Uyum'un Takip Versiyonu, Yenilik mi yinelemek mi?
Hilmi ŞEKER
Yargıç/İstanbul


Bu çabanın bir diğer hedefi ise, yenilik olarak sunulanın meramı ile özü arasında dikkatli bir tur yaparak, onlarla temin edilmek istenenlerle, beklentiler arasındaki farkı ortaya koymaktır. Dahası bu çelişkilerin vücuda getirdiği etki ve sonuçları olabildiğince yukarıdan ve cebri icranın umarları üzerinden tartışarak, onlarla baş etmenin veya oluşan krizin nasıl ve ne şekilde aşılacağı konusunda önerilerde bulunmaktır.

Çalışma gücünü büyük ölçüde eleştiriden almaktadır. Hareketi sağlayan onarcı bu eleştiri, doğruya doğru demeyi ihmal etmezken, gerçeklerle inatlaşan ahkâm ile onun yaratacağı etki ve sonuçların hak ve özgürlüklerle ilişkisini deşifre etmeyi unutmadı.


1. Kamu Personelini Tayin Tekeli / İcra Yönetici ve Memurunun Seçilme Yöntem ve Kaynağı:
İİK’ nın 1. maddesini değiştiren ilk düzenleme, icra çalışanlarını kaynaklarına ve rol ile işlevlerine dayanarak sınıflandırmaktadır. Buna göre yönetici kadronun seçimini Adalet Bakanlığına bırakan düzenleme, yöneticilerin seçimini bir başka otoriteyle paylaşmayı reddetmektedir.

Yöneticileri, kaideten adliye dışından seçmeyi tercih eden bakanlık, gerektiğinde adli/iç kaynaklara yönelerek, dikey geçişe imkânın kapılarını aralamaktadır.
Böylece icra dairelerinin yönetici seçimine kaynaklık etmesine fırsat tanınmaktadır. İç kaynakların tüketilmesine mesafe koyan bakış açısı, koşulların dayatması halinde, deneyimlerin sevk ve idareye katkı sunmasına, hazır bu kadronun takdir marjı kapsamında kullanılmasına onay vermektedir.

Yönetici dışındaki sınıfın, kural olarak iki kaynaktan temin edilmesi düşünülmektedir. Bu kaynakların ilki, yeniden atanlardan diğeri ise kurum içinde istihdam edilenlerden oluşmaktadır. Dolayısıyla bakanlığın devrettiği yetkiye istinaden, Komisyonların belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde, her iki kaynaktan
kâtip temin etmeleri mümkündür.

İç kaynaklardan temin edilen kâtip sayısının, tahsis edilen kadronun yüzde ellisiyle sınırlanması, yatay geçişle yer değiştirecek personelden boşalacak yerlerin,
sair adli hizmetler üzerinde yaratacağı baskı ve zaafları önlemeye matuftur. Düzenleme, fiili veya hukuki sebeplerle boşalan yönetici ve kâtip kadrolarına yerel kaynaklardan atama yapılmasına onay vererek, adli hizmetin kesintiye uğramasını yerinden yönetim ilkelerinden aldığı yardımla önlemeye çalışmaktadır.


Madde, bu haliyle hizmetin sürekliliği için yerel otoritelere boşlukları doldurmaları için kaynaklar üzerinde sınırlı ve istisnai tasarruf imkânı tanımakla, yerinden yönetim olanak ve kabiliyetini artırdığından söz etmek mümkündür. Bu verimli ve olumlu bir gelişme olarak telakki edilebilir. Takdirin ölçütsüz bırakılması, ölçütün es geçilmesi, yetkinin ölçüsüz kullanılma ihtimaline çağrı yapacağını unutmamak gerekir.

Burada gözden kaçmaması gereken, yönetici sınıfın seçimi konusundaki yetkinin şekilde elde tutulmasıdır. Bakanlık bu düzenlemeye dayanarak, icra müdürlüğünü sevk ve idare edecek kadroları seçme ve görevlendirme hakkını korumuş olacaktır. İcra mahkemelerinin yetki alanı içindeki icra müdürlüklerinin değiştirme yetkisinin bakanlığa verilmiş olması, icra daireleri üzerinden kanuni yargıç ilkesinin ihlal olasılığını tartışmaya açmaktadır. Bireyin, istisnai de olsa nerede yargılanacağını sürprizlere bırakan bu düzenlemenin gizil tehlikelere kaynaklık yapması an meselesidir.



2. Gerekçe Kültürünü Egemen Kılma
Israrı / Temellendirmeyle Barışma /
Cebri İcranın Gerekçeyi Keşfetmesi:

Gerekçe, meşruiyet aracıdır. Olup bitenlerin yazgısını, temellendirmenin kalitesi ve kantitesi belirler. Liberal ve demokratik genler bunu böyle addeder. Yasama, normlar hiyerarşisinin doruğundan tabanına kadar, bulabildiği her yer ve fırsatta, kamuyla ilişki kuran hemen herkese eylem işlem ve kararlarını temellendirmeyi emreder.

Cumhuriyetin kuruluşuyla neredeyse yaşıt olan bu buyruğun, cumhuriyeti ya da onun şahsında yargıyı demokratikleştirmenin bir aracı olduğu ne yazık ki unutuldu, kamu otoriteleri veya bürokrasi kerameti kendinden menkul işlemlerini temellendirmeyi, ehlileştirmeyi ihtiyaç olmaktan çıkararak, solo yapmayı tercih ettiler. Böylece gerekçe ödevinin kadük, yetmez ve atıl kalmasına içten ve sürekli bir katkı sunularak, hesapsızlık ve içe dönük eyleme vazife addedildi. Bürokrasinin türevi niteliğindeki icra müdürlüklerinin bu halenin dışında kaldığını savlamak ne yazık ki mümkün değildir. Mahkemelerin kararlarını temellendirme zahmetinde bulunmadığı ya da bu temellendirmenin hukukla yolunu ve aklını ayırdığı bir zamanda, onun uzantısı niteliğindeki bir otoriteden ne yaptığını, eylerken neye dayandığını beklemek abesle iştigal olarak algılandı. Bu okuma biçimi, kendi hayat tarzını, gideceği yönü tayin ederek gerekçesiz eylemeyi varlığının sebebi saydı.

Söylediklerimizin abartı olmadığı üstünkörü bir inceleme veya sıradan bir istatistiğin kanıtlayacağı konusunda herhangi bir tereddüt bulunmamaktadır. İcra eylem, işlem ve kararlarının gerekçeyle düeti, burada olup bitenlerin birlikte ve ortaklaşa olarak, bireye toplum ve kamuya münasip bir lisan ve içerikle anlatılmasını amaçlar, avazını her şeyin hukuk içinde cereyan ettiğine özgüler.


Gerekçenin takip hukukunda ödev haline gelmesiyle birey, toplum ve kamuya verilen mesaj özetle şudur: şöyle veya böyle yaşanan her hukuki ilişkiden ya da ilişkisizlikten neşet eden alacak borç ilişkisini çözen takip hukukunun yaşam-mülkiyet ikilisi ile sözleşmeden neşet alacak hakkı arasındaki yarışın çelişkiye dönüştürülmeden halledildiğinin yeterli, doğru, makul, meşru ve hukuki, inandırıcı ve ikna edici argümalarla ortaya konulduğunun yurttaşa
anlatılması amaçlanmaktadır.

Yurttaş veya takip konusu hakla münasebeti olanlara takibin serüveni hakkında meşru ve makul izahatta bulunmak gerekçelendirmedir. Gerekçe, yürünen ya da gidilecek istikamete tutulan ışıldaktır. Borçlu, alacaklı veya diğer meşru ilgililer sunulan gerekçeye dayanarak ikna olurlar veya alınan malumatın projektörüyle kanun yolu veya savunma iddia hakkına etkinlik ve doğru bir istikamet verirler. Bu ödevden imtina; atiyi görmeyi, mesafe almayı önlemekle kalmaz, bireyin sıfır gerekçeli veya defolu temeller üzerinden kamusal alan ve temsilcilerine olan güvenini de çok geçmeden tüketir.

Gerekçesiz kararların har vurup harman savurduğu, gününü gün ettiği bir iklimin egemenliğindeki takip işlemlerinin yarattığı talan, tahrip ve kirlilikle, kötü şöhretin izlerini silmeye niyetlenen sistem, kararlarn temellendirilmesini ödeve dönüştürdü.






Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.