Sigorta uyuşmazlıklarının Sigorta Tahkim Komisyonu’da görev yapan Uzman Hakemler tarafından basit, süratli, ekonomik ve adil bir biçimde çözüldüğü için Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuru sayısı her yıl bir önceki yıla göre büyük bir artış göstermektedir. Bu yıl da gerçekleşen 758 Bin 703 başvuru sayısı ile geçen yıla göre %25,3 artış oldu.
Sigorta Tahkim Komisyonuna en fazla başvuru trafik sigortası ilgili uyuşmazlıklar konusunda oldu
Sigorta Tahkim Komisyonu’nun verilerine göre en çok başvuru 728 bin 804 başvuru sayısı ile zorunlu trafik sigortasından kaynaklanan tazminatlarla ilgili oldu. Bunu 11 bin 584 dosyayla ihtiyari mali sorumluluk sigortasından kaynaklanan tazminat başvuruları izledi. Üçüncü sırada ise kasko sigortası tazminatları yer aldı. Ayrıca trafik sigortası ile ilgili başvuruların 396 bin 945’i değer kaybı ile ilgili oldu.
Mahkemelerde dava açmayla kıyaslandığında Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru çok kolay ve daha avantajlıdır
Sigorta tahkim yargılamasını mahkemelere nazaran daha avantajlı kılan özelliklerden biri tahkime başvurunun çok kolay olmasıdır. Sigortalılar/zarar görenler Sigorta Tahkim Komisyonu’nun internet sitesi üzerinden (http://www.sigortatahkim.org) başvuru yapabilmektedir.
Ayrıca sigorta tahkimi yargılaması mahkemelere göre daha az maliyetlidir. Mahkemelerdeki harçların yüksek olması ve davaların genellikle bir avukat aracılığıyla takip edilmesi maliyetleri artırmaktadır. Sigorta tahkiminin, mahkemelere nazaran en önemli avantajlardan biri de uyuşmazlıkların çok hızlı çözülmesidir. Mahkemelerin çözmekle yükümlü oldukları dava sayısının çok fazla olması ve dava konusu uyuşmazlıkların özel bir uzmanlık gerektirmesi nedeniyle bilirkişilerin görevlendirilme zorunluluğu, yargılama sürecini uzatmaktadır. Mahkemelerde açılan bir davanın sonuçlanması yaklaşık 3 yıl sürmektedir. Yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle hak sahiplerinin haklarına çok geç kavuşması, onların dava açma azmini kırmaktadır. Yıllarca süren bir yargılama, sigorta teminatının varlık amacıyla bağdaşmamaktadır. Uzun süren davalara nazaran sigorta hakemleri kendilerine yapılan başvuruları kanunun onlara verdiği maksimum süre olan en geç 4 ay içinde karara bağlamak zorundadırlar.
Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuru yapmak için Arabulucuya gitmek zorunlu değil
Sigorta uyuşmazlıklarında sigorta şirketine karşı dava açmadan önce mutlaka bir arabulucuya başvurmak zorunlu iken, Sigorta Tahkim Komisyonu'na ise arabulucuya gitmeden doğrudan başvurmak mümkündür. Zira ticari uyuşmazlıklarda arabuluculuk şartını öngören, 7155 sayılı Kanunun 20. maddesi ve Türk Ticaret Kanun'un 5/A maddesinde ticari uyuşmazlıklarda “dava açılmadan önce” arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak öngörülmüştür. Burada kastedilen adli mahkemelerde görülen davalardır. Oysa sigorta tahkiminde görülen uyuşmazlıklarının, yasalarımızda “hukuk davası” olarak sözü edilen türde bir adli yargı davası olmadığı kuşkusuzdur. KTK m. 97 ve SK m. 30 uyarınca, dava ve tahkim yoluna gitmeden önce sigorta şirketine başvurma ve bu başvuru sonrasında 15 gün bekleme zorunluluğu, alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemlerinden olan MÜZAKERE yönteminin zorunlu hale getirilmesi biçimidir. Yani sigorta tazminatları bakımından zarar görenlerin önünde zaten halen yasal zorunlu bir MÜZAKERE yöntemi varken ikinci bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvuruyu zorunlu kılmak mümkün değildir. Tahkim ve arabuluculuk birbirinin iş yükünü azaltmak için değil mahkemelerin iş yükünü azaltmak için kurulmuştur.
Prof. Dr. Rauf Karasu
Sigorta Hakemleri Dernek Başkanı
H.Ü. Hukuk Fakültesi Ticaret Hukuku ABD Başkanı