T.C.
ADALET BAKANLIĞI
İcra İşleri Dairesi Başkanlığı
Sayı : 86420598-12/284 12.01.2026
Konu : Arabuluculuk Anlaşma Belgesi
DAĞITIM YERLERİNE
İlgi : a) 13.09.2024 tarihli ve 86420598-295/6830 sayılı yazımız.
b) Türkiye Noterler Birliği Sicil ve Tescil Hizmetleri Müdürlüğünün 25.11.2025 tarihli ve E-23240125-100.06-1424787 sayılı yazısı.
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu kapsamında arabulucu tarafından düzenlenen anlaşma belgesinin dayanak yapılması suretiyle icra takibine konu edilmesi sırasında icra daireleri tarafından tereddütlerin yaşandığı, bu tereddütlerin anlaşma belgesinin takip yollarından ilamlı veya ilamsız icra takiplerinden hangisine konu edileceği, ödeme veya icra emirlerinden hangisinin gönderileceği ile birden fazla hüküm içeren anlaşma belgesinin içeriğindeki hükümlerin tamamının veya bir kısmının takip konusu yapılıp yapılamayacağına ilişkin olduğu anlaşılmış ve ilgi (a) sayılı yazımız ile tüm icra dairelerine konuya ilişkin görüş bildirimi yapılmıştır.
Türkiye Noterler Birliği Sicil ve Tescil Hizmetleri Müdürlüğünün ilgi (b) sayılı yazısı ile; Türkiye Noterler Birliğine gönderilen bir kısım belgeler ile arabuluculuk anlaşma belgesine istinaden icra dairesinde açılan ilamlı icra takibinde arabuluculuk anlaşma belgesine konu edilen bir aracın mevzuat hükümlerine ve bu konuda verilen emsal yargı kararlarına aykırı olacak biçimde tescil işlemlerinin yapılmasının talep edildiği, yazı ekinde tescili talep edilen aracın gümrük mevzuatına uygun giriş belgesinin bulunmadığı, Özel Tüketim Vergisi ve Katma Değer Vergisi Kanunu’ndan kaynaklanan vergilerinin tahakkuk ettirildiğine ve ödendiğine ilişkin gerekli bilgi, belge ve makbuzların gönderilmediği, aracın hâlen yabancı plakalı olduğu, bu nedenle tescil işleminin yapılamadığının icra dairesine bildirildiği, buna karşın farklı tarihlerde icra dairesi tarafından tescil işleminin yapılması hususunda yazı yazıldığı belirtilmiştir.
Arabuluculuk belgesinin icra takibine konu edildiği durumlarda icra dairelerinde uygulama birliğinin sağlanması ve tereddütlerin giderilmesi amacıyla yazılan ilgi (a) sayılı yazımızda mevzuat dayanağı ve emsal yargı kararları da belirtilmek suretiyle; “Arabuluculuk anlaşma belgelerinin ilam niteliğinde belge sayılması ile ilamların icrasına yönelik takip konusu yapılması açısından ayrı ayrı değerlendirme yapılması gerektiğinin düşünüldüğü, taşınmazın aynını konu edinen arabuluculuk anlaşma belgeleriyle kira, kat mülkiyeti, komşuluk hukuku ve ortaklığın giderilmesine ilişkin uyuşmazlıklara dair düzenlenen anlaşma belgelerinin ilgili mahkemeden icra edilebilirlik şerhi almak kaydıyla, bunların dışında kalan ve 6325 sayılı Kanun’un 1’inci maddesinin ikinci fıkrası kapsamında arabuluculuğa elverişli olan uyuşmazlıklarla ilgili düzenlenen arabuluculuk anlaşma belgelerinin ise sadece taraflar veya sadece vekillerce imzalanması durumunda ilgili mahkemeden icra edilebilirlik şerhi almak kaydıyla, bu belgelerin taraflar ve vekillerince birlikte imzalanması durumunda ise icra edilebilirlik şerhine gerek olmaksızın, 6325 sayılı Kanun’un 1’inci maddesinin ikinci fıkrası kapsamında arabuluculuğa elverişli olan ticari uyuşmazlıklarla ilgili düzenlenen arabuluculuk anlaşma belgelerinin, sadece taraflarca imzalanması durumunda ilgili mahkemeden icra edilebilirlik şerhi almak kaydıyla, taraflar ve vekillerince birlikte veya sadece vekiller tarafından imzalanması durumunda ise icra edilebilirlik şerhine gerek olmaksızın, İİK’nın 38’inci maddesi kapsamında ilam niteliğinde belge sayılacağı, anılan ilam niteliğinde belge sayılan arabuluculuk anlaşma belgelerinin eda hükmünü içermesi hâlinde ise İİK’nın 24 ve devamı maddeleri uyarınca ilamlı icra takibine konu edilebileceği düşünülmektedir.” şeklinde görüş bildirilmiştir.
İlamlı icra takibine konu edilebileceği belirtilen arabuluculuk anlaşma belgelerinin taraflar arasında serbestçe düzenlenmesi nedeniyle her türlü görüş ve beyanın yazılabildiği, bu şekilde taraflara ve icra dairesine sorumluluk, görev ve yetki yüklenebildiği, yargılamaya konu edilemeyecek veya mahkeme kararında belirtilmeyecek türden ifadelere yer verilebildiği, bu şekilde düzenlenen arabuluculuk anlaşma belgelerinin ilamlı icra takibine konu edilmek istendiği görülmüştür.
Bu türden icra takiplerinde; ilam ve ilam niteliğindeki belge arasındaki ayrımın bilinmesi, bu türden belgelerin hukuki nitelik ve gördükleri işlem açısından farklı oldukları ve icra takibine konu edilmesi sırasında aynı takip yoluna tabi olmalarının bu farklılığı bertaraf etmediğinin göz önünde bulundurulması önem arz etmektedir.
Bu itibarla;
İlamlı takibe konu edilen arabuluculuk anlaşma belgelerinin içeriğinde yukarıda anılan hususlar dâhilinde mevzuata aykırı veya mevzuatsal yükümlülüklerin yerine getirilmesini bertaraf edecek düzenlemelerin bulunması hâlinde, icra dairesince arabuluculuk anlaşma belgesinin bir mahkeme ilamı olmadığı da göz önünde bulundurulmak suretiyle ilamların aynen infazına ilişkin usulden ayrılarak kamu zararının oluşmasını önleyecek şekilde değerlendirme yapılması ve bu konuda gerekli hassasiyetin gözetilmesi gerektiği düşünülmektedir.
Konunun yargıya intikal etmesi hâlinde ise yargı mercilerince verilecek karara göre işlem yapılması gerektiği değerlendirilmektedir.
Bilgi edinilmesi ile yazımızın yargı ve yetki çevrenizde bulunan icra dairelerine duyurulmasını rica ederim.
