T.C.
İZMİR BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
8. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2025/1186
KARAR NO : 2026/150
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : İZMİR 12. İCRA HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ : 21.05.2025
NUMARASI : 2025/142 Esas, 2025/421 Karar
DAVA : ŞİKAYET
KARAR TARİHİ : 21.01.2026
KARAR YAZIM TARİHİ : 23.01.2026
İzmir 12. İcra Hukuk Mahkemesinin 2025/142 Esas, 2025/421 Karar sayılı dosyasında verilen şikayetin reddi kararına karşı, davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine istinaf incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilen ve heyetçe incelenen dosyada;
İSTEM :
Davacı dava dilekçesinde özetle; İzmir 16. İcra Müdürlüğününün 2019/3177 Esas sayılı dosyası ile aleyhine takip yapıldığını, takibi başlatan alacaklı banka tarafından alacağın 30.03.2021 tarih, 3639 yevmiye sayılı sözleşme ile ...'ye temlik edildiğini, sözleşmeye göre ... plakalı aracının sözleşmenin dışında tutulduğunu, bağlayıcı hiç bir neden olmadığını, aracının İzmir 20. İcra Müdürlüğünün 2019/3142 Esas sayılı takip dosyasında tutulmaya devam edildiğini, bunun yasal olmadığını beyanla, davanın kabulü ile aracının üzerindeki rehin ve yakalama kararlarının ve icra takibinin kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.
YANIT :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle davanın memur işlemini şikayet olduğunu, müvekkili bankanın hiçbir eylem ve işlemi bulunmadığını, hiçbir iddiayı kabul etmemekle beraber şikayetin kabulüne karar verilmesi halinde banka aleyhine yargılama gideri ile vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini, davacının talebi ile ilgili müvekkili bankanın artık hiçbir tasarruf yetkisi kalmadığını, alacağın temlik edildiğini, bu nedenle temlikten sonra alacak üzerinde dava ve takip haklarının ortadan kalktığını, alacağın devri gerçekleştiğinden temlik alanın rehinli araç üzerindeki temlik miktarı nispetinde hakkı olduğunu, müvekkili bankaya husumet yöneltilemeyeceğini beyanla, şikayetin reddine karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI :
İlk derece mahkemesince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, şikayetin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı istinaf başvuru dilekçesinde özetle; temlik teminatının kapsamının ipotek teminatının kapsamı ile sınırlı olduğunu, şikayete konu takip dosyasında ... plaka sayılı araç üzerine haciz şerhi konulduğunu, aracın teminat kapsamında olmadığını,... plaka sayılı araç ile ilgili takip dosyasının İzmir 20. İcra Müdürlüğünün 2019/3142 Esas sayılı dosyası olduğunu, İzmir 16. İcra Müdürlüğünün 2019/3177 Esas sayılı dosyasının konusu ve kapsamı içinde bulunmadığını beyanla, istinaf talebinin kabulü ile kararın kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.
GEREKÇE :
Dava, İİK'nın 16. maddesine dayalı şikayete ilişkindir.
İzmir 20. İcra Müdürlüğünün 2019/3142 Esas sayılı dosyası ile, davalı banka tarafından davacı borçlu aleyhine 51.000,00 TL alacağın tahsili talebi ile taşınır rehninin paraya çevrilmesi yolu ile ilamsız takip yapılmıştır.
Takibin konusu araç .... plaka sayılı araç olup, araç kaydına 12.03.2019 tarihinde yakalama şerhi korulmuş, 02.04.2019 tarihinde araç yakalanmış, borçluya örnek 8 ödeme emri 15.03.2019 tarihinde tebliğ edilmiş, takibe yasal sürede 21.03.2019 tarihinde itiraz edilmiştir.
25.04.2019 tarihinde alacaklı vekilince satış talebinde bulunulmuş, Seferihisar İcra Müdürlüğünün 2019/191 Talimat sayılı dosyasından yapılan 10.05.2019 tarihli kıymet takdiri ile araca 60.000,00 TL değer takdir edilmiştir. 17.06.2019 tarihinde 3.000,00 TL satış avansı yatırılmış, 01.08.2019 tarihinde yeniden satış talep edilmiştir.
Borçlu tarafça 26.07.2023 tarihinde dosyaya açılan talep ile İİK'nın 106 ve 110. maddeleri gereğince işlem yapılması talep edilmiş, müdürlükçe 26.07.2023 tarihli karar ile takip durdurulduğundan ve satış avansı yatırıldığından talebin reddine karar verilmiştir.
14.01.2025 tarihinde ise borçlu bu dosyaya talep açarak İzmir 16. İcra Müdürlüğünün 2019/3177 Esas sayılı dosyası ile bu dosyanın ayrıştırılmasına, 2019/3142 Esas sayılı takibin .... Bankası Seferihisar Şubesinin 22.10.2015 tarih, 10089248 sayılı rehin dosyasına konu borçla ilgili olduğu, ödeme yapılmak istendiği, İzmir 16. İcra Müdürlüğünün 2019/3177 Esas sayılı takibine konu alacağın ise iki adet taşınmaz ile sınırlı olduğu, 2019/3142 Esas sayılı borcun da .... plakalı araç ile sınırlı bulunduğu bildirilerek araç rehni ile ilgili dosyanın ve alacağın ayrılması ve ödeme yapılmak üzere borcun çıkarılması talebinde bulunulmuştur.
Müdürlükçe talep üzerine 16.01.2025 tarihli karar ile müdürlük dosyasının rehin takibi dosyası olduğu, İzmir 16. İcra Dairesinin 2019/3177 E. sayılı dosyası ile ayrıştırmanın resen yapılamayacağı, alacaklı tarafça herhangi bir beyan bulunulmadığı ve ödeme emrinde dosyalara ait bilgilerin olmadığı görüldüğünden dosyaların ayrıştırılması talebinin reddine, dosya hesabının yapılması talebinin kabulüne karar verilmiş ve dosya hesabının yapılması talebinin kabulüne karar verilmiştir.
Müdürlükçe yapılan 30.03.2021 ve 16.01.2025 tarihli kapak hesaplarında takipte kesinleşen miktar 1.686.649,01 TL olarak esas alınmış, 30.03.2021 tarihli kapak hesabında bakiye alacak 3.106.417,17 TL ve 16.01.2025 tarihli kapak hesabında ise bakiye alacak 5.436.020,16 TL olarak tespit edilmiştir.
İzmir 16. İcra Müdürlüğünün 2019/3177 Esas sayılı takip dosyası ile de alacaklı ....Bankası tarafından davacı borçlu aleyhine toplam 1.686.649,00 TL alacağın tahsili talebi ile ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile ilamlı takip yapılmış olup borçluya icra emri 15.03.2019 tarihinde tebliğ edilmiştir.
Bu takip dosyasında Seferihisar Noterliğinin 30.03.2021 tarih, 3639 yevmiye sayılı temlik sözleşmesi ile alacak takibi başlatan banka tarafından ...ye ipotek hakları ile birlikte temlik edilmiştir.
2019/3177 Esas sayılı takip dosyası ile ilgili olarak davacı borçlu vekili tarafından müvekkili ... T.C. .... Bankasından kullanmış olduğu kredi borcuna teminat olarak tapuda Seferihisar İlçesi, ....Dubleks işyerini ipotek olarak verdiği, borcu ödeyememesi nedeniyle taşınmazı üzerindeki ipotek ile birlikte ... isimli şahsa devrettiği, ... daha sonra taşınmazı üzerindeki ipotekle yükümlü olarak ve ipoteğin paraya çevrilmesi hakkındaki takip kesinleştikten sonra ...ye 10 Mayıs 2019' da devrettiği, alacaklı banka tarafından ipotek borçlusu...' ye borcun ödenmesi için ihtarname gönderildiği, ipotek borcu ödenmediğinden İzmir 16. İcra Müdürlüğünün 2019/3177 E. sayılı dosyası ile ipoteğin paraya çevrilmesinin talep edildiği, ipotek borçlusu ...nin alacaklı bankadan kredi alacağını temlik aldığı, bu nedenlerle İzmir 16. İcra Müdürlüğünün dosyanın işlemden kaldırılmasına ilişkin şikayetçi talebinin reddine ilişkin 05.09.2022 tarihli kararının yasal olmadığı iddiası ile şikayette bulunulmuş, İzmir 12. İcra Hukuk Mahkemesinin 2022/567 Esas, 2023/209 Karar sayılı 21.02.2023 tarihli kararı ile şikayetin kabulü ile, İzmir 16. İcra müdürlüğünün 2019/3177 Esas sayılı dosyasında yer alan 05.09.2022 tarihli kararın kaldırılmasına, icra müdürlüğünce gerekçeye uygun işlem yapılmasına karar verilmiş, kararın istinafı üzerine İzmir BAM 12. Hukuk Dairesinin 12/03/2024 tarih, 2023/1307 Esas, 2024/788 Karar sayılı ilamı ile "tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, takibe konu ipoteğin limit ipoteği olmasına, İİK'nun 150/ı maddesi uyarınca ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı takip yapma hakkının sadece kredi veren kuruluşlardan olan bankalara ait olmasına, alacağı temlik alan davalının temlikten önce 10.05.2019 tarihinde takibe konu 126 ada, 16 parselde kayıtlı zemin kat 4 nolu dubleks meskenin ipotekte yükümlü olarak satın alması nedeniyle ipoteğe konu borçtan malik sıfatıyla sorumlu olmasına, temlik işleminden sonra iş bu takibe alacaklı sıfatıyla devam edemeyeceğine, uyuşmazlığın çözümünün yargılamayı gerektirmesine " yönündeki gerekçe ile istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiş, kararın temyizi üzerine de Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 2024/3742 Esas, 2024/8789 Karar sayılı ilamı ile onama kararı verilmiştir.
"Hakimin Davayı Aydınlatma Ödevi" başlığı ile HMK'nın 31. maddesinde "hakim, uyuşmazlığın aydınlatılmasının zorunlu kıldığı durumlarda, maddi veya hukuki açıdan belirsiz yahut çelişkili gördüğü hususlar hakkında taraflara açıklama yaptırılabilir, soru sorabilir, delil gösterilmesini isteyebilir" düzenlemesine yer verilmiştir.
Somut durumda, dava dilekçesi içeriğinden şikayetin rehinli araca ve İzmir 20. İcra Müdürlüğünün 2019/3142 Esas sayılı takibine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. Ancak, dava dilekçesi anlaşılır nitelikte olmayıp davacı talebinin takip dosyasında hangi işleme yönelik olduğu açık değildir.
Bu durumda, öncelikle hakimin duruşma açarak HMK'nın 31. maddeden kaynaklı davayı aydınlatma görevini yerine getirmesi gerekir.
Dilekçe içeriğinde ... plaka sayılı aracın...ye yapılan temlik sözleşmesi kapsamında olmadığı, temlik sözleşmesinin kapsamı dışında tutulduğu iddiası ile rehin ve yakalamanın, ayrıca icra takibinin kaldırılması talep edilmiştir.
Davalı banka tarafından davaya verilen cevapta alacağın tüm ferileri ile birlikte (rehinle ve /veya ipotekle temin edilmiş alacak da dahil) dava dışı ...ye temlik edildiği savunulmuş ise de, 2019/3142 Esas sayılı dosyada yapılan bir temlik işlemi mevcut olmayıp 30.03.2021 tarihli temlik sözleşmesinde de sözleşmenin konusunu İzmir 16. İcra Müdürlüğünün 20/19/3177 Esas sayılı takibi ve bu takibe konu ipotekli taşınmazların oluşturduğu anlaşılmaktadır. Temlik sözleşmesinde İzmir 20. İcra Müdürlüğünün 2019/3142 Esas sayılı takip dosyasına ve bu takibin konusu ... plaka sayılı araca yer verilmemiştir.
Mahkemece gerekçeli kararda ... plaka sayılı aracın temlik sözleşmesi kapsamında olmadığı tespitine yer verilmekle birlikte dava dilekçesi açıklatılmadan karar tesis edilmesi doğru olmamıştır.
Bu kapsamda davacı talebi İzmir 20. İcra Müdürlüğünün 2019/3142 Esas sayılı araç üzerindeki yakalama ve rehin kaydının kaldırılması talebine ilişkin olduğundan ve bu dosya kapsamında davacı borçlu tarafından ödeme yapılmak istendiğinden ve takibin konusunun sadece ...plaka sayılı araç rehni olduğundan bahisle kapak hesabı talebi üzerine yapılan hesaplamalarda takibe konu asıl alacağın ipotekli takipte kesinleşen miktar alınarak yapılan hesaplamaya mı ilişkin olduğu, ödeme iddiası ile rehin ve yakalamanın kaldırılması talebi mi bulunduğu, yoksa itiraz üzerine duran takipte araç üzerindeki yakalama ya da rehnin kaldırılması gerektiği iddiasında mı bulunulduğunun açıkça sorularak tespiti gerekir.
Davacı talebinin dosyada yapılan kapak hesabında takipte kesinleşen miktarın hatalı alındığına yönelik olduğunun tespiti halinde takibin dayanağı rehin sözleşmesi incelenmek ve kapsamı belirlenmek suretiyle, ödeme iddiasında bulunulması halinde ödemeye ilişkin belgelerin sunulması yönünden süre verilmek ve takibin itiraz üzerine durduğu bu nedenle yakalamanın kaldırılması gerektiği iddiasında bulunulması halinde ise İİK'nın 150/d ve 150/g maddeleri de değerlendirilmek suretiyle oluşacak sonuca göre hüküm kurulması gerekir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, kararın usul ve yasaya uygun olmadığı anlaşılmakla davacının istinaf talebi üzerine kamu düzeninden yapılan incelemeyle esasa ilişkin diğer yönler incelenmeksizin HMK'nın 353/1-a/6 maddesi uyarınca kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM :
Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının istinaf talebi üzerine kamu düzeninden yapılan inceleme ile, esasa ilişkin diğer yönler incelenmeksizin HMK'nın 353/1-a/6 maddesi gereğince İzmir 12. İcra Hukuk Mahkemesinin 2025/142 Esas, 2025/421 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın İzmir 12. İcra Hukuk Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
2-Davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının istek halinde davacıya geri verilmesine,
3-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesi tarafından kurulacak esasa ilişkin hükümde dikkate alınmasına, İlişkin, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nın 353/1-a ve 362/1-g maddeleri uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 21.01.2026
