banner590
Dr. Suat ÇALIŞKAN
Dr. Suat ÇALIŞKAN
Yazarın Makaleleri
İDDİANAMENİN İADESİNE KARAR VERİLEMEYECEK HALLER
Burada dört hususun dikkate alınması gerekmektedir. 1) 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 174/2 maddesinde, suçun hukukî nitelendirilmesi nedeniyle iddianamenin iade edilemeyeceği ifade edilmektedir. 2) İlk iade gerekçesinde gösterilmeyen...
TESADÜFEN ELDE EDİLEN DELİLLER
Tesadüfen elde edilen deliller, koruma tedbirlerinin uygulanması sırasında, yapılmakta olan soruşturma veya kovuşturmayla ilgisi olmayan ancak, diğer bir suçun işlendiği şüphesini uyandırabilecek bir delil elde edilmesi halinde söz konusu olmaktadır....
İDDİANAMEDE KAMU DAVASI AÇMAYA YETERLİ ŞÜPHENİN VARLIĞINI GÖSTERİR DELİLLERİN BULUNMASI ZORUNLULUĞU
Soruşturma aşaması sonunda toplanan deliller, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturması halinde, Cumhuriyet savcısı, bir iddianame düzenleyerek kamu davası açabilir. Burada yeterli şüphe kavramı üzerinde durulmalıdır. Cumhuriyet...
İDDİANAMEDE SUÇU OLUŞTURAN OLAYLARIN MEVCUT DELİLLERLE İLİŞKİLENDİRİLEREK AÇIKLANMASI ZORUNLULUĞU
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 170/4 maddesine göre; iddianamede şüpheliye atılı suçu oluşturan olayların mevcut olan delillerle ilişki kurularak anlatılması gerekir. Başka bir söylemle; şüphelinin atılı suçu işlediği anlatılırken,...
4483 SAYILI KANUNUN KAPSAMI DIŞINDA KALAN SUÇLAR VE KAMU GÖREVLİLERİ
4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun[1], memurlar ve diğer kamu görevlilerinin görevleri nedeniyle gerçekleştirdikleri eylemler ve suçlardan dolayı yargılanabilmeleri için izin vermeye yetkili mercileri...
İDDİANAMEDE GÖSTERİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR
Kamu davasını açma görevi 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, ceza muhakemesinin nasıl yapılacağı hususundaki kurallar ile bu sürece katılan kişilerin hak, yetki ve yükümlülüklerini düzenlemek amacıyla hüküm altına alınmıştır (CMK...
CEZA YARGILAMASINDA TENSİP TUTANAĞI İLE VERİLEMEYECEK KARAR TÜRLERİ
Davanın reddi, birleştirme, yetkisizlik, görevsizlik gibi usule ilişkin kararların, duruşma hazırlığı evresinde tensip tutanağı ile verilmesi mümkündür. Bu kararlar dışında suç vasfının belirlenmesi, takdir hakkının kullanılması gereken...
HÜKÜM AÇISINDAN HUKUKA AYKIRI DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Ceza yargılaması sürecinde temin edilen ve kullanılan bütün delillerin hukuka uygun olması gerekir. Bu durum delillerin hukuksal düzende belirlenen kural ve yöntemlere göre elde edilmesi ile ilgilidir. Sanık hakkında mahkûmiyet hükmü kurulabilmesi,...
SANIĞIN YARARINA OLAN KURALLARA AYKIRILIK
Uygulamada zaman zaman ceza yargılamasında sanık yararına kabul edilmiş bir hukuk kuralının uygulanmaması, eksik veya hatalı uygulanması söz konusu olabilmektedir. Bu gibi hallerde cumhuriyet savcısının sanık lehine olan bu kural ve ilkelerin...
İDDİANAMENİN SANIĞA TEBLİĞİ VE SANIĞIN ÇAĞRILMASI
Bizim hukuk sistemimizde, kovuşturma evresi iddianamenin kabul edilmesi ile başlamakta ve duruşma aşamasına geçilmektedir. Duruşma hazırlığı ve duruşma ile ilgili öznelerin bu aşamada davet edilmeleri veya duruşmaya getirilmeleri gerekmektedir....
TEMYİZ NEDENİ VE HUKUKA KESİN AYKIRILIK HÂLLERİ
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun Madde 288/1 maddesine göre; temyiz, ancak hükmün hukuka aykırı olması nedenine dayanabilir. Burada kastedilen hukuka aykırılık kavramı, bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması...
İDDİANAMENİN KABULÜ VE DURUŞMA HAZIRLIĞI
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 175/1 maddesine göre iddianamenin kabulüyle, kamu davası açılmış olur. Kamu davasının açılması ise kovuşturma evresinin başladığı anlamına gelir. Bölge Adliye ve Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri...
AVUKATIN SORUŞTURMA DOSYASINI İNCELEME VE BELGE ALMA YETKİSİ
Vekilin, belirli bir şüpheli ismini yazılı olarak bildirerek soruşturma dosyasını inceleme talebinde bulunması halinde izin verilmesi gerekip gerekmediği uygulamada bazen tartışmalara neden olmaktadır. Avukatların, müvekkilleri ile ilgili olan...
SUÇ OLUŞTURAN SOSYAL MEDYA PAYLAŞIMLARI
Sosyal medya paylaşımları ile pek çok suçun işlenebilmesi mümkündür. Bunların başında hakaret, tehdit, cinsel taciz, müstehcenlik, özel hayatın gizliliğini ihlal ve benzeri suçlar gelmektedir. Günümüzde çok sayıda kişi sosyal medya...
TEBLİGAT YÖNTEMLERİ VE YURT DIŞI ADRESİNE TEBLİGAT
Tebligat ceza ve hukuk yargılamaları açısından önemli bir konudur. Uygulamada tebligat ile ilgili pek çok uygulama hatası ile karşılaşılmaktadır. Bu durum hem zaman kaybına hem de maliyete neden olmaktadır. Bu nedenle tebligat ile alakalı...
DELİLLERİN TARTIŞILMASI
Ceza yargılamasında delillerin tartışılması gerçeğe ulaşma açısından önemli bir konudur. Bizim yargılama sistemimizde duruşma sırasında ne zaman delillerin tartışılması gerektiği ile ilgili bir belirlilik bulunmamaktadır. Daha doğru...
SUÇTAN KAYNAKLANAN MALVARLIĞI DEĞERLERİNİ AKLAMA SUÇU
Suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerine hukuka uygunluk görüntüsü verilerek iktisadi ortama dâhil edilmesi, suç işlemeyi cazip hale getirmektedir. Bu şekilde suç yoluyla kazanç sağlama hukuka aykırı bir takım oluşumlara da neden olmaktadır....
SANIĞIN DURUŞMADA HAZIR BULUNMAMASI
Kovuşturma aşaması sözlülük ve tartışmalılık ilkesini dayanmaktadır. Bu nedenle Sanık hazır bulunmadan duruşma yapılması halinde bu ilkeler ihlal edilmiş olacaktır. Bununla birlikte hukuk sistemimizde istisnai durumlar ve değişik nedenlerle...
TUTUKLAMADA KUVVETLİ SUÇ ŞÜPHESİNİN VARLIĞINI GÖSTEREN SOMUT DELİLLERİN BULUNMASI
Tutuklanma kararı şüpheli veya sanık açısından ağır sonuçların ortaya çıkmasına neden olduğu için tutuklama bazı şartlara tabi tutulmuştur. Tutuklama kararı verilebilmesi için şu şartların varlığı gerekir:[1] 1) Kuvvetli suç şüphesinin...
DURUŞMANIN BAŞLAMASI
Duruşmanın başlaması ile ilgili hükümler 5271 sayılı CMK'nin 191. Maddesinde hüküm altına alınmıştır. Öncelikle duruşmanın başlaması için bazı hususların saptanması gerekir. Duruşmanın başlaması sırasında şu hususlar tespit...
Tutuklama yasağı
Sadece adli para cezasını gerektiren suçlarda veya vücut dokunulmazlığına karşı kasten işlenenler hariç olmak üzere hapis cezasının üst sınırı iki yıldan fazla olmayan suçlarda tutuklama kararı verilemez.(CMK m. 100/4)[1] Tutuklama yasağına...
Kapalı Görüş İle İlgili Uyulması Gereken Kurallar
Kapalı Görüş İle İlgili Uyulması Gereken Kurallar genel olarak Hükümlü ve Tutukluların Ziyaret Edilmeleri Hakkında Yönetmelik[1] ile hüküm altına alınmıştır. Hükümlüyü ziyaret 5275 sayılı Ceza Ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı...
KİŞİSEL VERİLERİN İŞLENMESİ BAĞLAMINDA ELEKTRONİK TEBLİGAT
Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinin (PTT) yazışma sistemi olan Elektronik Belge Yönetim Sistemi (EBYS) Kayıtlı Elektronik Posta (KEP) sistemi ile bütünleştirilmiştir. Bu bütünleşmeden sonra adli makamlar tarafından, usulüne göre...
KANUN YARARINA BOZMA TALEPLERİNDE UYULMASI GEREKEN USUL VE ESASLAR
Kanun yararına bozma, Olağanüstü bir kanun yoludur ve öğretide; "olağanüstü temyiz" ismiyle de anılmaktadır. "Kanun yararına bozma" yasa yolu ile ilgili koşullar ve sonuçları 1412 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 343. Maddesinde hüküm altına...
İTİRAZ YASA YOLU
İtiraz olağan yasa yolları arasında yer almaktadır. İtiraz yasa yolu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 267 ve 271. Maddeleri arasında hüküm altına alınmıştır. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun "İtiraz olunabilecek kararlar"...
CEZA İNFAZ KURUMLARINA GİRİŞTE ARAMA
Ceza infaz kurumlarına girişte yapılan arama zaman zaman uygulamada sıkıntılara ve bunun doğal sonucu olarak tartışmalar yaşanmasına neden olmaktadır. Ceza infaz kurumları, cezaya muhatap olan kişilerin cezalarının infaz edildiği yerlerdir....
GÖZLEM ALTINA ALINMA
Bir kişinin gözlem altına alınması kurumu, eylemi gerçekleştirdiği yönünde kuvvetli şüpheler bulunan şüpheli veya sanığın akıl hastalığına sahip olup olmadığı, akıl hastalığı mevcut ise ne zamandan beri hasta olduğu ve bunun kişinin...
GÖREVSİZLİK KARARI VERİLMESİ GEREKEN HAL VE SONUCU
5237 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 5/1 maddesine göre; iddianamenin kabulünden sonra; işin, davayı gören mahkemenin görevini aştığı veya dışında kaldığının belirlendiği hallerde mahkeme bir kararla işi görevli mahkemeye göndermek...
HÜKÜMLÜ VE TUTUKLULARIN GÖRÜŞMELERİNE DAİR TEMEL İLKELER
Hükümlü ve tutuklu ziyaretleri ülkemizde zaman zaman tartışma konusu olmaktadır. Bu durum ziyaretlere ilişkin temel ilkeleri uygulama açısından önemli hale getirmektedir. Hükümlü ve tutuklu ziyaretleri açısından uygulanacak kuralların daha...
DENİZLERİN GEMİLER TARAFINDAN KİRLETİLMESİNİN HUKUKİ BOYUTU
Çevre kirliliği günümüzde hayatımızı olumsuz etkileyecek düzeyde artmış ve buna bağlı olarak denizler ve su ürünleri bu kirlilikten önemli bir şekilde etkilenmiştir. Bu anlamda Çevre kirliliği önemli bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır....
DAVA ZAMANAŞIMI İLE İLGİLİ HÜKÜMLERİN ZAMAN BAKIMINDAN UYGULANMASI
Ceza yasalarının zaman bakımından uygulanması ile ilgili kurallar, 765 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 2/2. maddesinde ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun[1] 'zaman bakımından uygulama” başlıklı 7. maddesinde hüküm altına alınmıştır....
RESEN GÖREV KARARI VE GÖREVDE UYUŞMAZLIK
Ceza yargılamasında görev, kamu düzeniyle yakından ilişkili bir unsurdur. Bu nedenle şüpheli ve sanık açısından doğal hâkim ilkesi kurallarına göre güvence oluşturduğu söylenebilir. Mahkemenin görevi denildiğinde "madde bakımından...
ÇIPLAK ARAMA
Arama işlemi bir koruma tedbiri olarak ceza muhakemesinde önemli bir yere sahiptir. Ceza yargılamasında arama işlemlerinin hukuka uygun bir şekilde yerine getirilip getirilmediği hususu ayrıca delillerin değerlendirilmesi aşamasında dikkate alınmaktadır....
KATILANIN KANUN YOLUNA BAŞVURMASI
Davaya katılma kavramı; mağdur, suçtan zarar gören gerçek ve tüzel kişiler ile malen sorumlu olanların kanunun kendilerine tanıdığı hak ve yetkilere sahip olmaları nedeniyle, bu hak ve yetkileri kullanmak adına bir davada Cumhuriyet savcısının...
GÖREVLİ OLMAYAN HÂKİM VEYA MAHKEMENİN İŞLEMLERİ
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 7/1 maddesinde, yenilenmesi mümkün olmayanlar dışında, görevli olmayan hâkim veya mahkemece yapılan işlemler hükümsüz sayılacağı ifade edilmiştir. Kanun koyucu, "Görevli olmayan hâkim veya mahkemenin...
DAVA ŞARTI OLARAK MÜTALAANIN VERGİ SUÇLARINA ETKİSİ
Vergi suçlarında zaman zaman ilgili vergi kurumunun mütalaası bulunmadığı hallerde düşme kararı mı yoksa durma kararı mı verilmesi gerektiği hususu tartışmalara neden olmaktadır. Bu tartışma açısından öncelikle mevzuat hükümlerinin...
HAK VE YETKİLERDEN BİRİNİN KÖTÜYE KULLANILMASI SURETİYLE İŞLENEN SUÇLARDA HAK YOKSUNLUĞU
Hak ve yetkilerden birinin kötüye kullanılması suretiyle işlenen suçlar dolayısıyla sadece adlî para cezasına mahkûmiyet hâlinde Bazı Hak ve Yetkilerin Kötüye Kullanılması Nedeniyle Belli Hakları Kullanmanın Yasaklanması (TCK m. 53/5)...
GÖREVSİZLİK KARARI VERİLEMEYECEK HAL
5271 sayılı CMK'nin 6. Maddesine göre; duruşmada suçun hukuki niteliğinin değiştiğinden söz edilerek veya gerekçe gösterilerek görevsizlik kararı vermek ve dosya alt dereceli mahkemeye göndermek mümkün değildir. CMK, adil yargılama...
ADLİ PARA CEZASININ BAŞKA SUÇA İLİŞKİN DENETİMLİ SERBESTLİK SIRASINDA İNFAZI
Bir suç nedeniyle alınan hapis cezasının infazı sırasında denetimli serbestliğe ayrılan hükümlü hakkında adli para cezasına ilişkin infaz işlemlerinin yapılıp yapılamayacağı, denetimli serbestlik yükümlülüğü devam ederken adli para...
ŞARTLI TEHDİT SUÇU
'Tehdit” ibaresi 'gözdağı verme” anlamına gelmektedir. Tehdit, bir kimseye bir zarara veya kötülüğe uğratılacağının bildirilmesi şeklinde tanımlanabilir. Tehdit içerikli sözlerin bildiriminin sözlü olabileceği gibi başka...