T.C.
Yargıtay
8. Ceza Dairesi
2025/1956 E., 2025/8071 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ:Sulh Ceza Hâkimliği
SAYISI : 2022/1477 D.İş
SUÇ : İftira
İNCELEME KONUSU
KARAR : Kovuşturmaya yer olmadığı kararına karşı yapılan itirazın reddi
KANUN YARARINA
BOZMA YOLUNA
BAŞVURAN: Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: İlgili kararın kanun yararına bozulması
...Cumhuriyet Başsavcılığının 01.04.2022 tarihli kararı ile şüpheli hakkında iftira suçundan, atılı suçun yasal unsurlarının oluşmaması ve şüphelinin suçu işlemediğinin sabit olması nedenleriyle kovuşturmaya yer olmadığı kararının verildiği, bu karara şikayetçinin itirazı üzerine Manavgat 1. Sulh Ceza Hakimliğinin 28.10.2022 tarihli kararı ile kovuşturmaya yer olmadığı kararının usul ve kanuna uygun olduğu belirtilerek itirazın reddine kesin olarak karar verildiği belirlenmiştir.
Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 309/1. maddesi uyarınca, 27.01.2025 tarihli ve 2024/28825 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 11.02.2025 tarihli ve KYB-2025/13230 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:
I. İSTEM
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin;
“5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği, buna karşın ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla soruşturmanın genişletilmesine karar verebileceği yönündeki açıklamalar karşısında,
Dosya kapsamına göre, müştekinin imam hatip olarak görev yapmakta olduğu ... ili ...ilçesi...caminin avlusunda yer alan ve şüphelinin olay tarihinden önce vefat eden babasının diktiği ağaçları kestiği ve yine şüphelinin babasının camiiye hayır amaçlı aldığı ses cihazının da demirbaş listesinde bulundurmadığından bahisle yaptığı şikayet sonucunda müşteki hakkında verilen disiplin cezasının kaldırılması nedeniyle şüphelinin kendisine iftira attığından bahisle soruşturma işlemlerine başlanılmasına rağmen, şikayet konusu ile ilgili olmayan müşteki hakkındaki bir başka disiplin cezasına dair dosyanın incelenerek kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği anlaşılmakla, şikayet konusuna dair ilgili belgelerin temin edilerek sonucuna göre şüphelinin hukuki durumunun takdir ve tayin edilerek bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme sonucu kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği gözetilmeden, soruşturmanın genişletilmesi yerine, yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.”
Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.
II. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
1. Şikayetçinin ...Cumhuriyet Başsavcılığına sunulmak üzere ... Kaymakamlığına verdiği 23.12.2021 tarihli dilekçesinde, 26.03.20 13... .03.2021 tarihleri arasında ...ilçesi...Mahallesi... Camiinde imam hatip olarak görev yaptığını, şüphelinin hakkındaki şikayeti nedeniyle idari soruşturma ile tayininin çıkartılıp uyarı cezasının verildiğini, bu cezanın iptali için dava açtığını ve idare mahkemesince işlemin iptaline karar verildiğini, tarafına isnat ettiği suçlamaların asılsız olduğu ortaya çıktığından bu şahıs hakkında işlem yapılması gerektiğini beyanla şikayetçi olduğu belirlenmiştir.
2. Dosyada mevcut... 2. İdare Mahkemesinin 29.11.2021 tarihli ve 2021/562 Esas, 2021/1052 Karar sayılı kararında,
a) Davacı olan şikayetçinin,... Valiliği İl Müftülüğünün 31.03.2021 tarih ve 1194913 sayılı işleminin usul ve kanuna aykırı olduğu, garez ve özel maksatlarla dava konusu disiplin cezasının verildiği, görevini layıkıyla yerine getirdiği ileri sürülerek iptalini talep ettiği,
b) Şikayetçi hakkındaki iddiaların, "Antalya ili, ...ilçesi,...Mahallesi... Camiinde imam hatip olarak görev yaparken cami bahçesinde bulunan çam ağaçlarının kalın dallarını, bir çam ağacını da kökünden, 4-6 Yaş Kur'an Kursunun yanındaki zeytin ağacının büyük dalını kendi odun ihtiyacını karşılamak için kimseden izin almadan kestiği, rahmetli...hakkında "benimle uğraştı geberdi gitti" dediği ve adı geçen tarafından 1700 dolar karşılığında cami için alınan seyyar ses cihazını cami demirbaş eşyasına kaydetmediği, haftada 1 veya 2 vakit izinsiz ve mazeretsiz namaza gelmediği, lojman caminin karşısında olmasına rağmen şiddetli yağışı bahane ederek namazlara gelmediği, 2013 yılından önce devamlı cami cemaati 6-7 iken şuan 1-2 kişiye düştüğü ve "cemaatin gelip gelmemesi umurumda değil zorla mı getireceğim" diyerek cami cemaatini dağıttığı" şeklinde olduğu,
c) Sonuç olarak yapılan değerlendirmede, "soruşturma raporunda şikayetçiye yöneltilen "... tarafından 1700 dolar karşılığında cami için alınan seyyar ses cihazını cami demirbaş eşyasına kaydetmediği" ve "2 adet çam ağacının dallarının kesilmesi ve zeytin ağaçlarının kesilmesi" iddialarının sübut bulduğunun belirtildiği, soruşturma raporunda ayrıca birinci iddia yönünden şikayetçinin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/A-a maddesi uyarınca uyarma cezası ile cezalandırılması gerekmekte ise de, bir derece hafif cezası uygulanarak cezanın uygulanmamasının uygun olacağının belirtildiği, ikinci iddia yönünden ise 657 sayılı Kanun'un 125/A-a maddesi uyarınca uyarma cezası ile cezalandırılmasının teklif edildiği, ... 2 adet çam ağacının dallarının kesilmesi ile ilgili olarak, davacının 6831 sayılı Kanun'a muhalif davrandığından bahisle dava konusu disiplin cezasıyla cezalandırılmış ise de, davacının dallarını budadığı çam ağaçlarının 6831 sayılı Orman Kanunu'nda belirtilen orman alanlarında kalmadığı, dolayısıyla davacının Orman Kanununa muhalif hareket ettiğinden söz edilemeyeceğinden davacının bu fiil yönüyle disiplin cezası ile cezalandırılamayacağı; zeytin ağaçlarının kesilmesi ile ilgili olarak da, zeytin ağaçlarının kesildiğinin davacı tarafından kabul edilmediği, ifadesi alınan tanıkların bir kısmının anılan zeytin ağaçlarının davacı tarafından kesildiğini, bir kısmının da davacı tarafından kesilmediğini beyan etmesi karşısında bahsi geçen zeytin ağaçlarının davacı tarafından kesilip kesilmediğinin anlaşılamadığı, dolayısıyla zeytin ağaçlarının davacı tarafından kesildiğinin şüpheden uzak bir şekilde ortaya konulamadığı anlaşıldığından, sübut bulmayan eylemler nedeniyle davacının 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/A-a maddesi uyarınca uyarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı" belirtilerek dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ve bu karar 07.04.2022 tarihinde kesinleşmiştir.
3. ...Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen soruşturmada, ...Kaymakamlığından şikayetçi hakkında idari soruşturmaya ilişkin evrakların gönderilmesi istenmiş, ...Kaymakamlığı İlçe Müftülüğünün 30.12.2020 tarihli üst yazı ekinde gönderilen inceleme raporu ve diğer belgelerin, şikayetçi hakkında farklı bir idari soruşturmaya ait olduğu belirlenmiştir.
4. ...Cumhuriyet Başsavcılığının 01.04.2022 tarihli kararı ile "Müşteki hakkında yürütülen idari soruşturmanın "Müşteki ...'nın Kuran kursu öğreticisi ...un lojmanının balkonuna merdiven yardımıyla çıktığı, ...a hakaret ettiği, Cami cemaatini dağıttığı, ezanı merkezi sistemden okuttuğu, görev mahallindeki diğer imam hatiplerle iş ilişkilerinin iyi olmadığı" iddiaları ile ilgili olduğunun tespit edildiği, müşteki hakkında idari soruşturma yapılması için ...un ...İlçe Müftülüğüne başvurduğunun tespit edildiği, dosya kapsamında Anayasal hak olan şikayet hakkının kullanıldığı, Türk Ceza Kanunu 267.maddesinde düzenlenen İftira suçunun yasal unsurlarının oluşmadığı, şüphelinin üzerine atılı suçu işlemediğinin sabit olduğu" belirtilerek kovuşturmaya yer olmadığı kararı verildiği, şikayetçinin itirazı üzerine Manavgat 1. Sulh Ceza Hakimliğinin 28.10.2022 tarihli kararı ile kovuşturmaya yer olmadığı kararının usul ve kanına uygun olduğu belirtilerek itirazın reddine kesin olarak karar verildiği belirlenmiştir.
5. 5271 sayılı Kanun'un inceleme konusu ile ilgili hükümleri;
“Madde 160 - (1) Cumhuriyet Savcısı, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlar.
(2) Cumhuriyet Savcısı, maddî gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlüdür.
Madde 170 - (1) Kamu davasını açma görevi, Cumhuriyet Savcısı tarafından yerine getirilir.
(2) Soruşturma evresi sonunda toplanan deliller, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturuyorsa; Cumhuriyet Savcısı, bir iddianame düzenler.
Madde 172 - (1) Cumhuriyet Savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir.
Madde 173 - (1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren iki hafta içinde, bu kararı veren Cumhuriyet Savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir.
(2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir.
(3) Sulh Ceza Hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, Cumhuriyet Başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet Savcısına gönderir. Cumhuriyet Savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir.
(4) Sulh Ceza Hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet Savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir.
(5) Cumhuriyet Savcısının kamu davasının açılmaması hususunda takdir yetkisini kullandığı hâllerde bu madde hükmü uygulanmaz."
Şeklinde düzenlemeler içermektedir.
6. Bu kapsamda inceleme konusu dava dosyası değerlendirildiğinde;... ili ...ilçesi,...Mahallesi... Camiinde imam hatip olarak görev yaparken cami bahçesinde bulunan çam ağaçlarının kalın dallarını, bir çam ağacını da kökünden, 4-6 yaş Kur'an Kursunun yanındaki zeytin ağacının büyük dalını kendi odun ihtiyacını karşılamak için kimseden izin almadan kestiği,...tarafından 1700 dolar karşılığında cami için alınan seyyar ses cihazını cami demirbaş eşyasına kaydetmediği iddialarına ilişkin olarak yürütülen idari soruşturma sonucu verilen disiplin cezasının... 2. İdare Mahkemesinin 29.11.2021 tarihli ve 2021/562 Esas, 2021/1052 Karar sayılı kararı ile iptaline karar verildiği ve şikayetçinin, şüpheli tarafından kendisine yöneltilen iddiaların asılsız olduğunu beyanla şikayetçi olduğu, ...Cumhuriyet Başsavcılığınca iftira suçundan yürütülen soruşturmada talep üzerine ...Kaymakamlığı İlçe Müftülüğünün 30.12.2020 tarihli üst yazı ekinde gönderilen inceleme raporu ve diğer belgelerin, şikayetçi hakkında farklı bir idari soruşturmaya ait olduğu halde, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın soruşturma konusu ile ilgili olmayan bu evraklara dayanılarak verildiği anlaşılmakla, şikayetçinin şikayetine konu iddialar ile ilgili yürütülen idari soruşturmaya ait evrakların ilgili kurumdan temin edilerek şüphelinin hukuki durumunun takdir ve tayini gerekirken, eksik incelemeye dayalı olarak verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara yönelik itiraz üzerine anılan hususta soruşturmanın genişletilmesi yerine, yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesi, Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.
III. KARAR
1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,
2. Manavgat 1. Sulh Ceza Hâkimliğinin 28.10.2022 tarihli ve 2022/1477 değişik iş sayılı kararının, 5271 sayılı Kanun’un 309/3. maddesi gereği oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,
5271 sayılı Kanun’un 309/4-a maddesi uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 27.10.2025 tarihinde karar verildi.