Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumundan:
TÜRKİYE ENERJİ, NÜKLEER VE MADEN ARAŞTIRMA KURUMU BURS PROGRAMLARINA İLİŞKİN YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı, Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu tarafından, görev alanına giren enerji, maden, iyonlaştırıcı radyasyon, parçacık hızlandırıcıları, nükleer, bor ve nadir toprak elementleri ile ilgili bilim ve teknoloji alanlarında insan kaynağı yetiştirilmesi ve geliştirilmesi amacıyla yürütülecek burs programlarının başvuru, değerlendirme, tahsis, izleme ve sonuçlandırma süreçlerine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, TENMAK tarafından yürütülen burs programları uyarınca verilen bursları kapsar.
(2) Aşağıda sayılan burslar bu Yönetmeliğin kapsamı dışındadır:
a) TENMAK tarafından desteklenen araştırma ve geliştirme projeleri kapsamında verilen burslar.
b) TENMAK tarafından, Türkiye Cumhuriyetinin taraf olduğu milletlerarası antlaşmalar kapsamında yürütülen burs programları ve verilen burslar.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik, 9/7/1982 tarihli ve 2690 sayılı Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu ile İlgili Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanunun ek 4 üncü maddesinin ikinci fıkrasına dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Araştırmacı: Yeni bilgi, ürün, yöntem ve teknolojileri araştıran, geliştiren ve katma değer oluşturan, ilgili bilim ve/veya teknoloji alanında gerekli uzmanlığa sahip kişiyi,
b) Başkan: Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu Başkanını,
c) Başkanlık: TENMAK Başkanlığını,
ç) Burs çağrısı: Burs programı kapsamında burs başvurularının alınması amacıyla TENMAK internet sitesinde ilan edilen konusu, kapsamı, başvuru koşulları, süresi, miktarı ve çağrı takvimi ile çağrıya özel hususları belirleyen metni ve eklerini,
d) Burs komitesi: İlgili burs programı kapsamında; hazırlanan burs çağrılarını, yapılan burs başvurularını, tahsis edilen burslara ilişkin değişiklik ve ilave talepler ile araştırma burslarında ara ve son raporları değerlendirmek ve TENMAK tarafından talep edilen diğer hususlar hakkında görüş vermek üzere Başkan tarafından görevlendirilen en fazla beş TENMAK personeli ile TENMAK dışından burs programı ile ilgili alanlarda uzman en fazla beş kişiden oluşan heyeti,
e) Burs programı: Bu Yönetmeliğe göre verilen bursların başvuru, değerlendirme, tahsis, izleme ve sonuçlandırılması amacıyla TENMAK tarafından oluşturulan programları,
f) Bursiyer: Bu Yönetmeliğe göre yurt içinde ve/veya yurt dışında TENMAK tarafından burs verilen lisans ve lisansüstü düzeyinde öğrenim gören öğrenciler ile en az lisans mezunu araştırmacıları,
g) Fikrî ve sınai haklar: Fikrî ve sınai ürüne ilişkin olarak kayıtlı veya tescilli olup olmadığına bakılmaksızın, özel bir mevzuatla ve/veya haksız rekabet gibi genel hükümlerle korunan patent, faydalı model ve diğer tüm yasal hakları,
ğ) Fikrî ve sınai ürün: Fikrî ve sınai haklara konu edilebilen buluş, tasarım, eser ve teknik bilgi gibi her türlü zihinsel ürünü,
h) İzleyici hakem: Bursiyeri izlemek ve bursiyer tarafından gerçekleştirilen ilgili çalışmaları incelemek, değerlendirmek, raporlamak ve bu amaçla yapılacak toplantılara katılmak üzere, gerektiğinde TENMAK tarafından görevlendirilen, burs ile ilgili alanda uzman kişiyi,
ı) Koordinatörlük: İlgili burs programını yürüten, Başkanlık bünyesindeki birimi,
i) TENMAK: Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumunu,
j) TENMAK uzmanı: Bursiyeri izlemek ve bursiyer tarafından gerçekleştirilen ilgili çalışmaları incelemek, değerlendirmek, raporlamak ve bu amaçla yapılacak toplantılara katılmak üzere, gerektiğinde TENMAK tarafından görevlendirilen, burs ile ilgili alanda uzman TENMAK personelini,
k) Uzman hakem: Burs başvurusunu bilimsel, teknik ve mali bakımdan değerlendirmek üzere, gerektiğinde TENMAK tarafından görevlendirilen, burs başvurusu ile ilgili alanda uzman kişiyi,
l) Yürütme Kurulu: TENMAK Yürütme Kurulunu,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Burs Programları ile Uygulama Süreçleri
Burs programları
MADDE 5- (1) Bu Yönetmeliğe göre TENMAK tarafından verilecek burslar, burs programları aracılığıyla yürütülür. Burs programları ile bu programların teknik, mali ve idari kuralları ve süreçlerine ilişkin bilgileri içeren uygulama esasları, TENMAK’ın çalışma ilke, program ve öncelikli alanları çerçevesinde Başkanlık tarafından hazırlanarak Yürütme Kuruluna sunulur. Yürütme Kurulu tarafından onaylanan burs programı ve programın uygulama esasları TENMAK internet sitesinde yayımlanır. Aynı usulle, burs programlarının bir kısmına veya tümüne ilişkin mali kuralların yer aldığı mali esaslar ayrıca düzenlenebilir.
(2) TENMAK’ın görev alanına giren konularda aşağıda belirtilen burs programları oluşturulabilir:
a) Araştırma bursu programları; lisans ve lisansüstü düzeyinde öğrenim gören öğrenciler ile en az lisans derecesine sahip araştırmacılara araştırma ihtiyaçlarını yurt içinde ve/veya yurt dışında bir araştırma ortamında çözmeleri amacıyla yapılan aylık ödemeleri içeren burs programlarıdır.
b) Başarı bursu programları; öğrenim sırasında üstün başarısıyla kendini gösteren lisans ve lisansüstü düzeyinde yurt içinde ve/veya yurt dışında öğrenim gören öğrenciler ile doktora sonrası araştırmacıların TENMAK’ın görevleri kapsamındaki alanlara yönelimini teşvik etmek, başarılarının devamını sağlamak amacıyla yapılan aylık ödemeleri içeren burslardır.
(3) Bu Yönetmelik kapsamında verilen burslar, diğer mevzuatta yer alan sınırlamalara tabi değildir.
Burs çağrısı ve başvuruları
MADDE 6- (1) Burs programları, gerektiğinde bilimsel alanlara, üniversitelere, kurum/kuruluşlara ve ülkelere göre dağılım gözetilerek burs çağrıları düzenlenerek yürütülür.
(2) Düzenlenecek burs çağrıları koordinatörlük tarafından hazırlanır ve Başkan onayına sunulur. Başkan tarafından onaylanan burs çağrıları TENMAK internet sitesinde ilan edilir. Burs başvuruları, ilan edilen kurallara göre TENMAK’a yapılır. Burs başvuruları dönemsel veya herhangi bir zaman kısıtlaması olmadan alınabilir.
Değerlendirme ve tahsis
MADDE 7- (1) Burs başvuruları, burs çağrısında belirlenen kurallara ve yönteme uygun olarak TENMAK tarafından değerlendirme sürecinden geçirilir. En fazla iki uzman hakem ve ilgili burs komitesi veya doğrudan ilgili burs komitesi değerlendirmesi sonucunda uygun görülen burslar hakkında tahsis kararı bütçe imkânları çerçevesinde Başkan tarafından verilir.
Taahhütname ve teminatlar
MADDE 8- (1) Burs verilecek kişilere, bu Yönetmeliğe göre TENMAK tarafından belirlenen yükümlülüklere uyacaklarını belirten noter onaylı taahhütname imzalatılır ve bu kapsamda verilecek toplam burs tutarı ile sınırlı olmak üzere TENMAK tarafından şekli, içeriği ve kapsamı belirlenecek teminatlar istenebilir. Burs verilecek kişinin reşit olmaması halinde, taahhütname veli veya vasisi tarafından imzalanır.
(2) Taahhütnamede; bursiyerin gerçekleştireceği işlemler, görevleri, sorumlulukları, yükümlülükleri ve uyulması gereken diğer hükümler yer alır. Bu Yönetmeliğin ilgili hükümlerine göre TENMAK tarafından karar verilen değişiklik ve ilaveler taahhütnamenin eki sayılır.
İzleme
MADDE 9- (1) Bursiyer, ilgili burs programı kapsamında TENMAK tarafından belirlenen kurallara göre izlenir. TENMAK gerek gördüğü takdirde, bursiyerin izlenmesi amacıyla en fazla iki izleyici hakem ve/veya TENMAK uzmanı görevlendirebilir. İzleyici hakem ve/veya TENMAK uzmanı gerekli durumlarda yerinde inceleme ve denetleme yapabilir.
(2) Bursiyerin izlenmesi; araştırma burslarında ara ve son raporların değerlendirilmesi, başarı burslarında ise bursiyerin öğrenim ve başarı durumunun tespiti suretiyle gerçekleştirilir.
(3) Bursiyerin izlenmesi veya başvurusunun değerlendirilmesi neticesinde, Başkanlık tarafından gerekli görülmesi halinde bursun kapsam, içerik, süre ve miktarında değişiklik yapılabilir veya burs sonlandırılabilir.
Durdurma ve sona erme
MADDE 10- (1) Öğrenci olan bursiyerin öğreniminin herhangi bir nedenle son bulması halinde, burs kendiliğinden sona erer. Bursiyer, bu durumu en geç beş iş günü içinde TENMAK’a bildirmekle yükümlüdür. Bu durumda koordinatörlük tarafından burs kesilir. Bu durumun TENMAK tarafından tespiti halinde ise koordinatörlük tarafından burs kesilerek bu durum bursiyere bildirilir.
(2) Bursiyer tarafından TENMAK’a ulaştırılması gereken belgelerin zamanında ulaştırılmaması, asgari başarı kriterlerinin sağlanmaması, bursiyerin mücbir sebeplerle kaydını dondurarak öğrenimine ara vermesi, taahhütnamede belirlenen yükümlülüklerini verilen sürede yerine getirmemesi ve benzeri durumlarda koordinatörlük tarafından burs durdurulur. Durdurma gerekçelerinin ortadan kalkması durumunda burs kaldığı yerden devam eder. Durdurma gerekçelerinin koordinatörlük tarafından belirlenen süre içerisinde ortadan kalkmaması halinde ise Başkanlık tarafından burs sonlandırılır veya bursiyerin kusur veya ihmalinin tespiti halinde iptal edilir. Bursun durdurulmasının gerektiği durumlarda Başkanlığın gerek görmesi halinde, burs durdurulmadan da sonlandırılabilir veya iptal edilebilir. Bursun sonlandırılması ve iptali durumunda burs kesilir. Ayrıca, bursun iptali durumunda ödenmiş olan burs tutarının, taahhütname hükümlerine göre kanuni faizi ile birlikte bursiyerden iadesi istenir.
(3) Bursiyerin başvuru aşamasında burs başvuru koşullarından birine sahip olmadığının sonradan anlaşılması veya yanıltıcı bilgi ve belge sunması durumunda burs iptal edilir.
(4) Bursun iptali halinde, TENMAK tarafından iadesi istenen burs tutarının bursiyer tarafından taksitlendirilmesinin talep edilmesi durumunda, kanuni faiz işletilerek borç tutarı Başkanlık tarafından beş yıla kadar taksitlendirilebilir.
Mali hükümler
MADDE 11- (1) Burs programları kapsamında verilecek bursların miktarları, Cumhurbaşkanı tarafından belirlenen üst limitler dâhilinde Yürütme Kurulu tarafından belirlenir ve burs çağrısında belirtilir. Bursun yurt içi ve yurt dışında geçirilecek süreleri birlikte içermesi halinde, burs üst limit ve miktarları buna göre belirlenir.
(2) Burs ödemeleri peşin veya geriye dönük olarak burs çağrısında belirlenen periyotlarda yapılabilir. Ödemelerin yapılabilmesi için, istenilen taahhütname ve teminatları gösteren belgelerin TENMAK’a ulaştırılması gerekir.
Diğer kurum ve kuruluşlarla iş birliği
MADDE 12- (1) Burs programları kapsamında yerli ve/veya yabancı ulusal ve uluslararası kurum/kuruluşlarla iş birliği yapılabilir. Bu iş birlikleri kapsamında yurt içi ve/veya yurt dışı araştırma ve başarı bursları verilebilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Fikrî ve sınai haklar
MADDE 13- (1) Bursun gerçekleştirilmesi sırasında veya sonucunda ortaya çıkan her türlü fikrî ve sınai ürün üzerindeki hakların tamamı aksi taahhütnamede belirtilmedikçe TENMAK’a aittir. Bursiyer, bu kapsamda ortaya çıkan fikrî ve sınai ürünü, TENMAK’ın ilgili mevzuatında belirlenen usul ve süre çerçevesinde gecikmeksizin TENMAK’a bildirmekle yükümlüdür. Ayrıca TENMAK, bursiyer tarafından burs kapsamındaki çalışmalar ile ilgili olarak kendisine sunulan her türlü doküman üzerindeki fikrî hakları kullanabilir, bunları uygun göreceği araçlarla duyurabilir ve yayımlayabilir.
(2) TENMAK, birinci fıkra uyarınca kendisine ait olan fikrî ve sınai ürünleri faaliyetlerinde kullanabilir, bunlar için kendi adına fikrî ve sınai hak tescil başvurusu yapabilir, söz konusu fikrî ve sınai ürünler ile hakların kullanım haklarını bursiyere veya üçüncü kişilere verebilir. Bu kapsamdaki fikrî ve sınai ürünler ile hakların ekonomik olarak değerlendirilmesi sonucunda TENMAK tarafından elde edilecek net gelirin en fazla yüzde ellisi, TENMAK’ın ilgili mevzuatında belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde ilgili bursiyere verilebilir.
(3) TENMAK, birinci fıkra uyarınca bursiyere ait olan fikrî ve sınai ürünleri faaliyetlerinde kullanabilir. Bunlara ilişkin fikrî ve sınai hakların bursiyer tarafından tescil edilmesi halinde, talebi üzerine bursiyer TENMAK’a, bu haklara konu ürünlerin faaliyetlerinde kullanılabilmesi için bedelsiz olarak inhisari olmayan, yer ve zaman sınırlaması olmaksızın ve geri alınamaz lisans hakkını vermekle yükümlüdür.
(4) Bursiyer yurt içinde veya yurt dışında burs ile ilgili yayımlanan makaleler ve sunulan tebliğlerde TENMAK’ın burs desteğini belirtmekle yükümlüdür. Yayımlanmak üzere kabul edilen makalelerle, sunulan tebliğlerin birer örneğinin TENMAK’a gönderilmesi zorunludur. TENMAK’a ait marka/logolar Başkanlığın yazılı izni alınmaksızın kullanılamaz. Bu hükümlere uyulmaması halinde doğacak zararlardan bursiyer sorumludur.
Etik kurallara uyma yükümlülüğü
MADDE 14- (1) Burs programlarından yararlananlar ve programların yürütülmesinde görev alanlar TENMAK tarafından belirlenen etik kurallara uymak zorundadır.
(2) Etik kurallara aykırılığın tespiti halinde ilgili mevzuat hükümleri ve taahhütname çerçevesinde işlem yapılır.
Diğer kurum veya kuruluşlardan alınan burslar
MADDE 15- (1) Burs programlarından yararlanan kişiler, başka bir kurum veya kuruluştan da burs alması durumunda bu bursu, 3/3/2004 tarihli ve 5102 sayılı Yüksek Öğrenim Öğrencilerine Burs Kredi Verilmesine İlişkin Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrası kapsamında verilenler hariç, TENMAK’a yazılı olarak bildirmek zorundadır. TENMAK bu durumu değerlendirerek burs miktarında sınırlama yapabilir veya bursu sonlandırabilir.
Yürürlük
MADDE 16- (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 17- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu Başkanı yürütür.
