Bu hesap, yılı için geçerli sözleşmeler ile ertesi malî yıl veya yıllara geçerli olmak üzere yapılan sözleşmelere dayanılarak girişilen ve mevzuatı gereğince bunlara ilave edilen taahhüt tutarları ile bunlardan yerine getirilenler veya feshedilenlerin sözleşme fiyatlarıyla izlenmesi için kullanılır.

921 Gider taahhütleri karşılığı hesabı

MADDE 242- (1) Bu hesaba, gider taahhütleri hesabına yazılan tutarlar kaydedilir.

922 Kamu-özel iş birliği modeli taahhütleri hesabı

MADDE 243- (1) Bu hesap, kamu-özel iş birliği modeli çerçevesinde girişilen taahhütler, bunlara yapılan ilaveler, fiyat güncellemeleri ile bunlardan yerine getirilenlerin veya feshedilenlerin sözleşme fiyatlarıyla izlenmesi için kullanılır.

923 Kamu-özel iş birliği modeli taahhütleri karşılığı hesabı

MADDE 244- (1) Bu hesaba, kamu-özel iş birliği modeli taahhütleri hesabına yazılan tutarlar kaydedilir.

94 Başka birimler adına izlenecek alacaklar hesapları

MADDE 245- (1) Bu hesap grubu; özel kanunları uyarınca, muhasebe birimleri tarafından 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre takip ve tahsili gereken alacaklar ve başka birimler adına tahsili istenilen alacakların izlenmesi için kullanılır.

(2) Başka birimler adına izlenecek alacaklar hesapları niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:

948 Başka Birimler Adına İzlenen Alacaklar Hesabı

949 Başka Birimler Adına İzlenen Alacak Emanetleri Hesabı

948 Başka birimler adına izlenen alacaklar hesabı

MADDE 246- (1) Bu hesap, farklı muhasebe birimlerinin kişilerden alacaklar hesabında kayıtlı olan tutarlardan tahsili yazıyla istenenler, icra ve diğer dairelerden gelen haciz kararları ile başka idareler adına tahsil edilmesi gereken diğer alacakların izlenmesi için kullanılır.

949 Başka birimler adına izlenen alacak emanetleri hesabı

MADDE 247- (1) Bu hesaba, başka birimler adına izlenen alacaklar hesabına yazılan tutarlar kaydedilir.

96 Yüksek öğrenim kredi ve bursları senet ve taahhütnameleri hesapları

MADDE 248- (1) Bu hesap grubu; yüksek öğrenim kredisi ve bursu kullanan öğrencilerin imzaladıkları taahhütname ve senetlerin izlenmesi için kullanılır.

(2) Yüksek öğrenim kredi ve bursları senet ve taahhütnameleri hesabı, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:

968 Yüksek Öğrenim Kredi ve Bursları Senet ve Taahhütnameleri Hesabı

969 Yüksek Öğrenim Kredi ve Bursları Senet ve Taahhütnameleri Karşılığı Hesabı

968 Yüksek öğrenim kredi ve bursları senet ve taahhütnameleri hesabı

MADDE 249- (1) Bu hesap, yüksek öğrenim kredisi ve bursu kullanan öğrencilerin imzaladıkları taahhütname ve senetlerin izlenmesi için kullanılır.

969 Yüksek öğrenim kredi ve bursları senet ve taahhütnameleri karşılığı hesabı

MADDE 250- (1) Bu hesaba, yüksek öğrenim kredi ve bursları senet ve taahhütnameleri hesabına yazılan tutarlar kaydedilir.

99 Diğer nazım hesaplar

MADDE 251- (1) Bu hesap grubu, il müdürlüklerinin muhasebe disiplini altında toplanması istenen diğer yönetim ve bilgi ihtiyaçlarına ilişkin işlemlerin izlenmesi için kullanılır.

(2) Diğer nazım hesaplar, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:

990 Kiraya Verilen veya İrtifak Hakkı Tesis Edilen Maddi Duran Varlıkların Kayıtlı Değerleri Hesabı

993 Maddi Duran Varlıkların Kira ve İrtifak Hakkı Gelirleri Hesabı

998 Diğer Nazım Hesaplar Hesabı

999 Diğer Nazım Hesaplar Karşılığı Hesabı

990 Kiraya verilen veya irtifak hakkı tesis edilen maddi duran varlıkların kayıtlı değerleri hesabı

MADDE 252- (1) Bu hesap, il müdürlüklerine ait maddi duran varlıklardan kiraya verilen veya üzerinde irtifak hakkı tesis edilenlerin sözleşme sonuna kadar kayıtlı değerleri üzerinden izlenmesi için kullanılır.

993 Maddi duran varlıkların kira ve irtifak hakkı gelirleri hesabı

MADDE 253- (1) Bu hesap, il müdürlüklerine ait maddi duran varlıklardan kiraya verilen veya üzerinde irtifak hakkı tesis edilenlere ilişkin olarak sözleşmelerinde yer alan kira ve irtifak hakkı gelirlerinin izlenmesi için kullanılır.

998 Diğer nazım hesaplar hesabı

MADDE 254- (1) Bu hesap, nazım hesaplarda tanımlanmamış olan diğer yönetim ve bilgi ihtiyaçlarına ilişkin işlemlerin izlenmesi için kullanılır.

999 Diğer nazım hesaplar karşılığı hesabı

MADDE 255- (1) Bu hesaba, bu hesap grubunda yer alan hesaplara yazılan tutarlar karşılık olarak kaydedilir.

Hesap planları ve detaylı hesap planlarının hazırlanması

MADDE 256- (1) İl müdürlüklerinin hesap planı ve detaylı hesap planı, Hazine ve Maliye Bakanlığının görüşü alınarak Bakanlıkça bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak hazırlanır. İhtiyaç olması halinde yeni hesap ihdas etmeye Bakanlık yetkilidir.

DOKUZUNCU BÖLÜM

Ön Ödeme İşlemleri

Ön ödemeler

MADDE 257- (1) Harcama yetkilisinin uygun görmesi ve karşılığı ödeneğin saklı tutulması kaydıyla; ilgili kanunlarında öngörülen haller ile gerçekleştirme işlemlerinin tamamlanması beklenilemeyecek ivedi veya zorunlu giderler için avans verilebilir.

(2) Verilecek avansın üst sınırları yılı merkezi yönetim bütçe kanununda yer alan avans tutarları dikkate alınarak belirlenir.

(3) Harcama yetkilisinin uygun görmesi ve karşılığı ödeneğin saklı tutulması kaydıyla; ilgili kanunlarında öngörülen haller ile gerçekleştirme işlemlerinin tamamlanması beklenilemeyecek ivedi veya zorunlu giderler için kredi açılabilir.

(4) Sözleşmesinde belirtilmek ve yüklenme tutarının yüzde otuzunu geçmemek üzere, yüklenicilere teminat karşılığında bütçe dışı avans verilebilir. İlgili kanunların veya Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin bütçe dışı avans ödenmesine ilişkin hükümleri saklıdır.

(5) İl müdürlükleri tarafından yapılacak ön ödemeler ile ilgili olarak 14/3/2025 tarihli ve 9600 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Ön Ödeme Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümleri kıyasen uygulanır.

Sportif faaliyet avansı

MADDE 258- (1) Spor, gösteri, kamp, kurs, seminer ve benzeri faaliyetler için harcama yetkililerince tayin olunacak mutemetlere faaliyetin başlamasından önce yeteri kadar avans verilebilir. Verilen bu avanslar faaliyetin bitim tarihinden itibaren üç gün içinde kapatılır. Ancak faaliyetin üç aydan fazla devam etmesi hâlinde, verilen avans üç ayın sonunda mahsup edilir ve ihtiyaç hâlinde tekrar alınır.

ONUNCU BÖLÜM

Muhasebe Dönemi, Dönem Başı İşlemleri,

Dönem Sonu İşlemleri ve Belgelerin Saklanması

Kamu gelir ve giderlerinin yılı ve mahsup dönemi

MADDE 259- (1) Faaliyet gelir ve giderleri tahakkuk ettirildikleri malî yılın hesaplarında gösterilir. Bütçe gelirleri nakden veya mahsuben tahsil edildiği, bütçe giderleri ise ödendiği yılda muhasebeleştirilir. Hesaplar malî yıl esasına göre tutulur.

Dönem başı işlemleri

MADDE 260- (1) Malî yılın başında muhasebe kayıtlarının açılmasını sağlamak üzere önceki faaliyet döneminin son yevmiyesinde borç kaydedilerek kapatılan hesaplara ilişkin tutarlar alacak kaydı yapılarak, alacak kaydedilerek kapatılan hesaplara ilişkin tutarlar ise borç kaydı yapılarak dönem başlatılır.

(2) Açılış kaydını takiben önceki dönem olumlu veya olumsuz faaliyet sonucu, geçmiş yıllar olumlu faaliyet sonuçları hesabı veya geçmiş yıllar olumsuz faaliyet sonuçları hesabına aktarılır.

(3) İl müdürlüklerinin yeni yıl açılış kayıtları il müdürlükleri merkez muhasebe birimi tarafından yapılır.

(4) Dönem başı işlemlerini, muhasebe birimi ve/veya harcama birimi bazında yaptırmaya Bakanlık yetkilidir.

Dönem sonu işlemleri

MADDE 261- (1) Dönem sonu işlemleri malî yılın sonunda geçici mizanın çıkarılmasının ardından yapılan aşağıdaki işlemlerden oluşur:

a) Bütçe ve ödenek hesaplarına ilişkin dönem sonu işlemler aşağıdadır:

1) Bütçe gelirleri hesabının alacak bakiyesi bütçe gelirleri hesabına borç, bütçe uygulama sonuçları hesabına alacak kaydedilir.

2) Bütçe giderleri hesabının borç bakiyesi bütçe giderleri hesabına alacak, bütçe uygulama sonuçları hesabına borç kaydedilir.

3) Bütçe gelirlerinden ret ve iadeler hesabının borç bakiyesi bütçe gelirlerinden ret ve iadeler hesabına alacak, bütçe uygulama sonuçları hesabına borç kaydedilir.

4) Gider yansıtma hesabının alacak bakiyesi gider yansıtma hesabına borç, bütçe uygulama sonuçları hesabına alacak kaydedilir.

5) Gelir yansıtma hesabının borç bakiyesi gelir yansıtma hesabına alacak, bütçe uygulama sonuçları hesabına borç kaydedilir. Gelir yansıtma hesabının alacak bakiyesi verdiği durumlarda gelir yansıtma hesabına borç, bütçe uygulama sonuçları hesabına alacak kaydedilir.

6) Ödenekli giderler hesabının borç bakiyesi ödenekler hesabına borç, ödenekli giderler hesabına alacak kaydedilir.

7) Ödenek hesaplarına ilişkin kesin hesap bilgilerinin geçici mizandan alınmasından sonra dönem sonunda il müdürlükleri merkez muhasebe birimince, bütçe ödenekleri hesabının yardımcı hesapları itibarıyla; alacak bakiyesi aynı yardımcı hesaplara borç, borç bakiyesi aynı yardımcı hesaplara, bütçe ödenek hareketleri hesabının borç bakiyesi bütçe ödenek hareketleri hesabına alacak kaydedilir.

8) Bu bentteki işlemlerden sonra bütçe hesapları ana hesap grubu ile ödenek hesapları hesap grubunda yer alan tüm hesaplar kapanır.

b) Bütçe ve ödenek hesapları dışındaki dönem sonu işlemleri aşağıdadır:

1) Duran varlıklar ana hesap grubu içerisinde yer alan hesaplarda kayıtlı tutarlardan dönen varlıklar ana hesap grubundaki ilgili hesaplara aktarılması gereken tutarlar, bu hesaplara alacak, dönen varlıklar ana hesap grubundaki ilgili hesaplara borç kaydedilerek aktarma işlemleri tamamlanır.

2) Uzun vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içerisinde yer alan, hesaplarda kayıtlı tutarlardan vadeleri bir yılın altına inmesi nedeniyle, kısa vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubundaki ilgili hesaplara aktarılması gereken tutarlar bu hesaplara borç, kısa vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubundaki ilgili hesaplara alacak kaydedilerek aktarma işlemleri tamamlanır.

3) Değer hareketleri sonuç hesabında kayıtlı tutarlar, bu hesapların ilgili alt bölümüne aktarılması için bu hesaba borç ve alacak kaydı yapılır.

4) Öz kaynaklar ana hesap grubu içerisinde yer alan “Değer Hareketleri” hesap grubundaki hesaplar değer hareketleri sonuç hesabının ilgili yardımcı hesaplarına kaydedilerek kapatılır. Bu işlemler sonucunda, nakit hareketleri hesabı, birimler arası işlemler hesabı, proje özel hesabından kullanımlar hesabı ve doğrudan dış proje kredi kullanımları bildirim hesabı kesin mizanda bakiye vermez.

5) Dönem sonunda ilgili varlık ve yabancı kaynak hesaplarında kayıtlı olup, yabancı para cinsinden izlenen tutarlar değerlemeye tabi tutulur ve raporlama tarihindeki gerçek değerleri ile malî raporlarda gösterilir.

6) Hesaplarda kayıtlı tutarlardan enflasyon düzeltmesi işlemine tabi tutulması gerekenler, bu Yönetmeliğin ilgili hükümleri gereğince enflasyon düzeltmesine tabi tutulur.

7) Elden çıkarılacak stoklar ve maddi duran varlıklar hesabında kayıtlı amortismana tabi duran varlıklar için aktarma işleminin yapıldığı dönem sonunda, kayıtlı değerinden birikmiş amortisman tutarı düşüldükten sonra kalan kısmı kadar amortisman ayrılır.

8) Maddi ve maddi olmayan duran varlıklar hesap gruplarında yer alan hesaplarda kayıtlı amortismana tabi tutulması gereken varlıklara ilişkin amortisman işlemleri yapılır.

9) Gelirler hesabının alacak bakiyesi, dönem sonunda faaliyet sonuçları hesabına alacak, gelirler hesabına borç kaydedilir.

10) İndirim, iade ve iskontolar hesabının borç bakiyesi, dönem sonunda faaliyet sonuçları hesabına borç, indirim, iade ve iskontolar hesabına alacak kaydedilir.

11) Giderler hesabının borç bakiyesi, dönem sonunda faaliyet sonuçları hesabına borç, giderler hesabına alacak kaydedilir.

12) Enflasyon düzeltmesi hesabının alacak bakiyesi, dönem sonunda faaliyet sonuçları hesabına alacak, enflasyon düzeltmesi hesabına borç kaydedilir.

13) Faaliyet sonuçları hesabının alacak veya borç bakiyesi, öz kaynaklar ana hesap grubu içerisinde yer alan dönem olumlu faaliyet sonucu hesabı veya dönem olumsuz faaliyet sonucu hesabına aktarılır.

14) Geçmiş yıllar olumlu faaliyet sonuçları hesabında kayıtlı tutarlar, bu hesapların ilgili alt bölümüne aktarılması için bu hesaba borç ve alacak kaydı yapılır.

15) Geçmiş yıllar olumsuz faaliyet sonuçları hesabında kayıtlı tutarlar, bu hesapların ilgili alt bölümüne aktarılması için bu hesaba alacak ve borç kaydı yapılır.

16) Bu bentteki işlemlerden sonra faaliyet hesapları ana hesap grubunda yer alan tüm hesaplar kapanır.

(2) Faaliyet sonuçları tablosu, dönem sonunda ilgili varlık ve yabancı kaynak hesaplarında kayıtlı yabancı para cinsinden izlenen tutarların değerlemesi sonucunda oluşan olumlu veya olumsuz farklar ile amortisman uygulaması sonucunda oluşan tutarlar ilgili faaliyet hesaplarına kaydedildikten sonra hazırlanır.

(3) Her faaliyet döneminin sonunda, muhasebe yetkilileri dönem sonu işlemlerini yaparak yeni faaliyet döneminin açılış kaydına esas alınacak kesin mizanı çıkarırlar. Hazırlanan kesin mizanda borç ve alacak kalanı veren hesaplar yeni faaliyet döneminin açılış kaydına esas teşkil eder.

(4) Kesin mizanın düzenlenmesini takiben, dönem sonunda son yevmiye olarak borç ve alacak bakiyesi veren hesapların kapatılmasını sağlamak için kesin mizanda borç bakiyesi veren hesaplar alacak; alacak bakiyesi veren hesaplar ise borç kaydı yapılarak muhasebe dönemi kapatılır.

(5) İl müdürlüklerinin dönem sonu kapanış kayıtları il müdürlükleri merkez muhasebe birimi tarafından yapılır.

(6) Dönem sonu işlemleri mali hizmetler biriminin koordinasyonunda gerçekleştirilir.

Belgelerin saklanması

MADDE 262- (1) Hesaplara ilişkin kayıt, belge ve bilgiler, hukuki mecburiyetler dışında üçüncü kişilere verilmez. Ancak Devlete, gerçek veya tüzel kişilere ait bir hizmetin görülmesi, bir hakkın korunması ve ispatı gerektiğinde usulüne uygun olarak istenen belge örnekleri verilebilir veya mahkemelerce tayin edilen bilirkişiler veya ilgili dairelerince görevlendirilecek yetkililer, kayıt belge ve bilgileri yerinde inceleyebilir. Belgelerin istenmesine ilişkin yazıda, yapılacak incelemenin niteliği ayrıntılı olarak açıklanır. Yazıda belge ve cetvelin hangi yıl ve aya ait olduğu ile yevmiye numarası ve tutarı gösterilir.

ON BİRİNCİ BÖLÜM

Malî Raporlama

Malî raporlama

MADDE 263- (1) Malî tablolar, 3/12/2014 tarihli ve 2014/7052 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinde belirtilen ilkelere ve standartlara uygun olacak şekilde hazırlanır ve ihtiyaç halinde ilgililerin bilgisine sunulur.

Mizan cetveli ve düzenlenecek temel malî tablolar ile diğer mali tablolar

MADDE 264- (1) İl müdürlükleri merkez muhasebe birimince aşağıda sayılan mizan cetveli ve temel mali tablolar hazırlanır:

a) Mizan cetveli.

b) Temel mali tablolar;

1) Bilanço.

2) Faaliyet sonuçları tablosu.

3) Nakit akış tablosu.

4) Öz kaynak değişim tablosu.

5) Bütçelenen ve gerçekleşen tutarların karşılaştırma tablosu.

c) Diğer mali tablolar;

1) Bütçe uygulama sonuçları tablosu.

2) Gelirlerin ekonomik sınıflandırılması tablosu.

3) Giderlerin kurumsal sınıflandırılması tablosu.

4) Giderlerin ekonomik sınıflandırılması tablosu.

5) Bütçe gelirlerinin ekonomik sınıflandırılması tablosu.

6) Bütçe giderlerinin kurumsal sınıflandırılması tablosu.

7) Bütçe giderlerinin fonksiyonel sınıflandırılması tablosu.

8) Bütçe giderlerinin faaliyet sınıflandırması tablosu.

9) Bütçe giderlerinin finansal sınıflandırılması tablosu.

10) Bütçe giderlerinin ekonomik sınıflandırılması tablosu.

11) Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu.

ON İKİNCİ BÖLÜM

Muhasebe Birimlerinde Bulunan Değerlerin Yıl Sonu Sayımları

Sayımı yapılacak değerler ve sayım kurulları

MADDE 265- (1) Muhasebe birimlerinin kasa, vezne ve ambarlarında bulunan hazır değerler, değerli kâğıtlar, menkul kıymet ve varlıklar ile teminat mektubu gibi değerleri, malî yılın son günü itibarıyla, muhasebe yetkilisinin başkanlığında, muhasebe biriminde çalışan en az üç personelden oluşturulacak sayım kurulu tarafından sayılarak tutanak altına alınır.

Sayımlarda kullanılacak tutanaklar

MADDE 266- (1) Muhasebe birimlerinde ve muhasebe yetkilisi mutemetliklerinde yıl sonunda yapılan sayımlarda; paralar için “Kasa Sayımı Tutanağı” ve “Banka Mevcudu Tespit Tutanağı” ile diğer menkul kıymet ve varlıklar ve teminat mektupları sayımında “Menkul Kıymet ve Varlıklar/Teminat Mektupları Sayım Tutanağı” kullanılır. Üçer nüsha düzenlenen bu tutanaklar, muhasebe biriminde muhafaza edilir.

ON ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Muhasebe Yetkilisi, Muhasebe Yetkilisi Mutemedi Görev, Yetki ve Sorumlulukları

Muhasebe yetkilisi olarak atanacakların nitelikleri

MADDE 267- (1) Muhasebe yetkilisi görevini yürütmek üzere atanacakların, 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinde belirtilenler ile aşağıdaki şartları taşıması gerekir:

a) En az dört yıllık yükseköğrenim görmüş olmak.

b) Kamu idarelerinin muhasebe ve/veya mali hizmetlerinde en az iki yıl çalışmış olmak.

c) Aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezası almamış olmak.

ç) Görevin gerektirdiği bilgi ve temsil yeteneğine sahip olmak.

(2) İl müdürlüklerince muhasebe yetkilisi olarak görevlendirilmesi talep edilen personelin bilgileri mali hizmetler birimine bildirilir. Muhasebe yetkililerinin, mali bilişim yönetim sistemleri üzerindeki tanımlama işlemleri mali hizmetler birimi ve merkez muhasebe birimi eliyle yürütülür.

(3) Hazine ve Maliye Bakanlığınca görevin niteliği dikkate alınarak mesleki konularda eğitime tabi tutulan ve bu konuda verilen eğitimi başarıyla tamamlayarak muhasebe yetkilisi sertifikası almaya hak kazanmış personele, muhasebe yetkilisi olarak atanma konusunda öncelik tanınır.

Muhasebe yetkilisinin görev ve yetkileri

MADDE 268- (1) Muhasebe yetkilisinin görev ve yetkileri aşağıda belirtilmiştir:

a) Gelirleri ve alacakları ilgili mevzuatına göre tahsil etmek, yersiz ve fazla tahsil edilenleri ilgililerine iade etmek.

b) Giderleri ve borçları hak sahiplerine ödemek.

c) Para ve parayla ifade edilebilen değerler ile emanetleri almak, saklamak ve ilgililere vermek veya göndermek.

ç) (a), (b) ve (c) bentlerinde sayılan işlemlere ve diğer malî işlemlere ilişkin kayıtları usulüne uygun, saydam ve erişilebilir şekilde tutmak, belge ve bilgileri her türlü müdahaleden bağımsız olarak düzenlemek.

d) Bu Yönetmelik gereğince düzenlenmesi gereken belge ve bilgileri, belirtilen sürelerde ilgili yerlere düzenli olarak vermek.

e) Veznenin kontrolünü ilgili mevzuatında öngörülen sürelerde yapmak.

f) Muhasebe hizmetlerine ilişkin defter, kayıt ve belgeleri ilgili mevzuatında belirtilen sürelerle muhafaza etmek ve denetime hazır bulundurmak.

g) Muhasebe yetkilisi mutemetlerinin hesap, belge ve işlemlerini ilgili mevzuatında öngörülen zamanlarda denetlemek veya muhasebe biriminden uzak yerlerde görev yapan muhasebe yetkilisi mutemedinin bulunduğu yerdeki birim yöneticisinden kontrol edilmesini istemek.

ğ) Hesabını kendinden sonra gelen muhasebe yetkilisine devretmek, devredilen hesabı devralmak.

h) Muhasebe birimini yönetmek.

ı) Diğer mevzuatla verilen görevleri yapmak.

Muhasebe yetkilisinin sorumlulukları

MADDE 269- (1) Muhasebe yetkilileri;

a) 268 inci maddede sayılan hizmetlerin zamanında yapılmasından ve muhasebe kayıtlarının usulüne uygun, saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasından,

b) Mutemetleri aracılığıyla aldıkları ve elden çıkardıkları para ve parayla ifade edilen değerler ile bunlarda meydana gelen kayıplardan,

c) Ön ödeme ile kesin ödemelerin yapılması ve ön ödemelerin mahsubu aşamalarında ödeme emri belgesi ve eki belgelerin usulünce incelenmesi ve kontrolünden,

ç) Yersiz ve fazla tahsil edilen tutarların ilgililerine geri verilmesinde, geri verilecek tutarın, düzenlenen belgelerde öngörülen tutara uygun olmasından,

d) Ödemelerin, ilgili mevzuatın öngördüğü öncelik sırası da göz önünde bulundurularak, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre yapılmasından,

e) Rücu hakkı saklı kalmak kaydıyla, kendinden önceki muhasebe yetkilisinden hesabı devralırken göstermediği noksanlıklardan,

f) Muhasebe yetkilisi mutemetlerinin hesap, belge ve işlemlerini ilgili mevzuata göre kontrol etmekten,

g) Yetkili mercilere hesap vermekten,

sorumludurlar.

(2) Muhasebe yetkililerinin ilgili mevzuata göre yapacakları kontrollere ilişkin sorumlulukları, görevleri gereği incelemeleri gereken belgelerle sınırlıdır.

(3) Muhasebe yetkililerinin ret ve iadeler ile ayrılıp gönderilmesi gereken paylara ilişkin fazla ve yersiz ödemelerde sorumluluğu, 272 nci madde uyarınca yapması gereken kontrollerle sınırlıdır.

Muhasebe yetkilisi mutemetleri

MADDE 270- (1) Muhasebe yetkilisi adına ve hesabına para ve parayla ifade edilebilen değerleri geçici olarak almaya, vermeye ve göndermeye yetkili olanlar muhasebe yetkilisi mutemedidir. Muhasebe yetkilisi mutemetleri, bu işlemlerle ilgili olarak doğrudan muhasebe yetkilisine karşı sorumludur. Muhasebe yetkilisinin muvafakatı alınarak seçilecek personel, harcama yetkilisi tarafından muhasebe yetkilisi mutemedi olarak görevlendirilir. Muhasebe yetkilisi mutemetleri hakkında, 31/12/2005 tarihli ve 26040 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Muhasebe Yetkilisi Mutemetlerinin Görevlendirilmeleri, Yetkileri, Denetimi ve Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümleri uygulanır.

Muhasebe yetkilisi mutemedi işlemleri ile kullanılacak defterler

MADDE 271- (1) Muhasebe yetkilisi mutemetlerinin görevlendirilmesi, mutemetlerce tahsil olunacak paralar, defter ve belgeler konusunda Muhasebe Yetkilisi Mutemetlerinin Görevlendirilmeleri, Yetkileri, Denetimi ve Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde işlem yapılır.

ON DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Ödeme Öncesi Belgelerin Kontrolü, Ödemelerde Öncelik,

Alacakların İzlenmesi, Muhafaza Sorumluluğu

Muhasebe yetkililerince ödeme emri belgesi ve ekleri üzerinde yapılacak kontroller

MADDE 272- (1) Muhasebe yetkilileri ödeme emri belgesi ve ekleri üzerinde;

a) Yetkililerin imzasını,

b) Ödemenin çeşidine göre ilgili mevzuatında belirlenen belgelerin tamam olmasını,

c) Maddi hata bulunup bulunmadığını,

ç) Hak sahibinin kimliğine ilişkin bilgileri,

kontrol etmekle yükümlüdürler.

(2) Muhasebe yetkilileri, birinci fıkrada belirtilen kontroller dışında kontrol ve inceleme yapamaz; ödemelerde ilgili mevzuatında düzenlenmiş belgeler dışında belge arayamaz. Birinci fıkrada sayılan konulara ilişkin hata veya eksiklik bulunması hâlinde ödeme yapamaz ve ödemeye zorlanamaz.

(3) Muhasebe yetkilileri, ödeme emri belgesi eki belgelerin, ödemesi yapılacak giderin çeşidine ve alım şekline göre 31/12/2005 tarihli ve 26040 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Merkezi Yönetim Harcama Belgeleri Yönetmeliğinde ve özel mevzuatında öngörülen belgelerden olmasını ve bu belgelerin eksiksiz olarak ödeme emri belgesi ekine bağlanmasını kontrol etmekle sorumlu olup, belgelerin alınan mal veya hizmet ya da yapılan iş bazında miktar veya ara toplam olarak bütçedeki tertiplerine uygunluğunun kontrolünden ve doğruluğundan sorumlu değildir.

(4) Muhasebe yetkililerinin maddi hataya ilişkin sorumlulukları; bir malî işlemin muhasebeleştirilmesine dayanak teşkil eden karar, onay, sözleşme, hakediş raporu, bordro, fatura, alındı ve benzeri belgelerde; gelir, alacak, gider ya da borç tutarının tespit edilmesine esas rakamların hiçbir farklı yoruma yer vermeyecek biçimde, bilerek veya bilmeyerek yanlış seçilmesi, oranların yanlış uygulanması, aritmetik işlemlerin yanlış yapılması ve muhasebeleştirmeye esas toplamlarının muhasebeleştirme belgesinde ilgili hesaplara noksan veya fazla kaydedilmek suretiyle yapılan yersiz ve fazla alma, verme, ödeme ve gönderilmesiyle sınırlıdır. Teknik nitelikteki belgelerde, bu niteliğe ilişkin olarak yapılmış maddi hatalardan bu belgeleri düzenleyen ve onaylayan gerçekleştirme görevlileri sorumlu olup, muhasebe yetkililerinin bu belgelere ilişkin sorumlulukları aritmetik işlemlerdeki yanlışlıklarla sınırlıdır.

(5) Muhasebe yetkilileri, ön ödemeler ile geri verilecek para ve para ile ifade edilen değerlere ilişkin olarak düzenlenen muhasebeleştirme belgeleri ve ekleri üzerinde de birinci fıkradaki hususları kontrol etmekle yükümlüdürler.

Ödeme öncesi kontrol süresi

MADDE 273- (1) Ödeme emri belgeleri, muhasebe birimine geliş tarihinden itibaren, en geç yedi iş günü içinde incelenir, uygun bulunanlar muhasebeleştirilerek nakit mevcudu dikkate alınmak suretiyle tutarları hak sahiplerine banka hesabına aktarılmak suretiyle ödenir. Eksik veya hatalı olan ödeme emri belgesi ve eki belgeler, düzeltilmek veya tamamlanmak üzere en geç, hata veya eksikliğin tespit edildiği günü izleyen iş günü içinde gerekçeleriyle birlikte harcama yetkilisine yazılı olarak gönderilir. Hata veya eksiklikleri tamamlanarak tekrar muhasebe birimine verilenler, en geç iki iş günü sonuna kadar incelenerek muhasebeleştirme ve ödeme işlemi gerçekleştirilir.

Ödemelerin yapılmasında öncelik sırası

MADDE 274- (1) İl müdürlüklerinin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması hâlinde giderler, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenir. Ancak, bu ödemelerin yapılmasında sırasıyla;

a) Katkı payları hariç olmak üzere özlük haklarına ilişkin ödemelere,

b) Kanunları gereğince diğer kamu idarelerine ödenmesi gereken vergi, resim, harç, prim, fon kesintisi, pay ve benzeri tutarlara,

c) İlama bağlı borçlara,

ç) Ödenmemesi halinde gecikme zammı ve faiz doğuracak ödemelere,

öncelik verilir.

(2) İl müdürlüklerinin nakit mevcudunun yeterli olması durumunda ödemeler, ödeme emri belgelerinin muhasebe biriminin kayıtlarına giriş sırasına göre yapılır. Ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde yapılan kontroller sonucunda noksanlığı tespit edilerek tamamlanmak üzere ilgili birimine iade edilen ödeme emri belgelerindeki tutar, noksanlık tamamlanarak muhasebe birimi kayıtlarına alınır ve yeni giriş sırasına göre ödenir.

Alacakların takip ve tahsil sorumluluğu

MADDE 275- (1) Alacakların takip edilerek tahsil edilebilir hâle getirilmesi idarenin görev ve sorumluluğundadır.

(2) Muhasebe yetkilisi, ilgili mevzuatına göre tahakkuk ettirilerek tahsil edilebilir hâle gelmiş gelir ve alacakları ilgili hesaplara kaydederek, nakden veya mahsuben tahsil edilmesinden sorumludur.

Para ve para ile ifade edilen değerlerin muhafazasında sorumluluk

MADDE 276- (1) Muhasebe yetkilileri; muhasebe birimlerine teslim edilen para ve parayla ifade edilen değerlerin ilgili mevzuatında öngörüldüğü şekilde alınmasını, muhafaza edilmesini ve gerekli güvenlik tedbirlerinin alınmasını sağlamakla yükümlüdürler. Muhasebe yetkilileri; ilgili mevzuatında öngörülen süreler içinde ve belirsiz günlerde vezneyi kontrol ederek kayıp ve noksanlık olmaması için gerekli önlemleri almakla yükümlüdürler. Bu görevin gereği gibi yerine getirilmemesi nedeniyle meydana gelecek kayıp ve noksanlıklardan genel hükümlere göre sorumludurlar.

(2) Yangın, sel, deprem, yer kayması, çığ düşmesi gibi afet hâlleri ile savaş veya askerî ve idarî sebeplerle tahliye ya da hırsızlık gibi nedenlerle veznede kayıp veya noksanlık meydana gelmesi hâlinde, muhasebe yetkililerince durum derhal il müdürüne yazılı olarak bildirilir. Ayrıca, olaya ilişkin delillerin kaybolmaması için gerekli tedbirleri alır.

Giderlerin ödenmesine ilişkin belgeler

MADDE 277- (1) İl müdürlükleri bütçelerinden yapılacak harcamalarda ödeme belgesine bağlanacak kanıtlayıcı belgeler hakkında, Merkezi Yönetim Harcama Belgeleri Yönetmeliği hükümleri kıyasen uygulanır.

ON BEŞİNCİ BÖLÜM

Devir İşlemleri

Muhasebe yetkilileri arasındaki devir işlemleri

MADDE 278- (1) Muhasebe yetkilileri, yerlerine vekil tayin edilmeden görevlerinden ayrılamazlar. Ancak, zorunlu nedenler veya görev alanları içerisinde yapacakları denetim ve incelemeler için işlemlerden doğacak sorumluluk kendilerine ait olmak üzere en çok bir gün süre ile vekil tayin edilmeden görevlerinden ayrılabilirler.

(2) Muhasebe yetkilileri, görevlerinden her ne suretle ayrılırsa ayrılsın, yerine asıl veya vekil olarak gelen ya da bırakılan memura yönetim dönemine ait hesaplar ile kendisinden önceki muhasebe yetkilisinden aldığı hesaplara ait devri, aşağıdaki hükümler doğrultusunda vermek zorundadır:

a) Kesin veya uzun süreli ayrılmalarda devir işlemleri aşağıdaki şekilde yapılır:

1) Tayin, emeklilik gibi hâller ile geçici görev, kısa süreli askerlik, aylıksız izin, hastalık izni gibi iki aylık süreyi aşacağı önceden bilinen ayrılmalarda görevinden ayrılan muhasebe yetkilisi, yerine asıl veya vekil olarak gelen muhasebe yetkilisine “Devir Cetveli” düzenleyerek ayrıntılı devir vermek zorundadır.

2) Devir cetvelinin düzenlenmesinden önce asıl veya vekil olarak göreve başlayan muhasebe yetkilisi; hazır değerler, değerli kâğıtlar, menkul kıymet ve varlıklar ile teminat mektubu gibi değerleri sayarak teslim alır. Sayımda çıkan miktarlar, bu değerlere ait defterler üzerinde gösterilmekle beraber durum sayım tutanakları ile de tespit edilir. Sayımlarda, bu Yönetmeliğin ilgili maddelerinde belirtilen sayım tutanakları üçer nüsha düzenlenerek devir cetveline eklenir. Defter ve tutanaklar, devir veren ve alan tarafından imzalanır. Bundan sonra bir yazı ile, o günün sonu itibarıyla banka mevcudu sorularak bankadan bildirilen miktarın, banka hesabı defteri kayıtlarına uygunluğu sağlandıktan sonra her iki muhasebe yetkilisi tarafından imzalanır. Aynı gün bankaya ikinci bir yazı yazılarak, devir tarihinden itibaren görevinden ayrılan muhasebe yetkilisinin yerine asıl veya vekil olarak atanan muhasebe yetkilisinin kimliği ile tatbiki imzası bildirilir. Bu yazı, devir veren muhasebe yetkilisi tarafından imzalanır ve yeni muhasebe yetkilisi fiilen görevine başlar.

3) Ayrılan muhasebe yetkilisi, ayrıldığı tarih itibarıyla hesap ve defter kayıtlarını tamamlatarak her ikisi arasında uygunluk sağlar. Ayrılma tarihine kadar düzenlenmiş belgeler düzenlenecek üç nüsha tutanakla yeni muhasebe yetkilisine teslim edilir ve tutanaklar devir cetvellerine eklenir.

4) Bu bentteki belirtilen işlemler yapılıp kasa, vezne ve diğer sayımlar sonucu kayıtlara göre noksan veya fazla çıkan tutarlar, ilgili hesaplara kaydedilerek kayıtlar günlük hale getirilir ve bu kayıtlara göre (b) bendinde açıklandığı şekilde devir cetveli düzenlenir.

b) Kesin veya uzun süreli ayrılmalarda devir cetvelinin düzenlenmesi aşağıdaki şekilde yapılır:

1) Mali yönetim bilişim sistemleri aracılığıyla tutulan muhasebe kayıtları, elektronik ortamda oluşturulan belgeler ve takibi yapılan dosyalar ile diğer varlıkların sayımı, devir tarihi itibarıyla tablo ve cetveller elektronik sistemler üzerinden oluşturulabilir.

2) Elektronik ortamda oluşturulan devir cetveli ve eki tablolar esas alınmak suretiyle, devreden muhasebe yetkilisi ile devralan muhasebe yetkilisinin imzaları ile devir işlemi tamamlanır.

c) Geçici ayrılmalarda devir işlemleri aşağıdaki şekilde yapılır:

1) Kesin veya uzun süreli ayrılma sayılmayan ve iki aydan kısa süreli geçici görev ya da hastalık gibi nedenlerle ayrılmalarda ayrıntılı devir yapılmaz ve devir cetveli düzenlenmez. Bu gibi ayrılmalarda, ayrılan muhasebe yetkililerinin yerlerine bırakacakları vekiller, vekâlet edecekleri süre içindeki işlemlerden sorumlu olacaklarından, kayıtlara göre kasa, vezne ve ambarlarda bulunan değerleri sayarak teslim alırlar. Sayım işi, bu değerlere ait yardımcı hesap defterlerinin devir tarihine rastlayan sayfasına tutanak şeklinde yazılarak, devir veren ve devir alan muhasebe yetkilisi ile veznedar tarafından imzalanır ve yeni muhasebe yetkilisi fiilen görevine başlar. Geçici ayrılmalarda bankaya yazılacak yazı ayrılan muhasebe yetkilisi tarafından imzalanır.

2) Geçici ayrılma, herhangi bir nedenle iki aydan daha uzun süreli ayrılmaya dönüştüğü takdirde, devir cetveli düzenlenerek kesin devir yapılır.

ç) Devir vermeden ayrılmalarda yapılacak işlemler aşağıdaki şekilde yapılır:

1) Devir vermeden ayrılan muhasebe yetkilileri, yeni atandıkları yerlere gittiklerinde işe başlayamayacaklarından ve emekli ve açığa alınma aylıkları dâhil aylık alamayacaklarından, muhasebe yetkililerinin devir vermeden ayrılmamaları; devir alan muhasebe yetkilisinin de, devir aldığı hesaplarda bir noksanlık görüldüğü takdirde kendisi sorumlu olacağından, devir sırasında hesaplar üzerinde ayrıntılı inceleme yapması ve ayrılan muhasebe yetkilisinin devir vermemesi hâlinde bu durumu maaş nakil ilmühaberinde belirtmesi gerekir.

2) Hastalık, ölüm ve tutuklanma gibi nedenlerden dolayı veya devir vermekten kaçınma hâllerinde, ayrılanın yerine gelen asıl ya da vekil muhasebe yetkilisinin başkanlığında, biri mali işler biriminde çalışan üye olmak üzere üç kişiden oluşan devir kurulu eliyle kasa, vezne ve ambarlarda bulunan değerler yeni muhasebe yetkilisine teslim edilir ve durum derhal Bakanlığa bildirilir.

3) Verilen talimat üzerine, devir kurulu önünde devir vermeyen veya veremeyen muhasebe yetkilisi varmış gibi ayrıntılı devir cetveli düzenlenerek devir işlemleri tamamlanır.

Yer değiştiren muhasebe birimlerinin eski yıllara ait belgelerinin devri ve banka mevcutlarının gittikleri yere aktarılması

MADDE 279- (1) Yer değiştiren muhasebe birimleri, içinde bulundukları yıldan itibaren geriye doğru altı yıllık belge ve defterlerini gittikleri yerlere beraberlerinde götürürler.

(2) Muhasebe birimlerinin adlî ve idarî dava konusu bulunan, tarihi değer taşıyan, bir şahıs veya kurum lehine hak doğuran ve saklanması gerekli olan imha dışı defter ve belgelerini de gittikleri yerlere götürmeleri zorunludur.

ON ALTINCI BÖLÜM

Müsabaka ve Gösteri Biletleri

Müsabaka ve gösteri biletleri

MADDE 280- (1) İl müdürlükleri mülkiyetlerinde olan veya kiralanarak, spor kulübü ve kuruluşlara kiraya verilen her çeşit spor tesislerinde yapılacak resmî ve özel tüm spor müsabakaları ve gösterileri için bilet bastırılabilir.

(2) İl müdürlükleri mekanik, teleski, telesiyej, yüzme havuzu ve benzeri kamuya açık tesislerde kullanılmak üzere bilet bastırabilir.

(3) İl müdürlükleri bilet olarak elektronik bilet veya sahibine müsabaka ya da gösteriye giriş hakkı veren bir belgeyi kullanabilirler.

(4) Biletlerin bastırılması, muhafazası, satışı, dağıtımı, imhası ve benzeri hususlar Bakanlıkça belirlenir.

ON YEDİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Yetkisiz tahsil ve ödeme yapılamayacak hâller ile birleşemeyecek görevler

MADDE 281- (1) Mevzuatta öngörüldüğü şekilde yetkili kılınmamış hiçbir gerçek veya tüzel kişi Bakanlık veya il müdürlükleri adına tahsilat ve ödeme yapamayacağı gibi muhasebe hizmeti de veremez.

(2) Usulüne göre atanmadığı hâlde muhasebe hizmetlerinden bir kısmını veya tamamını kendiliğinden yapanlar ile yapılması konusunda emir veren yöneticiler hakkında, Sayıştay tarafından belirlenecek malî sorumlulukları saklı kalmak üzere idarî yönden de ayrıca işlem yapılır.

(3) Harcama yetkilisi ile muhasebe yetkilisi görevi aynı kişide birleşemez.

Kaybedilen alındılar için verilecek kayıt örnekleri

MADDE 282- (1) Muhasebe birimlerince, gerek emanet suretiyle, gerek herhangi bir nedenle ya da mahsuben tahsil olunan paralar ile her ne suretle olursa olsun teslim alınmış her türlü değerlere karşılık verilmiş olan alındıların, ilgilileri tarafından kaybedildiği bir dilekçe ile bildirildiği takdirde, ilgili kayıtları incelendikten sonra varsa hak sahiplerine verilir.

Kayıt yanlışlıklarının düzeltilmesi

MADDE 283- (1) Program, kurumsal, finansman ve ekonomik sınıflandırma kodlarında yapılan kayıt hatalarının düzeltilmesi durumu dâhil olmak üzere, yevmiye kayıtlarında meydana gelebilecek her türlü yanlışlık ancak muhasebe kaydıyla düzeltilir.

Denetim defteri ve denetim raporları dosyası

MADDE 284- (1) Muhasebe birimlerinde, yapılan denetimlere ilişkin olarak “Denetim Defteri” tutulur. Denetimin kapsamı, dönemi, süresi ve denetim sonucunda düzenlenen rapor veya yazının tarih ve sayısını gösteren bu defter, denetim bitiminde ilgili denetim elemanı tarafından sütun başlıklarına göre doldurularak imzalanır ve mühürlü zarflarda muhafaza edilir.

(2) İl müdürlüğü muhasebe birimlerinde denetim elemanları tarafından yapılan denetimler sonunda düzenlenen ve denetim defterine kaydedilen rapor veya yazılar ile bunlara verilen cevapların ve yapılan tebligatların bir nüshası il müdürlüğünce saklanır.

Taşınır işlemleri

MADDE 285- (1) İl müdürlüklerince edinilen taşınırların kayıtlara alınmasında, verilmesinde ve izlenmesinde, 9/10/2024 tarihli ve 9014 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Taşınır Mal Yönetmeliği hükümleri uygulanır.

(2) Taşınırların muhasebe hesap planında yer alan ilgili stok ve maddi duran varlık hesaplarına kaydının sağlanması için taşınır işlemlerini yürütmekle görevli birimler tarafından düzenlenen belgelerin bir nüshasının muhasebe birimine gönderilmesi zorunludur.

Taşınmaz işlemleri

MADDE 286- (1) İl müdürlükleri adına resen tescil edilen taşınmazlara ilişkin devir, tescil, tasarruf, tahsis, kiralama ve benzeri işlemlere ilişkin her türlü işlem muhasebe kayıtlarına yansıtılır.

İl müdürlükleri bütçe hazırlama rehberi

MADDE 287- (1) Bakanlıkça, bütçe hazırlama ve uygulamalarını yönlendirmek amacıyla merkezi yönetim bütçe kanunu bütçe hazırlama rehberi esas alınmak suretiyle mali hizmetler birimi tarafından, ilgili döneme ilişkin il müdürlükleri bütçe hazırlama rehberi hazırlanır ve duyurulur.

(2) İl müdürlükleri bütçe hazırlama rehberinde yer alan esaslar çerçevesinde, bütçe gelir ve gider tekliflerini gerekçeli olarak hazırlarlar.

Kullanılacak defter, belge ve cetveller

MADDE 288- (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği, Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ve Merkezi Yönetim Harcama Belgeleri Yönetmeliği ekinde yer alan defter, belge ve cetveller kullanılır.

Tereddütlerin giderilmesi ve düzenleme yapılması

MADDE 289- (1) Bu Yönetmeliğin uygulanması sırasında doğacak tereddütleri gidermeye ve gerekli düzenlemeleri yapmaya Bakanlık yetkilidir.

Hüküm bulunmayan hâller

MADDE 290- (1) Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hâllerde, Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin genel esasları kıyasen uygulanır.

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 291- (1) 25/10/2007 tarihli ve 26681 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü Taşra Teşkilatı Bütçe, Muhasebe ve Bilet Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.

(2) Diğer mevzuatta, birinci fıkra ile yürürlükten kaldırılan Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü Taşra Teşkilatı Bütçe, Muhasebe ve Bilet Yönetmeliğine yapılan atıflar bu Yönetmeliğe yapılmış sayılır.

Yürürlük

MADDE 292- (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 293- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Gençlik ve Spor Bakanı yürütür.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, yayımladığı açıklamada, Türkiye Futbol Federasyonu Başkanı İbrahim Hacıosmanoğlu’nun “371 hakemin bahis hesabı bulunduğu, 152’sinin aktif olarak bahis oynadığı tespit edildi” yönündeki açıklamasının ihbar niteliğinde kabul edildiğini ve bu kapsamda bir soruşturma başlatıldığını ve yürütülen sürecin kamuoyu ile paylaşıldığını bildirdi. Başsavcılık, soruşturmanın Türk Ceza Kanunu’nun 257’nci maddesinde düzenlenen “görevi kötüye kullanma” suçunun yanı sıra 6222 sayılı Kanun’daki “müsabaka sonucunu etkileme”, “şike”, “teşvik primi” ve “yasa dışı bahis” suç tiplerini kapsadığını vurguladı.

Açıklamada, ilk aşamada 17 hakem hakkında TCK m.257 ve 6222 sayılı Kanun uyarınca işlem yapıldığı, Eyüpspor Kulübü Başkanı ile Kasımpaşa Kulübü’nün eski sahibi ve eski başkanı hakkında da “müsabaka sonucunu etkileme” suçundan değerlendirme yapıldığı belirtildi. Ayrıca, bir spor yorumcusu hakkında da sosyal medya üzerinden yapılan paylaşımlar nedeniyle “halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma” suçundan ayrı bir soruşturmanın yürütüldüğü, toplam 21 kişi hakkında gözaltı kararı verildiği, bunlardan 19’unun yakalandığı, 8’inin tutuklandığı, diğer şüphelilere ise adli kontrol uygulandığı açıklandı. Soruşturmanın mali boyutuna ilişkin yapılan bilgilendirmede, ilgili raporlarda çok sayıda hakemin çeşitli lisanslı şans oyunu platformlarında yüksek hacimli işlem gerçekleştirdiğinin, bu işlemler üzerinden milyonlarca liralık para hareketliliği bulunduğunun tespit edildiği belirtildi. Ayrıca, hakemler ile bahis siteleri arasındaki para transferlerinin ayrı bir değerlendirme konusu olarak incelendiği ifade edildi.

Gündemdeki iddialar, spor disiplininden çıkıp ceza hukukuna uzanmaktadır. Sağlıklı bir değerlendirme için “kamu görevlisi” kimdir, 6222 hangi eylemleri kapsar, TCK m.257 hangi hallerde gündeme gelir sorularının netleşmesi gerekir. 6222 m.11’de düzenlenen suç “şike ve teşvik primi” dir. Bu suçun temel unsuru, belirli bir müsabakanın sonucuna etki etme amacıdır. Şike ile teşvik, aynı madde içinde tanımlanan iki farklı hareket biçimidir ve her ikisinde de aranan, sonucu etkilemeye yönelik iradedir. Soruların cevap bulabilmesi için önce mevzuatın bize açtığı kapılara bakmak gerekiyor; devamında bu kapıların nereye çıktığını birlikte değerlendireceğiz.

Değerlendirmeye başlamadan önce kavramların yerli yerine oturması gerekir. Yanıtlanması gereken ilk soru şudur: Futbolcu, teknik direktör, kulüp yöneticisi ve hakem kamu görevlisi midir?

Türk Ceza Kanunu’nun 6. maddesi, kamu görevlisini “kamu kurum veya kuruluşlarında, kamu hizmetinin yürütülmesine katılan kişi” olarak tanımlar. Bu tanım, yapılan işin niteliği kadar o işin kamu hizmeti kapsamında olup olmadığına da bağlıdır. Bir kişi, devlet adına yetki kullanıyor veya kamu hizmetinin yürütülmesine doğrudan katılıyorsa kamu görevlisidir.[1] Futbol alanında ise bu koşul kendiliğinden oluşmaz. Zira federasyon yapısı kamu otoritesinden çok, özerk özel hukuk düzenine dayanmaktadır. Türkiye Futbol Federasyonu, 5894 sayılı Kanun’un 1. maddesinde düzenlendiği üzere, özel hukuk hükümlerine tabi ve tüzel kişiliğe sahip bir özerk yapıdır. Yani federasyon, kamu tüzel kişiliğine sahip ve futbol alanında kamu gücü de içeren yetkiler kullanan bir federasyondur. Ancak bu yetkiler, klasik anlamda merkezi idare teşkilatına bağlı bir kamu kurumu düzeni içinde değil, 5894 sayılı Kanun, TFF Statüsü ve talimatlarla kurulan özerk bir iç hukuk düzeni içinde kullanılmaktadır. Bu durumda, federasyonun futbol faaliyetini kamu hizmeti niteliği taşıyan bir alan olarak düzenlemesine engel değildir; fakat hakem, futbolcu ve kulüp yöneticisinin ceza hukuku bakımından genel memur rejimine dahil olduğu sonucunu da doğurmayacaktır.

Spor alanındaki kurumların görev ve yetkilerini belirleyen temel düzenleme, 7405 sayılı Spor Kulüpleri ve Spor Federasyonları Kanunu’dur. Kanunun 1’inci maddesinin ikinci fıkrasında, Kuruluş kanunu bulunan federasyonlar hakkında bu Kanunun hükümleri uygulanmayacağı ve 3 ila 20, 42/4 ve 47/5’inci madde hükümlerinin saklı tutulduğu belirtilmektedir. Bu ifade, Türkiye Futbol Federasyonu gibi özel kanunla kurulan federasyonların, 7405 sayılı Kanun’daki genel kurallara doğrudan tabi olmadığını gösterir. Dolayısıyla, Türkiye Futbol Federasyonu bakımından, 7405 sayılı Kanun’un 42’nci maddesinin beşinci fıkrasında yer alan “federasyon faaliyetlerinde görevli bulunanların işledikleri suçlar bakımından kamu görevlisi sayılacağı” hükmü doğrudan uygulanabilir değildir. Burada hukuk diliyle söylersek, özel kanun genel kanuna göre önceliklidir.[2]

6222 sayılı Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanun’un 20’nci maddesi, futbol hakem ve temsilcilerine karşı işlenen suçlarda özel bir koruma sağlamaktadır. Kanun, bu kişileri görevleri nedeniyle kamu görevlisi saymaz; ancak onlara yönelen saldırılarda kamu görevlisine yapılmış gibi işlem yapılmasını öngörür. Yani hakem suç işlediğinde değil, görevini yaparken saldırıya uğradığında kamu görevlisi gibi korunur.[3]

3289 sayılı Gençlik ve Spor Hizmetleri Kanunu’nun Ek 1’inci maddesi, kamu hizmeti niteliğindeki gençlik ve spor organizasyonlarında geçici olarak görev yapan kişilerin, görev süresince kamu görevlisi kabul edileceğini belirtir. Ancak profesyonel futbol bu düzenlemenin dışında kalır. Çünkü profesyonel liglerde yürüyen faaliyet, devletin yürüttüğü bir kamu hizmeti değil, özel hukuk kuralları içinde yürüyen ve sözleşmeye dayanan bir faaliyettir.

Mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, futbol alanında görev yapan futbolcu, teknik direktör, kulüp yöneticisi ve hakemlerin ceza sorumluluğu, kamu görevlisi sıfatına dayandırılması hukuken mümkün değildir. Kamu görevlisi sayılmaları ancak kanuni dayanağın açık bulunduğu istisnai hallerde örneğin kendilerine karşı işlenen suçlarda mümkün olacaktır.

Bir sonraki mesele, futbol alanında ortaya çıkan eylemlerin hangi suç tipi altında değerlendirileceğidir. Türk Ceza Kanunu’nun 257’nci maddesi, “görevi kötüye kullanma” başlığıyla, kamu görevlisinin görev gereklerine aykırı hareket ederek kişilere zarar vermesi veya kamuya zarar doğurması halini cezalandırır. Suçun oluşabilmesi için hem failin kamu görevlisi sıfatını taşıması hem de bu sıfatla yerine getirdiği görevin ihlal edilmiş olması gerekir. Futbolda durum klasik kamu kurumlarından farklıdır. Burada görev yapan hakem veya futbolcu, bir devlet memuru değildir. Görevlerini, 5894 sayılı Türkiye Futbol Federasyonu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun’un verdiği yetkiyle çıkarılan TFF Statüsü ile Talimat ve yönetmelikler doğrultusunda yerine getirirler. Yani bu kişiler kamu hizmeti değil, federasyonun kendi düzenine dayalı bir faaliyeti yerine getirir. Bu nedenle, TCK m.257’deki “kamu görevlisi” şartı futbol alanında doğrudan karşılık bulmaz.

Tartışmayı bir an için tersinden düşünelim. Hakemlerin, futbolcuların ve kulüp yöneticilerinin kamu görevlisi sayıldığını ve bu sıfatla haklarında soruşturma başlatıldığını kabul edelim. Böyle bir kabul benimsendiğinde, adli görevleri dışında kalan ve görevleriyle bağlantılı olarak işlendiği ileri sürülen tüm fiiller bakımından 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun’un uygulanması gerekmektedir. O noktada şu soru ortaya çıkar: Savcılık, adı geçenler hakkında ceza soruşturması açmak için hangi makamdan izin alacaktır?

Kanunla getirilen düzen, klasik memur yapılanması ve merkezi idarenin hiyerarşik örgütlenmesi düşünülerek oluşturulmuştur. 4483 sayılı Kanun, memur ve diğer kamu görevlileri hakkında görevleri sebebiyle yürütülecek ceza soruşturmalarında uygulanacak izin usulünü açıklamaktadır. 1’inci maddede amaç, bu kişilerin görevleri sebebiyle işledikleri suçlarda hangi mercilerin izin vereceğinin ve izlenecek usulün belirlenmesi olarak tanımlanır. 2’nci maddede kapsam ifade edilir ve Devletin ve diğer kamu tüzel kişilerinin genel idare esaslarına göre yürüttükleri kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevleri ifa eden memurlar ile diğer kamu görevlilerinin görevleri sebebiyle işledikleri suçların esas alınacağı hükmolunur . 3’üncü madde ilçe düzeyinden merkez teşkilatına kadar kaymakam, vali, en üst idari amir, İçişleri Bakanı, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı gibi soruşturma izni mercilerini tek tek sıralamaktadır. Bu düzenlemeler içinde ne TFF’nin ne spor federasyonlarının ne de hakem ve kulüp yöneticilerinin statüsüne işaret eden bir hüküm bulunmaktadır. Hakemi il memuru gibi görüp valiyi, TFF’yi bakanlığa bağlı kuruluş gibi görüp ilgili bakanı ya da TFF Başkanını izin mercii saymaya yönelik her okuma, kanun metninde dayanağı bulunmayan yeni bir hukuki statü yaratacaktır. Dolayısıyla, futbol alanındaki kişileri kamu görevlisi kabul eden varsayımı benimsemiş olsak bile, soruşturma izninin kim tarafından verileceği sorusu kanundan doğrudan çıkarılamaz. Savcılığın başvuracağı merci, bu merci ile TFF arasındaki idari ilişki, hakemin bir sezonda çeşitli illerde görev yapmasının bu izin sistemine etkisi gibi sorular 4483 sayılı Kanun’un mevcut hükümleriyle açık hale gelmez. Bu belirsizlik, ceza muhakemesinde soruşturmanın başlangıcına ilişkin usul güvencelerini tartışmaya açık hale getirir ve kamu görevlisi statüsünü genişleten yorumların kanunilik ilkesine uygun düşmediğini gösterecektir. Bu nedenle hakem, futbolcu ve kulüp yöneticisini ceza hukuku açısından klasik memur rejimine yerleştirmeye çalışan yaklaşımlar, yüzeyde kamu görevlisi kavramını güçlendiriyor gibi dursa da 4483 rejimi dikkate alındığında izin merciinin dahi tespit edilemediği bir sonuç doğurur.

İfade etmemiz gerekir ki, kanun koyucunun bazı alanlarda faile veya mağdura ceza hukuku bakımından özel bir statü tanıdığı örnekler mevcuttur. 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun 62’nci maddesi, kooperatif ve üst kuruluşlarının yönetim kurulu üyeleri ile personelinin kooperatifin para ve malları ile bilanço, tutanak ve benzeri belgeler üzerinde işledikleri fiillerde kamu görevlisi gibi cezalandırılacağını düzenlemektedir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun, özel güvenlik görevlilerinin görevleriyle bağlantılı fiilleri ve bunlara karşı işlenen suçlar bakımından benzer bir formül kurmaktadır. Bu hükümler belirli kişi gruplarını TCK anlamında kamu görevlisine yaklaştırır. Buna rağmen soruşturma izni rejimi bakımından 4483 sayılı Kanun’a açık bir gönderme yapılmadığı sürece, bu kişilerin 4483 kapsamına girdiği veya izin mercilerinin değiştiği söylenemez. Kooperatif yöneticisi ya da özel güvenlik görevlisi hakkında kamu görevlisi gibi cezalandırılır ifadesi nasıl tek başına 4483’ü devreye sokmuyorsa, hakemler için de aynı sonuca varmak mümkün değildir. 4483’ün kişi yönünden kapsamı ve soruşturma izni makamları ancak açık bir özel kanun hükmüyle değişebilir. Yorum yoluyla yeni bir izin sistemi kurmak ya da mevcut sistemin sınırlarının dışına çıkmak TCK’nın kanunilik ilkesine uygun düşmeyecektir.

6222 sayılı Kanun’un 20’nci maddesi, spor müsabakalarında görev yapan hakem, gözlemci, saha komiseri ve temsilcilerin bu görevleriyle bağlantılı olarak kendilerine karşı işlenen suçlar yönünden kamu görevlisi sayılacağını düzenlemektedir. Bu düzenlemede, hakemi fail konumuna taşıyacak nitelikte bir statü belirlemesine gidilmemiştir. Amaç, hakem görevini yerine getirirken maruz kaldığı saldırı, tehdit ve benzeri fiillerde cezai koruma düzeyini yükseltmektir. Hakemin müsabakayı yönetirken işlediği iddia edilen fiillerde, kamu görevlisi gibi sorumlu tutulacağına veya görevi kötüye kullanma suçundan fail olarak değerlendirileceğine dair bir ibare yoktur. Bu hükmün kapsamı, hakemin mağdur konumda bulunduğu durumlarla sınırlıdır. Hakemin kendi eylemleri bakımından yeni bir kamu görevlisi statüsü kurmamaktadır. Bu nedenle hakem, futbolcu ve kulüp yöneticisini memur suçu niteliğindeki görevi kötüye kullanma bakımından fail olarak konumlandırmak, kanunda yer almayan bir statü üretmek anlamına gelir. 4483 sayılı Kanun’a veya TCK m.257’ye bu kişileri kapsayan açık bir gönderme bulunmadığı halde, onları kamu görevlisi gibi cezalandırmak fail çevresini genişleten ve kanunilik ilkesine uygun düşmeyen bir yorum olur. Kooperatifler Kanunu’nda ve Özel Güvenlik Kanunu’nda görülen türden açık bir özel hüküm olmadıkça hakemlerden memur suçu sorumluluğu çıkarmak mümkün görünmez.

Spor alanındaki disiplin ihlallerinin, şike iddialarının ve yasa dışı bahis şüphesine konu eylemlerin değerlendirilmesinde özel kanunlar ile federasyon iç hukukuna ağırlık verilmesi, kamu görevlisi statüsünün ise açık kanuni dayanağı bulunan istisnai durumlarla sınırlandırılması, kanımızca hukuk tekniği bakımından daha isabetli görünmektedir.

Futbolda yaşanan bu tür eylemler, doğrudan Türk Ceza Kanunu’nda değil, spora özgü bir düzenleme olan 6222 sayılı Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanun’da tanımlanmıştır. Kanunun 11’inci maddesi, “şike ve teşvik primi” başlığıyla, müsabakanın sonucunu değiştirmek ya da etkilemek amacıyla menfaat sağlama veya bu yönde anlaşma yapma eylemini suç olarak kabul eder. Bu hüküm, sporun kendi iç düzenine göre oluşturulmuş özel bir kuraldır ve şartları oluştuğu kabul edilse bile genel nitelikteki TCK m.257’ye göre öncelikli uygulanacaktır. Bu nedenle, eğer bir davranış şike ya da teşvik primi olarak tanımlanabilecek nitelikteyse, yani hedefinde maç sonucunu değiştirmek varsa, inceleme 6222 sayılı Kanun’a göre yapılır. Aynı olayı TCK m.257 kapsamında değerlendirmek, hem özel düzenlemeyi görmezden gelmek hem de sporda görev yapan kişileri yanlış bir statüye oturtmak anlamına gelir.

Ceza hukukunun müdahalesi, kanunun suç saydığı eylemlerle sınırlıdır. Eğer davranış, 6222 sayılı Kanun’un 11’inci maddesinde yer alan şike veya teşvik primi suçunun unsurlarını taşımıyorsa ceza hukuku bakımından suç olarak nitelendirilemez ve disiplin hukuku kapsamında değerlendirilmesi gerekir. Hakemin hatalı kararı, yöneticinin taraflı beyanı, sporcunun etik dışı davranışı veya Futbol Disiplin Talimatı’nın 57. maddesinde tarif edildiği şekilde bu Talimat kapsamındaki kişilerin, futbol müsabakalarına ya da futbolla ilgili faaliyetlere yönelik bahis ve benzeri şans oyunlarına doğrudan ya da dolaylı olarak katılması gibi durumlar ceza davasının konusu değil, TFF’nin iç disiplin düzeni ve spor yargısı mekanizmaları içinde ele alınmalıdır. Temennimiz, tartışılan son soruşturma dalgasının hakem, futbolcu ve kulüp yöneticileri bakımından ceza hukuku ile disiplin hukuku arasındaki sınırın daha berrak çizilmesine ve spor hukukunun kendi iç araçlarını güçlendiren ölçülü bir uygulama kültürünün yerleşmesine vesile olmasıdır.

Av. Özer Alişan EKREN

---------

[1] Özer Alişan EKREN, Ceza Hukuku Genel Hükümler Açıklamalı Soru Kitabı, 1. Baskı, Nisan 2025

[2] Asım EKREN, Spor Yasası: Kulüp, Şirket, Federasyon, 2. Baskı, Filiz Kitabevi, İstanbul 2022

[3] Özer Alişan EKREN, Spor Hukuku, 1. Baskı, Filiz Kitabevi, İstanbul 2021

Bilindiği üzere ülkemizde bahis veya şans oyunları oynatma yetkisi Spor Toto Teşkilat Başkanlığı’nındadır. Spor Toto Teşkilat Başkanlığı tarafından verilen ruhsatı olmaksızın bahis oynatmak suçtur. Bu çerçevenin dışında kanuna aykırı bir şekilde yetki ve ruhsatı olmaksızın yasa dışı siteler aracılığıyla bahis oynamak ise hukukumuzda suç olarak kabul edilmemektedir. Ancak yasa dışı bahis oynama eyleminin suç olarak kabul edilmemesinin yanında bir yaptırımının olmadığı da düşünülemezdir. Nitekim her ne kadar Türk Ceza Kanunu kapsamında yasa dışı bahis oynama fiili suç olarak kabul edilip cezai bir yaptırım öngörülmese de kabahat olarak düzenlenmiştir. Dolayısı ile yasa dışı bahis oynama eylemi mevzuatımızda kabahat olarak nitelendirilmektedir. İşbu kabahatin yaptırımı ise idari para cezasıdır.

7258 SAYILI KANUN

Madde 5 – (Değişik: 12/7/2013-6495/3 md.) Kanunun verdiği yetkiye dayalı olmaksızın;

a) Spor müsabakalarına dayalı sabit ihtimalli ve müşterek bahis veya şans oyunlarını oynatanlar ya da oynanmasına yer veya imkân sağlayanlar üç yıldan beş yıla kadar hapis ve on bin güne kadar adli para cezasıyla cezalandırılır.

b) Yurt dışında oynatılan spor müsabakalarına dayalı sabit ihtimalli veya müşterek bahis ya da şans oyunlarının internet yoluyla ve sair suretle erişim sağlayarak Türkiye’den oynanmasına imkân sağlayan kişiler, dört yıldan altı yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır.

c) Spor müsabakalarına dayalı sabit ihtimalli veya müşterek bahis ya da şans oyunlarıyla bağlantılı olarak para nakline aracılık eden kişiler, üç yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıyla cezalandırılır.

ç) Kişileri reklam vermek ve sair surette spor müsabakalarına dayalı sabit ihtimalli veya müşterek bahis ya da şans oyunlarını oynamaya teşvik edenler, bir yıldan üç yıla kadar hapis ve üç bin güne kadar adli para cezasıyla cezalandırılır.

d) Spor müsabakalarına dayalı sabit ihtimalli veya müşterek bahis veya şans oyunlarını oynayanlar mahallin en büyük mülki idare amiri tarafından beş bin liradan yirmi bin liraya kadar idari para cezası ile cezalandırılır.

7258 Sayılı Futbol Ve Diğer Spor Müsabakalarında Bahis Ve Şans Oyunları Düzenlenmesi Hakkında Kanun’un 5. Maddesinde açıkça yasa dışı bahis oynamak fiilinin idari para cezası şeklinde yaptırıma tabii olduğu düzenlenmiştir.

Futbolcular açısından yasa dışı bahis oynama eylemini değerlendirmek gerekir ise; disiplin hukuku anlamında ilgili mevzuat kapsamında belirli yaptırımlar uygulanmaktadır. Cezai anlamda ise futbolcular bakımından herhangi bir değişiklik öngörülmemekte yine aynı şekilde yasa dışı bahis oynama fiili kabahat olarak nitelendirilmektedir.

FUTBOL DİSİPLİN TALİMATI

MADDE 57 – BAHİS (1) a) Bu Talimat kapsamındaki kişilerin; Futbol müsabakaları ve/veya futbolla ilgili herhangi bir aktivite üzerine, doğrudan ya da dolaylı bahis ve benzeri şans oyunları oynamaları yasaktır. b) Futbol müsabakalarına ilişkin olarak düzenlenen bahis veya benzeri şans oyunlarını ya da benzer etkinlik veya işlemleri tanıtan, aracılık eden, düzenleyen veya gerçekleştiren işletme, organizasyon ve kuruluşlarda (Kamu kurum ve kuruluşları hariç olmak üzere) doğrudan veya dolaylı olarak hiçbir görev veya menfaat sahibi olamazlar. (2) Aksine hareket eden kişiler, üç aydan bir yıla kadar müsabakalardan men veya hak mahrumiyeti cezası ile cezalandırılır.

İlgili kanundan kapsamından da anlaşıldığı üzere futbolcuların gerek yasal gerekse yasa dışı bahis oynamaları yasaklanmıştır. Futbolcuların bu yasağa aykırı hareket etmeleri neticesinde ise üç aydan bir yıla kadar müsabakalardan men veya hak mahrumiyeti cezası ile karşı karşıya kalmaktadırlar.

Hakemler açısından bahis oynama eyleminin hukuki ve cezai nitelendirilmesinde ise ayrıca bir parantez açmak gerekecektir. Nitekim hakemlerin bahis oynaması noktasında ikili bir ayrıma gidilmesi gerekmektedir. Birincisi hakemin kendi yönettiği maç dışında bahis oynaması, ikincisi hakemin kendi yönettiği maç için bahis oynanması.

Hakemlerin Kendi Yönettikleri Maç Dışında Bahis Oynaması ceza hukuku anlamında bir sorumluluk doğurmasa da disiplin hukuku anlamında sonuçları bulunmaktadır. Hakemlerin kendi yönettikleri maç dışında bahis oynamaları durumunda ise Futbol Disiplin Talimatı’nın 5. Maddesi gereğince 3 ay – 1 yıl arasında görevden men, sınıf düşürme veya lisans askıya alma cezasıyla karşı karşıya kalmaktadırlar.

Hakemlerin kendi yönetmiş oldukları maç hakkında bahis oynaması ve bahis oynadığı ihtimalin gerçekleşmesi durumunda cezai açıdan sorumlulukları gündeme gelmektedir. Nitekim bu eylem şike suçu kapsamında değerlendirilebilmektedir. 6222 Sayılı Kanunun 11. Maddesinde şike ve teşvik primi başlığı altında suçun unsurları açıklanmıştır. Söz konusu maddede “Belirli bir spor müsabakasının sonucunu etkilemek amacıyla bir başkasına kazanç veya sair menfaat temin eden kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır” şeklinde ifade edildiği üzere bir spor müsabakasının sonucunu etkilemek amacıyla kendisine veya başkasına kazanç sağlanması durumunda suç oluşmaktadır.

Hakemlerin kendi yönetmiş oldukları maç hakkında bahis oynaması durumunda spor müsabakasının sonucunu etkileme gücüne haiz oldukları izahtan varestedir. Bu nedenle bir hakemin kendi yönettiği maçta bahis oynaması ve oynadığı bahis ihtimalinin gerçekleşerek kendisine veya başkasına yarar sağladığı durumda şike suçunun oluşacağı düşünülmektedir. Ancak şike çok failli suçtur. Bu suçun oluşması için anlaşma gerekmektedir. Somut olayımızda bahis oynamak eyleminin niteliği gereği herhangi bir anlaşmaya ihtiyaç duyulmamaktadır. Bu bakımdan anlaşma bulunması şartı gerçekleşmemektedir. Hakemin yönettiği maçta tek başına bahis oynadığı, bu noktada herhangi bir kimseyle karşılıklı bir anlaşma bulunmadığı fakat bir kazanç elde edildiği hususları göz önüne alındığında suçun unsurlarının oluşup oluşmayacağı hususu tartışmalı bir durumdur.

SORUŞTURMANIN ŞİKE KAPSAMINDA İLERLEMESİ DURUMUNDA

6222 Sayılı Kanunun 11. Maddesinde suçun bahis oyunlarının sonucunu etkilemek amacıyla işlenmesi durumunda verilecek cezanın yarı oranında artırılacağı hükme bağlanmıştır. Bu kapsamda hakemlerin kendi yönettikleri maçlarda bahis oynamaları halinde bahis oyunlarının sonucu etkilemek amacıyla suçun işlenmesi durumunda nitelikli hal kapsamında değerlendirilmekte ve daha ağır bir cezaya hükmedilmektedir. Bu kapsamda işlenen suçun evleviyetle disiplin hukuku anlamında da sonuçları bulunmaktadır. Bu sonuçlar, hakemlik lisansının iptali ve ömür boyu hakemlikten men edilmektir.

Şike ve teşvik primi

MADDE 11 – (1) Belirli bir spor müsabakasının sonucunu etkilemek amacıyla bir başkasına kazanç veya sair menfaat temin eden kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır. Kendisine menfaat temin edilen kişi de bu suçtan dolayı müşterek fail olarak cezalandırılır. Kazanç veya sair menfaat temini hususunda anlaşmaya varılmış olması halinde dahi, suç tamamlanmış gibi cezaya hükmolunur.

(2) Şike anlaşmasının varlığını bilerek spor müsabakasının anlaşma doğrultusunda sonuçlanmasına katkıda bulunan kişiler de birinci fıkra hükmüne göre cezalandırılır.

(3) Kazanç veya sair menfaat vaat veya teklifinde bulunulması halinde, anlaşmaya varılamadığı takdirde, suçun teşebbüs aşamasında kalmış olması dolayısıyla cezaya hükmolunur.

(4) Suçun;

a) Kamu görevinin sağladığı güven veya nüfuzun kötüye kullanılması suretiyle,

b) (Değişik: 10/12/2011-6259/1 md.) Federasyon veya spor kulüpleri ile spor alanında faaliyet gösteren tüzel kişilerin, genel kurul ve yönetim kurulu başkan veya üyeleri, teknik veya idari yöneticiler ile kulüplerin ve sporcuların menajerleri veya temsilciliğini yapan kişiler tarafından,

c) Suç işlemek amacıyla kurulmuş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde,

ç) Bahis oyunlarının sonuçlarını etkilemek amacıyla, işlenmesi halinde verilecek ceza yarı oranında artırılır.

(5) Suçun bir müsabakada bir takımın başarılı olmasını sağlamak amacıyla teşvik primi verilmesi veya vaat edilmesi suretiyle işlenmesi halinde bu madde hükümlerine göre verilecek ceza yarı oranında indirilir.

(6) Bu madde hükümleri;

a) Milli takımlara veya milli sporculara başarılı olmalarını sağlamak amacıyla,

b) Spor kulüpleri tarafından kendi takım oyuncularına veya teknik heyetine müsabakada başarılı olabilmelerini sağlamak amacıyla,

prim verilmesi veya vaadinde bulunulması halinde uygulanmaz.

(7) Suçun spor kulüplerinin veya sair bir tüzel kişinin yararına işlenmesi halinde, ayrıca bunlara, şike veya teşvik primi miktarı kadar idari para cezası verilir. Ancak, verilecek idari para cezasının miktarı yüz bin Türk Lirasından az olamaz.

(8) Müsabaka yapılmadan önce suçun ortaya çıkmasını sağlayan kişiye ceza verilmez.

(9) (Ek fıkra: 10/12/2011-6259/1 md.) Bu madde kapsamına giren suçlarla ilgili olarak 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 231 inci maddesine göre hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilemez; verilen hapis cezası seçenek yaptırımlara çevrilemez ve ertelenemez.

(10) (Ek fıkra: 10/12/2011-6259/1 md.) Bu maddede tanımlanan suçların bir suç işleme kararının icrası kapsamında değişik zamanlarda birden fazla işlenmesi halinde, bunlardan en ağır cezayı gerektiren fiilden dolayı verilecek ceza dörtte birinden dörtte üçüne kadar artırılarak tek cezaya hükmolunur.

(11) (Ek fıkra: 10/12/2011-6259/1 md.) Bu maddede tanımlanan suçlardan dolayı cezaya mahkûmiyet halinde, kişi hakkında ayrıca Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesi hükümlerine göre, spor kulüplerinin, federasyonların, bünyesinde sportif faaliyetler icra edilen tüzel kişilerin yönetim ve denetim organlarında görev yapmaktan yasaklanmasına hükmolunur.

SAVCILIK AÇIKLAMASI

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından “bu hakemlerin tespiti ile haklarında 6222 Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanun'a muhalefet, 7405 sayılı Spor Kulüpleri ve Spor Federasyonları Kanunu'na muhalefet, 7258 sayılı Futbol ve Diğer Spor Müsabakalarında Bahis ve Şans Oyunları Düzenlenmesi Hakkında Kanun'a muhalefet ve ayrıca tespit edilecek diğer suç iddiaları bakımından devam eden mevcut soruşturma daha da derinleştirilerek sürdürülecektir.” şeklinde açıklama yapılmıştır.

Söz konusu açıklamaya istinaden bahsi geçen ilgili mevzuat incelendiğinde hakemler hakkındaki soruşturmanın yalnızca bahis oynanılmasından değil soruşturmanın seyrine göre hakemlerin kendi yönetmiş oldukları maçlar hakkında da bahis oynadıklarının tespiti dâhilinde “şike soruşturması”na dönüşme ihtimaline binaen sürecin derinleştirileceği anlaşılmaktadır. Nitekim hakemlerin kendi yönettikleri maçlar dışında bahis oynaması suç teşkil etmemekte disiplinsel anlamda birtakım sonuçları bulunmaktadır. Disiplin hukuku açısından yaptırımı ise 3 aydan 1 yıla kadar görevden men, sınıf düşürme veya lisans askıya alma cezasıdır.

SONUÇ OLARAK

Futbolcuların yasa dışı bahis oynaması eylemi suç teşkil etmemekle birlikte kabahat kapsamında idari para cezası yaptırımı bulunmaktadır. Disiplin hukuku açısından üç aydan bir yıla kadar müsabakalardan men veya hak mahrumiyeti cezası ile karşı karşıya kalmaktadırlar.

Hakemler açısından genel bir değerlendirme yapmak gerekirse; kendi yönetmiş oldukları maç dışında başka bir müsabaka için bahis oynaması durumunda cezai anlamda sorumlulukları bulunmamakla birlikte disiplin bakımından 3 aydan 1 yıla kadar görevden men, sınıf düşürme veya lisans askıya alma cezaları uygulanabilmektedir.

Hakemlerin kendi yönetmiş oldukları maçlar için bahis oynaması eylemi ise akıllara şike ihtimalini getirmektedir. Nitekim kanunda açıkça belirtildiği üzere belirli bir spor müsabakasının sonucunu etkilemek amacıyla bir başkasına kazanç veya sair menfaat temin eden kişinin şike suçunu işlemiş olduğu kabul edilmektedir. Öyle ki bu suçun bahis oyunlarının sonuçlarını etkilemek amacıyla işlenmesi hali nitelikli hal olarak değerlendirilmekte ve daha fazla ceza tayinini gerektirmektedir.

Savcılık soruşturması kapsamında hakemlerin kendi yönettikleri maçlar hakkında bahis oynadıklarının tespiti yapıldığı takdirde soruşturmanın seyri değişecek ve şike soruşturmasına dönüşebilecektir. Ancak bu durumda şike suçunun unsurları gündeme gelmektedir. 6222 sayılı Kanuna göre, şike çok failli suçtur. Bu suçun oluşması için anlaşma gerekmektedir. Eğer hakem, yöneteceği maç için tek başına hareket ederek bahis oynamış ve bahiste oynadığı ihtimali gerçekleştirmişse, 6222 sayılı Kanun anlamında şike suçu oluşmadığı, ortada bir anlaşmanın bulunmadığı sebebiyle suçun unsurlarının oluşmayacağı düşünülmektedir. Ancak bir hakemin kendi yönettiği maçta bahis oynaması ve oynadığı bahis ihtimalinin gerçekleşerek kendisine veya başkasına yarar sağladığı durumda şike suçunun oluşacağı da genel kabuller arasındadır. Bu değerlendirmeler ışığında şike suçunun unsurlarının oluşup oluşmadığı hususu tartışmalıdır. Bu noktada şike suçunun unsurlarının oluştuğu kabul edildiği takdirde 6222 Sayılı Kanunun 11. Maddesi kapsamında hakemlerin cezalandırılması yoluna gidilecektir.

Stj. Av. Ayşe ÖZTÜRK

Türkiye 27 Ekim 2025 tarihinde Türkiye Futbol Federasyonu Başkanı İbrahim Hacıosmanoğlu'nun yaptığı açıklamalarla bir çok Futbolcu ve hakem için bahis soruşturması başlatıldığını öğrendi.

Hakemler ve oyuncular hakkındaki TFF'nin idari soruşturması devam ederken İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın başlatmış olduğu soruşturma da genişleyerek devam ediyor. Kamuoyuna ismi yansıyan-yansımayan 100'lerce futbolcu ve hakemin idari ve cezai soruşturma altında olduğu söyleniyor.

Bu soruşturmalar futbolcu, hakem ve idarecilerin hem Türkiye Futbol Federasyonu (TFF) talimatları hem de ceza hukuku nezdindeki sorumluluklarını gündeme getirmiştir.

Bu makalemizde futbolcuların, hakemlerin ve kulüp yöneticilerinin bahis oynamalarının hukuki ve idari sonuçları incelenerek 6222 sayılı Kanun ve TFF Disiplin Talimatları çerçevesinde bu eylemlere öngörülen cezai yaptırımların kapsamı ve spor yargılaması süreçleri ele alınacaktır.

1. Disiplin Hukuku Yönünden Yaptırımlar

Futbol müsabakalarının dürüstlüğü ve güvenilirliği ilkesi, Türkiye Futbol Federasyonu (TFF) tarafından yayımlanan Futbol Disiplin Talimatı (FDT) ile sıkı kurallara bağlanmıştır. TFF'nin yetkisi altındaki tüm profesyoneller (futbolcular, hakemler, teknik direktörler ve kulüp yöneticileri dahil olmak üzere Talimat'ın 3. maddesinde sayılan kişiler) öncelikle bu idari kurallara tabidir.

Futbol Disiplin Talimatı (FDT)’na göre futbolcu ve hakemlerin bahis oynaması disiplin suçu olarak kabul edilmektedir. Söz konusu talimatın 57. maddesinde açıkça bu talimat kapsamında bulunan kişilerin (hakemler, futbolcular ve kulüp başkanları başta olmak üzere talimatın 3. maddesinde sayılan kişiler) doğrudan ya da dolaylı olarak bahis veya benzeri şans oyunları oynamasının yasak olduğu düzenlenmektedir. Bu yasağın ihlali halinde öngörülen disiplin yaptırımı ise oldukça ağırdır: Eylemi gerçekleştiren kişiye üç aydan bir yıla kadar müsabakalardan men veya hak mahrumiyeti cezası verilir. Dikkat çekilmesi gereken en önemli husus ise disiplin yasağının sadece kişinin kendi müsabakasına bahis oynamasını değil, futbolla ilgili tüm bahisleri kapsamasıdır. Bu geniş kapsamlı yasak, potansiyel çıkar çatışmalarını ve manipülasyon riskini tamamen ortadan kaldırmayı amaçlar.

Öte yandan, eylemin kişinin kendi maçına bahis oynaması ve müsabakanın sonucunu değiştirecek şekilde bir müdahale eylemine dönüşmesi durumunda, yalnızca idari yaptırım değil, aynı zamanda 6222 Sayılı Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanun kapsamında cezai sorumluluk da gündeme gelecektir.

Son olarak, FDT'nin 14. Maddesi uyarınca disiplin soruşturmalarında zamanaşımı süresi 5 yıl olarak belirlenmiştir. Bu sürenin dolması, TFF'nin ilgili ihlale ilişkin soruşturma başlatma ve disiplin cezası verme yetkisini ortadan kaldırır.

2. Ceza Hukuku Yönünden Yaptırımlar

Kural olarak Türk Hukukunda hakemlerin ve futbolcuların yasal bahis oynamaları suç olarak düzenlenmemiştir. Dolayısıyla genel anlamda bir futbolcu yahut hakemin yasal bahis oynaması durumunda yalnızca Futbol Disiplin Talimatı kapsamında idari bir yaptırımla karşılaşacağını söylemek mümkündür. Diğer taraftan yasal bahis oynanması menfaat karşılığı bir müsabakanın sonucunu etkileme kastı ile yapılmışsa, bu eylem şike suçunu oluşturabilir ve bir ceza yargılamasıyla karşı karşıya kalınabilir.

6222 Sayılı Kanun m. 11 hükmü uyarınca belirli bir spor müsabakasının sonucunu etkilemek amacıyla bir başkasına kazanç veya sair menfaat temin eden kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis ve yirmibin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır. Ayrıca eylemin "bahis şikesi" boyutuna ulaşması, yani bahis oyunlarının sonuçlarını etkilemek amacıyla müsabaka sonucuna müdahale edilmesi, 6222 sayılı Kanun kapsamında nitelikli hal olarak kabul edilmekte ve cezayı ağırlaştırmaktadır.

Eylemin şike suçunu oluşturup oluşturmadığı ise futbolcu yahut hakemin kendi maçına bahis oynayıp oynamadığı, maçın sonucunu değiştirecek şekilde harekette bulunup bulunmadığı yahut bu konuda tertip edilmiş bir organizasyona katılıp katılmadığı gibi farklı ihtimallere göre değerlendirilecek olup bu noktada soruşturmaların başladığı ilk andan itibaren hukuki destek alınması ve ilk savunmanın etkin bir şekilde yapılması bahis oynadığı iddia edilen kişi açısından oldukça önem taşımaktadır.

Sonuç

Futbolcu ve hakemlerin bahis oynama eylemlerinin hukuki zeminde çift katmanlı bir sorumluluk doğurduğu açıkça görülmektedir. Disiplin hukuku açısından; futbolcu ve hakemlerin yasal olsun veya olmasın, doğrudan ya da dolaylı bahis oynaması TFF Futbol Disiplin talimatı ile kesinlikle yasaklanmış olup bu yasak, üç aydan bir yıla kadar müsabakalardan men ve hak mahrumiyeti gibi ciddi idari yaptırımlarla sonuçlanmaktadır. Ayrıca bahis oynama eylemi, eğer bir müsabakanın sonucunu etkileme kastı taşıyorsa veya bu amaçla bir organizasyonun parçası haline gelmişse, 6222 Sayılı Kanun’un 11. Maddesi kapsamında şike suçunu oluşturacak ve bu durumda bahis oynayan kişinin cezai sorumluluğu da gündeme gelecektir.

Av. Melek Sarıca Bülbül - Av Ercan Avcı

Anayasa'nın 20'nci maddesinin üçüncü fıkrası, herkesin kendisiyle ilgili kişisel verilerin korunmasını isteme hakkına sahip olduğunu, bu verilerin ancak kanunda öngörülen hallerde veya ilgili kişinin açık rızası ile işlenebileceğini, kişilerin verileri hakkında bilgilendirilme, bunlara erişme, düzeltilmesini ya da silinmesini talep etme ve verilerin amaçlarına uygun kullanılıp kullanılmadığını öğrenme imkanına sahip olduğunu düzenlemektedir. Anayasa'nın 13'üncü maddesi temel haklara müdahaleyi kanunilik, meşru amaç, demokratik toplum düzeni için gereklilik ve ölçülülük koşullarına bağlı kılmaktadır. Spor alanına ilişkin 59'uncu madde, devletin sporun geliştirilmesi ve spor faaliyetlerinin tahkim güvencesi altında yürütülmesini öngörür. Mezkur hükümler, sporun dürüstlük ve adalet ölçülerine uygun biçimde sürdürülmesi için anayasal bir zemin oluşturur. Futbol disiplin düzeni ile yasal bahis sistemine ilişkin kanuni yetkiler, sporun bütünlüğünü korumaya ve kişisel verilerin korunmasına yönelik bu anayasal çerçeveye dayanır.

Futbol Disiplin Talimatı’nın 57’nci maddesi, kapsam dahilindeki kişilerin spor müsabakalarına dayalı bahis faaliyetlerine katılmasını yasaklamıştır. Aynı Talimatta yer alan bilgi ve belge sunma yükümlülüğü, disiplin kurullarının ihtiyaç duyduğu verilerin eksiksiz olarak sağlanmasını zorunlu kılmaktadır. Bu düzenlemeler birlikte ele alındığında, Federasyonun disiplin sürecini yürütürken gerekli bilgiye doğrudan ulaşma yetkisine sahip olduğu sonucuna varılır. Talimat, yasak fiili tanımlamakla birlikte bu fiilin tespitine imkan veren usul çerçevesini de oluşturmuştur.

6222 sayılı Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanun’un 19’uncu maddesi, bu Kanuna göre spor kulübüne veya mensubuna ceza verilmesinin, bağlı bulunulan federasyonun yaptırım uygulama yetkisini ortadan kaldırmadığını vurgulamaktadır. Hüküm, TFF’nin 5894 sayılı Kanun’dan doğan disiplin yetkisinin ceza soruşturması ve 6222 kapsamındaki süreçten ayrı bir iç hukuk alanı olarak varlığını sürdürdüğünü, bu süreçlerle es zamanlı ve adli makamların yürüttüğü işlemlerden bağımsız değerlendirmelerle de işletilebileceğini göstermektedir. Bu durum, TFF’nin 5894 sayılı Kanun’daki görev tanımıyla birlikte değerlendirildiğinde, disiplin incelemeleri sırasında ilgili kurum ve kuruluşlardan konuyla ilgili bilgi ve belge talep edebilme ihtiyacının ve yetkisinin doğal sonucu olarak görülmelidir.

7258 sayılı Futbol ve Diğer Spor Müsabakalarında Bahis ve Şans Oyunları Düzenlenmesi Hakkında Kanun, yasal bahis sistemini Spor Toto Teşkilat Başkanlığı uhdesinde yapılandırır. Kanunun 2’nci maddesi bu yetkiyi tanımlamıştır. 7405 sayılı Spor Kulüpleri ve Spor Federasyonları Kanunu ile yapılan değişiklik sonucu Teşkilat Başkanlığı, bahis suç ihtimallerine ilişkin emarelerin tespiti halinde ilgili kurum ve Cumhuriyet savcılığına bildirimde bulunmak ve süreci takip etmekle görevlendirilmiştir. Bu görev çerçevesinde Teşkilat, bahis işlemlerini kayıt altına alır, şüpheli hareketleri izler ve gerektiğinde ilgili verileri yetkili kurumlara iletir. Teşkilatın Görev ve Yetki Yönetmeliği, bu süreci denetim, kayıt tutma ve kurumlar arası koordinasyon açısından açıklar. Spor müsabakalarına dayalı sabit ihtimalli ve müşterek bahis oyunlarının özel hukuk tüzel kişileri eliyle yürütülmesine ilişkin ihale ve başbayilik modeli ise 21.02.2008 tarihli ve 5738 sayılı Spor Müsabakalarına Dayalı Sabit İhtimalli ve Müşterek Bahis Oyunlarının Özel Hukuk Tüzel Kişilerine Yaptırılması Hakkında Kanun ile bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan Spor Müsabakalarına Dayalı Sabit İhtimalli ve Müşterek Bahis Oyunları Uygulama Yönetmeliği’nde düzenlenir.

Futbol kurumuna ilişkin düzenleme ile yasal bahis sistemine ilişkin düzenleme birlikte incelendiğinde, görev alanları arasında bütünlük mevcuttur. TFF, spor disiplin kurallarının uygulanmasından sorumludur. Spor Toto ise bahis sistemine ilişkin tüm verileri toplama, değerlendirme ve gerektiğinde paylaşma görevini üstlenir. TFF’nin Talimat kapsamında bulunan kişilerle ilgili olarak Spor Toto’dan veri talep etmesi, bu görev paylaşımının doğrudan sonucudur. Veri talebi, disiplin işlemlerinin sağlıklı yürütülebilmesi için gerekli bilgilere ulaşma amacı taşımaktadır.

Kişisel verilerin niteliği bakımından bahis kayıtları, ilgili kişinin kimlik ve işlem bilgilerini içeren ve Kişisel Verilerin Korunması Kanunu m.3 anlamında kişisel veri sayılan kayıtlardır. Bu veriler, Kanunun 6'ncı maddesinde sayılan özel nitelikli kişisel veri grupları içinde yer almaz. Bu nedenle, 5894 ve 7258 sayılı Kanunlarda tanımlanan disiplin ve denetim görevlerinin yerine getirilmesi için, Kanunun 5'inci maddesinde düzenlenen hukuki sebeplere dayanılarak işlenmeleri ve yetkili kurumlara aktarılmaları mümkündür. Bu tabloda Spor Toto Teşkilat Başkanlığı ve Türkiye Futbol Federasyonu, kendi faaliyet alanları bakımından veri sorumlusu olarak hareket etmektedir.

Kişisel verilerin işlenmesi bakımından 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nun 5’inci maddesinde, veri sorumlusunun hukuki yükümlülüğünü yerine getirmesi veya bir hakkın tesisi, kullanılması ya da korunması için gerekli olması halinde, açık rıza aranmaksızın kişisel verilerin işlenebileceği belirtilmiştir. Spor Toto’nun denetim faaliyeti, 7258 sayılı Kanun ve ilgili Yönetmelik hükümlerine dayanır. TFF’nin disiplin faaliyeti ise 5894 sayılı Kanun ve Futbol Disiplin Talimatı hükümlerine dayanır. Her iki faaliyet, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nda öngörülen hukuki şartlara dayanılarak yürütülür. Aynı Kanun’un 8’inci maddesi, kişisel verilerin yurt içinde aktarımında da bu şartların yeterli olduğunu öngörür. Bu bağlamda, Spor Toto’nun TFF’ye veri aktarması, açık rıza şartı olmaksızın gerçekleştirilebilir. Bu aktarımda gözetilmesi gereken temel ilke, verilerin disiplin süreciyle bağlantılı olması, ölçülü biçimde kullanılması ve denetlenebilirliğinin sağlanmasıdır.

Kanunlar arasında uygulama bakımından bir çelişki bulunmamaktadır. 5894 ve 7258 sayılı Kanunlar, sırasıyla futbol disiplin düzenini ve yasal bahis sistemini düzenleyen özel kanun niteliğindedir. Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ise kişisel verilerin nasıl işleneceğini belirleyen genel bir düzenlemedir. Özel kanunlar, hangi verinin hangi amaca yönelik olarak işleneceğini belirler. Genel kanun ise bu işlemin usulünü tanımlar. Bu nedenle, saydığımız hukuki düzenlemeler arasında çatışmadan ziyade tamamlayıcılık ilişkisi söz konusudur.

Toparlayacak olursak, Türkiye Futbol Federasyonu, Talimat kapsamındaki kişilerle ilgili olarak Spor Toto’dan veri talep etme yetkisini 5894 sayılı Kanun’dan almaktadır. Spor Toto Teşkilat Başkanlığı, 7258 sayılı Kanun ve ilgili Yönetmelik uyarınca bu verileri toplar, değerlendirir ve gerekli durumlarda yetkili kuruma iletir. Kişisel verilerin işlenmesi ve aktarımı, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nun 5’inci ve 8’inci maddelerinde belirtilen hukuki şartlar kapsamında yürütülür. Bu süreçte açık rıza aranmayacaktır. Uygulamada esas alınması gereken ölçüt, talep edilen verilerin disiplin amacına hizmet eden, amaca uygun, sınırlı ve denetlenebilir şekilde kullanılmasıdır. Önümüzdeki dönemde TFF ve Spor Toto’nun, disiplin düzeninin korunması ile kişisel verilerin güvenliğini birlikte gözeten, şeffaf ve öngörülebilir bir uygulama pratiği geliştirmesinin, spor kamuoyu ve hukuki öngörülebilirlik bakımından yerinde olacağını düşünüyoruz.

Av. Özer Alişan EKREN

Teknolojinin her alanda hayatımıza nüfuz ettiği bir çağda, yasa dışı bahis ve kumar faaliyetleri de dijital platformlar üzerinden hızla yayılıyor. Bugün cep telefonları, sosyal medya uygulamaları ve çevrim içi oyun siteleri üzerinden yürütülen yasa dışı bahis, yalnızca bir suç olgusu değil; aynı zamanda çocukları, gençleri ve toplumun ekonomik yapısını doğrudan etkileyen çok boyutlu bir tehdit. Türkiye’de 7258 sayılı Kanun, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu ve 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi Hakkında Kanun bu alandaki başlıca yasal dayanakları oluşturuyor. Ancak mevcut düzenlemelerin uygulamada yetersiz kaldığı, cezaların caydırıcılığının tartışmalı olduğu ve teknolojik gelişmelere paralel yeni düzenlemelere ihtiyaç duyulduğu görülmektedir.

1. Çocuk ve Gençlerin Yasa Dışı Bahis Erişimi

Yasa dışı bahis sitelerinin en tehlikeli yönlerinden biri, çocuk ve gençlerin bu platformlara kolaylıkla erişebilmesidir. Makale ve saha gözlemleri, lise çağındaki gençlerin dahi bu sitelere çeşitli sosyal medya reklamları veya mesaj grupları üzerinden yönlendirildiğini göstermektedir. Bu durum, çocukların hem ekonomik hem psikolojik yönden zarar görmesine neden olurken, aynı zamanda aile yapısını da sarsmaktadır.

Hukuki açıdan bu durum, 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu ve 5651 sayılı Kanun çerçevesinde ‘çocuğun üstün yararı’ ilkesine açıkça aykırıdır. Çocukların dijital ortamda korunması, yalnızca cezalandırıcı tedbirlerle değil, erişim engelleri, yaş doğrulama sistemleri ve dijital farkındalık programlarıyla da sağlanmalıdır. Bu nedenle mevcut mevzuatta çocuklara yönelik dijital kumar ve bahis reklamlarını hedef alan özel düzenlemelere ihtiyaç vardır.

2. İnternet Üzerinden Yurt Dışı Kaynaklı Bahis Siteleriyle Hukukî Mücadele

Yurt dışı merkezli yasa dışı bahis siteleri, Türkiye’deki kullanıcıları hedef alarak hem döviz çıkışına hem de kayıt dışı ekonomiye neden olmaktadır. 7258 sayılı Kanun’un 5. maddesi bu fiilleri açıkça suç olarak düzenlemiştir; ancak bu sitelerin çoğu farklı alan adlarıyla sürekli yenilendiği için teknik engellemeler kalıcı sonuç vermemektedir. Ayrıca bu faaliyetlerde kullanılan kripto para transferleri ve dijital cüzdanlar, mali denetimi zorlaştırmaktadır.

Bu nedenle dijital bahisle mücadelede yalnızca BTK’nın erişim engelleme tedbirleri değil, MASAK ve uluslararası siber suç birimleriyle koordineli bir yapı gerekmektedir. Interpol ve Europol düzeyinde bilgi paylaşımı yapılması, Türkiye’nin bu alandaki etkinliğini artıracaktır.

3. Mevzuatın Sınırlılıkları ve Cezaların Etkinliği

7258 sayılı Kanun kapsamında yasa dışı bahis oynatanlara 3 ila 5 yıl, yurt dışı bağlantılı sistemleri yönetenlere ise 4 ila 6 yıl hapis cezası öngörülmüştür. Ancak bu cezaların alt sınırlarının düşük olması, uygulamada tutuksuz yargılama ve erteleme kararlarıyla caydırıcılığı azaltmaktadır. Öte yandan, bahis oynayan kişilerin yalnızca idari para cezası ile karşılaşması, bu fiilin ‘zararsız’ olarak algılanmasına yol açmaktadır.

Bu noktada, ceza adaleti politikasının yeniden ele alınması, özellikle çocukların veya gençlerin bahis oynamasına aracılık edenlere karşı daha ağır cezalar öngörülmesi gerekmektedir. Ayrıca, reklam ve tanıtım faaliyetlerini yürüten dijital içerik üreticilerine yönelik özel sorumluluk düzenlemeleri de önem taşımaktadır.

4. Hukukî ve Politik Çözüm Önerileri

1. Mevzuatın Güncellenmesi: 7258 sayılı Kanun’un dijital bahis platformlarına özgü yeni bir bölümle güncellenmesi, kripto para kullanımı ve yurtdışı sunucular üzerinden erişim gibi modern riskleri kapsaması gerekir.

2. Cezaların Artırılması: Çocuklara ve gençlere yönelik yasa dışı bahis teşvikinde bulunan kişilere yönelik cezaların artırılması, erteleme kapsamı dışında bırakılması önerilmektedir.

3. Dijital İzleme Mekanizması: BTK, MASAK ve RTÜK arasında ortak bir veri tabanı oluşturulmalı; yasa dışı reklam ve finansal akış anında tespit edilmelidir.

4. Eğitim ve Farkındalık: Ailelere ve gençlere yönelik ‘dijital kumar farkındalığı’ eğitimleri zorunlu hale getirilmeli, Yeşilay gibi kurumların kapasitesi artırılmalıdır.

5. Uluslararası İş Birliği: Dijital bahis siteleri çoğunlukla yurtdışı merkezli olduğu için, Türkiye’nin uluslararası ceza adaleti iş birliğini güçlendirmesi elzemdir.

Sonuç

Yasa dışı dijital bahis, yalnızca bir suç veya ahlaki tehlike değil; dijital çağın en ciddi hukukî sınavlarından biridir. Hukukun görevi, bu alanı yalnızca cezalandırıcı değil, koruyucu ve önleyici bir anlayışla düzenlemektir. Çocukların ve gençlerin korunması, ekonomik istikrarın sağlanması ve toplum sağlığının korunması açısından dijital bahisle mücadele, hukuk politikalarının öncelikli gündeminde yer almalıdır.

Av. Yusuf Şamil TÜREN

Kaynakça

1. 7258 Sayılı Futbol ve Diğer Spor Müsabakalarında Bahis ve Şans Oyunları Düzenlenmesi Hakkında Kanun
2. 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu
3. 5651 Sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi Hakkında Kanun
4. Yeşilay, Yasa Dışı Bahisle Mücadele Raporu (2024)
5. Gazete Oksijen, 'Nereye Baksak Yasa Dışı Bahis ve Kumar' (2025)

Futbol müsabakalarında görev alan hakem, gözlemci, saha komiseri ve temsilci gibi görevlilerin bahis oynamaları veya böyle eylemlerin tarafı olmalarının mevcut mevzuattaki hukuki boyutunun ne olduğu tartışılmıştır. Konunun hukukçu olmayanlarca da daha iyi anlaşılmasının temini bakımından mümkün olduğunca teknik hukuki terimler fazla kullanılmadan konu ele alınmıştır.

Özet

Açıklamalarımız, konu ile ilgili olarak akla gelebilecek bir kısım hususların, soru ve cevap şeklinde ele alınmasından ibarettir. Bu çerçevede; ilgili mevzuatın, ilgili görevlilerin resmi sıfatlarının ne olduğu, konunun hangi mevzuatta düzenlendiği, bunların bahis oynamasının suç olup olmadığı, konunun olası olarak hangi hukuki zemine taşınabileceği, adli soruşturma ile idari soruşturmanın birbirini etkilemesi, geçmiş müsabakaların etkilenip etkilenmeyeceği, dünyada karşılaşılan başka örnekler olup olmadığı açıklanmıştır.

Soru ve Cevaplar

1) Konunun mevzuatı olarak nerelere bakmak gerekir?

Konu olarak, başka bir deyişle sıfatları geçen müsabaka görevlilerinin bahis oynamaları halinde olası eylemlerinin hukuki mahiyetinin ne olduğu ile ilgili olarak şunları söylemek mümkündür: Birincisi, adli ve suç yönünden zor olmakla birlikte şartların oluşması halinde 6222 sayılı, Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanun’un şike ve teşvik primi başlıklı 11. maddesi, 7258 sayılı Futbol ve Diğer Spor Müsabakalarında Bahis ve Şans Oyunları Düzenlenmesi Hakkındaki Kanun’un 5, 7405 sayılı Spor Kulüpleri ve Spor Federasyonları Kanunu’nun 47. maddeleri uyarınca ve Türk Ceza Kanunu’nun suçta ve cezada kanunilik ilkesine dair 2. maddesi de gözetilerek değerlendirmek veya tartışmak mümkün olabilecektir. İkincisi de idari yönden 5894 sayılı Türkiye Futbol Federasyonu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun’un dayanağıyla çıkarılan Futbol Disiplin Talimatı’nın 56 ve 57. maddeleri gereğince ele alınabilir.

2) Futbol müsabaka görevlileri memur sayılır mı?

6222 sayılı Kanunun, hakemler, gözlemciler, saha komiserleri ve temsilcilere dair 20. maddesine göre spor müsabakalarında görev yapan hakem, gözlemci, saha komiseri ve temsilciler bu görevleriyle bağlantılı olarak kendilerine karşı işlenen suçlar bakımından kamu görevlisi sayılır. Dikkat etmek gerekir ki kendilerinin işlediği suçlar yönünden değil, kendilerine karşı işlenen, yani daha çok mağdur veya müşteki oldukları suçlar yönünden ve lehlerine olarak kamu görevlisi sayılmışlardır. Bu durumda bunlara kaşı suç işleyenin cezası, genel olarak daha nitelikli hal alıp artabilmektedir.

3) Müsabaka görevlilerinin bahis oynamasının yaptırımı var mıdır?

Bu sorunun cevabını iki yönden ele almak gerekir. Bir yanda adli olarak ceza hukuku. Diğer yandan ise idari olarak disiplin hukuku. Hakemin bahis oynaması tek başına suç değildir. Oynanan yer lisanslıysa ceza hukuku devreye girmez. Lisanssız bir sitede oynanıyorsa yine hapis cezası söz konusu olmaz. 7258 sayılı Kanun bu fiili kabahat olarak düzenler ve idari para cezasına bağlar. Spor müsabakalarına dayalı bahis veya şans oyunlarını oynayanlara idari para cezası verilir. Suç olarak cezalandırılanlar 5. maddesinde belirtildiği şekilde oynatanlar, yer veya imkân sağlayanlar, aracı olanlar, reklam yapanlar ve yurt dışındaki sitelere erişim sağlayanlardır. Bu nedenle hakemin veya müsabaka görevlilerinin “oynayan” konumunda kalması suç olmaz. “Oynatan” ya da “yer ve imkân sağlayan” konumu olursa ceza sorumluluğu doğar. 6222 sayılı Kanun’un şike ve teşvik primi hükmüne göre bir müsabakanın sonucunu etkilemek amacıyla menfaat sağlama, teklif etme, kabul etme gibi unsurlar varsa bahis tartışması mümkün olabilir. Hakem bu amaçla hareket ediyorsa veya bu nitelikte bir anlaşmanın parçasıysa eylem, 11. madde kapsamında cezai nitelik kazanabilir. Fail çemberi futbolcu ve yöneticilerle sınırlı değildir. Müsabaka sonucunu etkilemeye elverişli her aktör bu alanın içinde değerlendirilebilir. Disiplin hukuku yönünden ise çizgi daha sıkıdır. TFF Futbol Disiplin Talimatı 57. Maddesi, futbolla bağlantılı doğrudan ya da dolaylı bahis temasını yasaklar. Platformun nerede olduğu sonuca etki etmez. Hakem yönünden ihlal veya teşebbüs tespit edilirse sonuç ağırdır ve sürekli hak mahrumiyetine kadar uzanır. Ayrıca MHK Talimatı, müsabaka sonucunu etkileme veya bahis eylemleri nedeniyle kesinleşmiş cezası bulunanların görev alamayacağını yazar. Bu, disiplin kararının doğrudan mesleki akıbete bağlandığını göstermektedir. Etik Kurulu düzeni ise futbolun itibarını ve dürüstlük algısını korumayı hedefler. Dosya futbolla doğrudan bağ kurmasa bile itibar ve tarafsızlık zedeleniyorsa etik inceleme gündeme gelebilir. Örneğin, hakem, lisanslı bir sitede kendi yönetmediği bir maç için bahis oynamışsa ceza hukuku bakımından suç olmayabilir. Lisanslı olduğu için eylem, kabahat de değildir. Buna rağmen talimatın 57. maddesi bakımından futbolla bağlantı nedeniyle disiplin ihlali olabilecektir. Aynı kişi, yöneteceği maç için bahis oynar ve kararlarıyla sonucu etkilemeye yönelirse 6222 sayılı Kanun itibariyle ceza sorumluluğu gündeme gelebilir. Hakem, yasa dışı bir siteye müşteri topluyor ya da para aktarımına aracılık ediyorsa 7258 kapsamındaki suç tipleri de söz konusu olabilir.

4) Konu hangi hukuki zemine gidebilir?

Bir hakemin bahis hesabı var ya da aktif bahis oynuyor diye duyduğumuz bilgiler tek başına karar verdirmez. Bu bilgiler, soruşturmayı başlatmaya elverişli bir başlangıç (ihbar alma) durumudur. Somut kanıta dönüşebilmesi için hesabın gerçekten hakeme ait olduğunun ortaya konması gerekir. Kimlik doğrulaması, ödeme izi, cihaz ve IP eşleşmesi, giriş zamanları gibi verilerin kişiyle bağlanması şarttır. Ayrıca bu işlemlerin futbolla bağlantılı olması gerekir. TFF Futbol Disiplin Talimatı, futbolla ilgili doğrudan veya dolaylı bahis temasını açıkça yasaklar. Temas kanıtlanırsa ihlal oluşur ve kişi hakemse sonuç sürekli hak mahrumiyetine kadar gidebilir. Disiplin süreci kendi mecrasında yürür. TFF’de bu idari soruşturmalar, federasyon başkanının görevlendirdiği kişiler veya disiplin müfettişleri tarafından yürütülür. Ceza hukukunda tablo farklıdır. Savcılık ihbar, şikâyet veya re’sen harekete geçebilir. İlk aşamada delil ve bilgi toplar. TFF’den, platformlardan ve bankalardan belge ister. Burada ispat eşiği daha yüksektir. Kişi, eylem tipi ve suçun unsurları arasında tam bağ kurulmalıdır. 6222 sayılı Kanun’da bahis oynamak başlı başına suç değildir. Hakem kendi yönettiği ya da doğrudan etkileyebileceği bir maça bahis yaparsa fiil şike veya teşvik primi suçuna yaklaşır. Örneğin, bir hakem adına açılmış bir hesap var ve işlem yoksa bu durum, salt başlangıç şüphesidir. Ceza hukuku anlamında tek başına yaptırım doğurmaz. Disiplin hukuku açısından ise daha geniş değerlendirilir. Buna karşılık aynı hesapta futbola yönelik çok sayıda bahis varsa, ödemeler hakemin hesabından geçmişse, girişler onun cihazından yapılmışsa tablo değişir. Bu durumda disiplin ihlali güçlenir.

5) Adli makam olarak Cumhuriyet başsavcılığı ile idari makam olarak TFF’nin kararları birbirini etkiler mi?

Genel olarak adli makamlar ile idari makamların soruşturmaları birbirinden ayrı yürür ve sonuca bağlanır. Bunun yanında aynı eylemle ilgili olarak yapılan yasal işlem, doğal olarak birbirini etkileyebilir. 6222 sayılı Kanun’un federasyonların yaptırım uygulama yetkisi hakkındaki 19. maddesine göre bu Kanuna, yani 6222 sayılı Kanuna göre bir spor kulübüne veya spor kulübünün mensubuna ceza verilmesi, bu kulübün bağlı olduğu federasyonun yaptırım uygulama yetkisini ortadan kaldırmaz. Bu düzenleme itibariyle adli yönden yaptırıma bağlanamazsa da konu, TFF ilgili organlarınca değerlendirilebilir. Yine TFF tarafından herhangi bir idari yaptırıma bağlanmayan eylem, suç teşkil ettiği iddiasıyla soruşturmaya veya kovuşturmaya konu edilebilir. Bu çerçevede disiplin işlemleri, ceza soruşturmasını beklemek zorunda değildir. Futbol Disiplin Talimatı’nın 85. maddesi, dosya kurul gündemine alındığında sürecin başladığını ve savunma alındıktan sonra en geç üç gün içinde karar verilmesi gerektiğini söyler. Bu, sürecin ceza makamlarına bağlı olmadığını açıkça gösterir. Ceza yargısında korunan değer suçun işlenip işlenmediğidir. Disiplin yargısında ise futbolun dürüstlük ve güven ilkeleri öne çıkar. Bu nedenle PFDK, savcılık soruşturmasını beklemeden dosyadaki deliller üzerinden karar verebilir. Deliller yeterli görülüyorsa ve ihlal kuvvetle muhtemelse kurul kesin hüküm beklemeksizin geçici tedbir kararı alabilir. Talimatın 82. maddesi, disiplin cezasının derhal uygulanmaması hâlinde amaçlanan sonuca ulaşılamayacağının anlaşıldığı durumlarda müsabakalardan men, hak mahrumiyeti veya görev yasağı gibi tedbirlerin uygulanabileceğini düzenler. Bu önlemler cezalandırma değil, koruma amacına hizmet eder. Ceza soruşturması devam ederken disiplin organlarının karar vermesi mümkündür. Kurul isterse savcılıktan bilgi talep eder, isterse mevcut belgelerle hüküm kurar. Ölçü, futbolun bütünlüğünü korumaktır. Ceza dosyasında daha sonra verilecek kararlar disiplin bakımından yeni delil sayılır. Bir beraat kararı disiplin kararını otomatik olarak ortadan kaldırmaz. İspat eşiği ve değerlendirilen alan farklıdır. Kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde Tahkim Kurulu’na başvuru yapılabilir. İtiraz kararın infazını kendiliğinden durdurmaz. Durdurma kararı Tahkim’in takdirindedir.

6) Dünyada daha evvel hakemlerin karıştığı benzer bir durum yaşandı mı?

İlk akla gelen Ukraynalı hakem Oleg Oriekhov. UEFA maçlarında görev alan bir orta hakemdi. Sonrasında bir şebekeyle temasları ortaya çıktı. Yönettiği maçın sonucu kesin biçimde manipüle edildiğine dair yeterli kanıt bulunamasa da temasları bildirme yükümlülüğünü de yerine getirmediğinden UEFA ömür boyu men verdi. Hakem CAS’a başvurdu. Onanan kararın gerekçesinde hakemin bu tür temasları oyunun güven duygusunu zedeleyeceği ve bu yüzden de hakeme uygulanan en ağır yaptırımın orantılı görüleceği belirtildi. Söz konusu karar Avrupa’da bir hakem hakkında verilen ilk büyük emsal olarak anılmaktadır. Bugün hâlâ hakemlikte sıfır tolerans çizgisinin başlangıç göstergesi olarak anlatılır. 2013’te Ermenistanlı orta hakem Andranik Arsenyan ve yardımcı hakem Hovhannes Avagyan olayları ile bu durum tekrar gündeme geldi. Hakemler, Avrupa Ligi eleme maçında görev almışlardı. Maçın ardından, sonucu etkilemeye teşebbüs ettiklerini bizzat kendi beyanlarıyla kabul ettiler. UEFA, bu ikrarı esas alarak her iki hakeme de futbolla ilgili tüm faaliyetlerden ömür boyu men cezası verdi. Kararın gerekçesinde, hakemlerin fiilinin oyunun dürüstlük ilkesini zedelediği, tarafsızlığa duyulan güveni ortadan kaldırdığı ve bu nedenle en ağır yaptırımın uygulanmasının zorunlu olduğu nitelendirildi. Karar, delilin tek kaynaktan gelmesinin şart olmadığını; ikrar ve disiplin incelemesiyle birlikte değerlendirildiğinde güvenilir bir sonuca ulaşılabileceğini gösteren erken örneklerden biri olarak kayıtlara geçti. Ganalı hakem Joseph Odartei Lamptey olayı, bu çizginin bir diğer örneğidir. Lamptey, Güney Afrika ile Senegal arasında oynanan 2016 Dünya Kupası eleme maçında verdiği tartışmalı penaltı kararıyla süreci başlattı. FIFA Disiplin Kurulu, maçın sonucunu doğrudan etkileyen bu karar nedeniyle hakeme futbolla ilgili tüm faaliyetlerden ömür boyu men cezası verdi. Hakem daha sonra CAS’a başvurdu, ancak reddedildi. FIFA, maçın yeniden oynanmasına hükmetti. Görüyoruz ki spor yargılaması, ceza yargısına özgü tekniklerden ziyade oyunun dürüstlüğünü ve güvenini koruma amacı esas alınarak yürütülmektedir. Hakemin fiilinin sonucu etkilediği kabul edilince, kamuoyundaki güveni onarmanın tek yolu hem en ağır yaptırımın uygulanması hem de maçın tekrarı olmuştur.

7) Oynanan eski müsabakalar etkilenir mi?

Hakem kaynaklı ihlaller ortaya çıktığında, geçmiş maçların sonucuna dönülmesi çok istisnai de olsa mümkündür. Ancak bu, kolay verilen bir karar değildir. Öncelikle, maçın sonucunu etkilemeye yönelik bir müdahalenin somut ve güçlü delillerle ispat edilmesi gerekir. Disiplin kurulları sahadaki hakem kararlarını sonradan değiştirerek tabiri caiz ise yeniden hakemlik yapamaz. Hakemin oyuna ilişkin kararları nihai kabul edilmektedir. Türkiye bakımından belirleyici alan tescildir. TFF Futbol Müsabaka Talimatı’nın 26’ncı maddesi, müsabaka sonucunu etkileme fiilinin tescilden sonra ortaya çıkması hâlinde, tescilin iptal edileceğini düzenler. Aynı madde, tescilin iptalinin kulüplere tazminat hakkı doğurmayacağını da belirtir. Maçın tekrarı mümkündür ama istisnaidir. En bilinen örnek Güney Afrika–Senegal karşılaşmasıdır. Hakem Joseph O. Lamptey’nin müsabaka sonucunu etkileyecek şekilde davrandığı tespit edilmiş, FIFA tarafından futbolla ilgili tüm faaliyetlerden ömür boyu men cezası verilmiş ve karar CAS tarafından da onanmıştır. Bunun üzerine FIFA, 12 Kasım 2016 tarihli Dünya Kupası Eleme maçının iptaline ve yeniden oynatılmasına karar vermiştir. Bu örnek, hakem davranışının sonucu etkilediği sabit olduğunda, organizasyonu düzenleyicisinin oyunun bütünlüğünü korumak için yeniden oynatma yoluna gidebileceğini göstermektedir. İspat eşiği, ceza yargılamasındaki gibi yüksek değildir. CAS’ın Skënderbeu kararlarında benimsediği ölçüt, makul derecede ikna edici kanaat düzeyidir. UEFA’nın Bahis Sahtekârlığı Tespit Sistemi raporları tek başına yeterli kabul edilmemektedir. Olağandışı bahis izleri teknik analizler ve uzman görüşleriyle birlikte değerlendirildiğinde anlam kazanmaktadır. Zamanaşımı konusuna geldiğimizde çizginin daha net olduğunu ifade edebiliriz. UEFA nezdinde müsabaka sonucunu etkileme, rüşvet, dolandırıcılık ve benzeri fiiller zamanaşımına tabi değildir. Bu dosyalar her zaman yeniden açılabilir. TFF uygulamasında da aynı yönde, müsabaka sonucunu etkileme fiillerinde soruşturma zamanaşımı öngörülmemiştir. FIFA düzeyinde ise bu tür ihlaller için genel olarak on yıllık bir süre uygulanmaktadır. Tekrar sorumuzun özüne dönecek olursak hakemden kaynaklanan bir manipülasyonun ispatlanması hâlinde, geçmiş maçın iptali mümkündür ve bu husus tescilin kaldırılması yoluyla yapılır. Maçın yeniden oynatılması ise yalnızca müsabakaları organize eden ya da düzenleyen kurumun kararıyla ve istisnai hâllerde uygulanmaktadır.

Cumhuriyet Savcısı Asım EKREN

Yararlanılan Kaynaklar:

1) Spor Suçları, Seyirden Yasaklanma, Asım EKREN, Filiz Kitabevi,

2) Spor Yasası, Kulüp, Şirket, Federasyon, Asım EKREN, Filiz Kitabevi,

3) Spor Hukuku, Yasadışı Bahis, Yayın, Özer Alişan EKREN, Filiz Kitabevi,

4) Futbol Taraftarına Cevaplar, Asım EKREN, Özer Alişan EKREN, Filiz Kitabevi,

Türkiye Futbol Federasyonu Başkanı İbrahim Hacıosmanoğlu’nun 27 Ekim 2025 tarihinde yaptığı açıklamalar, hakemlik kurumunun tarafsızlığını doğrudan ilgilendiren niteliktedir. Şöyle ki; basın toplantısında, profesyonel liglerde görev yapan 571 hakemden 371’inin bahis hesabı bulunduğu, 152’sinin ise aktif biçimde bahis oynadığı ifade edilmiştir. Ayrıca bir hakemin 18.000’in üzerinde maçta bahis oynadığı, bazı hakemlerin ise binin üzerinde bahis işlemi gerçekleştirdiği belirtilmiştir. Açıklamayı takiben federasyon, gerekli incelemelerin başlatıldığını duyurmuş, verilerin hem ulusal hem de uluslararası kurumlarla paylaşılacağını bildirmiştir. Nitekim 28 Ekim 2025 tarihinde TFF Hukuk Müşavirliği, bahis faaliyeti tespit edilen 152 hakemi Profesyonel Futbol Disiplin Kurulu’na sevk etmiştir. Böylece konu artık disiplin yargılamasının önüne taşınmıştır.

Bu iddialar, hakemlerin bahis faaliyetlerine katılmasının hangi hukuki sonuçları doğuracağı sorusunu gündeme getirmektedir. Konu, hem disiplin hukuku hem de ceza hukuku bakımından ayrı ayrı değerlendirilmelidir. Disiplin yönünden mesele, tarafsızlık ve dürüstlük ilkeleriyle ilgilidir. Ceza hukuku bakımından ise fiilin 6222 sayılı Kanun kapsamına girip girmediği tartışılacaktır.

Disiplin hukuku bu nedenle hakemin eylemleriyle birlikte ilişki alanına da bakmaktadır. Tarafsızlık görüntüsünü zedeleyen herhangi bir bağ, müdahale için yeterlidir. Bahis yasağının çizdiği sınır da bunu kapsamaktadır. FIFA, UEFA ve TFF düzenlemeleri farklı kurallar içerse de ortak yaklaşımı benimsemektedir. Buna göre, hakem ile bahis faaliyeti arasında hiçbir temas kurulamaz. Böyle bir temas, sonucu etkilemese bile güveni sarsar. Hukuken esas olan da budur.

FIFA Etik Kodu’nun 27. maddesi, “Bahis, kumar veya benzeri faaliyetlere katılım” başlığını taşımaktadır. Bu maddeye göre, futbol müsabakaları veya bunlarla bağlantılı herhangi bir etkinlik üzerine doğrudan ya da dolaylı biçimde bahis oynamak yasaktır. Aynı şekilde, bu faaliyetlerde doğrudan ya da üçüncü kişiler aracılığıyla mali menfaat sağlanması da yasak kapsamındadır. İhlal hâlinde en az 100.000 İsviçre Frangı para cezası ve üç yıla kadar futbolla ilgili tüm görevlerden men cezası uygulanır. Maddede yer alan “doğrudan veya dolaylı katılım” ifadesi, yasağın kapsamının geniş yorumlanması gerektiğini göstermektedir. Kişinin şahsen bahis oynaması kadar, bir siteye üye olması veya hesap açarak sistem içinde yer alması da bu yasak kapsamındadır.

FIFA Disiplin Kodu’nun 20. maddesi, müsabaka manipülasyonunu düzenlemektedir. Futbol müsabakasının sonucuna hukuka aykırı biçimde etki eden veya buna teşebbüs eden kişiler, en az beş yıl süreyle futbolla ilgili tüm faaliyetlerden men edilir ve en az 100.000 İsviçre Frangı para cezası ile cezalandırılır. Ayrıca, bu tür bir teklif veya bilgiyle karşılaşan herkesin durumu gecikmeksizin FIFA’ya bildirmesi zorunludur. Bildirim yükümlülüğüne uymayanlara en az iki yıl men cezası verilmektedir.

UEFA Disiplin Talimatı’nın 12. maddesi, müsabakaların dürüstlüğünü korumayı amaçlamaktadır. Benzer yasak UEFA düzenlemelerinde de yer almakta olup, doğrudan veya dolaylı bahis faaliyetine katılım disiplin ihlali sayılmaktadır. Bu kapsam, bir bahis platformuna kayıt yaptırmayı, hesap açmayı veya finansal beklenti doğurabilecek bir işlem yapmayı da içerir. Ayrıca gizli bilginin bahis amacıyla kullanılması veya bu yönde temas kurulmasına rağmen bildirim yapılmaması da ihlal olarak kabul edilir. UEFA, dürüstlük ve tarafsızlık algısını zedeleyen her davranışı disiplin alanına dâhil etmektedir.

TFF Futbol Disiplin Talimatı’nın 57. maddesi, hakemlerin bahis yasağına ilişkin düzenlemeyi içermektedir. Bu yasak, uluslararası düzenlemelerde olduğu üzere futbol müsabakaları veya bunlarla bağlantılı herhangi bir faaliyet üzerine doğrudan ya da dolaylı biçimde bahis oynamayı, bu sistemlere üye olmayı veya bu yolla menfaat elde etmeyi kapsar. Aynı madde, bahis faaliyetlerinin tanıtımına, aracılığına ya da bu faaliyetlerden kazanç sağlanmasına yönelik davranışları da yasaklamaktadır. Yasağa aykırı hareket edenler hakkında üç aydan bir yıla kadar müsabakalardan men veya hak mahrumiyeti cezası uygulanır. Ancak fiil hakem tarafından işlenmişse, sürekli hak mahrumiyeti öngörülmüştür. Görüldüğü üzere hakemler bakımından bahis yasağı mutlak niteliktedir. Dolayısıyla bir hakem, bahis oynamasa dahi sisteme kayıt olarak ya da veri paylaşarak lisansını kaybetme riski altındadır.

57. madde dürüstlük yükümlülüğünü güçlendiren iki önemli kural getirmektedir. Bunlardan ilki müsabaka sonucuna hukuka veya spor ahlakına aykırı biçimde etki etmeye yönelik herhangi bir girişimden ya da bu tür bir girişimden haberdar olunmasından derhâl TFF’ye bildirim yapılması zorunluluğudur. Diğeri ise hakemlerin görevleri sırasında edindikleri gizli bilgileri bahis veya menfaat amacıyla kullanmaları yasaklanmasıdır. Buna ek olarak, gizli bilgi yükümlülüğünün ihlali, menfaat çatışması veya bildirim yükümlülüğüne aykırılık hâllerinde 500.000 TL ile 5.000.000 TL arasında para cezası ve iki ila üç yıl arasında hak mahrumiyeti uygulanabilmektedir. Buna paralel olarak, TFF Etik Kurulu Talimatı da hakemlerin tarafsızlık, dürüstlük ve menfaat çatışmasından kaçınma yükümlülüklerini belirlemektedir. Etik Kurulu, disiplin ihlali oluşturmasa dahi futbolun marka değerini zedeleyen davranışları inceleme ve yaptırıma bağlama yetkisine sahiptir.

Talimatın sistematik bütünlüğü bakımından bu noktada bir değerlendirme yapılması gerekmektedir. Mevzuatta, bahis eylemine ilişkin açık bir ehliyet engeli aktif hakemlik başlığı altında yer almamaktadır. Açık hüküm yalnızca Hakem İzleme Görevliliği bakımından MHK Talimatı m.76/1-h’de düzenlenmiştir. Bu boşluk, uygulamada FDT’nda öngörülen hak mahrumiyeti ve MHK m.40’taki lisans iptali yetkisiyle fiilen kapanmaktadır. Bununla birlikte ölçüt doğrudan açık hükümle belirlenmelidir. Bahis nedeniyle ceza alan kişilerin hiçbir görevde yer alamayacağı ilkesi, yeknesak biçimde tüm pozisyonlar için talimat metnine taşınmalıdır.

Hakem kuruluna bağlı tüm görevlilerin ekonomik ilişkilerinde tam şeffaflık ve bağımsızlık içinde hareket etmeleri gerekmektedir. MHK Talimatı, mal beyanını görev güvenliği ve tarafsızlık için zorunlu kılmaktadır. Başkan ve üyeler, atanma tarihinden itibaren en geç bir ay içinde notere kapalı zarfla mal beyanı sunar. Beyan sunduğuna ilişkin makbuzun TFF’ye ibrazı gerekir. TFF’nin Hukuk Kurulları veya yetkili mercileri talep ettiğinde mal beyanının TFF’ye ibrazı zorunludur. Bu zorunluluğa uymayanın üyeliği kendiliğinden sona erer.

MHK Talimatın’ın 28. Maddesi ise hakemlik teşkilatına yöneliktir. Profesyonel liglerde görev yapacak hakem, gözlemci, mentör, eğitimci ve hakem izleme görevlileri, klasman kadrolarının ilanından itibaren en geç bir ay içinde notere kapalı zarfla mal beyanı sunar ve makbuz suretini TFF’ye ibraz eder. Sunulan mal beyanı beş yıl süreyle geçerlidir. Malvarlığında önemli bir değişiklik olduğunda beyan, değişiklikten itibaren bir ay içinde yenilenir. TFF’nin hukuk kurulları ve yetkili mercileri isterse beyanın TFF’ye ibrazı zorunludur. Bu yükümlülüklerin süresinde yerine getirilmemesi hâlinde, aykırılık giderilinceye kadar müsabakalarda görev alınamaz.

Disiplin kuralları, hakemin davranışlarını mesleki sınırlar içinde değerlendirmektedir. Ancak bazı fiiller yalnızca etik ihlalin ötesinde ceza hukukunu da ilgilendirebilir. Hakemin bahis faaliyetine katılması bu durumlardan biridir. Böyle bir eylem, menfaat temini amacını taşıdığı ölçüde disiplin hukukunun sınırını aşar ve ceza hukuku kapsamında değerlendirilir.

Hakemin bahis oynaması eylemi, 6222 sayılı Kanun’un 11. maddesinde düzenlenen şike veya teşvik primi suçunun tipik unsurlarını doğrudan karşılamamaktadır. Kanun, suçun oluşması için belirli bir spor müsabakasının sonucunu etkileme amacıyla bir başkasına kazanç veya sair menfaat temin edilmesini şart koşmuştur. Bahis oynamak, kendi başına bu menfaat aktarımını veya bir anlaşmayı içermediği sürece cezai sorumluluk doğurmaz. Buna karşılık, hakemin yönettiği veya doğrudan etki edebileceği bir müsabakaya ilişkin bahis oynaması durumunda fiil farklı bir nitelik kazanacaktır. Böyle bir durumda bahis, salt bir şans oyunundan öte müsabakanın sonucuna doğrudan ya da dolaylı biçimde etki etme aracıdır. Bu hâlde 6222 m.11 bakımından menfaat temini amacıyla hareket edildiği kabul edilmelidir. Hakem ile müsabaka sonucu arasındaki nedensellik bağının varlığı, fiili şike suçuna yaklaştırır. Kanunun lafzındaki “kazanç veya sair menfaat temini” ifadesi, kazanımın gerçekleşmesi ile birlikte kazanç amacına yönelen irade birliğini esas almaktadır. Bu nedenle hakemin kendi yönettiği karşılaşmaya bahis yapması, şike suçunun maddi unsuruna dâhil olabilecektir. Konunun bu çerçevede paydaşlar, akademi ve hukukçular arasında tartışılmasının, özellikle futbol kalitemizin standardı yönünden yararlı olabileceğini, gerektiğinde yasal düzenleme ile konunun netleştirilebileceğini değerlendirmekteyiz.

Hakemin görev almadığı bir müsabakaya bahis oynaması ise cezai alanda tipiklik oluşturmaz. Bu durumda müsabaka sonucuna etki imkanı bulunmadığından 6222 m.11 kapsamına girmez. Ancak bu eylem, disiplin hukukunda farklı bir değerlendirmeye tabidir Yukarıda belirttiğimiz disiplin hükümleri, hakemlerin futbol müsabakalarıyla bağlantılı herhangi bir bahis faaliyetinde doğrudan veya dolaylı biçimde yer almasını yasaklamaktadır

Ceza hukuku, suçta ve cezada kanunilik ilkesine bağlıdır. Bu nedenle yalnızca Kanun’da tanımlanan tipik fiiller yaptırıma bağlanabilir. Disiplin hukuku ise farklı bir ölçüte dayanır. Burada belirleyici olan, tarafsızlık görünümünü zedeleyen davranışlardır. Saydığımız kişilerin bahis oynaması, sonucu etkilemediği ihtimalde dahi futbolun bütünlüğüne duyulan güveni sarsacaktır. Temennimiz, Türk futbolunda güven duygusunun yeniden tesis edilmesidir. Bu, hukukun futboldaki tüm aktörlere karşı disiplin ve ceza kurallarını birlikte ve adil biçimde uygulamasıyla mümkündür.

Av. Özer Alişan EKREN

Yeşil sahalarımızı, dostluk ve kardeşlik alanı haline getirmek için elbirliği ile çalışacağız." ifadelerini kullandı.

6222 sayılı Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanunumuzda düzenlenen yasak fiilleri işleyenlere yönelik ceza hükümlerini caydırıcılık açısından yeniden değerlendireceğiz.

Spor alanlarında taşkınlık yapanlar, spor alanlarına yasak madde sokanlar, Müsabaka ve seyir…

— Yılmaz TUNÇ (@yilmaztunc) December 13, 2023

Cumhurbaşkanı Danışmanı Mehmet Uçum, X'ten yaptığı açıklamada, Ankaragücü Başkanı Faruk Koca'nın Çaykur Rizespor maçının hakemi Halil Umut Meler'e yumruk atmasını değerlendirdi.

Uçum açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

"Hakem Halil Umut Meler’e karşı futbol sahasında maç bitiminde grup halinde işlenen suça yönelik

Devlet hızla ve çok güçlü bir tepki gösterdi, hukuksal süreçler başladı, yumruk ve tekme atan kişiler tutuklandı.

Cumhurbaşkanımız olayı yakından takip ediyor, Spor, İçişleri ve Adalet Bakanlarımız konuyu en önemli gündemlerinden biri yaptı.

TFF, tüm kulüpler, hakem örgütleri, spor medyası, toplumun tüm kesimleri, taraftarlar, siyasi aktörler bu alçakça olayı şiddetle kınadı, TFF başlangıç tedbirlerini vakit geçirmeksizin aldı.

Hal böyle iken, ülkenin ve toplumun neredeyse tamamının bu çirkinliğe, bu şiddete tek vücut gibi tavır aldığı bir ortamda bu olayı kullanmaya ilişkin bayağılıkların, provakasyonların ve en az bu şiddet kadar aşağılık tutumların olduğu da gözden kaçmıyor.

Türkiye düşmanları bu olayı bahane ederek Türkiye’yi aşağılamak için dört takla atıyor.

Bu olayın Türk futboluna uluslararası mecralarda zarar vermesi için ellerini oğuşturan iç ve dış alçaklar sıraya girmiş durumda.

Bu çirkin olayı bir faili üzerinden siyasete malzeme ederek kendilerince kurnaz muhalefet yapıp övünen bayağı kişiler yağmacı gibi saldırıyor.

Bu konuda cahil oldukları kesin olan hukukçu/avukat kimliğine sahip kimileri kanun hükümlerini cahilce ve alaylı yorumlayarak, yoruma çeşitli siyasi mesajlar katarak yine kendilerince çok “zekice” muhalefet yapmanın tatminini yaşıyor.

Batıcı asimilasyonla hem esastan hem de şeklen bozulmuş tipler, “sömürgeci aydın” olmakla övünenler, “içimizdeki irlandalılar” zil takıp oynuyorlar. Türkiye batıya rezil oldu diye davul zurna çalıyorlar. Ama yanılıyorlar Türkiye böyle bir olayla batıya rezil olmaz tam tersine bu olaya bir bütün olarak gösterdiği tepki ve başlattığı süreçlerle batıya da dünyaya da örnek olur.

Türkiye’de yaşanan bu olaydan daha kötüleri batıda defalarca oldu olmaya da devam ediyor. Futbol maçlarındaki ırkçı saldırganlıklara bakın o bile vehameti gösterir. Buna rağmen kimse batıyı bir bütün ve kategorik olarak suçlu ilan etmedi ve etmiyor. Bunu yapmak da zaten doğru olmaz. Ama konu Türkiye’de bir olay olunca Türkiye’yi bir bütün olarak hedefe koymaya gelince bütün saydığımız, sıraladığımız ve adını anmadığımız alçaklar kuyruk oluyor. Hadi dışarıdaki hainleri, ülke düşmanlarını ve Türkiye nefretinde boğulan dış odakları biliyoruz. Peki içerideki bazı çevrelerin bu alçaklıkları nedir. “Aman ne güzel Türk Futbolu yara aldı, Türkiye zarar gördü” çığırtkanlığı nedir hakikaten.

İnsan, yazıklar olsun demekten kendini alamıyor ama yazıklar olsun demek de hafif kalıyor.

Ama tüm Türkiye karşıtları, yeminli düşmanları, sureti haktan görünüp arkadan hançerleyenler bilsin ki Türkiye kendi içinde yaşadığı her sorunda olduğu gibi bunu da objektif ve adil bir şekilde ele alıp çözecektir, bu şerden de bir hayır çıkaracaktır. Türkiye’ye nerede ve nasıl olursa olsun zarar vermek isteyenlere buradan da yanık küd ekmek bile çıkmayacaktır."

Hakem Halil Umut Meler’e karşı futbol sahasında maç bitiminde grup halinde işlenen suça yönelik
Devlet hızla ve çok güçlü bir tepki gösterdi, hukuksal süreçler başladı, yumruk ve tekme atan kişiler tutuklandı.

Cumhurbaşkanımız olayı yakından takip ediyor, Spor, İçişleri ve…

— Mehmet Uçum (@mehmetucum) December 12, 2023

Eryaman Stadı'nda maçın son düdüğü çalınca sahaya giren Faruk Koca, orta hakem Meler'e yumruk attı. Meler'in gözünde aldığı darbe sebebiyle şişlik oluştu. Yere düşen hakem, etraftakilerce de tekmelendi. 

KAMU GÖREVLİSİ SAYILIR

Hukukihaber.net yazarı Cumhuriyet Savcısı Asım Ekren vahim olaya ilişkin "6222 sayılı Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanunun 20. maddesinde, hakem, temsilci, gözlemci ve saha komiseri müsabakadaki görevlerinden dolayı kendilerine karşı işlenen suçlar nedeniyle kamu görevlisi sayılırlar. Normale göre cezalar artırılmıştır. 6222'deki suçlar, sikayete bağlı değildir. Olaylara karışanlar, soruşturma kapsamında seyirden yasaklanabilir." dedi.

Spor camiasını ilgilendiren konulardan sitemizde bir çok yazısı bulunan Cumhuriyet Savcısı Asım Ekren'in bu olaya ilişkin 09.08.2023 tarihinde yazdığı makale şöyle;

YASAL KONUM ve DEĞERLENDİRME BAĞLAMINDA SPORDA HAKEM, GÖZLEMCİ, SAHA KOMİSERİ ve TEMSİLCİ

Özet olarak ifade edelim: Genel olarak sporda, özellikle futbolda yeni bir sezon, yeni bir heyecan ile karış karşıyayız. Avrupa kupaları başta olmak üzere tüm takımlarımıza başarı getirmesini diliyoruz.

Bu çalışmamızda genel olarak sporda özel olarak da futbol müsabakalarında verdikleri kararlarla veya düzenledikleri raporlarla sporseverlerce ve özellikle basın yayında çokça tartışılan hakem, gözlemci, temsilci ve saha komiserinin hem hukuki durumu hem de işlemlerinin mahiyetini ele alacağız. Bu yönlerden taraftarlar, taraftar dernekleri, spor kulüpleri ve spor federasyonları ile basın yayın organlarının bilgilerinin artırılmasına karınca kararınca da olsa katkı vermek, spor marka değerimize olumlu katkı verebilecektir.

Sayılan sıfattakilerin kanuni konumları nasıldır? Bunlara karşı suç işleme, örneğin hakemi, gözlemciyi, temsilciyi, komiseri yaralamanın, hakaret etmenin cezasında bir farklılık var mıdır? Basın yayın yoluyla bunların kişilik hakları ihlal edildiğinde, bunlara karşı suç işlendiğinde veya bunların suç işleme hallerinde yasal farklılıklar var mıdır?

Hakem kararlarının hangisi suç, hangisi futbol disiplin kuralları içinde ele alınmalıdır? Hakem veya gözlemcilerin yanlış kararlarını, spor kulüpleri veya taraftarlarca cumhuriyet başsavcılıklarına şikayet konusu edebilir mi?

>> Yazının devamı için TIKLAYINIZ

"AMACIM YÜZÜNE TÜKÜRMEKTİ"

Soruşturma kapsamında, Kulüp Başkanı Koca ile Ş.Y.Ş. ve K.Ç. gözaltına alındı. Koca ile birlikte 3 kişi Emniyetteki işlemlerinin ardından adliyeye sevk edildi. Faruk Koca, savunmasında üzerine atılı suçlamayı kabul etmediğini söyleyerek, "Hakemin verdiği yanlış kararlar ve tahrik edici davranışlardan dolayı bu olay gelişmiştir. Benim amacım hakeme sözlü tepki gösterip, yüzüne tükürmekti. Bu esnada hakemin yüzüne bir tokat attım. Benim atmış olduğum tokat kırığa sebebiyet vermez. Benim atmış olduğum tokattan sonra hakem yaklaşık 5-10 saniye ayakta durdu, daha sonra kendisini yere attı. Kalp rahatsızlığım bulunması sebebi ile de beni olay yerinden hemen uzaklaştırdılar. Ben bunun dışında gerçeklesen hiçbir olaydan haberdar değilim" dedi.

Bakan Tunç'un sosyal medya hesabından yaptığı paylaşım şöyle;

"11/12/2023 tarihinde Ankaragücü-Çaykur Rizespor Trendyol Süper Lig müsabakası sonrası sahaya inerek maçın hakemine yönelik şiddet eylemine karışan tüm şüpheliler ile maç sonrası sahaya inen taraftarlar hakkında 6222 sayılı Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanuna aykırılık ve Türk Ceza Kanunu´nca "kamu görevlisini yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle yaralama ve tehdit suçlarından" Ankara Batı Cumhuriyet Başsavcılığımızca başlatılan soruşturma kapsamında,

Şüpheliler F. K., Ş. Y. Ş. ve K. Ç. Ankara Batı Cumhuriyet Başsavcılığımızca alınan ifadelerini müteakip sevk edildiği Ankara Batı Nöbetçi Sulh Ceza Hakimliğince "kamu görevlisini yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle spor alanında kırık oluşacak şekilde yaralamak" suçundan tutuklanmıştır.

Görüntü analizlerinden maç bitiminde sahaya indikleri tespit edilen şüpheliler R. K., Ö.O.Ü, V.D. hakkında da 6222 S.Y. uyarınca adli kontrol kararı talep edilmiştir.

Soruşturmaya titizlikle devam edilmektedir."

İÇİŞLERİ BAKANI YERLİKAYA ZİYARET ETTİ

İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya, Halil Umut Meler'in tedavi gördüğü hastanede ziyaret etti. Bakan Yerlikaya burada yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:

"Dün gece Ankaragücü - Çaykur Rizespor maçından sonraki yaşananlar bizler için, ülkemiz için, futbol camiamız için gerçekten çok büyük bir üzüntüydü. Şiddetin her türlüsünü kınıyoruz. Halil Umut Meler hakemimize maçtan sonra yapılan o şiddet hepimizin tepkisini çekti. Şiddetle kınıyorum. Süratle Adalet Bakanlığımız, İçişleri Bakanlığımız, Emniyetimiz hep birlikte gereği yapıldı. Sonuçları biliyoruz. Mahkeme kararını biliyorsunuz.

Ben az önce kıymetli hakemimizi ziyaret ettim. Geçmiş olsun dileklerimi ilettim. Maçta görev alan hakem arkadaşlara, tüm hakem camiamıza geçmiş olsun dileklerimi ilettim. Temennim, aziz milletimiz ile birlikte temennimiz, sporda hiçbir şekilde şiddetin olmaması. Biz bu sporu niye yapıyoruz?

"GEÇMİŞ OLSUN"

Hamaset olduğu için mi söylüyoruz, spor dostluk, barış, kardeşlik... Fair-Play'i niye söylüyoruz. Bir karar hoşumuza gitmediği zaman başka bir şey mi olmamalı. Ailece, yediden yetmişe izlediğimiz futbolda böyle enstantaneler görmeyi hak ediyor muyuz! Etmiyoruz. Konu artık mahkemede, bu süreç devam ediyor. Hepimiz mahkeme sürecinde bu işin nereye evrileceğini göreceğiz. Adalete inanıyoruz. Hakem camiamıza tekrar geçmiş olsun diliyoruz."

"CUMHURBAŞKANIMIZ ARADI"

"Sayın Cumhurbaşkanımız, az önce hakemimizi ziyaret sırasında aradı, görüştürdük. Geçmiş olsun dileklerini iletti. Süreci anbean takip ettiğini, kınadığını belirtti. Kıymetli başhekimimiz ile birlikte hakem ile ilgili bilgileri aldı."

BAKAN YERLİKAYA'DAN ÇAĞRI

İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya: "Bir çağrıda bulunuyorum. Tüm spor dallarında biz birliğimizi, beraberliğimizi, kardeşliğimizi, sevgimizi en güzel şekilde yapalım müsabakaları. Sonuç bizim istediğimiz gibi olduğu zaman da olmadığı zaman da keyifle bahsedebilir hale geldiğimiz zaman, spordan arzu ettiğimiz şeye ulaşırız. Bir daha dün geceki gibi bir sonuç, yüzümüzü kızartan, gördüğümüze inanamadığımız bir olay görmek istemiyoruz."

OLAY

Ankaragücü Kulübü Başkanı Faruk Koca, Süper Lig'in 15. haftasında 1-1 berabere kaldıkları Çaykur Rizespor maçından sonra sahaya inerek hakem Halil Umut Meler'e saldırdı.

Eryaman Stadı'nda maçın son düdüğü çalınca sahaya giren Faruk Koca, orta hakem Meler'e yumruk attı. Meler'in gözünde aldığı darbe sebebiyle şişlik oluştu. Yere düşen hakem, etraftakilerce de tekmelendi. 

Hakemin staddan polis korumasında güçlükle çıkarıldığı olay sonrası soruşturma başlatıldı. İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya, bir açıklama yaparak Kulüp Başkanı Koca'nın hastanede "emniyet güçlerinin gözetiminde tedavi altında olduğunu, tedavisi sonrasında gözaltına alınacağını" duyurdu.

Sabah saatlerindeyse hastanedeki tedavisinin ardından gözaltına alınan Koca, adliyeye sevk edildi.

Saldırıyla ilgili olarak iki kişi de gözaltında tutuluyor.

Ligler süresiz ertelendi

Diğer yandan Türkiye Futbol Federasyonu (TFF) gündemin ilk sırasına yerleşen olayla ilgili olarak akşam olağanüstü toplandı. TFF Başkanı Mehmet Büyükekşi, yönetim kurulu toplantısı sonrası bir basın açıklamasıyla, 'tüm liglerde maçların süresiz olarak ertelendiğini' ilan etti. 'İlerleyen günlerde liglerin durumuyla ilgili açıklama yapacaklarını' kaydeden TFF Başkanı, 'futbolun tüm bileşenlerine sorumluluk alma' çağrısı yaptı.

Hakemlerin maçlara çıkmama kararı aldığı belirtiliyor.

Öte yandan Adalet Bakanı Yılmaz Tunç olaylarda sorumluluğu bulunanlar hakkında soruşturma başlatıldığını açıkladı.

Twitter'daki açıklamasında Bakan Tunç, "MKE Ankaragücü-Çaykur Rizespor karşılaşmasının bitiminde maçın hakemi Halil Umut Meler’e yönelik saldırının gerçekleştiği olaylarda sorumluluğu bulunanlar hakkında gerekli #adlisoruşturma başlatılmıştır" dedi.

Faruk Koca kimdir?

53 yaşındaki Başkanı Faruk Koca 2021'de yapılan genel kurulda oyların çoğunluğunu alarak Ankaragücü'nün başkanı seçildi.

Faruk Koca, Ankara 1. Bölgeden AK Parti milletvekili olarak seçilmiş, 22'nci ve 23'üncü dönem milletvekilliği görevinde bulunmuştu.

Faruk Koca, Aralık 2022'de TFF'den centilmenlik ödülü almıştı.

Şikayetçiler 1 milyar doları aşan tazminat talebinde bulunuyor. 

Binance, Kasım 2022'de Ronaldo ile birlikte ilk "CR7" değiştirilemez kripto varlık (NFT) koleksiyonunu kamuoyuna tanıtmıştı.  

Duyuruda futbolcunun "destekleri için" hayranlarını ödüllendireceği de ifade edilmişti.

"CR7" Ronaldo'nun isim ve soyadının baş harflerini ve forma numarasını temsil ediyor. 

Ronaldo da, Binance ile ortaklığını duyurduğu bir sosyal medya videosunda muhtemel yatırımcılara "NFT oyununu değiştireceğiz ve futbolu bir sonraki seviyeye taşıyacağız" sözleriyle milyonlarca takipçisine teşvikte bulunuyor. 

27 Kasım'da ABD'nin Florida eyaleti Bölge Mahkemesi'ne yapılan toplu başvuruda, Ronaldo'nun"Binance ile ortak çalışarak kayıtsız menkul kıymetlerin satışını teşvik ettiği, yardımcı olduğu ve aktif olarak görev aldığı" belirtildi. 

Davacılar, Ronaldo'nun Binance'i tanıtmasının Cayman Adaları'nda kayıtlı olan kripto borsası için ilk haftalarda "aramalarda yüzde 500 artışa" yol açtığını bu durumun kendilerini yanılttığını dile getirdi.

Koşuda ikinciliği; Turdemirkır elde ederken, Poyri üçüncü, Nice  isimli tay da dördüncü oldu.

Koşu sonrası düzenlenen törende, koşuyu kazanan tayın sahibi adına Çağlar Özdil'e kupasını, Adana Baro Başkanı Av. Semih Gökayaz verirken, çiçeğini ise Adana Barosu Yönetim Kurulu Üyesi Av. Nevzat Elçi sundu.

Törende ayrıca günün anısına, Adana Hipodrom Müdürü F. Bora Güralp'e çiçeğini, Adana Barosu Yönetim Kurulu Üyesi Av. İlker Güzel takdim etti.

Adana Baro Başkanı Av. Semih Gökayaz, Baromuz tarafından geleneksel hale getirilen yarışlarda bulunmaktan duyduğu mutluluğu ifade ederek, “Atatürk’ün atları sevdiği, at yarışını modern bir uygulama olarak gördüğü, Ankara’da at yarışlarının düzenlenmesini istediği, yurt dışından getirilen atları satın aldığı, himayesinde at yarışlarının düzenlendiği, bizzat bu yarışları izlediği, at yetiştiriciliği teşvik ettiği, at yarışları için Büyük Ankara Hipodromu’nun inşasını sağladığı biliniyor. Atatürk'ün dediği gibi "Atyarışları modern toplumlar için sosyal bir ihtiyaçtır" sözü de buradan hareketle söylenmiştir. Atçılık, Cumhuriyetin kurulmasıyla kültürümüzün bir parçası olmuştur. Türkiye Jokey Kulübü, Atatürk’ün mirasına ve bu kültürün yaşanmasına en güzel şekilde sahip çıkmaktadır. Çok güzel bir yarış oldu. Şampiyonluğu kazanan at sahibini ve emeği geçen herkesi kutluyorum." dedi.

Şeref Tribünü'ndeki kupa törenine Baromuz yönetim kurulu üyeleri Av. Nevzat Elçi, Av. İlker Güzel, Adana Barosu üyesi avukatlar; Av. Gizem Çakmakoğlu, Av. Asel Yorgancı, Av. Mustafa Can Coşkan ile çok sayıda yarışsever katıldı.

Çağlayan'daki İstanbul Adalet Sarayı önünde açıklama yapan Şeker, "Biz bu dosya çerçevesinde 5 kişi hakkında suç duyurusunda bulunuyoruz. Cedric Leandre Tchoumbe Fankam, Dany Nounkeu, Christian Sylvain Onanina Nkama, Andre Onana ve Fankam´ın annesi" dedi.

İddiayı anlatan Şeker, "Olayın başlangıcında 2020 yılında, Cedric Leandre Tchoumbe Fankam burada bir hırsızlık gerçekleştiriyor. Portekiz´in Faranse takımında oynadığı sırada bir telefon hırsızlığı olayı gerçekleştiriyor. Polis bunu alıyor. Maltepe cezaevine gönderiyor. Bizim iletişimimiz tam olarak burada başlıyor. Bize Galatasaray´ın eski futbolcusu Dany Nounkeu ve Fankam´ın annesi ulaşıyor. Hükümlü olan bu kişinin nasıl kurtarılacağını soruyor. Biz de kurtarmanın yolları olduğunu söyleyerek anlaşmaya gidiyoruz. Bu anlaşma gerçekleştikten sonra Dany Nounkeu ve ben Florya´da bir AVM´de buluşuyoruz. Burada Dany Nounkeu´nun telefonundan Manchester United kalecisi Andre Onana ile görüntülü görüşme gerçekleştiriyoruz. Bizim burada anlaşmış olduğumuz rakam 10 bin dolara yakın bir rakam. Bizim hem masraflarımız hem de dosya çerçevesinde avukatlık ücreti ödemeleri ve her şeyden önce işin manevi tarafı kendi ülkemizde bir Türk vatandaşı Türk avukat olarak yabancılar tarafından dolandırılıyorum. Bu içler acısı bir şey" diye konuştu.

"ÖDEMEMİZİ HALA YAPMADINIZ"

Avukat Şeker "Bizim bu dosya çerçevesinde etkin bir soruşturma gerçekleştirilerek Andre Onana ve diğer şüphelilerin ifadeye çağrılması, soruşturma yürütüldükten sonra haklarında ceza davası açıldıktan sonra dolandırıcılıktan hüküm kurulması. Bizim isteğimiz bu. 18 Kasım´da Andre Onana´nın Kamerun milli takımında oynamış olduğu bir maç var. Biz 14 Kasım´da Fankam ile konuştuk. Bir aydan fazla süre geçti. Ödememizi hala daha yapmadı. Eğer böyle olursa 29 Kasım´da Galatasaray- Manchester United maçında Andre Onana oynamaya geldiğinde oynayamayacak. Biz onun tutuklu yargılanması ve hapishaneye gönderilmesi için elimizden geleni yapacağız" dedi.

"ONANA, BU SÖZÜNÜ TUTMAN LAZIM"

Andre Onana´ya seslenen Avukat Şeker "Andre Onana sen bana bir söz verdin. Bu sözünü tutman lazım. Vermiş olduğun bu söz çerçevesinde de Manchester United da oynuyorsun, bir dünya yıldızısın, bir futbolcusun. Tüm bunlar çerçevesinde onurunla ve sadakatinle bu söze uymalısın. Bizim Türk iç yargılamadan sonra da FIFA´da bir yargılama isteyeceğiz. FIFA´ya da başvuruda bulunacağız. Bizdeki delilleri de FIFA´ya ileteceğiz. Resmi başvurumuzu da Çarşamba günü yapacağız. Bu olayın Galatasaray futbol maçında olması da tamamen bir tesadüf" diye konuştu.

Katılımcılara turnuva sonunda kupa ve madalyaları Spor Komisyonu Koordinatörü Av. Sinem Keskin Tanrısınatapan tarafından takdim edildi.

Av. Keskin, burada yaptığı konuşmada, Adana Barosu’nun büyük bir aile olduğunun altını çizdi. Av. Keskin, “Tüm katılımcıları kutluyorum. Dostluk ve kardeşlik çerçevesinde geçen müsabakalarda kaybedenin kazanını alkışladığı, kazananın da kaybedeni teselli ettiği bir turnuva izledik. Cumhuriyetimizin ve Baromuzun 100. yılında gerçekleşen turnuvada yer alan katılımcılara ve etkinliğin gerçekleşmesine emek veren tüm meslektaşlarıma şükranlarımı sunuyorum” dedi.

DERECE ALANLARIN İSİMLERİ

Erkekler A Kategorisi 1. Av. Ahmet Alp Elbek 2. Av. Atilla Ayman 3. Av. Mehmet Kütük 4. Av. Necmettin Şen - Erkekler B Kategorisi 1. Av. Bilal Bayraktar 2. Av. Sefa Ün 3. Av. Cem Faful 4. Av. Fethi Öksüz - Erkekler C kategorisi 1. Av. Şuayb Vural 2. Av. İsmail Yalçın 3. Av. Beykan Televi 4. Av. Abdurrahman Dönmez - Kadınlar A Kategorisi 1. Av. Petek Kapucu 2. Av. Damla Turaktekin Kadınlar B/C kategorisi 1. Av. Gamze Alınç 2. Av. İlayda Fulya Şen 3. Av. Sümeyra Serter 4. Av.Nesrin Kaçar Erkekler Double 1. Av. Sefa Ün / Av. Atilla Ayman 2. Av. Mehmet Kütük/ Av. Necmettin Şen 3. Av. Bilal Bayraktar / Av. İskender Gökçeli, Kadınlar Double Kategorisi 1. Av. Petek Kapucu / Av. Damla Turaktekin 2. Av. İlayda Fulya Şen / Av. Gamze Alınç 3. Av. Ece Janset Telli/ Av. Betül Çifter Özkan Mix Kategorisi 1. Av. Sercan Kapucu / Av. Petek Kapucu 2. Av. Hakan İlbeyi / Av. İlayda Fulya Şen 3. Av. Gamze Alınç / Av. İskender Gökçeli.