3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 4. maddesinde: "3. maddede belirtilen merciler, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde aşağıda öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alırlar. a) İnsan sağlığına zarar vermemek, b) Çevre kirliliğine yol açmamak, c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak." hükmü yer almaktadır.
10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in "İşyerlerinde aranacak genel şartlar" başlıklı 5. maddesinde; "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri aşağıda belirtilen şartları taşımak zorundadır: ... c) Özel yapı şeklini gerektiren sinema, tiyatro, düğün salonu, otel, hamam, sauna; ekmek fırını ile akaryakıt, sıvılaştırılmış petrol gazı, sıvılaştırılmış doğal gaz ve sıkıştırılmış doğal gaz istasyonu için yapı kullanma izin belgesinin alınmış olması, ... " kuralına yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesi neticesinde, bir işletmeye işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilebilmesi için mevzuatta aranan diğer şartların yanı sıra işyerinin imara ve imarla ilgili düzenlemelere uygun olması gerektiği anlaşılmaktadır.
Ancak, uygulamada ruhsatlandırma için zorunlu olmasına rağmen imar ve imarla ilgili düzenlemelerin ne olduğunun ve hangi işletmeler için geçerli olduğunun açık ve tam olarak belirtilmemesi nedeniyle bazı tereddütler oluşmuş, gerekli olmasına karşın idarelerce bazen bu belgeler ilgililerden talep edilmeden işyeri açma ve çalışma ruhsatları düzenlenmiştir.
Geçtiğimiz yıl 21.01.2025 tarihinde Bolu’da meydana gelen Grand Kartal Otel yangını, 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik ve yangın güvenliğine ilişkin 19.12.2007 tarih ve 26735 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmeliğin tam olarak uygulanmamasının, yangın önlemleri konularında eksikliklerin bulunmasının, idarelerin denetimsizliğinin ve bu konulardaki görev ve yetkilerine ilişkin belirsizlik ve karmaşa yaşanmasının ne kadar ağır sonuçlar doğurabileceğini gözler önüne sermiştir.
Bu kapsamda, önce 01.7.2025 tarih ve 32943 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmelik değişikliği ile Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmeliğe “Mevcut binalara malzeme eksiklikleri ve temini için süre verilmesi” başlıklı GEÇİCİ MADDE 4 eklenmiş ve “Bu Yönetmelik kapsamındaki mevcut binaların malzeme temini için süreç gerektiren eksiklikleri, bina sahibi ve yöneticisi ile kurum amirleri tarafından 31/12/2025 tarihine kadar yerine getirilir. Bu süre sonunda ruhsat vermeye yetkili idareler tarafından, eksikliklerin giderilip giderilmediği denetlenir.” kuralı getirilmiş ve Yönetmelik kapsamındaki mevcut binaların malzeme temini için süreç gerektiren eksikliklerini gidermesi için 31 Aralık 2025 tarihine kadar süre verilmiştir.
Daha sonra, 11.12.2025 tarih ve 33104 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik değişikliği ile İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 4. maddesinin (r) bendinde yer alan “konaklama yeri” tanımı genişletilerek "Konaklama yeri: Otel, tatil köyü, motel, pansiyon, apart otel, kırsal turizm tesisi, mobil ev, konaklama amaçlı mesire yeri, konaklamalı orman parkı, kamping, lüks çadır ve asıl fonksiyonları müşterilerin konaklama ihtiyaçlarını sağlamak olan benzeri yerleri," olarak değiştirilmiş, Yönetmeliğin eki EK-1 SIHHÎ MÜESSESELER ÎÇÎN SINIFLARINA VE ÖZELLİKLERİNE GÖRE ARANACAK NİTELİKLER’in “A- İŞYERLERİNDE ARANACAK ASGARİ ORTAK ŞARTLAR” bölümüne "11- Konaklama yerlerinde yapı kullanma izin belgesi ve itfaiye raporu alınmış olacaktır.” maddesi eklenerek otel, tatil köyü, motel, pansiyon, apart otel, kırsal turizm tesisi, mobil ev, konaklama amaçlı mesire yeri, konaklamalı orman parkı, kamping, lüks çadır ve asıl fonksiyonları müşterilerin konaklama ihtiyaçlarını sağlamak olan benzeri yerlerin tamamında ruhsatlandırma için zorunlu olmasına rağmen uygulamada yaşanan tereddüt nedeniyle bazı yetkili idarelerce talep edilmeyen yapı kullanma izin belgesi ve itfaiye raporu alınmasının şart olduğu açıkça belirtilmiştir.
Yine, 10.01.2026 tarih ve 33133 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmelik değişikliği ile de İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğe GEÇİCİ MADDE 9 eklenmiş ve “Bu Yönetmelik kapsamında itfaiye raporu alınması gereken ve 27/11/2007 tarihli ve 2007/12937 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmeliğin geçici 4 üncü maddesi gereğince, malzeme temini için süreç gerektiren eksikliklerin giderilmesi için süre verilmiş olan konaklama yerlerinde, yetkili idarelerce denetim yapılır ve bu denetimler sonucunda, Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmeliğe uygunluğu gösterir itfaiye raporunun ibraz edilememesi halinde ek 3 üncü madde kapsamında bu iş yerleri 31/5/2026 tarihine kadar derhal faaliyetten men edilir. Bu madde kapsamında verilen süre, itfaiye raporunun tanzimi için aykırılıkların ya da noksanlıkların giderilmesini teminen yapı içinde yapılacak imalat ve tadilatlar için kullandırılır ve bu süre içinde faaliyetin icrasına müsaade edilmez. Süre sonunda itfaiye raporu ibraz edilemeyen iş yerleri, işyeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilerek kapatılır.” kuralı getirilmiştir.
Yapılan bu değişiklik ile özellikle malzeme temini için süreç gerektiren eksikliklerin giderilmesi için süre verilmiş olan konaklama yerlerinde yetkili idarelerce denetim yapılması öngörülmüş, bu denetim sonucunda Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmeliğe uygunluğu gösterir itfaiye raporunun ibraz edilememesi halinde ek 3 üncü madde kapsamında bu iş yerlerinin 31/5/2026 tarihine kadar derhal faaliyetten men edilmesi, 31.5.2026 tarihine kadar verilen bu sürenin, itfaiye raporunun tanzimi için aykırılıkların ya da noksanlıkların giderilmesini teminen yapı içinde yapılacak imalat ve tadilatlar için kullandırılması ve bu süre içinde faaliyetin icrasına izin verilmemesi, süre sonunda itfaiye raporunu ibraz edemeyen işyerlerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilerek kapatılması kurala bağlanmıştır.
Yapılan bu Yönetmelik değişiklikleri ile konaklama yerleri için işyeri asgari ortak şartlar arasında yapı kullanma izin belgesi ve itfaiye raporu alma şartı açıkça kurala bağlanmış olup bu yerler için işyeri açma ve çalışma ruhsatı alabilmek için bu belgelerin alınması gerekmektedir.
İşyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunan fakat itfaiye raporu bulunmayan ve malzeme temini için süreç gerektiren eksikliklerin giderilmesi için süre verilmiş olan konaklama yerlerine ise itfaiye raporunun tanzimi için aykırılıkların ya da noksanlıkların giderilmesini teminen 31.5.2026 tarihine kadar bir süre daha verilmiştir. Bu süre sonunda itfaiye raporunu ibraz edemeyen konaklama yerlerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilerek kapatılacak olup konaklama yerleri işletmelerinin bu değişiklikleri dikkate alarak 31.5.2026 tarihine kadar gerekli çalışmaları yapması gerekmektedir.
Yeni düzenlemelerle birlikte konaklama yerlerinde yangın güvenliği, ruhsatın tamamlayıcı unsuru değil, faaliyetin temel şartı hâline gelmiştir. İtfaiye raporu olmayan bir işletmenin ruhsatı, artık hukuki koruma sağlamaz. 31.05.2026 tarihinden sonra sezon, ekonomik gerekçeler veya iyi niyet iddiaları dikkate alınmayacaktır. Yapı imara uygun olsa bile, yangın güvenliği yönünden uygun olmayan bir konaklama yerinin faaliyetine izin verilemez. Bu tarihten sonra belirleyici olan, iskan ya da işyeri ruhsatı değil; yangın güvenliğinin fiilen sağlanmış olmasıdır.