HSYK\'nın yapısı Avrupa kriterlerine göre şekilleniyor


AK Parti\'nin hazırladığı anayasa değişikliği paketine göre HSYK\'ya yüksek yargının dışından da hakim ve savcılar seçilebilecek. Tasarıda, HSYK\'nın üye sayısı 7\'den 21\'e çıkarılırken, birinci sınıfa ayrılmış hakim ve savcılar, öğretim üyeleri ve avukatlar da kurula üye seçiliyor. HSYK\'nın geniş temsil esasına göre yapılandırılması, Türkiye\'nin üyesi olduğu Avrupa Yargıçları Danışma Kurulu\'nun (CCJE) ve Venedik Komisyonu\'nun önerilerine uygun durumda. Söz konusu kuruluşlar raporlarında, HSYK benzeri organların yargıç ve yargıç olmayan üyelerden meydana gelen karma bir yapıya sahip olmasını öneriyor. Buna göre, yargı konseyinin yargıçlık mesleğinden gelen üyelerine çoğunluk tanınmalı, bu üyeler yargının (bidayet mahkemeleri, istinaf mahkemeleri ve yüksek mahkemeler gibi) her düzeyinden kendi eşitleri tarafından seçilmeli, böylece kurulda yargının tümüne temsil olanağı sunulmalı.

Adalet bakanı ve müsteşarı ile birlikte 7 asil, 5 yedek üyeden oluşan HSYK\'nın mevcut yapısında çoğunluk üyeleri Yargıtay ve Danıştay oluşturuyor. Asil ve yedek 3\'er üye Yargıtay genel kurulu; 2\'şer asil ve yedek üye ise Danıştay genel kurulunun belirlediği isimler arasından cumhurbaşkanınca atanıyor. Ancak cumhurbaşkanı sadece atama yetkisi kullanabiliyor. Yargıtay ve Danıştay tarafından belirlenen HSYK üyeleri, daha sonra atandıkları kurumlara üye seçiyor. Hukukçular, bu durumu seçilenin seçeni seçmesi olarak adlandırılan kooptasyon sistemine benzemekle eleştiriyor. Ayrıca HSYK\'nın mevcut yapısının yargının tümünü temsil etmediği, oluşumunda demokratik meşruiyet ilkesine yeterince riayet edilmediği ve kararlarına karşı etkili bir itiraz sisteminin bulunmadığı belirtiliyor.

Pakette öngörülen değişikliğe göre kurul, yargının tümünü temsil edecek şekilde yeniden yapılandırılıyor. AK Parti\'nin anayasa değişikliği teklifi HSYK\'nın üye sayısını 7\'den 21\'e çıkarıyor. Tamamen yüksek yargının kontrolündeki HSYK\'da Yargıtay ve Danıştay\'ın yanı sıra akademisyenler, avukatlar ve üst kademe yöneticileri de temsil edilecek. 21 üyeli HSYK\'nın 10 üyesini 11 bin hakim ve savcı belirleyecek. Kurul üyelerinin 4\'ünü Cumhurbaşkanı, 3\'ünü Yargıtay, 1\'er tanesini ise Danıştay ve Anayasa Mahkemesi seçecek Adalet Bakanı kurulun başkanı, müsteşar ise kurulun tabii üyesi sayılacak. Öngörülen yeni yapıda kurulun çoğunluğu adli ve idari yargıda görevli hakimlerden oluşuyor. Hakim, savcı, hukuk, iktisat ve siyasal bilimlerden öğretim üyeleri, avukat ve üst kademe yöneticilerinin bulunduğu kurul, karma bir sisteme dönüşüyor.

Teklif taslağı, Avrupa Yargıçları Danışma Kurulu\'na uygun. Kurulun 2007\'de yayımladığı rapora göre, HSYK gibi karma oluşumun bulunduğu yargı konseyi üyelerinin önemli bir bölümü veya çoğunluğu yargı organının kendisince seçilmeli. Karma kurulları destekleyen kurulun gerekçesiyse \"kendi çıkarlarını düşündüğü, kendisini koruduğu ve kayırmacılık yaptığına dair algıları önlemek ve toplum içindeki farklı bakış açılarını yansıtarak yargıya ek bir meşruiyet kaynağı sağlamak\" şeklinde. Rapora göre, yargı konseyinin üyelerinin bir bölümü, parlamento tarafından gerekli hukuki vasıfları haiz kişiler arasından atanabilir. Üniversite öğretim üyeleri, hukukçular veya saygın vatandaşlar da üye olabilir.

Venedik Komisyonu\'nun 2007 tarihli Adli Atamalar Raporu\'nda ise, \'Demokratik ilkelerin yönlendirdiği bir sistemde, yargı konseyinin, parlamento tarafından ifade edilen halk iradesinin temsili ile ilişkilendirilmesi makul görünmektedir.\' değerlendirmesi yapılıyor. Komisyon, parlamento tarafından yapılacak üye seçimlerinde iktidar partisinin bütün münhal üyelikleri kendi taraftarlarıyla doldurmasını önlemek için, nitelikli bir çoğunluk da tavsiye ediyor. Zaman


Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.