T.C.
Yargıtay
19. Hukuk Dairesi
2015/16743 E., 2016/1330 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacılar vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
- K A R A R -
Davacılar vekili, müvekkili şirket ile davalı arasında çırçır satımı konusunda sözlü anlaşma yapıldığını, karşılığında müvekkillerinin davalıya bono imzalayarak verdiklerini, ancak davalının çırçırları teslim etmediğini belirterek, müvekkillerinin bono nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, toplanan delillere göre, ispat yükünün davacılarda olduğu, davacıların iddialarını yazılı delille ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Davacılar, senet lehtarı davalının satım konusu malları teslim etmediğini, bu nedenle senedin bedelsizlik olduğunu belirterek menfi tespit talebinde bulunmuşlardır. Kambiyo senedine karşı bedelsizlik iddiasının yazılı delille ispatlanması gerekir. Davacılar, dava dilekçelerinde "bono, müvekkil şirketin ticari defter ve sair kayıtları, davalı tarafın ticari defter ve kayıtları, yemin, tanık, bilirkişi incelemesi ve yasal her türlü delil" olarak bildirmişlerdir. Mahkemece, davacıların delilleri toplanarak bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bozulması gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 02.02.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
---
T.C.
Yargıtay
19. Hukuk Dairesi
2016/18712 E., 2017/7055 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi(Tic. Mah. Sıf.)
Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
- K A R A R -
Davacı vekili, müvekkilinin davalıya animasyon hizmeti sunduğunu, iş başlangıcında davaya konu senedi davalıya boş halde ve teminat olarak verildiğini, hizmetin tam olarak verilmesine rağmen davalının sadece bir kısım ücreti ödediğini, kalanını ödemediğini, müvekkilinin alacaklı olduğu kısım için davalıya karşı icra takibi yapması üzerine davalının da söz konusu senedi doldurarak müvekkili aleyhine takibe koyduğunu ileri sürerek, müvekkilinin davaya konu senet sebebiyle davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davacının iddiasını yazılı delille ispatlaması gerektiğini, davacının borcu sebebiyle söz konusu senedin düzenlendiğini savunarak, davanın reddini talep etmiştir.
Mahkemece yapılan yargılama, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davalı defterlerinde davacının vermiş olduğu animasyon hizmetlerine ilişkin faturaların kayıtlı olduğu, malen kaydı bulunan senede istinaden mal verildiğine dair ise bir kaydın olmadığı, taraflar arasında animasyon hizmet ilişkisinden başka bir ticari ilişkinin bulunmadığının anlaşılması karşısında senedin bedelsiz olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava, 11.01.2012 keşide, 23.01.2012 vade tarihli ve malen kayıtlı olarak düzenlenen senede karşı açılan menfi tespit davasıdır. Kambiyo senetlerinin ticari kayıtlarda yer almaması kambiyo senedinden doğan alacağın bulunmadığı anlamına gelmez. Malen kayıtlı senet malın keşidecisine teslim edildiğine karine teşkil eder. Bu durumda ispat külfetinin davacı keşideciye ait olması nedeniyle iddiasını usulüne uygun delillerle kanıtlanması gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsizdir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün davalı yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 18/10/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
---
T.C.
Yargıtay
19. Hukuk Dairesi
2013/9753 E., 2013/14267 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
- K A R A R -
Davacı vekili, müvekkilinin davalı şirket ile ticari ilişkide bulunduğunu, bu sebeple üzerinde vade ve düzenleme tarihi olmayan 50.000.-TL.'lik bir bono verdiğini, bu bononun teminat amaçlı düzenlendiğini, ancak davalı firmanın bir süre sonra bonoyu takibe koyarak müvekkilinin mallarının haksız şekilde haczettiğini, davacının hiçbir şekilde davalıya borçlu olmadığını belirterek müvekkilinin bonodan dolayı borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, bononun teminat maksadıyla verilmediğini, kambiyo senedi olan bononun illetten mücerret soyut borç ikrarını içeren belge olduğunu, bunu imzalayıp veren davacının borcu kabul etmiş olduğunu, teminat iddiasının yazılı delille ispatı gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.
Mahkemece iddia, cevap , toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporu doğrultusunda; taraflar arasında 2011 yılı içerisinde yapılan alışverişlerden dolayı davacının kendi defterleri itibari ile 6.659,58.-TL. borçlu olduğu, davalı şirket defterlerine göre ise alacak bakiyesinin sıfır göründüğü, başka bir deyişle elinde bonoyu bulunduran davalı şirketin kendi kayıtları itibari ile alacaklı olmadığı, sattığı malların bedellerini bononun tanzim tarihi olan 05/08/2011 günü itibari ile tahsil ettiği gerekçesiyle davanın kabulüne, davacının takibe konu bonodan dolayı borçlu olmadığının tespitine, davacının tazminat talebinin reddine karar verilmiş hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.
Davacı kambiyo vasfında olan bononun teminat amacıyla verildiğini belirterek menfi tespit isteminde bulunmuştur. Mahkemece davalının defter kayıtlarına itibar edilerek davanın kabulüne karar verilmişse de kambiyo senedinin bedelsiz kaldığı iddiasının yazılı belge ile kanıtlanması gerekir. Davalı defterlerindeki kayıtlar tek başına bonoların bedelsiz kaldığına delil teşkil etmeyeceği gözetilerek mahkemece davacının bu husustaki yazılı delilleri toplanıp sonucu dairesinde bir karar vermek gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre davacı tarafın temyiz isteminin şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin harcın istek halinde iadesine, 19.09.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
---
T.C.
Yargıtay
(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi
2009/9372 E., 2010/6780 K.
"İçtihat Metni"
Mahkemesi :Ticaret Mahkemesi
Tarih : 24.6.2009
Nosu : 305-298
Taraflar arasındaki menfi tespit-istirdat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
-KARAR-
Davacı vekili, müvekkilinin davalıya teminat senedi olarak verdiği 10.000.-TL.lik bono dışında aralarındaki ticari ilişkiden kaynaklanan borcunu ödemesine rağmen teminat senedinin icra takibine konulduğunu, takibin kesinleşmesi nedeniyle müvekkilinin ödeme yapmak zorunda kaldığını, davaya konu bono karşılığında davalıdan mal alınmadığını, teminat senedi olduğunu ileri sürerek müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitini ve ödenen 19.535.-TL.nin istirdadına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili taraflar arasında ticari ilişki, kefalet ve borç para verme nedeniyle müvekkilinin davacıdan alacaklı olduğunu, davaya konu senedin teminat senedi olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece yapılan yargılama sonucunda davacının davaya konu kambiyo senedi niteliğindeki bonoyu teminat senedi olarak verdiği iddiasını yazılı belgeyle ispat edemediği, davalının defterlerine dayanmasına rağmen davalının defterlerinde bu yönde bir kayıt olmadığı, senet metninde de teminat senedi olduğuna dair bir açıklama bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.
Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına, 1.6.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
