ÖLÜM NEDENİYLE MAL REJİMİ TASFİYESİ

Abone Ol

Mal rejimi, evlilik birliğinde edinilen malların eşler arasında nasıl paylaşılacağını düzenleyen hukuki statüdür. Taraflarca aksi kararlaştırılmamışsa, yasal mal rejimi olan edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanır.

TMK m. 225/1 uyarınca yasal mal rejimi, eşlerden birinin ölümü yahut başka bir mal rejiminin kabulüyle sona erer. TMK m. 236/1/c.1 uyarınca her eş yahut mirasçıları, diğer eşe ait artık değerin yarısı üzerinde hak sahibi olur. Bu çerçevede ölen eşin terekesinde edinilmiş mal varsa sağ kalan eş hem mirasçılıktan doğan haklarını hem de mal rejiminden doğan haklarını talep edebilir. Ölen eşin hiç edinilmiş malı olmasa dahi sağ kalan eş katkı payı alacağı, değer artış payı alacağı yahut aile konutunun kendisine özgülenmesi gibi taleplerle mal rejimi tasfiyesi davası açabilir.

Ölen eşin mirasçıları da sağ kalan eşe karşı mal rejimi tasfiyesi davası açabilir. Ancak mirasçılar paylı malın ve aile konutunun özgülenmesini talep edemez. Mirasçılar mal rejimi tasfiyesi davası açarak haklarını bağımsız kullanabilecekleri gibi, sağ kalan eşin açtığı mal rejimi tasfiyesi davasına karşı dava açarak yahut takas def’inde bulunarak da bu haklarını kullanabilir.

Taraflar arasında boşanma davası sürerken ölüm gerçekleşirse sağ kalan eş yasal mirasçı ve mal rejimi alacaklısı olmaya devam eder. Ancak ölen eşin diğer mirasçıları, sağ kalan eşin kusurunu ispatlayarak onu mirastan mahrum bırakabilir. Bu halde sağ kalan eş miras haklarından mahrum kalmış olur. Yasal mal rejiminde ise kusur ilkesinden bağımsızlık söz konusu olduğundan talep hakkı, boşanmada kusurlu olma veya evlilik yükümlülüklerini ağır ihlal halinden etkilenmez.

TMK m. 214 uyarınca mal rejiminin ölümle sona ermesi durumunda ölenin son yerleşim yeri mahkemesi görevlidir. Bu yetki kesin değildir. Ancak HMK m. 116/1 (a) bendi uyarınca ilk itiraza konu olabilir (Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, 2016/261 E., 2016/495 K., 19.01.2016 T.). Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun m. 4/1 uyarınca aile mahkemesi görevlidir. Mal rejiminin tasfiyesi davası sağ kalan eş ile ölen eşin yasal mirasçıları arasında görülür.