Nükleer Düzenleme Kurumundan:
NÜKLEER TESİSLERDE BAĞIMSIZ GÖZETİM FAALİYETLERİNE İLİŞKİN YÖNETMELİKTE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK
MADDE 1- 1/8/2024 tarihli ve 32619 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Nükleer Tesislerde Bağımsız Gözetim Faaliyetlerine İlişkin Yönetmeliğin adı “Nükleer Tesislerde ve Radyoaktif Atık Tesislerinde Bağımsız Gözetim Faaliyetlerine İlişkin Yönetmelik” şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 2- Aynı Yönetmeliğin 1 inci maddesinin birinci fıkrasına “nükleer tesislere” ibaresinden sonra gelmek üzere “ve radyoaktif atık tesislerine” ibaresi eklenmiştir.
MADDE 3- Aynı Yönetmeliğin 2 nci maddesinin birinci fıkrasına “nükleer tesislere” ibaresinden sonra gelmek üzere “ve radyoaktif atık tesislerine” ibaresi eklenmiştir.
MADDE 4- Aynı Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine “Nükleer tesislere” ibaresinden sonra gelmek üzere “veya radyoaktif atık tesislerine” ibaresi, (c) bendine “Nükleer tesise” ibaresinden sonra gelmek üzere “veya radyoaktif atık tesisine” ibaresi, (ç) bendine “Nükleer tesislerde” ibaresinden sonra gelmek üzere “veya radyoaktif atık tesislerinde” ibaresi, (d) bendine “Nükleer tesislere” ibaresinden sonra gelmek üzere “veya radyoaktif atık tesislerine” ibaresi eklenmiş, aynı fıkranın (g) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı fıkraya aşağıdaki bent eklenmiştir.
“g) Kuruluş: Bir nükleer tesis veya radyoaktif atık tesisi kurmak üzere Kuruma niyet bildiriminde bulunan, onay almak veya yetkilendirilmek üzere başvuran ya da yetkilendirilen ve düzenleyici kontrol kapsamında bulunan Türkiye Cumhuriyeti mevzuatına göre kurulmuş tüzel kişiyi,”
“i) Tesis: Nükleer tesis veya radyoaktif atık tesisini,”
MADDE 5- Aynı Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “Nükleer tesislere” ibaresi “Tesislere” şeklinde değiştirilmiş, aynı maddeye üçüncü fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkralar eklenmiş ve diğer fıkralar buna göre teselsül ettirilmiş, mevcut yedinci fıkrasının (a) bendinde yer alan “pay sahibi olduğu” ibaresi “pay sahibi olduğu veya yönetim kurullarında görev aldığı” şeklinde değiştirilmiş, mevcut yedinci ve sekizinci fıkralarında yer alan “projelendirme,” ibareleri yürürlükten kaldırılmış, mevcut onuncu fıkrasının (c) bendinde yer alan “durdurulması ve devam etmesine” ibaresi “gözetiminin reddedilmesine ve gözetime devam edilmesine” şeklinde değiştirilmiş ve aynı fıkraya aşağıdaki cümle eklenmiştir.
“(4) Bu Yönetmeliğin ekipman imalatına ilişkin hükümleri, radyoaktif atık tesislerine uygulanmaz.
(5) BGŞ’ler gözetim faaliyetlerini bağımsız yürütür, kontrol noktalarını bağımsız belirler. BGŞ’ler gözetim faaliyetlerini Kuruluşun kendisine bildirdiği iletişim yöntem ve araçlarına ilişkin prosedüre uygun şekilde yürütür, bu prosedürlere uygun olmayan çağrılara dayalı yürütmez. BGŞ habersiz denetimler yapabilir.”
“Sözleşmede BGŞ’nin bağımsızlığıyla bağdaşmayacak şekilde hizmet bedelinin ödenmesini gözetim faaliyetinin sonuçlarına bağlayan hükümlere yer verilmez.”
MADDE 6- Aynı Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin birinci fıkrasına (a) bendinden sonra gelmek üzere aşağıdaki bent eklenmiş ve diğer bentler buna göre teselsül ettirilmiş, üçüncü fıkrasının (a) bendi ve dördüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, dördüncü fıkradan sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra eklenmiş ve diğer fıkralar buna göre teselsül ettirilmiş ve mevcut beşinci fıkrada yer alan “faaliyetin durdurulması da dâhil olmak üzere” ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır.
“b) Bağımsız gözetime konu faaliyetin tanımını, BGŞ’nin bağımsız denetim programı yaparak gerekli insan kaynağını belirlemesine izin verecek ayrıntıda yapar; bu kapsamda gizlilik ilkelerine riayet ederek gerekli bilgi ve belgeleri BGŞ ile paylaşır.”
“a) Kalite planlarını, uygulama projelerini ve işletmeye alma faaliyetleri kapsamındaki test program ve prosedürlerini işin başlamasından en az yirmi iş günü önce ve varsa güncellemeleri, güncellemeye konu iş başlamadan en az on iş günü önce,”
“(4) BGŞ’nin işin gözetimini reddetmesi hariç herhangi bir nedenle görevini yerine getirememesi ya da sözleşmesinin sona ermesi durumunda Kuruluş, BGŞ’nin gözetimi altındaki ilgili faaliyetin veya işin durdurularak uygun niteliklere sahip başka bir BGŞ gözetiminde sürdürülmesini sağlayacak önlemleri alır. BGŞ’nin işin gözetimini reddetmesi durumunda ise 10 uncu maddenin altıncı fıkrası uygulanır.”
“(5) Kuruluşun;
a) BGŞ ile arasındaki iletişim yöntem ve araçlarına,
b) Gözetim taleplerinin oluşturulmasına, yönetilmesine ve buna ilişkin onay süreçlerine,
c) Gözetim sonuçlarının değerlendirilmesi, uygun olmayan hususların kayıt altına alınması ve giderilmesine,
ç) BGŞ’lerin gözetimi reddetmesi veya gözetimlere katılmaması durumunda yapılacak işlemlere,
d) Bu Yönetmelikle çelişmemek koşuluyla BGŞ için tanımladığı ilave görev, yetki ve sorumluluklar ile niteliklere,
e) Herhangi bir nedenle BGŞ değişikliği olması hâlinde uygulanacak usule,
ilişkin prosedürleri bulunur. Kuruluş bu prosedürlere uygun hareket eder, bu prosedürleri BGŞ’lere iletir ve talep edilmesi hâlinde Kuruma sunar.”
MADDE 7- Aynı Yönetmeliğin 7 nci maddesine birinci fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra eklenmiş ve diğer fıkralar buna göre teselsül ettirilmiş ve mevcut dördüncü fıkrasına aşağıdaki bent eklenmiştir.
“(2) BGŞ’nin mali yapısı, Kuruluştan sağlanan gelire münhasır bir bağımlılık oluşturmayacak ve faaliyetlerinin sürdürülebilirliğini temin edecek nitelikte olmalıdır.”
“ğ) Proje yöneticisinin görev, yetki ve sorumluluklarını,”
MADDE 8- Aynı Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, altıncı fıkrasına “açık bir arşiv” ibaresinden sonra gelmek üzere “ve elektronik veri tabanı üzerinde çalışan bir uygunsuzluk yönetimi sistemi” ibaresi eklenmiş ve aynı maddenin dokuzuncu fıkrasında yer alan “çeyreğini” ibaresi “çeyrek dönemini” şeklinde, “on beş” ibaresi “yirmi” şeklinde değiştirilmiştir.
“(2) BGŞ, Kuruluşla sözleşme yapması durumunda işin gerektirdiği yetkinliklere sahip yeterli sayıda personel istihdamını sağlar ve sürdürür. BGŞ tesis sahasında yürütülen gözetim faaliyetleri için sahada tam zamanlı olarak bir proje yöneticisi bulundurur. Proje yöneticisi; Kuruluş ile BGŞ arasındaki koordinasyonun sağlanmasından, gözetim faaliyetlerinin planlanması ve yürütülmesinin izlenmesinden ve BGŞ personelinin görevleri kapsamında gerekli organizasyonun tesis edilmesinden sorumludur. BGŞ’ler, görev ve sorumlulukları ile orantılı olarak personelinin güvenlik kültürüne sahip olmasından ve tesisin gerektirdiği emniyet önlemlerine uygun davranmalarının sağlanmasından sorumludur.”
MADDE 9- Aynı Yönetmeliğin 9 uncu maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendinde yer alan “ve muayenelerde” ibaresi “, muayene ve ölçüm faaliyetlerinde” şeklinde değiştirilmiş; dördüncü fıkrasının (ç) ve (d) bentlerinde yer alan “muayene, test ve” ibareleri “test, muayene ve ölçüm faaliyetleriyle” şeklinde, (f) bendinde yer alan “ölçüm ve muayene” ibaresi “muayene ve ölçüm” şeklinde değiştirilmiş, beşinci fıkrasında yer alan “ekipmanın” ibareleri “bileşenin” şeklinde değiştirilmiş ve aynı fıkrada yer alan “nükleer” ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır.
MADDE 10- Aynı Yönetmeliğin 10 uncu maddesinin birinci, ikinci ve dördüncü fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, üçüncü fıkrasına “yerde” ibaresinden sonra gelmek üzere “en az iki” ibaresi eklenmiş, aynı maddeye dördüncü fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkralar eklenmiş ve diğer fıkralar buna göre teselsül ettirilmiş, mevcut beşinci fıkrasına (l) bendinden ve mevcut altıncı fıkrasına (ğ) bendinden sonra gelmek üzere aşağıdaki bentler eklenmiş ve diğer bentler buna göre teselsül ettirilmiş ve mevcut yedinci fıkrasının (d) bendinde yer alan “prosedürlerinde” ibaresi “programlarında ve prosedürlerinde” şeklinde, (f) bendinde yer alan “prosedür ve programlara” ibaresi “program ve prosedürlere” şeklinde değiştirilmiştir.
“(1) BGŞ’nin yapacağı denetimler; varsa ilgili uygunluk değerlendirmesi raporlarının ve işin kalite planı, uygulama projeleri ile işletmeye alma faaliyetleri kapsamındaki test program ve prosedürlerinin BGŞ tarafından incelenmesiyle başlar. BGŞ; kalite planı, uygulama projeleri veya işletmeye alma faaliyetleri kapsamındaki test program ve prosedürleri üzerinden işe özel denetim programını bağımsız olarak ve dereceli yaklaşımla belirler, Kuruluşa, varsa tedarikçiye ve Kuruma bildirir. BGŞ; kalite planı, uygulama projeleri veya işletmeye alma faaliyetleri kapsamındaki test program ve prosedürleri üzerinden belirlediği kontrol noktalarını ve bu noktalara ilişkin değişiklikleri kayıt altına alır ve kontrol noktalarını ve değişiklikleri faaliyetten önce Kurumun erişimine açar.
(2) BGŞ, denetimlerde faaliyete ilişkin bilgi ve belgeleri inceler; izleme, tetkik, test, muayene ve ölçümleri yapar; gerekli kontrolleri gerçekleştirir ve denetim sonuçlarını kanıtlayıcı bilgi ve belgeleriyle izlenebilir olarak kayıt altına alır.”
“(4) BGŞ, denetim sonucunda tespit ettiği uygun olmayan hususlar ile kanıtlayıcı bilgi ve belgeleri BGŞ’nin kendi bünyesinde oluşturduğu uygunsuzluk yönetimi sisteminde kayıt altına alır, giderilmek üzere Kuruluşa raporlar ve Kurumun bilgisine sunar. BGŞ, uygunsuzluk yönetimine dair sistemini Kurum ve Kuruluşun erişimine açar.”
“(5) BGŞ, gerek gördüğü takdirde işin önemi, geri dönülmesinin zorluğu, faaliyetin gerçekleşmesi sonrasında kontrolün zorluğu, test, muayene ve ölçüm faaliyetleri için numune talebinin reddedilmesi gibi hususları da dikkate alarak uygun olmayan hususlar giderilinceye kadar ilgili işin gözetimini gerekçeleriyle birlikte reddeder. BGŞ gözetimin reddedilmesine ilişkin kararını Kurum ve Kuruluşa ivedilikle bildirir.
(6) Kuruluş ve tedarikçileri BGŞ tarafından işin gözetiminin devamına karar verilinceye kadar geçen süreçte BGŞ gözetimi olmaksızın faaliyet yürütemez. Faaliyetin yürütülmesine, ancak BGŞ’nin gerekçeleriyle birlikte vereceği karar sonrasında devam edilebilir. Kuruluş, BGŞ’nin işin gözetiminin devamına ilişkin kararını ve bu karara esas gerekçeleri Kuruma ivedilikle bildirir.”
“m) Yangına karşı alınan önlemlerin 5/5/2023 tarihli ve 32181 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Nükleer Tesislerde Yangın Güvenliği Yönetmeliği hükümlerine uygunluğunu,”
“h) Yangınla ilişkili uygulama projelerinin 27/11/2007 tarihli ve 2007/12937 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygunluğunu,”
MADDE 11- Aynı Yönetmeliğin 12 nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “Nükleer tesisler” ibaresi “Tesisler” şeklinde değiştirilmiş ve (c) bendine “bilgileri,” ibaresinden sonra gelmek üzere “mali yeterliliğini ve çalıştıracağı personelinin yetki kapsamıyla uyumlu iş deneyimine sahip olduğunu gösteren belgeleri,” ibaresi eklenmiştir.
MADDE 12- Aynı Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “Nükleer tesisler” ibaresi “Tesisler” şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 13- Aynı Yönetmeliğin 19 uncu maddesinin ikinci fıkrasına “Mevzuatta,” ibaresinden sonra gelmek üzere “yetki koşullarında, Kurum kararlarında ve talimatlarında,” ibaresi eklenmiştir.
MADDE 14- Aynı Yönetmeliğin geçici 1 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “nükleer yapı denetimi kuruluşları,” ibaresi “nükleer yapı denetimi kuruluşları BGŞ olarak kabul edilir ve” şeklinde değiştirilmiş, ikinci fıkrası yürürlükten kaldırılmış ve aynı maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
“(5) 17/3/2023 tarihinden önce nükleer tesisler için Kurum tarafından verilen yetkiler kapsamında yürütülmekte olan nükleer yapı denetimi faaliyetleri için bu Yönetmelikle getirilen ilave yükümlülükler, 31/12/2027 tarihine kadar Kuruluş ve BGŞ tarafından yerine getirilir.”
MADDE 15- Aynı Yönetmeliğe aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.
“İlave yükümlülükler için geçiş hükmü
GEÇİCİ MADDE 2- (1) Bu maddeyi ihdas eden Yönetmeliğin yürürlüğe girmesiyle bağımsız gözetim faaliyetleri için getirilen ilave yükümlülükler, 31/12/2027 tarihine kadar yerine getirilir.”
MADDE 16- Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 17- Bu Yönetmelik hükümlerini Nükleer Düzenleme Kurumu Başkanı yürütür.