"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/6754
Karar No : 2024/5610
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...İmalat San. ve Tic. Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Aksaray İli, ... İlçesi sınırları dahilinde uhdesinde bulunan S:... sayılı II(a) grubu işletme ruhsat sahası ile ilgili 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 7. maddesinde belirtilen izinlerin süresinde verilmemesi nedeniyle aynı Kanun'un 24/11.maddesi uyarınca 62.743,00 TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve E... sayılı işleminin iptali ile dava sürecince ödenecek tutarın ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; 05.08.2015 tarihinde yürürlüğe giren işletme ruhsatı için 3 yıl içinde 3213 sayılı Kanun'un 7.maddesine göre alınması gereken izinler alınıp davalı idareye sunularak işletme izni düzenlenmesi gerektiği, davacı şirketin bu süreçte herhangi bir başvurusu olmadığı gibi maden ruhsat sahası ile ilgili izinler tamamlanarak işletme izni düzenlenmediği, hal böyle iken izinlerin süresi içerisinde tamamlanmamasının idareden kaynaklı olarak değerlendirilemeyeceği, yine yasal mühlet olan 3 yıl içerisinde (somut olayda son olarak 05.08.2018 tarihine kadar) izinler tamamlanıp işletme izni düzenlenmemesi halinde bu tarihten sonra kusurlu halin oluşacağı ve işletme ruhsat süresi bitimine kadar olan her bir yıllık dönem için ayrı ayrı idari para cezası tatbik edileceği, uyuşmazlıkta da davacı şirket tarafından 3 yıllık süre içerisinde (05.08.2018 tarihine kadar) izinlerin alınmadığı sabit olduğundan ilk yıl için 2018 yılı tutarı üzerinden 62.743-TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine; dava konusu işlem hukuka uygun bulunduğundan, ödenen tutarın iadesine ilişkin istemin de reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacının, ruhsat sahası kapsamında gerekli izinlerin alınması için Bakanlığa başvurarak Kanun'un 7. maddesinde öngörülen izinlerin alınması kapsamında iradesini ortaya koymasına rağmen kendisine atfedilemeyecek nedenlerden dolayı ilgili izinleri süresi içerisinde Genel Müdürlüğe sunamadığı ve dolayısıyla 3213 sayılı Kanun'un 7. maddesine göre işletme ruhsatı yürürlük tarihinden (08/05/2015) itibaren üç yıl içinde almak zorunda olduğu gerekli izinleri alamamasında herhangi bir kusurunun bulunmadığı anlaşıldığından, davacının 3213 sayılı Kanun'un 7. maddesine göre alınması gereken izinleri süresi içerisinde sunamadığından bahisle idari para cezası ile cezalandırılmasına yönelik dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır. hukuka aykırılığı yargı kararı ile ortaya konulan işlem nedeniyle davacı tarafından yüzde 25 indirimli olarak ödenen miktarın ödeme tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faiziyle birlikte davacıya iadesi gerektiği gerekçeleriyle, davacının istinaf isteminin kabulüne, ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararın kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, tazminat isteminin kabulüne karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, işletme ruhsatlı sahaların atıl kalmaması ve Anayasa'nın 168. maddesi gereğince Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki madenlerin bir an önce ekonomiye kazandırılması amacıyla Kanun'un 7. maddesinde belirtilen izinlerin alınması zorunluluğu getirildiği, bu izinleri Kanun'da belirtilen süre içerisinde tamamlamaması halinde yaptırımlar öngörüldüğü, ruhsat sahibi tarafından mevcut durumun bilindiği ve ruhsatın yürürlükte olmasının tercih edildiği, basiretli iş adamı gibi hareket etme yükümlülüğü altında bulunan davacı şirketin, bu yükümlülüğünü yerine getirmemesinin kusurunun davalı idareye yüklenemeyeceği, dava konusu işlemde hukuka aykırı yön bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 25/10/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY :
(X)- Uyuşmazlık, 3213 sayılı Maden Kanunu hükümlerine göre gerekli izinlerin süresi içinde alınarak davalı idareye ibraz edilmediğinden bahisle tesis edilen idari para cezası işlemini iptali isteminden kaynaklanmaktadır.
Maden Kanun'un "İşletme ruhsatı ve madenin işletilmesi" başlıklı 24'üncü maddesinin 11'inci fıkrasında 7'nci maddeye göre gerekli izinlerin alınmasından itibaren işletme izni verileceği, ruhsat sahibince, işletme ruhsatı yürürlük tarihinden itibaren üç yıl içinde 7'nci maddeye göre alınması gerekli olan çevresel etki değerlendirme kararı, mülkiyet izni, işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile Genel Müdürlüğün kayıtlarına işlenmiş alanlar ile ilgili izinlerin Genel Müdürlüğe verilmesini müteakip, işletme izni düzenleneceği ve süresi içinde yükümlülükleri yerine getirilmeyen ruhsatlar için her yıl 50.000 TL idari para cezası verileceği, işletme ruhsat süresi sonuna kadar bu fıkrada belirtilen izinlerden dolayı işletme izninin alınamaması hâlinde ruhsat süresi uzatılmayacağı hükmüne yer verilmiştir.
Davacı tarafından, her ne kadar ÇED ile ilgili belgesi alınmış ise de, 19/12/2017 tarihinde davalı idare aracılığıyla ilgili idareye yapılan mera tahsis amacı değişikliği başvurusunun, 02/01/2019'da onaylanarak, davacıdan ot bedeli, geri dönüşüm projesi ve ifraz dosyası istendiği, işlemlerin halen devam ettiğine ilişkin 07/02/2019 tarihli yazının yazıldığı, dosya kapsamında GSM İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatı bakımından ise herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığı görülmüştür.
Bu durumda, anılan mevzuat hükümleri uyarınca kendisine yüklenen sorumluluğun davacı tarafından yerine getirildiği sonucuna varmak mümkün olmadığından, mevzuat hükmünde belirtilen süre içerisinde (05/08/2018 tarihine kadar) gerekli izinlerin tamamlanamadığı sabit olup, davacı hakkında tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin kabulüyle, ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararın kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, tazminat isteminin kabulüne ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği görüşüyle aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.