Sportmenliğe aykırı açıklamaların, futbol disiplin hukuku kapsamında düzenlenmesinin temel nedenlerinden bir tanesi sporun birleştirici, dostane ruhunun ve fair-play olgusunun zedelenmesinin önüne geçmektir. Bu nedenle sporun aktörleri, sportmenliğe aykırı açıklamalardan sorumlu tutulmuş ve bu ihlal dolayısıyla yaptırımlar öngörülmüştür. Bu bağlamda sporun aktörlerine yüklenen bu sorumluluktaki bir diğer amaç; spor takımı taraftarları ve genel anlamda spor kamuoyu üzerinde yaratılacak olumsuz etkilerin önüne geçmek ve spor düzenini korumaktır. Buna göre,
“MADDE 38 – SPORTMENLİĞE AYKIRI AÇIKLAMALAR
(1) Basın ve yayın organları veya sosyal medya aracılığıyla sportmenliğe, spor ahlakına
veya fair-play anlayışına aykırı açıklamalarda bulunan; açıklamaları ile TFF’nin saygınlığını
zedeleyen, futbolun değerini düşüren, sporda şiddet veya düzensizliği teşvik eden, taraftar
eylemlerine sebebiyet verebilecek mahiyette beyanlarda bulunan, spor müsabakalarının
taraflarını, spor kulübü veya TFF yöneticilerini rencide edebilecek ya da bu kişilere husumet
duyulmasına neden olabilecek şekilde açıklamada bulunan;
(a) Futbolculara 2 ila 6 müsabakadan men cezası,
(b) Kulüplerin yöneticilerine 45 ila 120 gün arasında hak mahrumiyeti cezası ve Süper Lig
kulübü yöneticileri için 30.000.-TL’den 140.000.-TL’ye kadar, 1. Lig kulübü yöneticileri için
15.000.-TL’den 65.000.-TL’ye kadar, 2. Lig kulübü yöneticileri için 10.000.-TL’den 25.000.-
TL’ye kadar, 3. Lig kulübü yöneticileri için 5.000.-TL’den 10.000.-TL’ye kadar para cezası,
(c) Görevlilere ve diğer kişilere, 3 ila 7 müsabakada soyunma odasına ve yedek kulübesine giriş yasağı veya 21 ila 45 gün arasında hak mahrumiyeti cezası,verilir.
(2) Bununla birlikte yukarıdaki fıkranın (c) bendinde yer alan kişilere bu cezalara ilave
olarak Süper Lig kategorisinde yer alan kişiler için 14.000.-TL’den 70.000.-TL’ye kadar, 1. Lig
kategorisinde yer alan kişiler için 7.000.-TL’den 28.000.-TL’ye kadar, 2. Lig kategorisinde yer
alan kişiler için 3.500.-TL’den 7.000.-TL’ye kadar, 3. Lig kategorisinde yer alan kişiler için
1.500.-TL’den 3.500.-TL’ye kadar para cezası verilir.
(3) Basın ve yayın organları veya sosyal medya aracılığıyla müsabaka görevlileri
hakkında, bu kişileri etki altına almaya yönelik, dürüstlüklerini veya tarafsızlıklarını sorgulayan, itibarsızlaştırmaya çalışan veya bu kişileri rencide edebilecek nitelikte herhangi bir yorum ve açıklama yapılması yasaktır. Bu yasağın ihlali halinde Disiplin Kurulu aşağıda
belirtilen cezaları birlikte veya ayrı ayrı vermeye yetkilidir:
(a) Futbolculara ihtar, para cezası, en fazla 6 müsabakadan men,
(b) Yöneticilere ihtar, para cezası, en fazla 120 gün hak mahrumiyeti,
(c) Görevlilere ve diğer kişilere ihtar, para cezası, en fazla 7 müsabakada soyunma odasına ve
yedek kulübesine giriş yasağı veya en fazla 45 gün hak mahrumiyeti cezası, verilir.
(4) 1. ve 3. fıkrada belirtilen eylemlerin kulüplerin basın yayın organları (özellikle resmi
internet siteleri, kulüp televizyonları) veya sosyal medya hesapları aracılığı ile
gerçekleştirilmesi halinde kulüplere Süper Lig için 100.000.-TL’den 300.000.-TL’ye kadar, 1.
Lig için 55.000.-TL’den 150.000.-TL’ye kadar, 2. Lig için 30.000.-TL’den 55.000.-TL’ye
kadar, 3. Lig için 15.000.-TL’den 30.000.-TL’ye kadar para cezası, ayrıca açıklamanın
herhangi bir isim belirtilmeksizin veya yönetim kurulu tabiri kullanılarak gerçekleştirilmesi
halinde açıklamayı yapan kulübün başkanına da eylemin niteliğine göre 1. veya 3. fıkranın (b)
bendine göre ceza verilir.
(5) Bu ihlallerin TFF mensupları tarafından gerçekleştirilmesi halinde ilgili kişiler hakkında
diğer talimatlardaki özel hükümler saklı kalmak kaydıyla en az 6 aydan sürekli hak
mahrumiyetine kadar ceza verilir.
(6) Bu maddede yer alan müsabakadan men, soyunma odasına ve yedek kulübesine giriş yasağı ve hak mahrumiyeti cezaları para cezasına çevrilemez.”
Söz konusu maddede futbol kamuoyunu en önemli ölçüde etkileyecek olan oyunun aktörlerine belirli yaptırımlar öngörülmüştür. Futbolun değerini ve saygısını korumaya yönelik olarak düzenlenen bu maddenin 4. Fıkrasında “eylemlerin kulüplerin basın yayın organları (özellikle resmi internet siteleri, kulüp televizyonları) veya sosyal medya hesapları aracılığı ile gerçekleştirilmesi halinde ” ibaresine yer verilmiş ve ardından ağır yaptırımlarla karşılaşılacağı vurgulanmıştır. Bu durumda kulüplerin karşılaşacağı ağır yaptırımların nedeni, hem gelişen çağda internet ortamının yaratacağı olumsuz etkinin derecesi göz önüne alınması hem de kulüplerin resmi organlarında yayınlanmasından dolayı bu tür açıklamaların kulübün kurumsal yapısı bünyesinde de benimsenmesinin kabul edilemez bir durum olmasıdır.
Futbol Disiplin talimatı gereğince bu talimat kapsamındaki ihlaller kasten veya taksirle gerçekleştirildiği halde cezalandırılacaktır ve haksız tahrik hallerinde cezada indirim yapılacaktır. Aynı zamanda belirtmek gerekir ki, ilgili talimata göre disiplin cezalarında soruşturma zamanaşımı ( ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren) ve ceza zamanaşımı (kararın kesinleştiği tarihten itibaren) 5 yıldır.
Av. Berk YİĞİT
