"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/3120
Karar No : 2024/4787
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Altın İşletmeleri Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Giresun ili, Şebinkarahisar ilçesinde bulunan S:... sayılı, IV. Grup ruhsatlı maden sahası ile ilgili olarak 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 7. maddesi izinlerinin tamamının süresi içerisinde Genel Müdürlüğe verilmemesi sebebiyle Maden Kanunu'nun 24/11. maddesi uyarınca davacıya 62.743,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün ... gün ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; S:... sayılı IV. grup ruhsat sahası için verilen maden işletme ruhsatının 20/05/2014 tarihinde yürürlüğe girdiği, mevzuatta belirtilen üç yıllık süre içerisinde alınması gerekli izinler için süresi içerisinde ilk olarak 24/08/2014 tarihinde çevresel etki değerlendirmesi yapılması amacıyla başvuruda bulunulmasına rağmen değerlendirme süreci devam ettiğinden bahisle bu talebin cevaplandırılmadığı, bu sebeple alınması gerekli diğer belgeleri de alamayan davacı şirket tarafından 11/05/2017 tarihinde davalı idareye başvurularak gerekli izinleri almak için tanınan 3 yıllık sürenin uzatılmasının talep edildiği, bu talebin cevaplandırılmayarak zımnen reddedilmesi üzerine devam eden süreçte ilgili diğer kurumların da görüş ve istekleri doğrultusunda talebin 20/05/2014 tarihinde yürürlüğe giren işletme ruhsatından itibaren üç yıllık süre içerisinde, yani 20/05/2017 tarihine kadar sonuçlandırılamadığı, tüm bu açıklamalardan anlaşıldığı üzere davacı şirketin mevzuatta belirtilen süre içerisinde gerekli olan izinleri almak amacıyla başvuruda bulunmasına rağmen birtakım idari ve teknik eksikliklerden dolayı çevresel etki değerlendirme belgesini süresi içerisinde alamayarak diğer izinleri temin etme yoluna elinde olmayan sebeplerle gidemediği, ancak söz konusu belgenin alınamamasında, yükümlülüklerini makul süreler içerisinde yerine getiren davacı şirkete atfı kabil bir kusurun bulunmadığı anlaşıldığından, mevzuatta belirtilen süre içerisinde alınması gereken izin ve belgelerin davalı idareye tevdi edilmediğinden bahisle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka ve hakkaniyete uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, 6592 sayılı Kanunla ruhsat iptalini ve teminatın irat kaydedilmesi yaptırımının kaldırıldığı, ruhsat sahipleri lehine düzenlemeler yapıldığı, önceki Yasa döneminde 7.madde izinlerinin 3 yıl içerisinde alınarak Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğüne sunulmaması durumunda uygulanan idari yaptırımın ruhsat iptali ve yatırılan teminatın irat kaydedilmesi olduğu, yeni yasa döneminde yaptırımın 50.000,00 TL idari para cezası uygulanması olduğu, idareye bu hususta takdir yetkisi tanınmadığı, davacı tarafça 7. madde izinleri için yapılan başvuruların zımnen reddini müteakip dava açılmadığı veya saha terk edilmediği gibi ruhsat hukukunu devam ettirme yönünde irade sergilendiği, davacının süresi içerisinde söz konusu izinleri alamadığının sabit 3 yıllık sürenin sonunda idari para cezası uygulanmasının Maden Kanununun açık emri olduğu, işlemin tesisinde idarenin takdir yetkisi bulunmadığı, dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırı yön bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, Bölge İdare Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesi değiştirilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Giresun ili, Şebinkarahisar ilçesi sınırları dahilinde bulunan S:... sayılı IV. grup işletme ruhsatının 20/05/2014 tarihinde yürürlüğe girdiği, 3213 sayılı Kanun'un 7. maddesine göre alınması gerekli olan izinlerin 3 yıl içerisinde Genel Müdürlüğe verilmemesi sebebiyle davacıya ruhsat yürürlük tarihinden 20/05/2017 tarihine kadar olan dönem için 62.743,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün ... gün ve ... sayılı işleminin tesis edilmesi üzerine anılan işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3213 sayılı Maden Kanunu'nun "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinde; işletme ruhsatının, işletme faaliyetlerinin yürütülebilmesi için verilen yetki belgesini, işletme izninin ise; bir madenin işletmeye alınabilmesi için izni ifade ettiği belirtilmiş, 7. maddesinde; " ... 9) Maden üretim faaliyetleri ile bu faaliyetlere dayalı ruhsat sahasındaki tesisler için işyeri açma ve çalışma ruhsatları il özel idareleri veya yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığı tarafından verilir. ... 11) Çevresel etki değerlendirmesi işlemleri Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından, diğer izinlere ilişkin işlemler de ilgili bakanlıklar ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarınca çevresel etki değerlendirmesi sürecinde en geç üç ay içinde bitirilir..." hükmüne, "İşletme ruhsatı ve madenin işletilmesi" başlıklı 24. maddesinin 11. fıkrasında; "7 nci maddeye göre gerekli izinlerin alınmasından itibaren işletme izni verilir. Bu iznin verildiği tarihten itibaren Devlet hakkı alınır. Ruhsat sahibince, işletme ruhsatı yürürlük tarihinden itibaren üç yıl içinde 7 nci maddeye göre alınması gerekli olan çevresel etki değerlendirme kararı, mülkiyet izni, işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile Genel Müdürlüğün kayıtlarına işlenmiş alanlar ile ilgili izinlerin Genel Müdürlüğe verilmesini müteakip, işletme izni düzenlenir. Süresi içinde yükümlülükleri yerine getirilmeyen ruhsatlar için her yıl 50.000 TL idari para cezası verilir. İşletme ruhsat süresi sonuna kadar bu fıkrada belirtilen izinlerden dolayı işletme izninin alınamaması hâlinde ruhsat süresi uzatılmaz." hükmüne yer verilmiştir.
Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan 21/09/2017 tarih ve 30187 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Maden Yönetmeliğinin "İdari para cezaları" başlıklı 93. maddesinin 2. fıkrasında "İdari para cezaları ile ilgili bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu hükümleri uygulanır." düzenlemesine yer verilmiştir.
5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 5. maddesinde; "26.9.2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun zaman bakımından uygulamaya ilişkin hükümleri kabahatler bakımından da uygulanır. Ancak, kabahatler karşılığında öngörülen idarî yaptırımlara ilişkin kararların yerine getirilmesi bakımından derhal uygulama kuralı geçerlidir. Kabahat, failin icraî veya ihmali davranışı gerçekleştirdiği zaman işlenmiş sayılır. Neticenin oluştuğu zaman, bu bakımdan dikkate alınmaz." kuralı yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlıkta, davacının, 24/08/2014 tarihinde ÇED izni için ilgili idareye başvuruda bulunduğu, ÇED başvurusunun yapılmasından itibaren yaklaşık üç yıl hiçbir girişimde bulunmaksızın beklenmiş olduğu, başvurunun zımnen yahut açık ret işlemlerine dava açılmadığı, ÇED sürecinin 03/08/2017 tarihinde tamamlandığı, GSM işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile mülkiyet izni için de ÇED sürecinin sonlanmasının beklendiği, davacı şirketin gerekli izinleri tamamlayarak bir an önce madeni işletmeye başlama iradesini ortaya koymadığı anlaşıldığından, sözü geçen izin başvurularının Kanunda öngörülen sürede sonuçlandırılmamasında kusurlu bulunduğu, anılan durumun beklenmeyen hal kapsamında da görülemeyeceği, aynı zamanda, Maden Kanununun 24. maddesiyle getirilen düzenlemelerin ihdas edilme amacının, işletme ruhsatı verilen sahaların en kısa sürede faaliyete alınarak, maden sahalarının atıl kalmasının önüne geçilmesi olduğu anlaşılmıştır.
Davacının, 3213 sayılı Kanun'un 24. maddesinin 11. fıkrasında öngörülen fiilinin sabit olduğu görüldüğünden, davacı şirkete idari para cezası verilmesi gerekmekte ise de; davacı şirketin idari para cezasına konu eyleminin, ruhsat yürürlük tarihinden 27/04/2018 tarihine kadar olan döneme ilişkin olduğu, bu sebeple davalı idarece 3213 sayılı Kanunun 24. maddesinin 11. fıkrasında cezalandırılan her eylemin gerçekleştiği yılda yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre idari yaptırım uygulanması ve anılan yıla ait olmak üzere mevzuatta öngörülen tutarda idari para cezası verilmesi gerekirken, ilgili yıl itibariyle gerçekleşen eylem için davacı şirketin, dava konusu işlem tarihinde geçerli olan yeniden değerleme oranı tekraren uygulanarak 2019 yılı için geçerli olan idari para cezası ile tecziyesi yönünde tesis edilen dava konusu işlemde bu yönüyle hukuka ve mevzuata uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Temyizen incelenen karar sonucu itibariyle hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 25/09/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
