Next
Peki, AYM’nin süresiz nafaka iptal kararının detayları nelerdir? Bundan sonra süreç nasıl işleyecek hep beraber inceleyelim ?
Boşanma esnasından eşlerden birinin ekonomik olarak zor duruma düşmesini önlemek amacıyla hukukumuzda “yoksulluk nafakası” düzenlenmiştir. Yoksulluk nafakası hukukumuzda uzun süredir en çok tartışılan konular arasındadır. Yoksulluk nafakası Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinde düzenlenmiş olup kamuoyunda “süresiz nafaka” olarak adlandırılmaktadır. Nafaka yükümlüsünün ne kadar ödeme yapacağının belirsizliği, yoksulluk nafakasının tartışılmasına sebebiyet veren noktadır.
- PEKİ YENİ DÜZENLEMEDE HANGİ YENİLİKLER BİZLERİ BEKLİYOR ?
Söz konusu gelişmelerin akabinde yoksulluk nafakasına ilişkin yeni düzenlemelerin 13. Yargı Paketi kapsamında Ekim ayında meclise sunulmasının planlandığı kamuoyuna yansımıştı. Hali hazırda pek yakın zamanda ilgili düzenleme 9 ay sonra uygulanmak üzere yürürlüğe girecektir. Peki henüz yasalaşmamış olan bu yeni düzenlemede hangi yenilikler bizleri beklemektedir?
· Gündemdeki düzenlemeye göre evliliğin çok kısa sürmüş olması halinde dahi yoksulluk nafakası bakımından asgari süre öngörülmesi planlanmaktadır. Buna göre evlilik 6 ay ya da 1 yıl gibi kısa bir süre devam etti ise yoksulluk nafakasının en fazla 5 yıl süre ile ödenmesi planlanmaktadır.
· Nafaka süresinin, evlilik süresi esas alınarak belirlenmesi planlanmıştır. Buna göre evlilik tarihinden, boşanma davasının açıldığı tarihe kadar geçen sürenin yarısı kadar nafaka verilecektir.
· Nafaka alacaklısının çalışamayacak durumda olması, hasta olması vb. sebepler halinde mahkeme daha uzun vadede nafaka ödenmesi noktasında takdir yetkisi verileceği öngörülmektedir.
· Nafaka süresinin tamamlanmasının akabinde en geç 1 yıl içerisinde mahkemeye başvurmayan nafaka alacaklısı “ek nafaka” talep edemeyecek.
· Dikkat çeken bir diğer düzenleme ise nafakanın yalnızca aylık ödemeler şeklinde değil de bazı hallerde toplu olarak da gerçekleştirilebilmesine imkan tanınacak olmasıdır. Yani mahkeme nafakanın taksit taksit değil de toplu olarak bir defada ödenmesine de karar verebilecek.
- BU DURUMDA HÂLEN NAFAKA ÖDEYENLER NE YAPACAK PEKİ?
En çok merak edilen konulardan biri de hâlihazırda ödenmekte olan eski nafakaların durumudur. AYM kararları ilkesel olarak geriye yürümez. Ancak, yeni yasa yürürlüğe girdikten sonra, geçmişte süresiz nafaka yükümlülüğü altına girmiş olan kişilerin, nafakanın uyarlanması, süre sınırına çekilmesi veya kaldırılması talebiyle Aile Mahkemelerinde yeni davalar açabilmesinin önü açılacaktır. Yeni çıkacak kanundaki geçici maddeler bu geçiş sürecini netleştirecektir. Değişen ekonomik koşullar, nafaka alacaklısının yeni işi veya evliliği gibi durumlar gerekçe oluşturabilir.
- NETİCETEN ANAYASA MAHKEMESİ …
Anayasa Mahkemesinin 04.06.2026 tarihli kararı öncesinde, Anayasa Mahkemesi norm denetiminde kuralı Anayasa'ya aykırı bulmamış (E. 2011/136, K. 2012/72 ) ve bireysel başvurularda da nafakanın kaldırılması imkânının varlığını gözeterek başvuruları kabul edilemez bulmuştur. Yargıtay uygulaması da Türk Medenî Kanunu’nun 175. maddesinde yer alan yasal düzenlemeyi esas alarak, aylık irat biçiminde bağlanan yoksulluk nafakasının yerel mahkemelerce belirli bir süreyle (örneğin 36 ay veya emeklilik tarihine kadar) sınırlandırılmasını kanuna aykırı bularak bozmuştur.
Buna karşılık Anayasa Mahkemesi, 04.06.2026 tarihli ve E. 2025/156, K. 2026/131 sayılı kararında; evliliğin süresi, tarafların yaşı, sağlık ve ekonomik durumları gibi ölçütler olmaksızın her durumda nafakanın süresiz talep edilebilmesinin yükümlü üzerinde aşırı külfet yarattığı ve devletin kişinin maddi-manevi varlığını koruma pozitif yükümlülüğüyle bağdaşmadığı gerekçesiyle "SÜRESİZ OLARAK” ibaresini iptal etmiş ve iptal hükmünün yürürlüğünü Resmî Gazete'de yayımlanmasından itibaren dokuz ay ertelemiştir.
Av. Kübra Nur GÖGERÇİN
