Kişisel Verileri Koruma Kurumu
Apartmanlarda Güvenlik Kamerası Sistemi Kullanımında Dikkat Edilecek Hususlara Dair Kamuoyu Duyurusu
Apartman veya sitelerde genel güvenliğin sağlanması, anagayrimenkulün korunması, ortak alan güvenliğinin sağlanması veya hırsızlık, mala zarar verme gibi suçların önlenmesi amacıyla güvenlik kameraları sıklıkla kullanılmaktadır. Nitekim son zamanlarda apartmanlarda hukuka aykırı olarak kamera yerleştirildiğine dair Kurumumuza çok sayıda şikâyet ve ihbar iletilmiştir. Bu çerçevede söz konusu husus hakkında kamuoyunun bilgilendirilmesine ihtiyaç duyulmuştur.
6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nun (6698 sayılı Kanun) temel amacı, kişisel verilerin işlenmesinde başta özel hayatın gizliliği olmak üzere kişilerin temel hak ve özgürlüklerini korumaktır. Güvenlik kameraları ile kişilerin görüntü kaydının alınması şeklinde gerçekleşen işlem açıkça bir kişisel veri işleme faaliyetidir. Bu işleme faaliyetinin 6698 sayılı Kanun uyarınca hukuki bir dayanağının bulunması ve Kanun kapsamında öngörülen yükümlülüklere ve alana özgü düzenlenen 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu’nda (634 sayılı Kanun) öngörülen hükümlere uygun bir işleme faaliyetinde bulunulması gerekmektedir.
6698 sayılı Kanun’un 5’inci maddesinde kişisel verilerin işlenme şartlarına yer verilmiş olup; bu maddenin birinci fıkrasında, kişisel verilerin ilgili kişinin açık rızası olmaksızın işlenemeyeceği; ikinci fıkrasında belirtilen şartlardan (-Kanunlarda açıkça öngörülmesi, -Fiili imkânsızlık nedeniyle rızasını açıklayamayacak durumda bulunan veya rızasına hukuki geçerlilik tanınmayan kişinin kendisinin ya da bir başkasının hayatı veya beden bütünlüğünün korunması için zorunlu olması, -Bir sözleşmenin kurulması veya ifasıyla doğrudan doğruya ilgili olması kaydıyla, sözleşmenin taraflarına ait kişisel verilerin işlenmesinin gerekli olması, -Veri sorumlusunun hukuki yükümlülüğünü yerine getirebilmesi için zorunlu olması, -İlgili kişinin kendisi tarafından alenileştirilmiş olması, -Bir hakkın tesisi, kullanılması veya korunması için veri işlemenin zorunlu olması, -İlgili kişinin temel hak ve özgürlüklerine zarar vermemek kaydıyla, veri sorumlusunun meşru menfaatleri için veri işlenmesinin zorunlu olması) birinin varlığı halinde ise ilgili kişinin açık rızası aranmaksızın kişisel verilerinin işlenmesinin mümkün olduğu hükme bağlanmıştır.
Kişisel verilerin işlenmesi süreçlerinde 6698 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesinde yer alan;
“a) Hukuka ve dürüstlük kurallarına uygun olma.
- b) Doğru ve gerektiğinde güncel olma.
- c) Belirli, açık ve meşru amaçlar için işlenme.
ç) İşlendikleri amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olma.
- d) İlgili mevzuatta öngörülen veya işlendikleri amaç için gerekli olan süre kadar muhafaza edilme” ilkelerine de ayrıca riayet edilmesi gerekir.
6698 sayılı Kanun’un 12’nci maddesinin birinci fıkrası “Veri sorumlusu; a) Kişisel verilerin hukuka aykırı olarak işlenmesini önlemek, b) Kişisel verilere hukuka aykırı olarak erişilmesini önlemek, c) Kişisel verilerin muhafazasını sağlamak, amacıyla uygun güvenlik düzeyini temin etmeye yönelik gerekli her türlü teknik ve idari tedbirleri almak zorundadır.” hükmünü haizdir.
Diğer taraftan 634 sayılı Kanun’un “Ortak yerler” başlıklı 4’üncü maddesi “Ortak yerlerin konusu sözleşme ile belirtilebilir. Aşağıda yazılı yerler ve şeyler bu Kanun gereğince her halde ortak yer sayılır.” hükmünü amir olup madde devamında ortak yerler “… genel giriş kapıları, antreler, merdivenler, asansörler, sahanlıklar, koridorlar …” olarak sayılmıştır.
634 sayılı Kanun’un 18’inci maddesinin birinci fıkrası “Kat malikleri, gerek bağımsız bölümlerini, gerek eklentileri ve ortak yerleri kullanırken doğruluk kaidelerine uymak, özellikle birbirini rahatsız etmemek, birbirinin haklarını çiğnememek ve yönetim planı hükümlerine uymakla, karşılıklı olarak yükümlüdürler.” şeklinde olup 19’uncu maddesinin birinci fıkrası “Kat malikleri, anagayrimenkulün bakımına ve mimarı durumu ile güzelliğini ve sağlamlığını titizlikle korumaya mecburdurlar.” hükmünü; ikinci fıkrası “Kat maliklerinden biri, bütün kat maliklerinin beşte dördünün yazılı rızası olmadıkça anagayrimenkulün ortak yerlerinde inşaat, onarım ve tesisler, değişik renkte dış badana veya boya yaptıramaz.” hükmünü haizdir.
634 sayılı Kanun’un “Anagayrimenkulün Yönetimi” başlıklı bölümünün “A. Genel Kurul” başlıklı 27’nci maddesi “Anagayrimenkul, kat malikleri kurulunca yönetilir ve yönetim tarzı, kanunların emredici hükümleri saklı kalmak şartıyla, bu kurul tarafından kararlaştırılır.” şeklinde olup 634 sayılı Kanun’un “Kararlar” başlıklı 32’nci maddesinin birinci fıkrası “Ana gayrimenkul kat malikleri kurulu tarafından, sözleşme, yönetim planı ve kanun hükümleri uyarınca verilecek kararlara göre yönetilir.”; ikinci fıkrası ise “Bütün kat malikleriyle külli ve cüzi halefleri, yönetici ve denetçiler, kat malikleri kurulunun kararlarına uymakla yükümlüdürler.” şeklinde düzenlemeye sahiptir.
634 sayılı Kanun’un “D) Yönetici: I. Atanması” başlıklı 34’üncü maddesinin birinci fıkrası “Kat malikleri, anagayrimenkulün yönetimini kendi aralarından veya dışardan seçecekleri bir kimseye veya üç kişilik bir kurula verebilirler; bu kimseye (Yönetici), kurula da (Yönetim kurulu) denir.” hükmünü haiz olup mezkûr Kanun’un “Yöneticinin görevleri: 1. Genel yönetim işlerinin görülmesi” başlıklı 35’inci maddesinde apartman yöneticisinin görevleri arasında; “anagayrimenkulün gayesine uygun olarak kullanılması, korunması, bakımı ve onarımı için gereken tedbirlerin alınması” ve “anagayrimenkulün korunması ve bakımı için kat maliklerinin yararına olan hususlarda gerekli tedbirlerin, onlar adına alınması” sayılmıştır. Anılan Kanun’un yöneticinin sorumluluğu hususunun düzenlendiği 38’inci maddesinde de “Yönetici, kat maliklerine karşı aynen bir vekil gibi sorumludur.” şeklindeki düzenlemeye yer verilmiştir.
Yukarıda izah edilen hükümler doğrultusunda, apartman gibi yapılarda ortak yerlerin korunması, güvenliğin sağlanması ve kat maliklerinin menfaatlerinin gözetilmesi gibi meşru amaçlarla ortak alanlara güvenlik kamerası sistemi kurulması mümkündür. Ancak söz konusu güvenlik kameraları vasıtasıyla gerçekleştirilen kişisel veri işleme faaliyetlerinin 6698 sayılı Kanun hükümlerine uygun şekilde gerçekleştirilmesi ve aşağıda yer verilen hususlara da ayrıca dikkat edilmesi önem arz etmektedir:
- Güvenlik kameraları kurulumunda apartman sakinlerinin makul mahremiyet beklentileri dikkate alınarak uygun alanlar titizlikle belirlenmelidir. Örneğin merdiven boşluklarına ve kapı açıldığında bağımsız alanın içi görünecek şekilde daire kapısı önlerine kameralar yerleştirilmemelidir.
- Kamera sistemleri yalnızca kurulmasındaki amaçla bağlantılı ve gerekli olduğu ölçüde teknik özellikler barındırmalı, yüz tanıma, ses kaydı gibi özel hayata müdahale teşkil eden teknik özellikleri barındırmamalıdır. Kameralar geniş değil dar açıdan kayıt almalı ve gereksiz alanlar da maskelenmelidir.
- 634 sayılı Kanun gereğince asansörler, ortak alanlar arasında sayılsa da dar ve kapalı aynı zamanda kaçınılması güç bir alan olduğu için kayıt, ilgili kişiler üzerinde yoğun gözetim etkisi yaratabileceğinden asansörlere kamera yerleştirilirken gerekçesinin açıkça belirtilmesi gereklidir.
- Kameralar ile kayıt alınan görüntülerin saklama sürelerine ayrıca özen gösterilmelidir. Gereğinden uzun süre kayıtların saklanması 6698 sayılı Kanuna aykırılık teşkil edebileceğinden kayıtlar makul süre boyunca saklanmalı ve kişisel verilerin işlenmesini gerektiren sebeplerin ortadan kalkması halinde imha edilmelidir. Bir olay yaşanması halinde hukuki süreç boyunca sadece ilgili olan kayıt saklanmalıdır.
- Kamera kayıtlarının, izinsiz olarak yetkisiz kişilerle paylaşımı söz konusu olmamalı ve yalnızca yetkili kişilerin kayıtlara erişimi mümkün olmalıdır.
- 6698 sayılı Kanunun 10’uncu maddesinde düzenlenen aydınlatma yükümlülüğüne uygun olarak kamera ile ortamın kayıt altına alındığının bildirilmesi gereklidir.
- 6698 sayılı Kanun’un 12’nci maddesinde sayılan yükümlülüklerin yerine getirilmesi, bu hususta veri sorumlusu sıfatını haiz kişi/kurumlar tarafından gerekli teknik ve idari tedbirlerin alınması önemlidir.
Sonuç olarak, apartman gibi toplu yapı yönetimi bünyesinde kişisel veri işleme süreçlerine ilişkin kararları alan ve uygulayan veri sorumluları tarafından gerçekleştirilen, ortak alanlara kurulan güvenlik kamera sistemleri vasıtasıyla kişisel veri işleme faaliyetinde bulunulurken 6698 sayılı Kanuna uygun hareket edilmesi gerekir.
Bu çerçevede 6698 sayılı Kanun’un 12’nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca kişisel verilerin hukuka uygun işlenmesini, yetkisiz erişimin önlenmesini ve muhafazasını teminen, veri sorumluları tarafından yukarıda belirtilen hususlara uygun hareket edilmediğinin tespiti halinde ilgili veri sorumluları hakkında 6698 sayılı Kanun’un 18’inci maddesinde yer alan hükümler çerçevesinde idari para cezası da uygulanmak suretiyle işlem tesis edilebilecektir.
Kamuoyuna saygıyla duyurulur.