Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK) nun 14/01/2026 tarihli kararı ile, 22/01/2026 tarihinden itibaren (bu tarih dahil) uyuşmazlık miktarı 35.000,00-TL ve üzeri olan uyuşmazlıklar hakkında verilen hakem kararlarına karşı Komisyon nezdinde itiraz yoluna, 383.000,00-TL’yi aşan uyuşmazlıklar hakkında verilen itiraz hakem heyeti kararlarına karşı Yargıtay nezdinde temyiz kanun yoluna başvurulabilecektir. Tebliğ’de öngörülen parasal sınırların altında kalan uyuşmazlıklar kesinlik arz edecektir.
Sigorta tahkim yargılamasında itiraz sınırı ile temyiz sınırının 22.01.2026 tarihi itibariyle artırılması üzerine sosyal medyada Sigorta Tahkim Komisyonu ile Tüketici Hakem Heyetlerini karşılaştırarak hatalı değerlendirmelere yer verilmiştir.
Bu değerlendirmeleri okuyunca aklıma ilkokul öğrencilerinin sık düştükleri bir hata geldi. elmalarla armutları karıştırmak. Çocuklar elmalarla armutlar çizimle gösterilse bile çoğu zaman yine de bunları toplarlar.
Yapılan değerlendirmelerde çok daha basit uyuşmazlıklara bakan Tüketici Hakem Heyetlerinin bütün kararlarına karşı Tüketici Mahkemesine itiraz edilebilirken, Sigorta Tahkim yargılamasındaki temyiz sınırının artırılmasının yanlış olduğu belirtilmiştir.
Öncelikle belirtmem gerekir ki, iddia edildiği gibi Tüketici Hakem Heyetlerinin önüne sadece basit uyuşmazlıklar gelmemektedir. TKHK, uyuşmazlığın niteliği bakımından herhangi bir ayrım yapmaksızın taraflardan birisi tüketici olduğunda tüketici hakem heyetlerini görevli sayarak adeta tüketici hakem heyetlerini genel görevli mahkeme haline getirmiştir. TKHK gereği, örneğin tüketicinin taraf olduğu eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık sözleşmeleri ve işlemlerinden doğan uyuşmazlık için tüketici mahkemelerine gitmeden önce tüketici hakem heyetlerine başvurmak gerekmektedir. Oysa bu tür uyuşmazlıkların çözümü özel uzmanlık gerektirmektedir. Tüketici hakem heyetlerinin tüketici işlemi niteliği taşıyabilecek bütün uyuşmazlıklara ilişkin mevzuat hükümlerine vakıf olması hiç kuşkusuz hayatın gerçekleriyle bağdaşmamaktadır. Tüketici mahkemesi hakimleri bile bütün bu mevzuat hükümlerini öğrenip karar vermede zorlanırken, hukukçu olmayan tüketici hakem heyet üyelerinin bu konularda adil karar vermesini beklemek hiç gerçekçi değildir.
Oysa Sigorta Tahkim yargılamasında sigorta uyuşmazlıkları, öncelikle en az beş yıl sigorta davaları takip etmiş avukatlar, sigorta uyuşmazlıklarına en az beş yıl bakmış emekli hakimler, sigorta hukukunda yayınları olan veya ders vermiş doçent ve profesör ünvanlı öğretim üyeleri ve sigortacılık sektöründe en az 10 yıl görev yapmış sektör uzmanlarından oluşan Uyuşmazlık Hakemleri tarafından çözülmektedir. Uyuşmazlık Hakem kararlarına karşı itiraz edilmesi halinde ise bu itiraza en az 10 yıl sigorta hukuku alanında tecrübe kazanmış avukat/emekli hakim/öğretim üyesi/sektör uzmanı bakmaktadır. Bu kişilerin bu kadar uzun bir mesleki tecrübesinden sonra hakemlik sınavına girip kazandığını da unutmayalım. Ayrıca İtiraz Hakemlerinin her türlü uyuşmazlık hakkında 3 kişilik bir Heyet halinde karar verdikleri de bilinmelidir. Yine itiraz hakemleri arasında sigorta davalarının temyiz incelemesine bakan Yargıtay’ın ilgili Dairelerinden emekli olup itiraz hakemi olarak görev yapan Yargıtay Üyelerinin de bulunduğunu belirtmek gerekir. Son olarak vurgulamak gerekir ki, 186 bin TL nin altındaki tüketici uyuşmazlıklarında tüketici, doğruda mahkemeye dava açamamakta, öncelikle Tüketici Hakem Heyetine başvurmak zorundadır. Oysa sigorta uyuşmazlıklarında Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurmak ihtiyaridir. İsteyen kişi Tahkim Komisyonuna başvurur, isteyen de Komisyona başvurmadan arabuluculuğa başvurabilir ve sonra da dava açabilir.
Prof. Dr. Rauf Karasu
H.Ü. Hukuk Fakültesi Ticaret Hukuku ABD Başkanı
Sigorta Hakemleri Dernek Başkanı/Sigorta İtiraz Hakemi