FUTBOLDAKİ YASAKLAR NELERDİR
(Taraftar, Kulüp, Federasyon, Yönetici, Hakem, Güvenlik Görevlileri ve Gazeteciler İçin)
Yeni bir heyecan ve umut olarak futbol sezonumuz hem asıl paydaş olarak taraftarlar hem de tüm aşamalardaki spor kulüpleri ve federasyonları için başladı.
Spor müsabakaları veya bunlarla bağlantılı olarak istenmeyen görüntüleri gerek spor alanlarında gerekse de televizyon, internet, gazete gibi yayınlarda izliyoruz. Çoğunlukla ve bakış açımıza göre genelde meselenin sportif veya toplumsal olarak olası sebep ve sonuçlarına yoğunlaşıyoruz. Bunun yanında özellikle futbolda genel olarak da basketbol, voleybol, hentbol gibi diğer spor dallarında müsabaka öncesinde, esnasında veya sonrasında meydana gelen veya gelebilen olayların bir de hukuki ve fiili sonuçları vardır.
Bu çalışmamızda duruma göre sporseverler veya taraftarlar, spor kulüpleri veya federasyonlarının başkan ya da yöneticileri, müsabakalarda görev alan hakem, gözlemci, temsilci, saha komiseri, polis, jandarma, özel güvenlik görevlileri ve sporu kamuoyuna ulaştıran gazeteciler veya basın yayın mensupları için spor alanlarında sıklıkla karşılaştığımız aşağıdaki konular, daha önceki çalışmalarımızdan derlenerek kısaca ele alınmıştır.
1- Aykırı tezahüratlar,
2- Taşkınlık (yaralama), tesislere-mala zarar verme,
3- Sahaya atlamalar,
4- Biletsiz veya usulsüz giriş,
5- Şike ve teşvik primi,
6- Yasa dışı bahis
7- Silah, kesici-delici gibi yasak maddeleri sokmak, kullanmak,
8- Su, bardak, bozuk para, cep telefonu gibi maddeleri fırlatmak,
9- Alkol almak veya alkollü gitmek,
10- Yüzlerini gizleyerek suç işleyenler,
11- Kulüp başkanı veya yönetici beyanları,
12- Hakem, gözlemci, saha komiseri, temsilci, özel güvenlik görevlisine karşı eylemler,
13- Seyirden yasaklanma,
14- Takımların konakladığı, çalıştığı yer yakınındaki eylemler,
15- Basın yayın mensuplarının sorumlulukları,
16- Spor kulüplerinin yükümlülükleri ve yaptırımları,
17- Spor derneklerinin yükümlülükleri.
Bu tür benzer meselelerin bir de ceza hukuku, başka bir deyişle 6222 sayılı Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesi Hakkındaki Kanun boyutu vardır. Bu yazı, kamuoyunu ve özellikle sporseverleri yasal durum çerçevesinde fazla ayrıntıya ve teknik anlatımlarına girmeden belirtilen konularda bilgilendirmek amacıyla yazılmıştır. Zira meydana gelen olaylardan bireysel olarak taraftar, seyirden yasaklanarak yani maçlara gidemeyerek etkileneceği gibi spor kulüpleri, yöneticileri ile spor federasyonları ve hatta ülkemiz sporunun marka değeri de etkilenmektedir. Dolayısıyla verilen söz konusu hukuki bilgiler somut bir maçtan ziyade tüm spor karşılaşmaları, spor federasyonları ve kulüpleri ile taraftarı ilgilendiren bir boyuttadır. Konunun hukukçu olmayanlarca da daha iyi anlaşılması için mümkün oldukça hukuki teknik anlatıma ve terimlere az yer verilmiştir.
Kanun, 14 Nisan 2011 tarihinden bu yana yürürlüktedir. Kanunda tanımlanan suçlar vardır. Müsabakalar nedeniyle genel olarak basın yayına yansıdığı kadarıyla ve olaylar bazında gerçekleşmiş olması halinde aşağıdaki suçların (eylemlerin) varlığı değerlendirilebilir.
1- Spor alanlarında, taraftarın somut bir kişiyi muhatap veya hedef almadan, genel olarak, yani ulu ortaya söylediği tehdit veya hakaret içerikli söz ve/veya davranış bu yasa kapsamında adli para cezası (1.500,00 TL) yaptırımına tabidir
2- Somut kişi hedef veya muhatap alınarak tehdit-hakarette bulunulması halinde ise tek hareketle hem Türk Ceza Kanunu’ndaki hakaret-tehdit suçu hem de 6222 sayılı Kanun’da yaptırıma bağlanan aykırı tezahürat gerçekleşir. TCK’dan ceza verilir. 6222’den ise seyirden yasaklama tedbiri uygulanır.
3- Tezahürat, eğer toplum kesimlerini din, dil, ırk, etnik köken, cinsiyet veya mezhep farkı gözeterek hakaret oluşturan söz ve davranışlarla yapılmış ise fiil daha ağır cezayı gerektiren başka bir suç oluşturmadığı takdirde, bir yıldan üç yıla hapis cezası ile cezalandırılır.
4- Suç teşkil eden tezahürat eğer yazılı pankart taşınması veya asılması ya da duvarlara yazı yazılması suretiyle işlenmiş ise verilecek yukarıdaki cezalar yarı oranında artırılır.
5- Suç teşkil eden tezahürat eğer her türlü yazılı, görsel, işitsel veya elektronik kitle iletişim aracıyla (internet-sosyal medya yoluyla) işlenmesi hâlinde de yukarıdaki hükümler yine uygulanır.
6- Bu suçu kimler, nerede işleyebilir? Taraftarlar, grup halinde veya münferiden, kısaca herkes bu suçu işleyebilir. Bu suç spor müsabakalarının veya antrenmanlarının gerçekleştirildiği alanlar ile seyircilere ait seyir alanları, özel seyir alanları, sporculara ait soyunma odası ve bu kanunun uygulanması bakımından spor yapmaya elverişli alanları, müsabaka öncesinde, esnasında veya sonrasında taraftarların sürekli veya geçici olarak gruplar hâlinde toplandıkları yerleri, müsabakanın yapılacağı yere gidiş ve geliş güzergâhları, takım veya taraftarların toplu olarak seyahat ettikleri araçları ya da takımların kamp yaptığı yerlerde işlenebilir.
2) Taşkınlık (Yaralama), Tesislere-Mala Zarar Verme
1- Normal olarak günlük hayatta gerçekleşen yaralama ve mala zarar vermeye göre verilecek ceza yarı oranında artırılır.
2- Spor alanları ve bu alanlardaki eşya, mala zarar verme suçu bakımından kamu malı hükmünde olduğundan cezası bu suçların normal haline göre daha ağırdır.
3- Belirlenen alanlardaki eşyaya zarar verilmesi halinde, meydana gelen zararların tazmini hususunda zarar veren kişiler ve onların taraftarı olduğu spor kulübü meydana gelen zarardan birlikte sorumludur. Zararı gideren spor kulübünün sorumlu taraftarlarına zararı rücu edebilme hakkı vardır.
3) Sahaya Atlamalar
1- Sahaya atlamak suç sayılmıştır. Müsabaka için seyircilerin kabulüne başlanmasından itibaren müsabaka sonrası tamamen tahliyesine kadarki zaman zarfında yetkisiz olarak müsabaka alanına, soyunma odalarına, odaların koridorlarına, sporcu çıkış tünellerine giren kişi üç aydan bir yıla kadar hapis veya adli para (en az 500,00 TL en çok 365.000,00 TL arası) cezası ile cezalandırılır.
2- Eğer fiil, müsabakanın seyrini veya güvenliğini bozmuş, örneğin müsabakanın durmasına neden olmuş, sporcuları, hakemi, taraftarı tedirgin etmiş ise fail hakkında bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
4) Biletsiz veya Usulsüz Girişi, Karaborsa Bilet Satışı
1- Süper lig ve birinci lig için usulüne uygun temin edilmiş bileti olmadan spor müsabakalarını izlemek amacıyla müsabaka ve seyir alanlarına giren kişi adli para (1.500,00 TL) cezasıyla cezalandırılır. Biletini başkasına veren veya başkasının biletini-kartını alan da aynı durumdadır.
2- İzinsiz giren kişi eğer spor müsabakalarına seyirci olarak katılmaktan yasaklanmış kişi ise cezası (6.000,00 TL) artırılır.
3- Bu eylemleri gerçekleştiren yani aykırı olarak seyirci kabul eden veya kabul edilmesini sağlayan kamu veya kulüp görevlileri ise bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır
4- Süper ve birinci lig dışındaki, yani ikinci, üçüncü veya amatör lig takımlarına usulsüz giriş hükümleri uygulanmayacağı için eğer TFF tarafından aksi bir karar verilmemiş ise müsabaka ve seyir alanlarına usulsüz seyirci girişi hükümleri uygulanmayacaktır.
5- Karaborsa bilet ile ilgili iki eylem suç sayılmıştır: Birincisi yetkili makamların belirlediği yerlerin dışında bilet satmak, ikincisi de yetkili makamlarca belirlenen fiyatın üstünde bilet satmak. Dolayısıyla her ne suretle olursa olsun belirlenen yerler dışında bilet satılamaz. Belirlenen değerin üstünde de bilet satılamaz. Yetkili makamların belirlediği yerler dışında (karaborsa) bilet satmak 6 aydan 1 yıla kadar hapis ve 100 ile 2000 gün arası (10.000,00 TL’den 1.000,000,00 TL’ye kadar) adli para cezasını gerektirir. Değerinin üstünde (karaborsa) bilet satmak ise 1 yıldan 3 yıla kadar hapis ve 250 ile 5.000 gün arası (25.000,00 TL’den 2.500,000,00 TL’ye kadar) adli para cezasını gerektirir.
6- Müsabakaya girmek için kendine karaborsadan bilet alanın eylemi suç değil iken satan kişinin eylemi ise suçtur. Bu suç gerek bizim takımlarımızın gerekse ülkemizde oynanacak müsabakalardaki, örneğin, Şampiyonlar Ligi biletlerinin satışında da suçtur. Karaborsa satışın ülkemiz sınırlarında gerçekleşmesi yeterlidir.
5) Şike ve Teşvik Primi, Ceza ve Bir Alt Lige Düşürme
1- Şike veya teşvik primi suçunun oluşabilmesi için öncelikle bir spor müsabakasının varlığı gerekir. İlgililerin bu spor müsabakasının sonucunu etkilemeyi amaçlamaları yani, doğal olarak göstermeleri gereken sportif davranışların önüne geçilmek suretiyle müsabaka sonucunun etkilenmesi amacıyla yola çıkılması gerekir. Spor müsabakasının sonucunun etkilenmesi için bir başkasına kazanç veya sair menfaat temin edilmesi gerekir. Kazanç veya sair menfaat temini hususunda anlaşmaya varılmış olması veya en azından kazanç veya sair menfaat vaat veya teklifinde bulunulması gerekir. Kazanç veya menfaatin maddi (parasal bir değer) olması şart değildir. Manevi bir menfaat, örneğin yükselme, belli bir göreve getirme, transfer etme gibi hususlar da bu kapsamda değerlendirilebilir. Belirtmek gerekir ki yukarıdaki şartların birlikte gerçekleşmesi gerekir.
2- Teşvik primi, yasa maddesinde şikenin hafif bir hali olarak görülmüştür. Bir müsabakada bir takımın başarılı olmasını sağlamak amacıyla teşvik primi verilmesi veya vaat edilmesi suretiyle işlenebilir. Bu durumda şikeden verilecek ceza yarı oranında indirilir.
3- Bu suç duruma göre bir yıldan üç yıla kadar hapis ve yirmi bin güne (500,00 ile 2.500,00 TL arasından 2.000.000,00 ile 10.000.000,00 TL arasına kadar) adli para cezasını gerektirir. Bu suç, spor kulüplerinin veya sair bir tüzel kişinin yararına işlenirse, ayrıca bunlara, yüz bin TL’nin altında olmamak üzere şike veya teşvik primi miktarı kadar idari para cezası verilir.
4- Yasaklanan eylemleri gerçekleştiren futbolcu, temsilci, gözlemci gibi kişilere sürekli hak mahrumiyeti cezası verilir. İhlal teşebbüs aşamasında kalmış ise ağırlığına göre ilgili kişilere 1 yıldan 3 yıla kadar müsabakadan men veya hak mahrumiyeti cezası verilir. Eğer ilgili kişi hakem veya yardımcı hakem ise ihlal veya ihlale teşebbüs fark etmeksizin sürekli hak mahrumiyeti cezası verilir.
5- İhlalde bulunan kişi eğer kulüp yöneticisi ise sürekli hak mahrumiyeti cezasının yanında ayrıca ilgili kulübe bir alt lige düşürülmesi cezası verilir. Teşebbüs halinde ilgili kişinin yöneticisi olduğu kulübe bu talimatta öngörülen disiplin cezaları uygulanabilir. Ağır ihlal hallerinde kulübe en az 12 puan indirme cezası verilir. İhlalin ağırlığı kurul tarafından somut olayın niteliğine göre serbestçe karar verilir ancak eylemin ilgili yöneticinin kendisinin veya üçüncü kişilerin bahis oyunlarından menfaat elde etmesi amacına matuf olduğunun tespit edilmesi halinde ihlal, mutlaka ağır ihlal kabul edilir.
6- İhlalde sorumluluğu bulunan kişilere ayrıca para cezası verilebilir.
6) Yasa Dışı Bahis ve Cezası, Puan Silme
1- Bu suçun oluşabilmesi için öncelikle herhangi bir spor müsabakası olmalıdır. Bu müsabakaya dayalı sabit ihtimalli ve müşterek bahis veya şans oyunu olmalıdır. Hareket, Kanunun verdiği yetkiye dayalı olmamalıdır. Yani yasal yetkili Spor Toto Teşkilat Başkanlığı izni dışında bir eylem olmalıdır. Buna göre aşağıdaki dört eylem suçtur.
a- Yurt içi, yani Türkiye Cumhuriyeti sınırları içindeki yasa dışı bahis veya şans oyununda, oynatmak ya da oynanmasına yer veya imkân sağlamak gerekir. Üç yıldan beş yıla kadar hapis ve on bin güne kadar adli para cezasıyla yani en az 500,00 ve 2.500,00 TL arası ile 1.000.000,00 ve 5.000.000,00 TL arası kadar adli para cezasını gerektirir.)
b- Yurt dışı, yani Türkiye Cumhuriyeti sınırları dışındaki yasa dışı bahis veya şans oyununda, internet yoluyla ve sair suretle erişim sağlayarak Türkiye’den oynanmasına imkân sağlamak gerekir. Dört yıldan altı yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır. Maddedeki en yüksek hapis cezası burada öngörülmüştür.
c- Gerek yurt içi gerekse de yurt dışı yasa dışı bahis veya şans oyunuyla bağlantılı olarak para nakline aracılık etmek suç sayılmıştır. Örneğin, banka vs hesabını bu işte kullandırmak, buradan elde edilen parayı taşımak, başkasına ulaştırmak, transfer yapmak, aracı olmak. Üç yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para, yani en az 500,00 ve 2.500,00 TL arası ile 500.000,00 ve 2.500.000,00 TL arası kadar adli para cezasını gerektirir.
d- Gerek yurt içi gerekse de yurt dışı yasa dışı bahis veya şans oyunlarının oynanmasın kolaylaştırmak, yol göstermek, tanıtmak, sempati göstermek gibi amaçlar için kişileri reklam vermek ve sair surette teşvik etmek suç sayılmıştır. Bir yıldan üç yıla kadar hapis ve üç bin güne kadar adli para, yani en az 500,00 ve 2.500,00 TL arası ile 300.000,00 ve 1.500.000,00 TL arası kadar adli para cezasını gerektirir.
2- Yasa dışı bahis veya şans oyunu suçuyla bağlantılı olarak, ilgili eşya ile her türlü mal varlığı değeri, müsadere edilir. Tüzel kişiler hakkında bunlara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur.
3- Görüldüğü üzere yasa dışı bahis oynamak suç değil, sadece idari para cezasını gerektiriyor. Oynayanlar, mahallin en büyük mülki idare amiri tarafından beş bin liradan yirmi bin liraya kadar idari para cezası ile cezalandırılır. Her yıl için belirlenen miktarda (2025 yılı için en az 82.244,00 TL, en çok 329.106,00 TL) idari para cezasına bağlamıştır. İlgili işyerleri mahallin en büyük mülki idare amiri tarafından ihtarda bulunmaksızın üç ay süreyle mühürlenerek kapatılır. İş yeri açma ve çalışma ruhsatına sahip işyerlerinin ruhsatları mahallin en büyük mülki idare amirinin bildirimi üzerine ruhsat vermeye yetkili idare tarafından beş iş günü içinde iptal edilir.
4- Aksine hareket eden kişiler, yani yasaklanan eylemde bulunanlar, üç aydan bir yıla kadar müsabakalardan men veya hak mahrumiyeti cezası ile cezalandırılır.
5- Yasağa uyulmaması halinde kulübün bulunduğu lig ile ihlal sayısına göre para cezasıyla birlikte puan tenzil (silme) cezası verilir. Bu kapsamda süper Lig Kulüpleri için ilk ihlalde 2.500.000 TL ikinci ihlalde 5.000.000 TL, üçüncü ihlalde 10.000.000 TL ve takip eden her bir ihlalde 10.000.000 TL para cezasıyla birlikte -3 puan tenzil cezası, 1. Lig Kulüpleri için ilk ihlalde 1.000.000 TL ikinci ihlalde 2.000.000 TL, üçüncü ihlalde 4.000.000 TL ve takip eden her bir ihlalde 4.000.000 TL para cezasıyla birlikte -3 puan tenzil cezası, 2. ve 3. Lig Kulüpleri için ilk ihlalde 250.000 TL ikinci ihlalde 500.000 TL, üçüncü ihlalde 1.000.000 TL ve takip eden her bir ihlalde 1.000.000 TL para cezasıyla birlikte -3 puan tenzil cezası, diğer liglerde ise ilk ihlalde 125.000 TL ikinci ihlalde 250.000 TL, üçüncü ihlalde 500.000 TL ve takip eden her bir ihlalde 500.000-TL para cezasıyla birlikte -3 puan tenzil cezası verilir.
7) Silah, Kesici-Delici Gibi Yasak Maddeleri Sokmak, Kullanmak
1- Görevliler hariç, ruhsatlı bile olsa ateşli silahlar, yasak bıçaklar sokulamaz. Cezası normale göre iki kat artırılır.
2- Normal zaman veya yerlerde yasak olmayan kesici, ezici, bereleyici veya delici aletler ile patlayıcı, parlayıcı, yanıcı veya yakıcı maddelerin sokulması yasaktır. Altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
3- Yasak maddeleri, seyircilere temin etmek, buna yardım etmek, görevliler de dahil olmak üzere, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezasını gerektirir.
4- Uyuşturucu veya uyarıcı ve talimatlara aykırı olarak alkollü maddelerin sokulması da yasaktır. Uyuşturucu maddeler TCK’ya göre zaten suçtur. 6222 yönünden maçlardan yasaklanır. Alkollü maddeden para cezası verilir.
5- Yasak maddelerin belirtilen alanlara sokulması ayrı, kullanılması ise ayrı suçları oluşturur. Kullanmak, müsabaka veya antrenman düzeninin bozmuşsa, fiil daha ağır cezayı gerektiren başka bir suç oluşturmadığı takdirde, bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
6- Yasak maddelerin sadece stadyumlara sokulması değil aynı zamanda müsabaka, seyir, özel seyir ve antrenman alanları ile takım veya taraftarların toplu olarak seyahat ettikleri araçlara sokulması da aynı kapsamdadır.
8) Su, Bardak, Bozuk Para, Cep Telefonu Gibi Maddeleri Fırlatmak
Bu aletlerin sokulması tam olarak yasaklanmamış ise de bunları kullanarak, fırlatarak, atarak müsabaka veya antrenman düzeninin bozulmasına sebebiyet verilirse, fiil daha ağır bir cezayı gerektiren başka bir suç oluşturmadığı takdirde, adli para (3.000,00 TL) cezası verilir.
9) Alkol Almak veya Alkollü Gitmek
1- Spor alanlarına başlı başına alkollü gitmenin bir yaptırımı yoktur. Alkollü madde sokmak ise yasaktır.
2- Alkol ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde etkisinde olduğu açıkça anlaşılıyorsa bu kişi, müsabaka, antrenman ve seyir alanlarına alınmaz.
3- Bu şekilde giren kişinin dışarı çıkılması istenir. Bu çağrıya uymazsa veya dışarı çıkmamakta ısrar ederse zor kullanılarak dışarı çıkarılır.
4- Zor kullanma aşamasına gidilmiş ise başka suç olmazsa da kişi bir yıl süreyle spor müsabakalarını seyirden yasaklanır.
10) Yüzlerini Gizleyerek Suç İşleyenler
Kimliklerini gizlemek amacıyla yüzlerini bez veya sair unsurlarla tamamen veya kısmen kapatmak suretiyle belirtilen suçları işleyenler hakkında verilecek cezalar yarı oranında artırılır.
11) Kulüp Başkanı veya Yönetici Beyanları
1- Sporda şiddeti teşvik edecek şekilde basın ve yayın yoluyla açıklamada bulunan kişiler, fiilleri suç oluşturmadığı takdirde, beş bin TL’den elli bin TL’ye kadar idari para cezasıyla cezalandırılır.
2- Fiilleri ayrı bir suçu oluşturur ise o suçtan işlem yapılır.
3- Bu potansiyel bir harekettir. Bu beyanlar üzerine veya beyanların teşviki sonucu taraftarın ayrıca suç işlemesine gerek yoktur. Sözün şiddeti teşvik edecek nitelikte olması yeterlidir.
4- Fiili işleyenin spor kulübü veya federasyon yöneticisi olması işlenmesi halinde verilecek ceza beş katına kadar artırılır.
4- Beyan sahibi ilgililer ayrıca idari tedbir olarak bir yıl süreyle spor müsabakalarını seyirden yasaklanır.
12) Hakem, Gözlemci, Saha Komiseri, temsilci, Özel Güvenlik Görevlisine Karşı Eylemler
1- Spor müsabakalarında görev yapan hakem, gözlemci, saha komiseri ve temsilciler bu görevleriyle bağlantılı olarak kendilerine karşı işlenen suçlar bakımından kamu görevlisi sayılır. Bu kişilere karşı suç işlenmesi halinde verilecek cezalar, normal vatandaşa göre artırılır. Bunların suç işlemesi halinde ise yasada düzenleme olmadığı için kamu görevlisi sayılmazlar ve bu nedenle cezalarında artış olmaz.
2- Özel güvenlik görevlileri de bu kapsamdadır. Bunlara karşı spor alanı dışında ve farklı zamanda olsa bile müsabakadaki görevi nedeniyle hakaret, kasten yaralama gibi eylemde bulunmak ile polise, jandarmaya veya memura karşı eylemde bulunmaktan bir farkı yoktur. Cezası artırılır.
3- Müsabakada görevli polis, jandarma, sağlık veya diğer görevlilere karşı suç işlenmesi ya da bu görevlilerin suç işlemeleri halinde genel olarak kamu görevlisinin suç işlemesi veya kamu görevlisine karşı suç işlenmesine dair genel hükümler uygulanır. Burada hem lehe yani görevliye karşı suçta hem de aleyhe yani görevlinin suç işlemesinde ceza artışı olmaktadır. Bu yönden özel güvenlik görevlileri de aynı konumdadır.
13) Seyirden Yasaklanma
1- Belirtilen suçları işleyenler hakkında, yöneticiler, sporcular ve teknik heyet dahil olmak üzere, soruşturmaya geçilmekle koruma tedbiri olarak spor müsabakalarını seyirden yasaklanırlar. Başka bir deyişle hiçbir spor müsabakasını ve antrenmanları izlemek amacıyla spor alanlarına giremezler.
2- Cumhuriyet savcısı, dava açılırsa hakim, yasaklama tedbirini kaldırmazlarsa, yasaklılık dava boyunca devam edecektir. Ceza verilmesi halinde istisnaları olmakla birlikte genel olarak hükmün kesinleşmesi-infazından itibaren bir yıl daha yasaklılık, güvenlik tedbiri olarak devam edecektir.
3- Yasaklanan kişi, taraftarı olduğu takımın katıldığı spor müsabakalarının yapılacağı gün, yurt içinde bulunduğu takdirde, müsabakanın her iki yarı başlangıcında bulunduğu yere en yakın emniyet veya jandarma birimine başvurup imza atmakla yükümlüdür. Bu yükümlülüğe aykırı hareket ederse, yani geçerli mazereti olmadan imza atmaya gitmezse, her bir müsabaka için adli para (750,00 TL) cezası ile cezalandırılır. Yönetmelikte imza yükümlülüğü, sporcu ve teknik heyetin mesleğini icra etmesine engel teşkil etmeyeceği düzenlenmiştir. Yani bunlara da tedbir uygulanacaktır ancak mesleki faaliyetleri olduğunda bundan muaflardır.
14) Takımların Konakladığı, Çalıştığı Yer Yakınındaki Eylemler
Sayılan önemli bazı suçlar yönünden seyirden yasaklama tedbirinin uygulanabilmesi için eylemin spor alanında gerçekleşmesi şart değildir. Spor alanı dışında olsa bile gerçekleşen bu eylemler nedeniyle tedbir uygulanabilir. Nedir bu eylemler? Taraftar gruplarınca spor alanlarının dışında işlenen kasten yaralama, hakaret veya tehdit içeren tezahürat ve mala zarar verme suçları bakımından da tedbir uygulanır.
15) Basın Yayın Mensuplarının Sorumlulukları
1- Yasada sporda şiddeti teşvik edecek şekilde, basın yayın yoluyla açıklamada bulunan kişi cezalandırılmıştır. Bir de bu açıklamayı yayan-ileten veya haber yapan basın ve yayın organının işleticisi-sorumlusu olan kişi hakkında da düzenlemeye gidilmiştir.
2- Sporda şiddeti teşvik edecek şekilde basın ve yayın yoluyla yapılan açıklama, ilk olarak, haber verme ve eleştiri sınırı kapsamında değerlendirilse ve bu nedenle yaptırım uygulanmazsa bile bunun tekrar tekrar yayımlanması halinde, haber verme ve eleştiri hakkının sınırlarının artık aşıldığı kabul edilmiştir. Burada tabiri caiz ise işin tadında bırakılması ve tekrar tekrar açıklama verilerek kamu düzeninin bozulmasının yani, sporda şiddete neden olabilecek açıklamaların önüne geçilmesi, amaçlanmıştır. İlk olarak açıklamanın yayımlanması, haber ve eleştiri haklarının sınırlarını aşmış ise yaptırım uygulanır ancak, ilkinde bu sınırın aşılmadığına kanaat getirilse bile, sonrasında fiilin tekrar tekrar yayımlanması durumunda, yasa maddesine göre, artık haber verme hakkının sınırlarından söz edilemez. Konunun hukuki tartışmasını yapmak mümkün olmakla birlikte şahsi kanaatim, bu nedenle ilgili basın yayın mensubuna seyirden yasaklanma tedbirinin uygulanamayacağı yönündedir.
16) Spor Kulüplerinin Yükümlülükleri ve Yaptırımları
1- Spor kulüplerine müsabaka ve seyir alanlarında belirtilen sayıda özel güvenlik görevlisi bulundurma yükümlülüğü getirilmiştir. Eksik olan her bir sayı itibariyle 300,00 TL idari para cezası verilir.
2- Spor kulüplerine müsabaka, seyir alanlarının güvenlik ve düzenine ilişkin tedbirleri alma yükümlülüğü getirilmiştir. Bu kapsamda giriş kontrolü ve elektronik kart, gerekli teknik donanımların kurulması, iki tane bekletme ve yeteri kadar kontrol odasının oluşturulması yükümlülüğü getirilmiştir.
Güvenlik ve düzenine aykırılık, teknik donanımları kurmama, bekletme ve kontrol odası oluşturmama halinde en üst futbol ligi kulübüne 100, bir alt lige 80, basketbol, hentbol, voleybol için tesis kullanım hakkına sahip kulübe 20 bin idari para cezası verilir.
3- Biletsiz ve kapasiteden fazla seyirci alınmaması yükümlülüğü vardır. Elektronik bilet uygulamasına geçmeme, kapasiteden fazla seyirci alınması halinde ilgili spor kulübüne beş bin TL idari para cezası verilir.
17) Spor Derneklerinin Yükümlülükleri
Yasada taraftar derneklerinin, taraftarların spor ahlâkı ve ilkelerine uygun biçimde sportif faaliyetleri izlemelerini sağlamaya yönelik eğitici faaliyetleri düzenlemeleri gerektiği belirtilmiştir ancak buna aykırı hareket herhangi bir yaptırıma bağlanmamıştır.
Son olarak şunları da özellikle belirtelim:
1- Burada belirtilen hiçbir suç şikayete bağlı değildir. İlgililer şikayetçi olmazsa, hatta “ben şikayetçi değilim, işlem yapılmasını istemiyorum” dese bile yasal işlem yapılması zorunludur. Bunu işleme koymayan kamu görevlisi adli görevi kötüye kullanmış olur.
2- Hakkında güvenlik tedbiri olarak spor müsabakalarını seyirden yasaklanma kararı verilen kişi, yasak süresince spor kulüplerinde ve federasyonlarda ve taraftar derneklerinde yönetici olamaz; spor müsabakalarında hakem, temsilci veya gözlemci olarak görev yapamaz. Varsa görevi sona erer. Bu durum şike ve teşvik primi açısından biraz daha ağırlaştırılmıştır.
Temennimiz şudur:
Sporda, her nerede olursa olsun, şiddet ve düzensizliğin olmaması, sporun spor ahlakı, kuralları, sahada başlayıp bitmesi ve birleştirici kardeşliği çerçevesinde devam etmesi umuduyla…
Cumhuriyet savcısı Asım EKREN
***Alıntı yapılan kaynaklar:
1- Asım EKREN, Spor Suçları, Seyirden Yasaklanma, 5.Baskı, Filiz Kitabevi
2- Asım EKREN-Özer Alişan EKREN, Futbol Taraftarına Cevaplar, 2.Baskı, Filiz Kitabevi
3- Asım EKREN, Spor Yasası, Kulüp, Şirket, Federasyon, 3.Baskı, Filiz Kitabevi
