Giriş
17 Mart 2026 tarih ve 33199 sayılı Resmî Gazete’de yayınlanan 11066 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 397’nci maddesi uyarınca, bağımsız denetime tabi şirketlerin belirlenmesine dair eşik değerler bir kez daha güncellendi. Karar, 29/11/2022 tarih ve 6434 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı’nın 3’üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (3) numaralı alt bendinde yer alan genel eşik değerleri değiştirmektedir.
Bu düzenleme, Ekli (I) ve (II) sayılı listelerde sayılan şirketler dışında kalan ve genel ölçütlere tabi tüm sermaye şirketlerini doğrudan ilgilendirmektedir. Yeni eşik değerler, şirketlerin 01/01/2026 ve sonrasında başlayan hesap dönemlerinde denetime tabi olma durumlarının belirlenmesinde esas alınacaktır.
1.Yeni Eşik Değerler
Kararın Madde 1’i ile genel ölçütlere tabi şirketler için üç temel kriter şu şekilde yeniden belirlenmiştir:
|
Ölçüt |
Önceki Değer (2025) |
Yeni Değer (2026) |
|
Aktif Toplamı |
300 milyon TL |
500 milyon TL |
|
Yıllık Net Satış Hasılatı |
600 milyon TL |
1 milyar TL |
|
Çalışan Sayısı |
150 kişi |
150 kişi |
Tabloda görüldüğü üzere aktif toplamı kriteri %66,7 oranında (300 milyon TL’den 500 milyon TL’ye), yıllık net satış hasılatı kriteri ise %66,7 oranında (600 milyon TL’den 1 milyar TL’ye) artırılmıştır. Çalışan sayısı kriteri ise 150 kişi olarak aynı kalmaktadır.
2.Kapsam ve Uygulama Esasları
Bağımsız denetime tabi olma yükümlülüğü, 6434 sayılı Karar’ın genel çerçevesi doğrultusunda şu koşullara bağlıdır:
Üç ölçütten en az ikisinin eşik değerlerinin art arda iki hesap döneminde aşılması gerekmektedir. Birbirini takip eden hesap dönemlerinde sağlanan iki ölçütün aynı ölçütler olması şart değildir.
Eşik değerlerin belirlenmesinde şirketler, bağlı ortaklık ve iştirakleriyle birlikte dikkate alınır.
Denetim kapsamından çıkış için, art arda iki hesap döneminde üç ölçütten en az ikisinin eşik değerlerinin altında kalınması ya da bir hesap döneminde en az iki ölçütte %20 veya daha fazla altında kalınması gerekmektedir.
Aktif toplamı ve yıllık net satış hasılatı bakımından, enflasyon düzeltmesine tabi tutulan finansal tablolar esas alınır.
3.KİT’lere İlişkin Düzenleme
Kararın 2’nci maddesi ile Ekli (I) sayılı listenin 9’uncu sırası da değiştirilmiştir. Buna göre, 08/06/1984 tarih ve 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamındaki kamu iktisadi teşebbüsleri (KİT’ler) ve bağlı ortaklıkları ile 18/04/2001 tarihli ve 4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu’nun Ek 1’inci maddesi kapsamında yurt içinde kurulan ve sermayesinin %50’sinden fazlasına doğrudan veya dolaylı olarak KİT’lerin sahip olduğu şirketler, herhangi bir eşik değere bağlı olmaksızın bağımsız denetime tabi tutulacaktır.
4. Yürürlük ve Geçiş Süreci
Kararın Madde 3’ü uyarınca düzenleme, şirketlerin 01/01/2026 ve sonrasında başlayan hesap dönemlerinde denetime tabi olma durumlarının belirlenmesinde esas alınmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir. Madde 4 uyarınca Karar hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütmektedir.
Sonuç
Eşik değerlerin yükseltilmesi, özellikle orta ölçekli şirketlerin bağımsız denetim yükümlülüğünden çıkmasına yol açabilecek niteliktedir.. Daha önceki düzenlemede aktif toplamı 300 milyon TL ve yıllık net satış hasılatı 600 milyon TL olarak belirlenen genel eşikler, enflasyonist ortam ve şirketlerin büyüyen bilanço rakamları nedeniyle güncellenme ihtiyacı doğurmuştu.
Yeni eşik değerlerle birlikte şirketlerin 2024 ve 2025 hesap dönemlerine ait finansal tablolarını esas alarak yeni kriterlerle karşılaştırma yapması, denetime tabi olup olmadıklarını değerlendirmesi ve gerektiğinde bağımsız denetçi seçimlerini zamanında gerçekleştirmesi büyük önem arz etmektedir. TTK’nın 399’uncu maddesi uyarınca denetçi seçiminin faaliyet dönemi sona ermeden yapılması ve ticaret siciline tescili zorunlu olduğundan, şirketlerin bu süreci dikkatle takip etmesi gerekmektedir.
Öte yandan, daha önceki eşikler uyarınca denetim kapsamında olan şirketlerin yeni eşikler sonrası denetim yükümlülüğünden çıkabileceği, aynı şekilde büyüme gösteren şirketlerin de yeni eşikler çerçevesinde bağımsız denetim kapsamına girebileceği göz önünde bulundurulmalıdır.
