T.C.
Yargıtay
6. Hukuk Dairesi
2025/1598 E., 2025/2865 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/212 E., 2025/305 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2024/396 E., 2024/709 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı müdahiller ... Bankası T.A.O., ... Bankası A.Ş. vekilleri tarafından duruşmasız, müdahil ... Bankası A.Ş. vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyize konu edilen kararın niteliğinin duruşma istenebilecek davalardan olmadığı anlaşılmıştır.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin ikinci fıkrası uyarınca duruşma isteğinin reddine, temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. TALEP
İflas İçi konkordato talep eden şirket vekili talep dilekçesinde; müvekkili müflis ... Un Gıda Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti'nin iflas işlemlerinin yürütüldüğü sırada konkordato teklifinde bulunulduğu, buna göre, iflas halinde alacaklılara toplam 22.000.000,00 TL dağıtılabileceği, konkordato teklifine göre, alacaklılara ödenecek toplam tutarın 33.169.202,00 TL olup, konkordato durumunda alacaklıların, alacaklarının %20'sini tahsil edecekleri, 2. alacaklılar toplantısında yapılan oylama sonrası alacaklıların çoğunluğu tarafından teklifin kabul edildiği, müflisin teklif ettiği ödeme tutarının, iflasın tasfiyesi halinde alacaklıların eline geçmesi öngörülen tutardan daha fazla olduğu belirtilerek, müflisin iflas sonrası konkordato teklifi hakkında İcra ve İflas Kanunu’nun İİK'nın 309. maddesi yollaması ve İİK'nın 302/son maddesi gereğince iflas içi konkordatonun tasdikini talep etmiştir.
II. CEVAP
Bir kısım alacaklılar vekilleri ibraz ettikleri dilekçeler ile yargılamaya müdahil olmuşlardır.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İİK'nın 302. maddesinde belirtilen kabul oranlarının sağlanmış olduğu, imtiyazlı alacaklar miktarı 1.376.217,00 TL'nin iflas idaresi tarafından bloke edilerek teminat altına alındığı ve konkordatonun tasdikinin gerektirdiği yargılama giderleri ile harcın iflas idaresi tarafından mahkeme veznesine yatırıldığı ve konkordatonun tasdiki koşullarını belirten 305. maddedeki tüm koşulların sağlanmış olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile müflis şirketin konkordatosunun tasdikine ve konkordatoya tabi tüm adi alacakların %80 tenzilat ile %20'sinin, konkordatonun bağlayıcı hale geldiği 25.09.2024 tarihinden itibaren 1 ay içerisinde ödenmesine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde müdahiller ... Bankası A.Ş. ve ... Bankası A.Ş. vekilleri ile karardan sonra müdahale talebinde bulunan ... Bankası A.Ş. vekili ve ... Bankası T.A.O vekili tarafından tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesi’nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İİK'nın 305. maddesinde ön görülen konkordato şartların gerçekleştiği, bu nedenle, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş olmasının usul ve yasaya uygun olduğu, müdahiller ... Bankası A.Ş. ve ... Bankası A.Ş. vekillerinin aksi yöndeki istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı, istinaf talebinde bulunan ve ... Bankası T.A.O ve ... Bankasının ise, konkordato tasdik karar duruşmasından önce projeye ve bilirkişi raporuna karşı itirazda bulunmadığı ve karardan sonra müdahale talebinde bulunduğu, bu haliyle, İİK'nın 308/a maddesinde belirtilen istinaf yoluna başvurabilecek kişilerden olmadığı gerekçesiyle; müdahiller ... Bankası ve ... Bankası vekillerinin istinaf başvurularının esastan, ... Bankası T.A.O vekilinin ve ... Bankası A.Ş. vekilinin istinaf başvurularının ise usulden reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1.Müdahil ... Bankası A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde; şirketin malvarlığı ve ekonomik durumun tam olarak tespit edilmediğini, borçlunun konkordato teklifinin kötüniyetli olduğunu beyan etmektedir.
2.Müdahil ... Bankası A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde; müflisin konkordato teklifinde iyiniyetli olmadığını, İİK'nın 302. maddesinde belirtilen kabul oranlarının bir takım kötüniyetli alacağın temlik edilmesi yoluyla sağlandığını, konkordato teklifinin konkordatonun amacıyla bağdaşmadığını beyan etmektedir.
3.Müdahil ... Bankası T.A.O vekili temyiz dilekçesinde; müvekkili bankanın alacaklılar toplantısında aleyhte oy kullandığını, konkordato projesinin yetersiz olduğunu, davacı borçluların iş bu talep tarihlerinden itibaren finansal yapılarında hiçbir değişiklik olunmadığını ve öz kaynaklarının erimeye devam ettiğini beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Talep, İİK'nın 309. maddesi gereğince iflas içi konkordatonun tasdiki istemine ilişkindir.
1-Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, yargılama şartlarına, yargılamaya hakim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere ve komiserlerin tasdik talebine ilişkin nihai raporu ve dosyayı mahkemeye sunmasına kadar geçen süreçte alacaklının öncesinde, teklif edilen konkordato projesine ret oyu kullanmasının, herhangi bir hususta komisere ya da doğrudan mahkemeye verilen dilekçelerin mahkemece verilecek tasdik kararına karşı yasa yollarına başvuru imkânı tanımayacağına, İİK’nın 308/a maddesinde kanun yoluna başvuru hakkı tanınan “itiraz eden alacaklı” deyiminden, “tasdik duruşmasından önce itirazlarını bildiren alacaklı” olduğunun kabul edilmesi gerekmesine göre alacaklı ... Bankası T.A.O. vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2- Diğer temyiz eden alacaklılar ... Bankası A.Ş. ve ... Bankası A.Ş. vekillerinin temyiz itirazlarına gelince;
2.1-Talepte bulunan şirketin 11.12.2019 tarihli adi konkordato istemi “alacak/alacaklı çoğunluğu” sağlanamadığından reddedilmiş ve borca batık olduğu için İİK’nın 308. maddesine istinaden iflasına karar verilmiş, iflas kararı 10.03.2022 tarihinde kesinleşmiştir. Müflis şirket, iflas tasfiyesi devam ederken 11.06.2024 tarihli dilekçesiyle “iflas tasfiyesi sonucunda tüm alacaklılara 22.000.000,00 TL dağıtılacağını buna karşılık tüm alacaklılara 33.169.202,00 TL ödeme yapılacağına dair proje sunarak” iflas içi konkordato talebinde bulunmuştur.
2.2-Konkordatonun çekişmesiz yargı işi olması sebebiyle resen araştırma ilkesi uygulanır. (HMK.m.385/2) Öte yandan konkordatonun alacaklıları koruma özelliği dikkate alındığında kamu düzeni ile ilgili olduğu bu nedenle mahkemece res’en vakıa araştırması ve delil toplaması da mümkündür.
2.3-Konkordatonun tasdiki için, İİK’nın 292, 308/d ve 308/f maddelerindeki olumsuz şartların bulunmaması ayrıca 308. maddedeki olumlu şartların bir arada bulunması gerekir. Olumlu ve olumsuz şartlar, kümülatif olup, mahkeme, burada bir içerik kontrolü yapmak suretiyle konkordatonun tasdikine veya tasdik talebinin reddine karar vermelidir. Bu koşullar İİK’nın 309/2. fıkrası gereğince iflas içi konkordato için de geçerlidir. Bir başka değişle iflas içi konkordatoda da, adi konkordatonun tasdiki için aranan koşullar mahiyetine uygun düştükçe bu konkordato için de aranacaktır.
2.4-Konkordatonun başarıya ulaşıp, ulaşamayacağı ve talepte bulunanın alacaklıları zarara uğratma amacıyla hareket edip etmediği; iflas aşamasında bir kısım alacaklıların, alacaklarını sıkı ekonomik ilişki içinde oldukları şirket, şahıs ve bankalara temlik edip etmediği; borçlunun, alacaklılardan birilerine fazladan vaatte bulunup bulunmadığı (m.308/d) yahut konkordatonun kötüniyetle sakatlanıp, sakatlanmadığı (m.308/f) mahkemece resen araştırılmalıdır.
2.5- Talepte bulunan şirket, adi konkordato ve iflas tasfiyesi aşamasında 5 yıl gibi uzun süre faaliyetlerine devam etmesine rağmen sadece 3.884.000,00 TL’lik bir kazanç elde etmiştir. Şirket yetkilisinin, iflasta alacaklıların eline geçecek %13,69 luk oranı % 20 ye çıkarmak için ilave finansın kaynağının ne olduğunu açıklamamıştır. Ödeme planında esas alınan aktif değerler ve ödeme planı yani “tasdikten itibaren 1 ay içinde tüm borçların ödenmesi” Teklif edilen tutarın borçlunun kaynakları ile orantılı olması (İİK.m.305/3) ilkesine de uygun değildir. Zira tüm malvarlığını alacaklılara ödeyecek şirket iflastan kurtulduğunda, nasıl bir ekonomik varlık sürdüreceği belirsizdir. Öte yandan anılan koşullar içindeki şirketin; konkordatonun temel amacı olan; yeniden üretken hale gelmesi, ekonomiye katkı sunması ve yatırım ortamının iyileşmesine destek olması da söz konusu olamayacağından konkordato amacına ulaşamayacaktır.
2.6-Talepte bulunanın, adi konkordato talebinde bulunduğu 2018 yılında, konkordato tedbirlerinden yararlanmaya başladığı ve alacaklıların alacaklarına faiz işlemesinin durduğu, resmi rakamlara göre 2018-2024 yılları arasında toplam enflasyon oranının % 255 olduğu dikkate alındığında, alacaklıların tahammülünü zorlayacak zararlara uğradıkları açıktır. Alacakların, enflasyonda erimesinin yanında bir de %80 tenzilat yapılması başlı başına konkordato müessesesinin kötüye kullanılması ve yasanın verdiği imkanın kötüye kullanılarak, alacaklıların bu teklifi kabule mahkum edilmesidir.
2.7- Öte yandan iflas masasındaki “alacakların temlik edilmesinin” nisap sağlamaya yönelik olduğu; talepte bulunanın, “adi konkordato” aşamasında alacaklıları kabul oyu vermeye yöneltecek bir proje sunmayarak konkordatonun reddine ve iflas kararı verilmesine katkı yaptıktan sonra, gereğinden uzun süren tasfiye süreci tamamlanmadan iflas içi konkordato talep etmesi konkordato müessesesinin ruhuna ve amacına aykırı olduğu gibi bu davranış biçimi müessesenin açık kötüniyet olarak nitelendirilmiştir.
2.8- Yukarıda izah edilen nedenlerle “iflas içi konkordatonun tasdik koşulları” bulunmamasına rağmen talebin reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan sebeplerle alacaklı ... Bankası T.A.O. vekilinin temyiz istemlerinin REDDİNE,
(2) numaralı bentte açıklanan sebeplerle diğer temyiz eden alacaklılar ... Bankası A.Ş. ve ... Bankası A.Ş. vekillerinin temyiz itirazlarının kabulüyle temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde ilgililere iadesine,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
11.09.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
