T.C.
Yargıtay
3. Hukuk Dairesi
2026/2876 E., 2026/2703 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (Tüketici) Mahkemesi
SAYISI : 2024/399 E., 2025/229 K.
İlk Derece Mahkemesince kesin olarak verilen kararın kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafından istenilmiş olmakla; Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili; davacı ile davalı arasında 30.09.2023 tarihinde 33.000,00 TL organizasyon ücreti ödemeli, 300.000,00 TL finansman tutarlı sözleşme yapıldığını, davalının sözleşme uyarınca davacı şirkete 33.000,00 TL organizasyon ücreti ve 24.000,00 TL taksit bedeli olmak üzere toplam 57.000,00 TL ödeme yaptığını, davalı tarafından 23.10.2024 tarihli fesih talepli Hakem Heyeti başvurusu uyarınca ayrılma işlemleri başlatıldığını, sözleşme ve tasarruf finansman mevzuatı uyarınca sözleşmeyi fesheden üyeye organizasyon ücreti kesintisi yapılarak yasal 6 aylık süresi içerisinde iade ödemesi yapıldığını, iade ödemesi bakımından henüz muaccel olmuş bir borç bulunmadığını, ... İl Tüketici Hakem Heyetinin 0...7 66 numaralı kararında uyuşmazlığa ilişkin hiçbir inceleme yapılmadan kabul kararı verildiğini belirterek, ... İl Tüketici Hakem Heyetinin 27.11.2024 tarihli ve 0...7 66 karar sayılı kararının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı, cevap dilekçesi sunmamıştır.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyl; taraflar arasındaki sözleşmede organizasyon hizmet bedelinin haricinde kalan bedellerin iadesi yönünden ayrılma dilekçesinin verildiği tarihten itibaren 6 aylık bir süre öngörülmüş ise de sözleşmenin matbu şekilde tek yanlı davalı şirket tarafından düzenlendiği ve taraflarca müzakere edildiğinin davalı tarafından ispat edilemediği, tüketicinin katlanması beklenemeyecek uzunlukta ve aleyhine olacak şekilde iade süresinin belirlendiği, söz konusu sözleşme hükmünün haksız şart kapsamında kaldığı ve geçersiz olduğu, bu sebeple dava tarihi itibariyle davalı şirkete yapılan ödemeler yönünden davacının alacağı muaccel olduğu, organizasyon bedeli olan 33.000,00 TL'ye oranlanması neticesi hesaplanan 57.000-8.700,61=48.299,39 TL dışındaki ödenmiş bedelin davalı tüketiciye iadesine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile Giresun İl Tüketici Hakem Heyetinin 27.11.2024 tarihli ve 0...7 66 sayılı kabul kararının 48.299,39 TL yönünden onanmasına, bakiye kısım yönünden kararın iptaline, kararın bir örneğinin ... İl Tüketici Hakem Heyetine gönderilmesine karar verilmiştir.
IV. KANUN YARARINA TEMYİZ
A. Kanun Yararına Temyiz Sebepleri
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik Adalet Bakanlığınca; Mahkemece, haksız şart olduğu kabul edilen hükümlerin haksız şart niteliğinde olmayıp yasal düzenlemelere dayandığı, taraflar arasındaki sözleşmenin 30.09.2023 tarihinde imzalanıp hakeme başvuru tarihi olan 23.10.2024 tarihinde feshedildiği, imza ve fesih tarihinde yürürlükte bulunan 6361 sayılı Kanunun 39/A maddesinin 4. fıkrası hükmüne göre organizasyon ücretinin kısmen de olsa iadesine karar verilemeyeceği ve Hakem Heyetine başvuru tarihinde fesih hakkı kullanıldığı kabul edilen sözleşmede Hakem Heyetine başvuru tarihi itibarıyla talep edilebilir ve vadesi gelmiş tasarruf bedeli alacağının bulunmadığı dikkate alınarak davanın kabulü ile Hakem Heyeti kararının iptaline karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı bulunduğu ileri sürülerek, kanun yararına temyiz isteminde bulunulmuştur.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, taraflar arasında akdedilen tasarruf finansman sözleşmesinin feshi ile ödenen bedellerin iadesi talebinin Tüketici Hakem Heyetince kabul edilmesi sonucu Tüketici Hakem Heyeti kararının iptali istemine ilişkindir.
6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 5/1. maddesine göre, haksız şart; tüketiciyle müzakere edilmeden sözleşmeye dâhil edilen ve tarafların sözleşmeden doğan hak ve yükümlülüklerinde dürüstlük kuralına aykırı düşecek biçimde tüketici aleyhine dengesizliğe neden olan sözleşme şartlarıdır.
6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu'nun 07.03.2021 tarihinde yürürlüğe giren 7292 sayılı Kanunla değişik 39/A maddesinde;
"(1) Tasarruf finansman sözleşmesi, belirli bir tasarruf tutarı ve dönemine bağlı olarak önceden belirlenmiş koşulların gerçekleşmesi şartıyla konut, çatılı iş yeri veya taşıt edinimi için müşteriye finansman kullanma hakkı veren, şirkete ise müşteriye ait birikmiş tasarruf tutarını yönetme, geri ödeme ve finansman kullandırma yükümlülüğü ile organizasyon ücreti alma hakkı veren, faizsiz finansman esaslarına göre düzenlenen sözleşmedir.
(2) Tasarruf finansman sözleşmesi, yazılı veya uzaktan iletişim araçlarının kullanılması suretiyle mesafeli olarak ya da mesafeli olsun olmasın Kurulun yazılı şeklin yerine geçebileceğini belirlediği ve bir bilişim veya elektronik haberleşme cihazı üzerinden gerçekleştirilecek ve müşteri kimliğinin doğrulanmasına imkân verecek yöntemler yoluyla kurulacak şekilde düzenlenir.
(3) Müşteri, sözleşme imzalanmasını takip eden on dört gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin tasarruf finansman sözleşmesinden cayma hakkına sahiptir. Müşterinin söz konusu cayma hakkını kullanması hâlinde şirket, organizasyon ücreti dâhil, müşteriden aldığı tutarın tamamını cayma kararının bildirilmesinden itibaren on dört gün içinde iade etmekle yükümlüdür.
(4) Müşteri, tasarruf finansman sözleşmesinin tasarruf dönemi bitimine kadar sözleşmede fesih hakkına sahiptir. Şirket, müşterinin sözleşmede fesih hakkını kullanması hâlinde organizasyon ücreti bedeli dışında kalan toplam birikim tutarını, Kurulca belirlenecek süre içerisinde müşteriye iade etmekle yükümlüdür. Müşterinin talebi ile tahsisat ileriki bir tarihe ertelenebilir, erteleme hâlinde müşterinin sözleşmedeki hak ve yükümlülükleri saklı kalır. Tasarruf finansman sözleşmeleri, müşterinin sözleşme kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmemesi durumu haricinde, şirket tarafından tek taraflı olarak feshedilemez.
(5) Tasarruf finansman sözleşmelerinde asgari olarak tutarlara, vadeye, organizasyon ücretine, gelir, maliyet ve masraflara, konut, çatılı iş yeri veya taşıt edinimine yönelik tasarruf etme ve finansman kullandırma dönem ve koşullarına, iade süre ve şartlarına, temerrüde, cayma hakkının kullanımına, sözleşmenin sona ermesine, feshine, mirasçılara intikaline, üçüncü taraflara devrine, tarafların hak ve yükümlülüklerine ilişkin hükümler yer alır. Şirketler tasarruf finansman sözleşmeleri kapsamında taahhüt ettikleri yükümlülükleri yerine getirmek zorundadır. Sözleşme kapsamında müşterinin bilgilendirilmesine ve bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Kurulca belirlenir." düzenlemesine yer verilmiştir.
Tasarruf Finansman Şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Yönetmeliği'nin 17/8. maddesinde "Müşterinin, Kanunun 39/A maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan sözleşmeden cayma hakkını kullanması durumunda organizasyon ücreti de dâhil hiçbir kesinti yapılmaksızın yaptığı tüm ödemeler cayma kararının şirkete bildirilmesinden itibaren on dört gün içinde müşteriye iade edilir. (Değişik cümle:RG-29/12/2023-32414) Müşterinin sözleşmede fesih hakkını kullanması durumunda tasarrufunun iadesi, iade talep tarihinden itibaren azami altı ay içerisinde müşterinin veya yasal temsilcisinin göstereceği kendi veya yasal temsilcisinin adına açılmış banka hesabına defaten yapılır." şeklindedir.
Dairemizin yerleşmiş içtihatlarında "07.03.2021 tarihli ve 31416 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7292 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun; 1. maddesi ile 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu’nun 3. maddesinin birinci fıkrasına eklenen (j) bendi;“ j) Organizasyon ücreti: Müşterilerin tasarruf finansman sözleşmesi kapsamında tasarruf finansman faaliyeti ve tasarruf fon havuzunun yönetimi karşılığında ödeyecekleri tutarı,";7. maddesi ile aynı Kanun’a eklenen 39/A maddesinin birinci fıkrası; "Tasarruf finansman sözleşmesi, belirli bir tasarruf tutarı ve dönemine bağlı olarak önceden belirlenmiş koşulların gerçekleşmesi şartıyla konut, çatılı iş yeri veya taşıt edinimi için müşteriye finansman kullanma hakkı veren, şirkete ise müşteriye ait birikmiş tasarruf tutarını yönetme, geri ödeme ve finansman kullandırma yükümlülüğü ile organizasyon ücreti alma hakkı veren, faizsiz finansman esaslarına göre düzenlenen sözleşmedir." hükmünü içermektedir.
Açıklanan bu kanun hükümleri yürürlüğe girmeden önce, tüketici ile şirket arasında akdedilen tasarruf finansman sözleşmesinin feshedilmiş olması (veya feshi için mahkemeye başvurulmuş olması) koşuluyla, tüketici tarafından açılan (alacak veya itirazın iptali istemli) davalarda, tüketici tarafından şirkete ödenmiş olan organizasyon ücretinin iade edilmesi gerektiğine" karar verilmiştir (Emsal; Dairemizin 2020/3408 E. 2021/6024 K. sayılı onama kararı).
Dosyanın incelenmesinde, taraflar arasında imzalanan sözleşmede yer alan organizasyon ücretinin tamamının iade edilmeyeceğine ilişkin düzenleme ile bedel iadesi yönünden ayrılma dilekçesinin verildiği tarihten itibaren 6 aylık süre öngörülmesinin haksız şart niteliğinde olduğu kabul edilerek organizasyon ücretinin davalının sözleşmede kaldığı süreye göre oranlanarak kısmen iadesi ile ödenen taksit tutarının tamamına ilişkin alacağın muaccel olduğuna karar verildiği, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 7.1.4. maddesinde müşterinin fesih hakkını kullanması hâlinde organizasyon ücreti bedeli dışında kalan toplam birikim tutarının yazılı fesih talebinin ulaştığı tarihten itibaren 6 ay içerisinde iade edileceğinin düzenlendiği, söz konusu sözleşme hükmünün yukarıda yer alan yasal düzenlemeler ışığında haksız şart olarak kabul edilemeyeceği anlaşılmıştır (Emsal: Dairemizin 07.04.2025 tarihli ve 2024/2697 E., 2025/1925 K. sayılı onama ilamı, 09.02.2026 tarihli ve 2025/3435 E., 2026/490 K. sayılı onama ilamı, 30.03.2026 tarihli ve 2025/4564 E., 2026/1722 K. sayılı ilamı, 02.03.2026 tarihli ve 2025/4004 E., 2026/1098 K. sayılı ilamı).
O halde Mahkemece, haksız şart olduğu kabul edilen hükümlerin haksız şart niteliğinde olmayıp yasal düzenlemelere dayandığı, taraflar arasındaki sözleşmenin 30.09.2023 tarihinde imzalanıp Hakeme başvuru tarihi olan 23.10.2024 tarihinde feshedildiği, imza ve fesih tarihinde yürürlükte bulunan 6361 sayılı Kanunun 39/A maddesinin 4. fıkrası hükmüne göre organizasyon ücretinin kısmen de olsa iadesine karar verilemeyeceği ve Hakem Heyetine başvuru tarihinde fesih hakkı kullanıldığı kabul edilen sözleşmede hakem heyetine başvuru tarihi itibarıyla talep edilebilir ve vadesi gelmiş tasarruf bedeli alacağının bulunmadığı, muaccel hale gelmemiş alacak için dava açılmasında hukuki yararın olmadığı dikkate alınarak davanın kabulü ile Hakem Heyeti Kararının iptaline karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı bulunduğundan Adalet Bakanlığının bu yöne ilişen kanun yararına temyiz isteminin kabulüne karar verilmiştir.
V. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Adalet Bakanlığının HMK’nın 363/1 hükmüne dayalı kanun yararına temyiz isteminin kabulü ile kararın sonuca etkili olmamak üzere HMK'nın 362/2 maddesi gereği KANUN YARARINA BOZULMASINA,
Dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına gönderilmesine,
04.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.