banner648
Dr. Suat ÇALIŞKAN
Dr. Suat ÇALIŞKAN
Yazarın Makaleleri
ADLİ ARAMANIN ÖN ŞARTLARI
Arama işlemi bir koruma tedbiri olup sıklıkla başvurulan bir delil toplama işlemidir. Ceza muhakemesinde şayet arama koruma tedbirine başvurulacaksa bu işlemin mevzuata uygun bir şekilde yerine getirilmesi gerekir. Burada uygulanacak olan arama koruma...
KOLLUK GÖREVLİLERİNİN KENDİLİKLERİNDEN OLAYA EL KOYARAK DELİL TOPLAMA FAALİYETİNE GİRİŞMELERİ
5271 sayılı yasa öncesinde soruşturma yetkisi kolluğa aitti. Bu durum esasen pek çok soruna neden oluyordu. Bu nedenle yasa koyucu yeni bir sistem getirmek zorunda kaldı ve 5271 sayılı CMK hayata geçirildi. 5271 sayılı yasa sonrasında ise soruşturma...
KESİNLEŞEN ERTELİ MAHKÛMİYET HÜKMÜ İLE İLGİLİ OLARAK YAPILAN UYARLAMA YARGILAMASI SONUCUNDA KURULAN HÜKMÜN TABİ OLDUĞU YASA YOLU
Kesinleşen erteli mahkûmiyet kararı sonrasında yapılan uyarlama yargılaması sonucunda kurulan hükmün hangi yasa yoluna tâbi olduğu hususu bazen duraksamalara yol açabilir. Özellikle ceza yasalarında yapılan değişiklik sonucu bazen sanık...
LEHE YASA YOLUNA BAŞVURMADA CEZAYI ARTIRAN HÜKMÜN TEMYİZ AÇISINDAN DİKKATE ALINMASI
Temyizde esas alınması gereken hükmün sanığın sabit kabul edilen eylemi sonucu hükmolunan asıl ceza mı yoksa aleyhe değiştirme yasağı nedeniyle belirlenen ceza mı olduğu konusunda bazen uygulamada tartışmalar yaşanmaktadır. Bu nedenle...
ÇEKİN ÖDENMEMESİ HALİNDE HÜKMEDİLEN ADLİ PARA CEZASININ İNFAZI VE CEZANIN HAPSE ÇEVRİLMESİ YÖNTEMİ
Uygulamada çekin ödenmemesi halinde verilen mahkûmiyet kararlarının ne şekilde infaz edileceği hususunda bazı sorunlar yaşanmaktadır. Bu nedenle karşılıksız çek keşide etmek suçundan verilen mahkûmiyet ilamlarının ne şekilde infaz edilmesi...
CEZA YARGILAMASINDA TEŞHİS ve YER GÖSTERME İŞLEMLERİ
Ceza yargılamasında teşhis ve yer gösterme işlemleri önemli bir delil grubunu oluşturmaktadır.[1] Bu iki işlem ceza soruşturması sırasında sıklıkla uygulanabilmektedir. Bazen şüpheli ve sanığın yaptığı teşhis ve katıldığı yer gösterme...
SUÇLULARIN İADESİNDE GEÇİCİ TUTUKLAMA
Uygulamada bazen Adalet Bakanlığının geçici tutuklamaya dair "uygun bulma" hususunu ifade eden herhangi bir yazısı olmamasına rağmen, hakkında kırmızı bülten veya difüzyon mesajı bulunan kişilerin geçici olarak tutuklanmaları amacıyla,...
YARGI HARÇLARININ TAHSİLİNDE ZAMANAŞIMI
Yargı harçları kavramı, mahkemelerin yerine getirdiği adli hizmet karşılığı olarak alınan parasal tutar şeklinde tanımlanabilir. Yargı harçlarının devletin yargı faaliyetini yerine getirirken yaptığı tüm harcamaları karşılayacak şekilde...
VERGİ SUÇLARINDA ARAMA İŞLEMLERİNİN HUKUKA UYGUNLUĞU
Anayasanın 2. maddesine göre, Türkiye Cumhuriyeti bir hukuk devletidir. Bu nedenle her türlü soruşturma işlemleri hukuka uygun bir şekilde yerine getirilmek zorundadır. "Hukuk Devleti" olmanın temel özellikleri şunlardır: 1) Her eylem ve işlemi...
EV BAŞKANININ SORUMLULUĞU
Uygulamada zaman zaman aile bireylerinden olan küçüklerin ve kısıtlıların başkalarına zarar verdikleri olaylara rastlanmakta ve bu olaylardan bazıları toplumun gündemini fazlasıyla meşgul etmektedir. Özellikle öldürme olayları toplumu daha...
18 YAŞINI DOLDURMAMIŞ KİŞİLERE ALKOLLÜ İÇKİ SATILMASI VEYA SUNULMASI
Sağlık için tehlikeli madde temin etme suçu TCK m. 194 hükmünde düzenlenmiştir. Buna göre; sağlık için tehlike oluşturabilecek maddeleri çocuklara, akıl hastalarına veya uçucu madde kullananlara veren veya tüketimine sunan kişi, altı aydan...
YARGILANMANIN YENİLENMESİ YASA YOLUNDA DAVA ZAMANAŞIMI
5271 sayılı CMK m. 311 ve devamı hükümlerinde 'yargılamanın yenilenmesi” kurumu tanımlanmış ve kurala bağlanmıştır.[1] Yargılamanın yenilenmesi kurumunun temel özellikleri şunlardır:[2] 1) Nedenleri kanunda sınırlı şekilde sayılmıştır....
YARGILANMANIN YENİLENMESİ AÇISINDAN YENİ DELİL VEYA OLAYLARIN ORTAYA ÇIKMASI
Bizim hukuk sistemimizde kesinleşmiş bir mahkûmiyet hükmünü geçersiz kılacak şekilde ortadan kaldırmak veya yargılamayı başa almak çok zor bir durumdur. Hatta bu durum bazen imkânsıza yakındır. Yani bu konuda başarı şansı oldukça düşüktür....
HAGB KARARLARINA KARŞI YARGILANMANIN YENİLENMESİ YASA YOLUNA GİDİLMESİ VE ORTAYA ÇIKAN SORUNLAR
HAGB kararlarına karşı yargılamanın yenilenmesi yoluna gidilmesi gerekip gerekmediği veya gidilmişse yeniden verilen kararlarının mahiyeti konusunda tartışmalar yaşanmaktadır. Buradaki temel sorunlar şunlardır: 1) HAGB kararlarının hüküm...
SPOR FAALİYETLERİ SIRASINDAKİ YARALANMA EYLEMLERİNDEN DOĞAN HUKUKİ SORUMLULUK
Giriş İlk başlarda eğlence ve bireysel amaçlarla yapılan spor aktiviteleri, günümüzde büyük bir endüstri haline gelmiştir. Spor faaliyetlerinin profesyonel hale gelmesi spor karşılaşmalarına olan ilgiyi arttırmıştır. Spor, belli kuralları...
İNFAZ KURUMLARINDA YAPILACAK ARAMA İŞLEMLERİ VE DETAYLI ARAMA
Ülkemizde zaman zaman ceza infaz kurumlarında yapılan arama işlemleri tartışma konusu olmaktadır. Özellikle daha önceden mevzuatımızda var olan çıplak arama konusu tartışmalara neden olmuştur. Bu tartışmalar sonrasında infaz kurumlarında...
YAĞMA SUÇUNDA GEÇİCİ OLARAK KULLANMA KASTI İLE HAREKET EDİLMİŞ OLMASI
Yağma suçu uygulamada sık karşılaşılan suçlardan biridir. Özellikle geçici yararlanma kastıyla eylemin gerçekleştirilmesi halinde yağma suçunun oluşup oluşmayacağı hususu sürekli tartışma konusu olmaktadır. Yağma suçunun basit hali...
UYUŞTURUCU KULLANMA SUÇLARINDA KDAE KARARININ TEBLİĞİ VE ORTAYA ÇIKAN SORUNLAR
5237 sayılı TCK'nin 191 maddesi kapsamında yer alan suçlarda KDAE kararının şüpheliye tebliği ve şüpheliye itiraz hakkı tanınması önemli bir konudur. Burada KDAE kararının tebliği ve kesinleşmesi zorunlu bir işlemdir. Uygulamada TCK...
TARAFLARDAN BİRİNİN YURTDIŞINDA OLMASI HÂLİNDE UZLAŞTIRMA YOLUNA GİDİLİP GİDİLMEYECEĞİ SORUNU
Uzlaştırmaya tabi suçlarda taraflardan birinin yurt dışında bulunması halinde uzlaştırma hükümlerinin uygulanmasının gerekip gerekmediği, yurt dışında bulunan öznelere uzlaşma teklifinde bulunulmasının gerekip gerekmediği uygulamada...
HAGB KARARI İLE HÜKMEDİLEN VEKÂLET ÜCRETİNİN İCRA EDİLEBİLİR NİTELİKTE OLUP OLMADIĞI SORUNU
'Hükmün açıklanmasının geri bırakılması” (HAGB) kurumu, 5271 sayılı Ceza Muhakemeleri Kanunu'nun 231. maddesinde hüküm altına alınmıştır. 5271 sayılı Ceza Muhakemeleri Kanunu'nun 231/6. maddesinde tanımlanan nesnel ve...
CEZA HUKUKUNDA KAYIN HISIMLIĞININ EVLİLİĞİN SONA ERMESİYLE ORTADAN KALKIP KALKMAYACAĞI SORUNU
Kayın hısımlığı kavramına gerek 5271 sayılı CMK ve gerekse 5237 sayılı TCK hükümlerinde yer verildiği görülmektedir. Bu hükümlerin uygulanması açısından kayın hısımlığının, evliliğin sona ermesiyle ortadan kalkıp kalkmayacağı...
HÂKİMİN DAVAYI AYDINLATMA ÖDEVİ
Hâkimin davayı aydınlatma ödevi, 6100 sayılı Kanun'un 'Hâkimin davayı aydınlatma görevi” başlıklı 31'inci maddesinde düzenlenmiştir. Hâkimin bu ödevinin ortaya çıkabilmesi şu koşullar halinde mümkün olabilecektir: 1)...
ARAMA İŞLEMLERİNDE İHTİYAR HEYETİNDEN VEYA KOMŞULARDAN İKİ KİŞİNİN BULUNDURULMASI ZORUNLULUĞU
Arama işleminin ceza yargılaması sürecinde önemli bir işleve sahip olduğu söylenebilir. Ceza yargılama hukukumuzda arama, bir koruma tedbiri olarak hüküm altına alınmıştır. Arama işlemi bu anlamda delil toplama aracı olarak kullanılmaktadır....
İNFAZ YASALARININ ZAMAN BAKIMINDAN UYGULANMASI AÇISINDAN KOŞULLU SALIVERİLMENİN GERİ ALINMASI
Koşullu salıverilme bir infaz kurumu olarak hüküm altına alınmıştır. Koşullu salıverilme, hükümlünün cezaevinden bırakılarak özgürlüğü bağlayıcı cezasının infaz kurumu dışında çektirilmesi sürecini başlatmaktadır. Koşullu...
SAVUNMA HAKKININ KISITLANMASI
Ceza yargılamasında savunma hakkı çok önemli bir yere sahiptir. Savunma hakkının ceza yargılamasının her aşamasında mutlaka dikkate alınması zorunluluğu bulunmaktadır. Bu nedenle ceza yargılamasının her aşamasında savunma hakkının kısıtlanıp...
UZLAŞTIRMA HÜKÜMLERİNİN ZAMAN BAKIMINDAN UYGULANMASI
Uzlaştırma kurumu ile ilgili hükümlerin ilk ortaya çıktığı tarihten sonra zaman içerisinde uygulamadaki gelişmelere bağlı olarak değişikliklere uğradığı, uzlaştırma kurumu kapsamındaki suçların sayısal olarak arttığı ve bazı uygulama...
HÜKÜMLÜNÜN HABERLEŞME ÖZGÜRLÜĞÜNE DAİR ULUSLARARASI MEVZUAT VE AİHM UYGULAMASI
Hükümlünün mektup faks ve telgrafları alma ve gönderme hakkının uygulanmasına ilişkin kurallar açısından Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (AİHS) "Özel ve aile hayatına saygı hakkı” başlıklı 8. maddesinin dikkate alınması...
MAĞDURUN KANUNİ TEMSİLCİSİNİN VE SUÇTAN ZARAR GÖREN TEMSİLCİSİNİN DURUŞMAYA ÇAĞRILMASI
Mağdur ve suçtan zarar görenin 18 yaşından küçük olması halinde anne ve babasının müşteki sıfatıyla kanuni temsilcisi olarak davadan haberdar edilmesi, çağrı kâğıdı ile davet edilmesi gerekir. Şayet 18 yaşından küçük olan mağdurun...
HÜKÜMLÜNÜN DENETİMLİ SERBESTLİK TEDBİRİNE UYMAMAKTA ISRAR ETMESİ VE GÖNDERİLECEĞİ İNFAZ KURUMU
Hükümlülerin cezalarının koşullu salıverilme tarihine kadar olan kısmının denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle infazına ilişkin kurallar 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un[1] (CGTİHK) 105/A...
HÜKÜMLÜNÜN FİRAR ETMESİNİN HUKUKİ SONUÇLARI
Firar, kaçma veya kaçıp kurtulma anlamında kullanılan bir terimdir. Bu ibare daha çok bir sanığın, tutuklunun veya hükümlünün gözcülerin denetiminden kurtulması şeklinde tanımlanmaktadır.[1] 765 sayılı ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunlarında...
HÜKMÜN AÇIKLANMASININ GERİ BIRAKILMASI HALİNDE DAVA ZAMANAŞIMI SÜRESİNİN DURMASI
Uygulamada zaman zaman hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) kararının verilmesi durumunda zamanaşımı süresinin ne şekilde hesap edilmesi gerektiği, zamanaşımı süresinin hangi tarihler arasında duracağı hususu tartışmalara...
HÜKÜMLÜNÜN MEKTUP FAKS VE TELGRAFLARI ALMA VE GÖNDERME HAKKINA İLİŞKİN ANAYASAL İLKELER
Anayasa'nın 13. ve 22. maddeleri hükümlerine göre, haberleşme özgürlüğüne yapılan müdahalenin öncelikle kanunla düzenlenmesi gerekir. Müdahalenin yasal dayanağını sağlayan yasa kuralları, belirli bir eylemin sonuçlarıyla ilgili...
İŞTİRAK HALİNDE İŞLENEN SUÇLARDA ZAMANAŞIMININ KESİLME NEDENLERİN SİRAYET ETMESİ
Özellikle iştirak halinde işlenen suçlarda suça katılan kişiler açısından dava zamanaşımının kesilme nedenlerinin ne şekilde uygulanacağı hususu zaman zaman tartışmalara neden olmaktadır. Aynı suçun işlenmesine iştirak eden failleri...
İDDİANAMENİN DEĞERLENDİRİLME SÜRESİ
Cumhuriyet savcısı tarafından düzenlenen iddianame Cumhuriyet Başsavcısı veya vekili tarafından görüldü yapılarak iddianamenin başlığında yazılı görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmektedir. İddianamenin mahkemeye tevdi edilmesinden...
DAVA ZAMANAŞIMININ KESİLME NEDENLERİ
Dava zamanaşımını kesilmesi nedenleri 5237 sayılı TCK'nin 67/2 maddesinde sınırlı sayıda gösterilmiştir. Buna göre dava zamanaşımının kesilme nedenleri şunlardır: İfade Alma İşlemi İfade alma kavramı, şüphelinin kolluk görevlileri...
HABERLEŞME ÖZGÜRLÜĞÜ AÇISINDAN HÜKÜMLÜNÜN MEKTUP FAKS VE TELGRAFLARI ALMA VE GÖNDERME HAKKI
Giriş Haberleşme özgürlüğü, kişilerin yakınları, özel veya devlet kuruluşları ile çeşitli yollarla bilgi ve haber alıp vermesini ifade eden bir kavramdır.[1] Birleşmiş Milletler Hükümlülerin İyileştirilmesi İçin Asgari Standart Kurallarının[2]...
DAVA ZAMANAŞIMININ DURMASI
Dava zamanaşımının durması kavramı, yasal düzenlemede açık bir şekilde belirtilen bazı durumlarda, soruşturma veya kamu davasının yürütülememesi nedeniyle, bu durumun ortaya çıktığı andan başlamak üzere kalktığı ana kadar geçen...
KAÇAKLARIN YARGILANMASI
5271 sayılı Ceza Muhakemesi hukuku uygulamasında tüm deliller toplandıktan sonra kamu davası açılması gerekirse ve gerekli koşullar oluşursa kamu davasının açılması gerekmektedir. Kamu davası açıldıktan sonra duruşma aşamasına geçilecektir....
DAVA ZAMANAŞIMI SÜRESİNİN DURMASI VEYA KESİLMESİ
Dava zamanaşımı süresini durduran veya kesen haller 5237 sayılı TCK'nin 67. Maddesinde hüküm altına alınmıştır. Hukuki açıdan zamanaşımı, yasal düzenlemenin öngördüğü belirli bir sürenin sona ermesi ile Devletin yargılama ve...
TÜZEL KİŞİLERE VE TİCARİ İŞLETMELERE YAPILACAK TEBLİGAT
7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun (Tebligat Kanunu) 10. maddesine göre; Tebligat, tebliğ yapılacak şahsa bilinen en son adresinde yapılmak zorundadır. Bilinen son adresinin tebligata uygun olmadığı veya tebligat yapılamayacağı biliniyorsa,...