banner640

11 Kasım 2021

Ceza Hukukunda Doğrudan Kast, Olası Kast, Basit Taksir ve Bilinçli Taksir Kavramları

Kast bilme ve isteme unsurlarını içerecek bir şekilde, hukuka aykırı fiilin gerçekleştirilmesi hakkında bilinçli irade demektir. Bilinç, yapılan fiilin ceza hukuku bakımından tipikliğinin bütün unsurlarını kapsamaktadır. Kast, somut olayın özelliklerine ve bu özellik içindeki ayrıntıların niteliklerine göre tespit edilmelidir. Diğer bir ifadeyle, kast harici delillerle yani tanık anlatımları, bilirkişi raporları, şikâyetçinin ifadeleri, kamera kayıtları, olay yeri krokileri ve inceleme raporları, bilimsel ve teknik bulgularla tespit edilebileceği gibi harici delillerden tamamen bağımsız olan kanıtla, örneğin itiraf yoluyla da tespit edilebilir. Failin suçun kanuni tanımındaki esas maksat dışında ihtimal dâhilindeki neticelerin gerçekleşebileceğini öngörmesine rağmen, bu neticelerin gerçekleşmesine kayıtsız kalarak eylemi gerçekleştirmesi ve neticeyi kabullenmiş olması halinde olası kast vardır. Failin hareketinden tipe uygun, hukuka aykırı bir neticenin gerçekleşmesi ihtimal dâhilinde bulunmakla beraber, failin neticeyi öngörmesine rağmen, bu neticeleri önlenebileceğini yükümlülüklere aykırı biçimde güvenerek, neticenin oluşmaması için çaba sarf etmesine karşın, istenmeyen neticenin meydana gelmesi halinde bilinçli taksir vardır. Bu kitapta ceza hukukunun problemli alanları olan başta kusurluluk, kast ve taksir olmak üzere suç genel teorisine ilişkin temel konular uygulamaya ışık tutacak şekilde ayrıntılı bir şekilde incelenmiştir.

---

İÇİNDEKİLER

Önsöz  7
Kısaltmalar  19
Giriş  21
Birinci Bölüm

GENEL BİLGİLER

I. CEZA SORUMLULUĞU KAVRAMI VE TARİHİ GELİŞİMİ  25

A. Ceza Sorumluluğu Kavramı  25
B. Ceza Sorumluluğunun Tarihi Gelişimi  26
1. Başkasının Fiilinden Sorumluluk  27
2. Objektif Sorumluluk  28
3. Kusurlu Sorumluluk  29
4. Kişilik Yönünden Sorumluluk  31

II. CEZA SORUMLULUĞUNUN ESASI OLARAK KUSURLULUK  32

A. KUSURLULUĞUN ESASINI OLUŞTURAN TEORİLER  35
1. Psikolojik Teori  35
2. Normatif Teori  37
3. Değerlendirme ve Kanaatimiz  39
B. Kusurluluğun Kapsamı  40
1. Genel Olarak  40
2. Kusur ve Haksızlık İlişkisi  44
3. Kusurda Eylemin Esas Alınması  47
4. Kastın Suç Genel Teorisi İçindeki Yeri ve Kusurlulukla İlişkisi  49
C. Kusurluluk ve Kusur Yeteneği Arasındaki İlişki  53
D. Kusurluluğu Kaldıran Haller  55
1. Kavram  55
2. Kaza ve Tesadüf  56
3. Zorlayıcı Neden  57
4. Cebir ve Şiddet  58
5. Korkutma  58
6. Tehdit  59
7. Hata  59
E. Kusurluluk ve Ceza Sorumluluğu Arasındaki İlişki  60
1. Kasttan Doğan Ceza Sorumluluğu  62
2. Taksirden Doğan Ceza Sorumluluğu  63
3. Kast–Taksir Kombinasyonu  65
4. Objektif Sorumluluk  70
F. Kusur Yeteneği Bulunmayanların Kasten Hareket Edip Edemeyeceği Sorunu  71
İkinci Bölüm

KASTIN UNSURLARI VE ÇEŞİTLERİ

I. KASTTAN DOĞAN CEZA SORUMLULUĞU  73
A. Kavram  73
B. Kastın Hukuki Esası  77
1. Tasavvur Teorisi  77
2. İrade Teorisi  78
3. Bilinç ve İrade Teorisi  80
4. Değerlendirme ve Kanaatimiz  81
C. Kastın Unsurları  81
1. Bilme Unsuru  81
2. İsteme Unsuru  85
D. Kastın Aranacağı Zaman  91
1. Başlangıçta Kast  92
2. Sonradan Oluşan (veya eklenen) Kast  92
3. Kastın Aranacağı Zaman ve Nedeninde Serbest Hareketler (actiones liberae in causa) Kuralı  94
E. Kast, Saik ve Maksat Kavramları Arasındaki İlişki  97

II. KAST KAVRAMININ KANUNEN TANIMLANMASI  99
A. Mukayeseli Hukukta Kastın Düzenlenmesi  99
B. Türk Hukukunda Kastın Kanunen Tanımlanması  100
C. Değerlendirme ve Kanaatimiz  101

III. KASTIN TÜRLERİ  102
A. Genel Kast – Özel Kast  102
B. Asıl Kast – Tali Kast  104
C. Tehlike Kastı – Zarar Kastı  104
D. Ani Kast – Düşünce (Tasarlama) Kastı  108
1. Plan Kurma Teorisi  110
2. Soğukkanlılık Teorisi  111
3. Yargıtay Kararları Işığında Tasarlama  111
4. Tasarlama ile Haksız Tahrik İlişkisi  113
5. Değerlendirme ve Kanaatimiz  114
E. Belirli Kast – Belirli Olmayan Kast  114
F. Doğrudan Kast – Olası Kast  116
G. Seçimlik Kast  122
H. Weber Kastı  123

IV. KASTIN BELİRLENMESİ  124
A. Karine Usulü  125
B. İspat Usulü  126
C. Türk Ceza Hukuku Sistemi  126
E. Amerikan Ceza Hukukunda Kastın Tespiti  128
F. Yargıtay Kararları Işığında Kastın Tespiti  132
1. Fail ile Mağdur Arasında Olay Öncesine Dayalı Öldürmeyi Gerektirir Bir Husumet Bulunup Bulunmadığı  137
2. Olayda Kullanılan Vasıtanın Öldürmeye Elverişli Olup Olmadığı  137
3. Mağdurdaki Darbe Sayısı ve Şiddeti  138
4. Darbelerin Vurulduğu Bölgenin Hayati Önem Taşıyıp Taşımadığı  139
5. Failin Fiiline Kendiliğinden Mİ Yoksa Engel Bir Nedenden Dolayı Mı Son Verdiği  139
6. Failin Olay Sırasında ve Sonrasında Mağdura Yönelik Davranışları  140
7. Failin Saiki ve Kullanılan Vasıtanın Kullanış Biçimi  141
G. Değerlendirme ve Kanaatimiz  142

V. OLASI KAST  147
A. Kavram  147
1. Mukayeseli Hukukta Olası Kast  151
2. Olası Kast Kavramının Kanunen Tanımlanması Meselesi  153
3. Değerlendirme ve Kanaatimiz  158
4. Olası Kastta Ceza İndirimi Meselesi  162
5. Yargıtay Kararları Işığında Olası Kast  164
B. Olası Kastın Tespiti  170
C. Olası Kastla İşlenebilen Suçlar  174
D. Olası Kastta Teşebbüs  175
1. Genel Olarak  175
2. Yargıtay’ın Görüşü  177
3. Değerlendirme ve Kanaatimiz  178

VI. KAST VE HUKUKA AYKIRILIK BİLİNCİ ARASINDAKİ İLİŞKİ  180
A. Genel Olarak  180
B. Kasten İşlenen Eylemler ile Hukuka Aykırılık Bilinci Arasındaki Sınır  182
1. Hukuka Aykırılığın Kalkması  185
2. Hukuka Aykırılığın Suç Tipinde Gösterilmesinin Anlamı  188
3. 5237 Sayılı Türk Ceza Kanununda Düzenlenen Hukuka Uygunluk Nedenleri  190
4. Hukuka Uygunluk Nedenlerinde Sınırın Aşılması  195
a. Genel Olarak  195
b. Sınırın Kasten Aşılması  197
c. Sınırın Mücbir Sebeple Aşılması  198
d. Sınırın Taksirle Aşılması  200

VII. KASTEN İŞLENEN İHMALİ SUÇLAR  202
A. Genel Olarak İhmal Kavramı  202
1. İhmali Suçların Çeşitleri  205
a. Gerçek İhmali Suçlar  205
b. Görünüşte İhmali Suçlar  205
B. İhmal ve Kast Kavramları Arasındaki İlişki  207
C. Kasten İşlenen İhmali Suçların Çeşitleri  210
1. Kasten Öldürmenin İhmali Davranışla İşlenmesi  210
2. Kasten Yaralamanın İhmali Davranışla İşlenmesi  217
Üçüncü Bölüm

KAST VE TAKSİR AYRIMI

I. TAKSİRDEN DOĞAN CEZA SORUMLULUĞU  221

II. TAKSİRİN UNSURLARI  224
A. Fiilin Taksirle İşlenebilen Bir Suç Olması  224
B. Hareketin İradi Olması  225
C. Dikkat ve Özen Yükümlülüğünün Yerine Getirilmemiş Olması  226
D. Neticenin Öngörülebilir Olması  232
E. Neticenin İstenmemiş Olması  234
F. Hareket ile Netice Arasında Nedensellik Bağının Varlığı  236
1. Genel Olarak  236
2. Üçüncü Şahsın ve Mağdurun Hareketi  238
a. Üçüncü Şahsın Kusursuz Hareketi  238
b. Üçüncü Şahsın Kusurlu Hareketi  239
c. Mağdurun Kusursuz Hareketi  241
d. Mağdurun Kusurlu Hareketi  242

III. TAKSİRİN ÇEŞİTLERİ  245
A. Basit Taksir – Bilinçli Taksir  245
1. Basit Taksirin Kapsamı ve Niteliği  245
a. Basit Taksir Kavramı  245
b. Basit Taksirin Kanunen Tanımlanması Meselesi  251
c. Değerlendirme ve Kanaatimiz  254
2. Bilinçli Taksirin Kapsamı ve Niteliği  255
a. Bilinçli Taksir Kavramı  255
b. Bilinçli Taksirin Kanunen Tanımlanması Meselesi  262
c. Değerlendirme ve Kanaatimiz  264
B. Bilinçli Taksir ve Basit Taksir Ayrımı  268
1. Genel Olarak  268
2. Bilinçli Taksiri Kast Kavramı İçine Sokan Görüş  272
3. Bilinçli Taksiri Üçüncü Bir Kusurluluk Şekli Olarak Kabul Eden Görüş  272
4. Bilinçli Taksiri, Taksirin Bir Çeşidi Olarak Kabul Eden Görüş  273
5. Değerlendirme ve Kanaatimiz  273

IV. KASTEN VE TAKSİRLE İŞLENEN SUÇLARIN AYIRIMINDAKİ KRİTERLER  276
A. Kast ve Taksir Ayrımı  276
1. Genel Olarak  276
2. Yargıtay’ın Görüşü  279
3. Değerlendirme ve Kanaatimiz  282
4. Kast ve Taksirin Aynı Sonuç Üzerinde Birbirlerinden Bağımsız Olarak Gerçekleşme Hali  283
B. Olası Kast ve Bilinçli Taksir Ayrımı  284
1. Genel Olarak  284
2. 5237 Sayılı Türk Ceza Kanununda Olası Kast ve Bilinçli Taksir Ayrımı  287
3. Yargıtay’ın Görüşü  291
4. Değerlendirme ve Kanaatimiz  296

V. KAST – TAKSİR KOMBİNASYONLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ  304
A. Kavram  304
B. Unsurları  306
C. Netice Sebebiyle Ağırlaşmış Suç ve Nedensellik Bağlantısı  308
D. 5237 Sayılı Türk Ceza Kanununda Düzenlenen Netice Sebebiyle Ağırlaşmış Suçlar  310
1. Genel Olarak  310
2. Kasten Yaralama Sonucunda Ölüm Meydana Gelmesi  312

VI. KAST VE TAKSİRİN BULUNMAMASI HALİNDE NE HÜKÜM VERİLECEĞİ SORUNU  317
Dördüncü Bölüm

KASTI ETKİLEYEN HALLER

I. HATA KAVRAMI  319
A. Hata Halinin Kast İle İlişkisi  321
1. Hukuki Hata  321
a. Genel Olarak  321
b. Doktrindeki Görüşler  325
c. 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunundaki Hukuki Hata  330
d. Değerlendirme ve Kanaatimiz  333
2. Maddi Hata  338
a. Genel Olarak  338
b. Suçun Maddi Unsurlarında Hata  340
c. Suçun Nitelikli Hallerinde Hata  345
d. Ceza Sorumluluğunu Ortadan Kaldıran veya Azaltan Nedenlerde Hata  346
aa. Hukuka Uygunluk Nedenlerinden Hata  346
bb. Kusurluğu Etkileyen Nedenlerde Hata  350
e. Nedensellik Bağında Hata  352
f. Şahısta Hata  353
g. Hedefte Sapma  354

II. KUSURLULUĞU ORTADAN KALDIRAN HATAYA DÜŞÜLMESİ HALİNDE NE HÜKÜM VERİLECEĞİ SORUNU  357

Sonuç  359
Kaynaklar  377
Kavram Dizini  385
Yazar Hakkında  387

 

banner626
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.