İçtihat Araştırmasında Metodoloji

Abone Ol

Son zamanlarda, karar araştırmalarımı tamamlayıp uygun içtihatları dosyaya sunduğum davalarda lehimize kararlar verildiğine sıkça şahit olmaktayım. Çevremde gözlemlediğim kadarıyla pek çok meslektaşımız bu işe metodolojik yaklaşmamakta; herhangi bir strateji geliştirmeksizin yalnızca kelime filtrelemesiyle karar araştırması yapmakla yetinmektedir.

Oysa meseleye iki ayrı başlık altında bakmak gerekir: Milyonlarca karar arasından olayınıza uygun olanı bulmak ayrı bir aşamadır; bulduğunuz emsal içtihadın ilk derece mahkemesince dikkate alınmasını sağlamak ise bambaşka bir beceri gerektirir. Bu ikinci noktanın önemi maalesef yeterince kavranmamaktadır.

Ben de kendi kullandığım ve somut faydalarını gördüğüm bu yöntemi meslektaşlarımla paylaşmayı uygun buldum.

Adım Adım Yöntem

Öncelikle, üzerinde çalıştığınız dosyanın olası bir istinaf incelemesinde hangi Bölge Adliye Mahkemesi (BAM) ya da Bölge İdare Mahkemesi (BİM) dairesine gideceğini tespit edin. Bu tespiti her iki mahkemenin web sitelerindeki iş bölümü dokümanlarından kolaylıkla yapabilirsiniz.

Tespiti yaptıktan sonra, kelime filtrelemesine geçmeden önce içtihat programınızda ilgili dairenin seçimini yapın. Bu noktada, kullandığınız programın BAM ve BİM özelinde daire filtrelemesine imkân tanıyıp tanımadığını satın almadan önce mutlaka kontrol edin. Yakın zamanda bu özelliğin eksikliği nedeniyle bir içtihat programındaki yıllık aboneliğimi sonlandırmak zorunda kaldım.

Daire seçimini yaptıktan sonra, o dairenin sizin uyuşmazlık türünüze özgü kararlarını inceleyin ve işinize yarayacağını düşündüğünüz kararları dosya içeriğine ekleyin.

Duruşmalarda Dikkat Edilmesi Gereken İki Önemli Nokta

Duruşmada hâkimin dikkatini özellikle şu hususa çekin: Sunduğunuz kararın, dosyanın gideceği istinaf dairesinden çıkmış olduğunu vurgulayın. Deneyimlerime göre bu yaklaşım, hâkimlerin beyanlarımıza daha fazla kulak vermesini sağlamaktadır.

İkinci olarak, duruşmada sunacağınız beyanları hazırlarken seçeceğiniz kelimeleri, tespit ettiğiniz istinaf kararlarındaki söz öbekleri ve ifadelerden kurgulayın. Yargı dilinde aynı kavramın farklı kelimelerle ifade edilmesi, zaman zaman kararın gerekçesini doğrudan etkiler. Kararı yazacak hâkimin zihninde tanıdık bir kavramsal çerçeve oluşturmak bu yüzden büyük önem taşır.

Yargıtay Kararlarında da Aynı Mantık

Aynı yöntemi Yargıtay kararı ararken de uygulayabilirsiniz; ancak dikkat etmeniz gereken mühim bir detay var. Yargıtay bünyesindeki iş bölümü zaman zaman köklü değişikliklere uğrar. Bu nedenle daima güncel kalmalı ve bu değişiklikleri yakından takip etmelisiniz. Aksi halde, görev alanı değişmiş bir dairenin kararını hatalı şekilde emsal olarak sunabilirsiniz.

Sonuç

Metodolojik hukuk pratiğinin, uzun vadede en güvenilir savunuculuk aracı olduğuna inanıyorum. İş bölümü kararlarını takip etmek, içtihat araştırmasını salt kelime filtrelemesinin ötesine taşımanın en düşük maliyetli ve en doğrudan yollarından biridir. Bu yöntemi vekilliğini yürüttüğüm tüm dosyalarda tutarlı biçimde uygulamaya devam ediyorum.