Sanayi ve Teknoloji Bakanlığından:
ORTAM ISITICILARININ VE AYRI İLGİLİ KUMANDALARIN ÇEVREYE DUYARLI TASARIM GEREKLİLİKLERİNE DAİR TEBLİĞ (2024/1103/AB) (SGM-2026/1)
Amaç
MADDE 1- (1) Bu Tebliğin amacı; 4/2/2022 tarihli ve 5187 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Enerji ile İlgili Ürünlerin Çevreye Duyarlı Tasarımına İlişkin Yönetmeliğin uygulanmasına yönelik olarak, 50 kilowatt (kW) veya altında nominal ısıl güce sahip ev tipi ortam ısıtıcıları ile ürünün kendisinin veya tek bir boru bölümünün 300 kW veya altında nominal ısıl güce sahip ticari ortam ısıtıcılarının piyasaya arzına ve hizmete sunulmasına ilişkin çevreye duyarlı tasarım gereklilikleri ile ayrı ilgili kumandalar için çevreye duyarlı tasarım gerekliliklerini belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Tebliğ; 50 kW veya altında nominal ısıl güce sahip ev tipi ortam ısıtıcıları ile ürünün kendisinin veya tek bir boru bölümünün 300 kW veya altında nominal ısıl güce sahip ticari ortam ısıtıcılarını ve ayrı ilgili kumandaları kapsar.
(2) Bu Tebliğ;
a) Yakıt ya da elektrik vasıtasıyla ısı üretmek için buhar sıkıştırma ya da sorpsiyon döngüsü kullanan ortam ısıtıcılarını,
b) Yalnızca dış mekânda kullanım için tasarlanmış, test edilmiş, pazarlanmış ve beyan edilmiş ortam ısıtıcılarını,
c) Doğrudan ısıl gücü, nominal ısıl güçte doğrudan ve dolaylı ısıl güç toplamının yüzde altısından daha az olan ortam ısıtıcılarını,
ç) Hava ısıtma ürünlerini,
d) Sauna sobalarını,
e) Yemek pişirme gereçlerini,
kapsamaz.
(3) Ürüne eşlik eden tasarım, teknik özellikler, kullanım amacı, pazarlama iddiaları veya imalatçı, ithalatçı veya yetkili temsilci tarafından sunulan diğer bilgiler, söz konusu ürünü bu Tebliğ kapsamındaki ortam ısıtıcılarından yeterince ayırt etmiyorsa, o zaman imalatçılar, ithalatçılar veya yetkili temsilciler, ürünün ikinci fıkra uyarınca bu Tebliğin kapsamı dışında kaldığını değerlendiremez.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Tebliğ, 5/3/2020 tarihli ve 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanununun 4 üncü maddesine, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 388 inci maddesine ve 4/2/2022 tarihli ve 5187 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Enerji ile İlgili Ürünlerin Çevreye Duyarlı Tasarımına İlişkin Yönetmeliğe dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4- (1) Bu Tebliğde geçen;
a) AB: Avrupa Birliğini,
b) Ayrı ilgili kumanda: Bu Tebliğ kapsamında ortam ısıtıcısıyla birlikte kullanılmak üzere tasarlanmış ancak piyasaya ayrı şekilde arz edilen kumandayı,
c) Bakanlık: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığını,
ç) Beyan edilen değerler: Onaylanmış kuruluş tarafından uygunluğun doğrulanması amacıyla, 6 ncı madde uyarınca hesaplanan veya ölçülen teknik parametreler için imalatçı, ithalatçı veya yetkili temsilci tarafından sağlanan değerleri,
d) Boru bölümü: Bağımsız çalışma için ihtiyaç duyulan tüm elemanları içeren ve bu nedenle diğer boru ısıtma sistemi parçalarından bağımsız olarak test edilebilen borulu bir ortam ısıtıcısının bir bölümünü,
e) Boru bölümünün ısıl gücü: Diğer boru bölümleri ile birlikte bir borulu ısıtma sisteminin konfigürasyonunun bir parçasını oluşturan bir boru bölümünün kW olarak ifade edilen ısıl gücünü,
f) Borulu ısıtıcı sistem: Tek bir boru bölümünden daha fazlasını içeren, bir boru bölümündeki yanma ürünlerinin bir diğer boru bölümünü besleyebildiği ve çoklu boru bölümlerinin yanma ürünlerini tek bir egzoz fanından tahliye eden borulu bir ortam ısıtıcısını,
g) Borulu ortam ısıtıcısı: Baş seviyesinin üzerinde, ısıtılacak insanların yakınına kurulan, ortamı öncelikle içinden yanan ürünlerin geçişi ile ısınan boru veya borulardan yayılan kızılötesi radyasyon vasıtasıyla ısıtan ve bir baca kanalıyla yanan ürünleri tahliye eden; bir brülör ile donatılmış gaz veya sıvı yakıtlı ortam ısıtıcısını,
ğ) Doğrudan ısıl güç: Üründen ısı transfer akışkanına ısı çıkışı hariç olmak üzere, üründen kaynaklı veya ürün tarafından ısının taşınım ve yayınımı ile havaya verilen ve ürünün kW cinsinden ifade edilen ısıl gücünü,
h) Dolaylı ısıl güç: Ürünün doğrudan ısıl gücünü oluşturan aynı ısı üretim süreciyle ısı transfer akışkanına aktarılan ve ürünün kW cinsinden ifade edilen ısıl gücünü,
ı) Eşdeğer model: Aynı imalatçı tarafından piyasaya arz edilmiş başka bir model olarak, Ek II’deki Tablo 1, Tablo 2, Tablo 3, Tablo 4, Tablo 5 ya da Tablo 6’da belirtilen aynı teknik parametrelere sahip olarak piyasaya arz edilen modeli,
i) Ev tipi ortam ısıtıcısı: Ticari ortam ısıtıcıları dışında kalan ortam ısıtıcısını,
j) Gaz yakıtlı ortam ısıtıcısı: Gaz yakıt kullanan ortam ısıtıcısını,
k) Hava ısıtma ürünü: 25/5/2021 tarihli ve 31491 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hava Isıtma Ürünleri, Soğutma Ürünleri, Yüksek Sıcaklık Proses Çillerleri ve Fankoil Üniteleri ile İlgili Çevreye Duyarlı Tasarım Gerekliliklerine Dair Tebliğ (2016/2281/AB) (SGM: 2021/20)’in 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde tanımlanan hava ısıtma ürününü,
l) Kontrol (kumanda) işlevi: Bir ortam ısıtıcısının kontrolü için Ek III’te yer alan Tablo 10 ve Tablo 11’e göre farklı kontrol işlevlerinin her birini,
m) Kumanda: Bu Tebliğ kapsamındaki bir ortam ısıtıcısının ısıl gücünü düzenlemek için son kullanıcıyla ara birim oluşturan ve bir veya daha fazla kumanda işlevi sağlayan donanımı,
n) Model tanımlayıcı: Genellikle alfanümerik olan ve belirli bir ürün modelini, aynı ticari marka veya aynı imalatçı, ithalatçı ya da yetkili temsilci adına sahip diğer modellerden ayıran kodu,
o) Nominal ısıl güç (Pnom): İmalatçının beyan ettiği şekilde, ortam ısıtıcısı uzun bir süre boyunca muhafaza edilebilecek en yüksek ısıl güce ayarlı olarak çalıştırıldığında, doğrudan ısıl güç ve varsa dolaylı ısıl güç toplamından oluşan, kW cinsinden ısıl gücü,
ö) Ortam ısıtıcısı: Bulunduğu kapalı bir alandaki insanlara, muhtemelen diğer mekânlara ısı çıkışıyla veya bir sıvıya ısı transferi ile birlikte doğrudan ısı transferi yoluyla termal konfor sağlamak üzere şebekeden gelen elektriği ya da gaz veya sıvı yakıtları doğrudan ısı gücüne dönüştürmek için bir veya daha fazla ısı üreteci ile donatılan cihazı,
p) Parlak ortam ısıtıcısı: Baş seviyesinin üzerinde, kullanım yerine doğru olacak şekilde monte edilen böylelikle brülörün ısı emisyonunun ısıtılacak insanları, ağırlıklı olarak kızılötesi radyasyonla, doğrudan ısıttığı ve bulunduğu alana yanma ürünlerini tahliye eden, bir brülör ile donatılmış gaz veya sıvı yakıtlı ortam ısıtıcısını,
r) Sauna sobası: Kuru veya ıslak sauna veya benzer ortamlarda kullanılmak üzere tasarlanan, test edilen, pazarlanan veya beyan edilen ortam ısıtma ürününü,
s) Sıvı yakıtlı ortam ısıtıcısı: Sıvı yakıt kullanan ortam ısıtıcısını,
ş) Ticari ortam ısıtıcısı: Parlak ortam ısıtıcısını ya da borulu ortam ısıtıcısını,
t) Yemek pişirme gereci: Yiyecek hazırlamak için elektriği, gazı veya her ikisini birden kullanarak, geleneksel şekilde veya fanlı konumda çalışan, bir veya daha fazla boşluk içeren bir cihazı veya bunun bir parçasını,
ifade eder.
Çevreye duyarlı tasarım gereklilikleri
MADDE 5- (1) 1 inci maddede anılan ortam ısıtıcıları ve ayrı ilgili kumandalar, Ek II'de belirtilen çevreye duyarlı tasarım gerekliliklerini karşılar.
(2) Çevreye duyarlı tasarım gerekliliklerine uygunluk, Ek III ve Ek IV'te belirtilen yöntemlere uygun olarak ölçülür ve hesaplanır.
Uygunluk değerlendirmesi
MADDE 6- (1) Enerji ile İlgili Ürünlerin Çevreye Duyarlı Tasarımına İlişkin Yönetmeliğin 10 uncu maddesinde atıf yapılan uygunluk değerlendirme prosedürü, anılan Yönetmeliğin EK-4’ünde belirtilen iç tasarım kontrol sistemini veya EK-5’inde belirtilen uygunluğun değerlendirilmesine ilişkin yönetim sistemini takip eder.
(2) Enerji ile İlgili Ürünlerin Çevreye Duyarlı Tasarımına İlişkin Yönetmeliğin 10 uncu maddesi uyarınca uygunluk değerlendirmesi amacıyla teknik dosya, bu Tebliğin Ek II’sinin 6 ncı maddesinde listelenen parametrelerin beyan edilen değerlerini ve Ek III’üne uygun olarak yapılan hesaplamaların ayrıntılarını ve sonuçlarını içerir.
(3) Belirli bir model için teknik dosyada yer alan bilgilerin aşağıdaki yollardan biriyle elde edildiği durumlarda, teknik dosya; hesaplamanın ayrıntılarını, hesaplamanın doğruluğunu teyit etmek için imalatçı tarafından yapılan değerlendirmeyi ve uygun olduğu durumlarda farklı imalatçıların modelleri arasındaki özdeşlik beyanını içerir:
a) Sağlanacak teknik bilgilerle aynı teknik özelliklere sahip olan ancak farklı bir imalatçı tarafından üretilen bir modelden.
b) Aynı veya farklı bir imalatçının başka bir modelinden tasarım ya da ekstrapolasyon temelinde hesaplama yoluyla veya her ikisi birden.
(4) Teknik dosya, model tanımlayıcıları da dahil olmak üzere tüm eşdeğer modellerin bir listesini içerir.
Piyasa gözetimi ve denetimi için doğrulama yöntemi
MADDE 7- (1) Bakanlık bu Tebliğ kapsamındaki ürünler için Enerji ile İlgili Ürünlerin Çevreye Duyarlı Tasarımına İlişkin Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasında atıf yapılan piyasa gözetimi ve denetimini gerçekleştirirken bu Tebliğin Ek V’inde belirtilen doğrulama yöntemini uygular.
Önlemler
MADDE 8- (1) İmalatçılar, ithalatçılar veya yetkili temsilciler, bu Tebliğde düzenlenen parametrelerin beyan edilen herhangi bir değeri için daha olumlu bir sonuç elde etmek amacıyla test edilirken davranışlarını veya özelliklerini değiştirmek üzere tasarlanmış ortam ısıtıcılarını ve ayrı ilgili kumandaları piyasaya arz edemez veya hizmete sunamaz.
(2) İmalatçılar, ithalatçılar veya yetkili temsilciler, bu Tebliğde düzenlenen parametrelerin beyan edilen değerlerinden herhangi biri için daha olumlu bir sonuç elde etmek amacıyla ortam ısıtıcılarının veya ayrı ilgili kumandaların davranışını veya özelliklerini değiştiren özel test talimatları belirleyemez.
(3) İmalatçılar, ithalatçılar veya yetkili temsilciler, bu Tebliğde düzenlenen parametreler için beyan edilen herhangi bir değeri kötüleştirecek şekilde, hizmete alındıktan kısa bir süre sonra davranışlarını veya özelliklerini değiştirmek üzere tasarlanmış ortam ısıtıcılarını veya ayrı ilgili kumandalarını piyasaya arz edemez veya hizmete sunamaz.
Yazılım güncellemeleri
MADDE 9- (1) Yazılım veya donanım güncellemeleri, ortam ısıtıcısının veya ayrı ilgili kumandasının piyasaya arz edildiği veya hizmete girdiği tarihte geçerli test yöntemi kullanılarak ölçüldüğünde, bu ortam ısıtıcısına veya ayrı ilgili kumandasına ait parametreleri için beyan edilen herhangi bir değeri kötüleştiremez.
(2) Ortam ısıtıcısının veya ayrı ilgili kumandasının piyasaya arz edildiği veya hizmete girdiği tarihte geçerli test yöntemi kullanılarak ölçülen parametrelerine ilişkin beyan edilen herhangi bir değerde, güncellemenin reddedilmesi sonucu herhangi bir değişiklik meydana gelemez.
Gösterge niteliğinde ölçütler
MADDE 10- (1) Bu Tebliğin yürürlüğe girdiği tarihte piyasada bulunan en iyi performansa sahip ortam ısıtıcılarına ilişkin gösterge niteliğindeki ölçütler Ek VI’da belirtilmiştir.
Danışma kurulu işlemleri
MADDE 11- (1) Bakanlık, bu Tebliğin esas aldığı AB mevzuatının Avrupa Komisyonu tarafından teknolojik gelişmeler ışığında gözden geçirildiği toplantılar dahil olmak üzere, Avrupa Komisyonu tarafından kurulan danışma kurulu toplantılarına katılım sağlar.
Avrupa Birliği mevzuatına uyum
MADDE 12- (1) Bu Tebliğ, Avrupa Parlamentosu ve Konseyinin 2009/125/AT sayılı Direktifini Uygulayan, (AB) 2015/1188 sayılı Komisyon Tüzüğü’nü Yürürlükten Kaldıran, Ortam Isıtıcılarının ve Ayrı İlgili Kumandaların Çevreye Duyarlı Tasarım Gerekliliklerine Dair 18/4/2024 tarihli ve (AB) 2024/1103 sayılı Komisyon Tüzüğü esas alınarak Avrupa Birliği mevzuatına uyum çerçevesinde hazırlanmıştır.
Yürürlükten kaldırılan tebliğ
MADDE 13- (1) 26/6/2022 tarihli ve 31878 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ortam Isıtıcılarının Çevreye Duyarlı Tasarım Gerekliliklerine Dair Tebliğ (2015/1188/AB) (SGM: 2022/32) yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük
MADDE 14- (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinden 1 yıl sonra yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 15- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Sanayi ve Teknoloji Bakanı yürütür.
