Next
Orman Genel Müdürlüğünden:
ORMAN YANGINLARIYLA MÜCADELE ÇALIŞMALARI HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç ve kapsam
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı, orman yangınlarının önlenmesi, risklerinin azaltılması, yangınlara hazırlık, yangınların söndürülmesi, yangın sonrası rehabilitasyon ve iyileştirme süreçlerine yönelik çalışma esaslarının belirlenmesidir.
(2) Bu Yönetmelik, orman yangınlarının önlenmesi ve söndürülmesi çalışmalarında görev alan Genel Müdürlük personeli, kamu kurum ve kuruluşları, özel hukuk tüzel kişileri ile gönüllüleri kapsar.
Dayanak
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanununun 69 uncu ve ek 5 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar ve kısaltmalar
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) AFAD: Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığını,
b) Afet grubu: Afet ve acil durumlarda, TAMP kapsamında ana çözüm ortağı ve destek çözüm ortaklarının yürüttükleri çalışmaların niteliğine göre oluşturulan grupları,
c) Afet ve Acil Durum Koordinasyon Kurulu: İllerde vali, ilçelerde kaymakam başkanlığında toplanan, afet ve acil durum hazırlıkları ile alınacak önlemleri belirleyen, kurumlar arası koordinasyonu sağlayan kurulu,
ç) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,
d) Cephe amiri: Büyük ya da büyüme eğilimindeki yangınların devam süresi içerisinde yangın amirine bağlı olarak çalışmak üzere görevlendirilen, sorumluluk alanındaki yangının söndürülmesi ile alakalı her türlü teknik ve idari tedbirlerin alınması ve uygulanmasıyla yükümlü olan orman mühendisini,
e) DHMİ: Devlet Hava Meydanları İşletmesini,
f) Genel Müdürlük: Orman Genel Müdürlüğünü,
g) Gözlemci personel: Yangın söndürme çalışmalarına katılan orman idaresi dışındaki kurum ve kuruluşlar ile askeri birliklere ait hava araçları ve özel sektör ile sivil toplum kuruluşları tarafından kiralanan yerli ve/veya yabancı tescilli hava araçları uçuş ekibi ile orman idaresi arasında koordinasyonu sağlayan personeli,
ğ) İaşe: Yangın söndürme çalışmalarına katılan görevliler ile gönüllülere orman yangınlarına müdahale çalışmalarının devam ettiği günlerde verilen yiyecek ve içecekleri,
h) İnsansız hava aracı (İHA) yönetim merkezi: Orman yangınlarının tespiti ve yönetimi amacıyla kullanılan insansız hava aracı platformlarının yönetildiği ve koordine edildiği merkezi,
ı) İzin alanları: 6831 sayılı Kanun uyarınca verilen her türlü izin ve irtifak hakkını,
i) Kişisel koruyucu donanım (KKD): 1/5/2019 tarihli ve 30761 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kişisel Koruyucu Donanım Yönetmeliğinde tanımlanan kişisel koruyucu donanımı,
j) Kolluk kuvvetleri: Orman Genel Müdürlüğü, Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı teşkilâtında, emniyet ve asayiş ile kamu düzeninin korunmasını sağlamak için kanunların ve kanunlara dayanarak yetkili makamların verdiği görevleri yerine getiren personeli,
k) ORBİS: Orman Bilgi Sistemini,
l) Orman idaresi: Orman Genel Müdürlüğü merkez ve taşra teşkilatını,
m) Orman yangını: Serbest yayılma eğiliminde olan ve ormanda yaşama birliği içinde bulunan canlı ve cansız bütün varlıkları yakarak zarar veren yanma olayını,
n) Orman yangınlarıyla mücadele gönüllüsü: Mesleği orman yangını söndürme işçiliği olmayan ve bu görevden dolayı maaş almayan, eğitim, beceri ve donanım olarak profesyonel yangın söndürme işçiliği imkân ve kabiliyetlerine sahip olan, Orman Genel Müdürlüğünce teorik ve uygulamalı eğitimleri verilmiş, sertifikalandırılmış, orman bilgi sistemine kaydı yapılmış, orman yangını çıktığında kendi meşguliyetini bırakıp, emir komuta zinciri içinde yangına müdahale eden ve yangın sonrası kendi meşguliyetine dönen 18 yaşını bitirmiş kişiyi,
o) SHGM: Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünü,
ö) Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP): Ülkemizde yaşanabilecek her tür ve ölçekteki afet ve acil durumlara etkin müdahale için görev alacak bakanlık, kamu kurum ve kuruluşları, özel sektör kuruluşları, sivil toplum kuruluşları ve gerçek kişileri kapsayan entegre planlama yaklaşımı ve modüler yapısıyla afet sırasında operasyon risklerini en aza indirecek, afet grupları ve koordinasyon birimlerine ait rolleri ve sorumlulukları tanımlayan, afet öncesi ve sonrasındaki müdahale planlamasının temel unsurlarını belirleyen planı,
p) Ulusal Orman Yangınları Müdahale Planı: Orman yangınlarına müdahalenin planlama esasları, yangın organizasyon aşamaları, ulusal ve yerel müdahale organizasyonlarını belirleyen Ulusal Afet Müdahale Sistemine ve AFAD tarafından belirlenen formata uygun olarak Genel Müdürlükçe hazırlanan planı,
r) Yangın amiri: Yangının başlangıcından söndürülmesine kadar geçen süre içerisinde yangınla ilgili her türlü teknik ve idari tedbirleri almak ve uygulamakla yükümlü olan, orman yangınının meydana geldiği bölgenin orman işletme şefini, yangın mahalline gelmesi halinde yangın yönetimini sırası ile devralan işletme müdür yardımcısı ve orman işletme müdürü ile ihtiyaç halinde orman bölge müdürünün yangını yönetmek üzere görevlendireceği yangın konusunda deneyimli orman mühendisini,
s) Yangın Eylem Planı: Orman idaresince orman yangınlarının önlenmesi ve söndürülmesine yönelik yıllık hazırlanan planı,
ş) Yangın gözetleme kulesi: Ormanların 7/24 esasına göre insanlı veya insansız olarak gözetlemesinin yapıldığı tesisleri,
t) Yangın Koordinasyonu Merkezi: Orman yangınlarıyla mücadele organizasyonunun yürütüldüğü, orman yangınlarının söndürülmesi çalışmalarında ulusal ve uluslararası diğer kurum ve kuruluşları ile orman idaresine bağlı birimler arasındaki koordinasyonun sağlandığı Orman Genel Müdürlüğü ve/veya Orman Bölge Müdürlüğünde oluşturulan birimi,
u) Yangın uzmanı: Yangınlara karşı etkili ve bilinçli müdahalelerin yapılabilmesi için özel eğitim almış orman personelini,
ü) Yangın Yönetim Planı: Orman İşletme Müdürlüğü tarafından hazırlanan veya hazırlatılan orman yangınlarının önlenmesi ve söndürülmesi çalışmalarını kapsayan planı,
v) Yangın Yönetim Sistemi: Orman yangınına ve yangınla mücadele unsurlarına ait verilerin kaydedilip muhafaza edildiği çevrimiçi hizmet sağlayan servisi,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Önleyici Tedbirler
Yangınların önlenmesinde kurum ve kuruluşlar ile vatandaşların sorumlulukları
MADDE 4- (1) Ormanların yangına dirençli hale getirilmesi, orman yangınlarına daha etkili müdahale edilebilmesi maksadı ile alınacak tedbirler ve yapılacak tesisler orman idaresince belirlenerek bir plan dahilinde gerçekleştirilir.
(2) Orman alanlarında, 6831 sayılı Kanunun 16 ncı maddesi, 17 nci maddesinin üçüncü fıkrası ve 18 inci maddelerine dayalı verilen izin alanları ile 12/3/1982 tarihli ve 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanununa göre tahsis edilen ve Kültür ve Turizm Bakanlığınca yatırımcıya izin verilen alanlarda ilgili kurum ve kuruluşlar ile gerçek ve tüzel kişiler, taahhütnamelerinde belirtilen ya da orman idaresince ayrıca belirlenen orman yangınlarını önleyici tedbirleri almakla yükümlüdür.
(3) 21/7/1983 tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu çerçevesinde Özel Çevre Koruma Alanları ile 9/8/1983 tarihli ve 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu kapsamına giren orman alanlarında Orman Genel Müdürlüğünün önerileri doğrultusunda ilgili kurumlarca orman yangınlarını önleyici tedbirler alınarak tesisler inşa edilebilir.
(4) Millî Eğitim Bakanlığınca orman yangınlarının önlenmesi konusunda öğrencilere yönelik eğitim çalışmaları yapılır. Eğitici görevlendirilmesinin talep edilmesi halinde orman idaresi tarafından eğitici görevlendirilir.
(5) Hasat makinalarından kaynaklı yangınların önlenmesi maksadıyla makinelerin çalışmaları esnasında yanlarında yangın söndürme tüpleri, su tankeri benzeri önlemlerinin alınıp alınmadığı tarım ve orman il müdürlükleri ve kolluk kuvvetlerince denetlenir. Gerekli tedbirleri almayanların çalışmalarına müsaade edilmez.
(6) Orman idaresi, valilikler veya diğer kurumlarca orman yangınlarıyla mücadele çalışmalarında kullanılmak üzere muhtarlıklara verilen su tankerlerinin faal olması, dolu tutulması ve bunların mülki hudutlarında çıkan yangınlara ilk müdahale maksatlı sevkinden muhtar sorumludur.
(7) Tarım ve orman il müdürlüklerince tarla, bağ, bahçe, sera atıkları ile anız yakmanın zararları ve anız yangınlarının önlenmesi konusunda eğitim çalışmaları yapılır veya yaptırılır.
(8) Orman yangınlarının önlenmesine yönelik hedef kitlelerin eğitim ve bilinçlendirme çalışmaları orman idaresince yapılır veya yaptırılır.
(9) Orman içi veya bitişiğindeki katı atık bertaraf tesisleri ve çöp dökülen alanlarda yangın çıkmaması veya çıkan yangının ormana sirayet etmemesi maksadıyla gerekli tedbirler ilgili belediyeler tarafından alınır.
(10) Orman alanında konaklamaları için haklarında arı konaklama belgesi düzenlenen arıcıların konaklama alanında, etraftan izole kapalı kap dışında ve yanlarında yangın söndürme amaçlı dolu su tankeri bulunmaması halinde tütsü oluşturmalarına müsaade edilmez.
(11) Yangın yönetim merkezi ya da yangın yönetimi maksatlı kullanılan araçlarda yangının sevk ve idaresinde teknik boyutta görev almayan kişiler yangın yönetiminde karar mekanizmasına müdahil olamazlar.
(12) Yangın bölgesinde keşif ve söndürme maksatlı hava araçlarının bulunması halinde, uçuş güvenliğini tehdit edebilecek nitelikte dron ve benzeri hava araçlarının uçurulması kolluk kuvvetlerince engellenir.
(13) Orman yangınlarının önlenmesi, erken tespiti, izlenmesi ve müdahale süreçlerinin etkinliğinin artırılması amacıyla, orman yangınlarıyla mücadelede kullanılabilecek yeni teknolojilerin, sistemlerin ve yöntemlerin izlenmesi, değerlendirilmesi ve uygulanabilir olanların orman yangın yönetim sistemine entegre edilmesi Orman Genel Müdürlüğünün koordinasyonunda yürütülür. Bu kapsamda; uydu tabanlı gözlem sistemleri, insansız hava araçları, sensör ağları, yapay zekâ destekli risk analiz sistemleri, coğrafi bilgi sistemleri ve erken uyarı teknolojileri gibi yenilikçi uygulamaların orman yangını yönetim süreçlerine uyarlanması için ilgili kurum ve kuruluşlarla iş birliği yapılabilir.
Ormana girişlerin yasaklanması
MADDE 5- (1) Meteorolojik şartlardan dolayı yangın tehlikesinin çok yüksek olduğu kritik dönemlerde orman idaresinin talebi üzerine, mahallin en büyük mülki idare amiri tarafından ormana girişler yasaklanabilir.
(2) Yasağın hangi sınırları kapsadığı mahalli ve mutat vasıtalarla ilan edilir. Yasaklı alanlara girilmemesi orman idaresi ve kolluk kuvvetlerince takip ve kontrol edilir.
Orman içi veya bitişiğindeki konaklama yerlerinde alınacak tedbirler
MADDE 6- (1) Orman içinde veya bitişiğindeki konaklama yerlerinde orman yangınlarına karşı her türlü tedbir, sahipleri ve işletmecileri tarafından alınır.
(2) Orman içerisinde veya bitişiğinde, izin verilen alanlar dışında geceleyen veya ateş yakanlar hakkında 6831 sayılı Kanunun 76 ncı ve 110 uncu maddelerine göre kanuni işlem yapılır.
Uygulamaların takibi
MADDE 7- (1) Orman yangınlarıyla mücadele kapsamında afet ve acil durum koordinasyon kurulları kararları Afet ve Acil Durum Müdürlüğü tarafından ilgili birimlere uygulanmak üzere gönderilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
İletişim
Yangının tespiti ve haber verilmesi
MADDE 8- (1) Orman idaresince ormanların sürekli gözetlenmesi ve haberleşme amacı ile insanlı ve insansız yangın gözetleme kuleleri inşa edilir.
(2) Orman idaresince yangın öncesi ve esnasında kesintisiz haberleşmeyi sağlamak üzere, gerekli telsiz ve diğer teknolojik alt yapı oluşturulur.
(3) Orman Genel Müdürlüğü tarafından olası yangınların daha erken tespiti ve yönetiminde insansız hava araçlarından da faydalanılabilir. Bu amaçla kullanılan insansız hava araçlarının yönetimi ve koordinasyonu için uygun yerlerde insansız hava aracı yönetim merkezleri oluşturulur. Bu kapsamda insansız hava araçlarının uçuşa ilişkin usul ve esaslar ile hava sahası kullanımına ilişkin düzenlemelerde DHMİ ve SHGM koordinasyonu sağlanır.
(4) Orman içerisinde veya ormana sirayet edebilecek yangını gören veya haber alanlar, bunu derhal 112 Acil Çağrı Merkezine, en yakın orman idaresine, en yakın muhtarlığa, jandarma birimlerine ve mülki idare amirine haber verir.
(5) Orman yangınını haber alan Orman İşletme Şefliği veya Orman İşletme Müdürlüğü yetkilileri bağlı bulunduğu Orman Bölge Müdürlüğüne ve mülki idare amirine yangınla ilgili bilgi verir.
(6) Orman Bölge Müdürlüğü yetkililerince Orman Genel Müdürlüğü Yangın Koordinasyon Merkezi ve valilik ilgili birimlerine bilgi verilir.
(7) Orman Bölge Müdürlüğü Yangın Koordinasyon Merkezi tarafından yangın ihbarı ile ilgili bilgiler en kısa sürede Yangın Yönetim Sistemine kaydedilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Gönüllüler, Eylem Planları ve Protokoller
Gönüllüler
MADDE 9- (1) 6831 sayılı Kanunun 69 uncu maddesi ve 11/9/2019 tarihli ve 30885 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Orman Yangınlarıyla Mücadelede Görev Yapan Gönüllüler Hakkında Yönetmelik gereği orman yangınlarıyla mücadelede gönüllülerden de faydalanılır.
Yangın müdahale ve yangın eylem planları
MADDE 10- (1) Orman yangınlarına müdahalenin planlama esasları, yangın organizasyon aşamaları, ulusal ve yerel müdahale organizasyonlarını belirleyen Ulusal Orman Yangınları Müdahale Planı Ulusal Afet Müdahale Sistemine ve AFAD tarafından belirlenen formata uygun olarak Genel Müdürlükçe hazırlanır, AFAD tarafından ulusal ve yerel düzeyde dağıtımı yapılır.
(2) Ulusal Orman Yangınları Müdahale Planı kapsamında, Yangın Eylem Planları Genel Müdürlük ve Orman Bölge Müdürlükleri bazında ayrı ayrı düzenlenir ve her yıl güncellenir.
(3) Yangın yönetim planları Orman İşletme Müdürlüğü tarafından düzenlenir, ORBİS’e kaydedilir.
(4) Yangın eylem planlarının ve yangın yönetim planlarının içeriği özel kanun ve planlarda yer alan hükümler gözetilerek Orman Genel Müdürlüğünce belirlenir.
Protokoller
MADDE 11- (1) Millî Savunma Bakanlığınca verilen yetki çerçevesinde sorumluluk alanlarında meydana gelebilecek orman yangınları için askeri birliklerle orman idaresi arasında yapılacak işlemler hususunda özel protokoller düzenlenebilir.
(2) Diğer kamu kurum ve kuruluşları ile Genel Müdürlük arasında sorumluluk alanlarında meydana gelebilecek orman yangınlarıyla ilgili özel protokoller düzenlenebilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Yangınlarda Araç, Gereç, Personel ve Gönüllülerin Organizasyonu
Yangınlarda kaynak organizasyonu
MADDE 12- (1) Kamu kurum ve kuruluşları, yerel yönetimler, gerçek ve tüzel kişilere ait araç, gereç ve personelden orman yangınlarının söndürülmesinde yararlanılma esasları Afet ve Acil Durum Koordinasyon Kurulu kararlarında belirtilir.
Gönüllülerin koordinasyonu
MADDE 13- (1) Orman idaresi, yangın mahalline gidecek görevli ve gönüllülerle ilgili koordinasyon, iletişim ve ulaşımı planlayarak yürütür.
Yangın yönetiminde eşgüdüm
MADDE 14- (1) Orman idaresinin talebi doğrultusunda vali ve kaymakamlar, il ve ilçelerinde bulunan kurum ve kuruluşlara ait yangın söndürmede ihtiyaç duyulacak her türlü araç, ekipman ve ekiplerinin orman idaresi yönetiminde eş güdüm halinde çalışmasını sağlarlar.
Yangınlarda araç organizasyonu
MADDE 15- (1) Orman idaresinin talebi halinde, yangın mahalline ulaşmak maksatlı kamu kurum ve kuruluşları ile askeri birliklerden araç temini il afet ve acil durum yönetim merkezince koordine edilir.
(2) Yangın söndürme çalışmalarına fiilen katılan resmi ve özel her türlü aracın akaryakıt giderleri talep halinde orman idaresince karşılanır.
ALTINCI BÖLÜM
Söndürme İş ve İşlemleri
Yangın söndürme ekipleri
MADDE 16- (1) Orman idaresince orman yangınlarının önlenmesi ve söndürülmesi için gerekli araç, gereç ve malzemeler ile donatılmış sabit ve/veya gezici ekipler oluşturulur.
Yangın söndürme el aletleri
MADDE 17- (1) Yangına hassasiyeti orman idaresince tespit edilen köy ve mahalle muhtarlıklarına gönüllülerce kullanılmak üzere yeteri kadar yangın söndürme malzemeleri teslim edilir. İlgili köy ve mahalle muhtarlıkları kendilerine teslim edilen yangın söndürme malzemelerini muhafaza eder ve ihtiyaç halinde yangın yerine götürür.
Orman yangınını söndürme metotları
MADDE 18- (1) Orman yangınlarının söndürülmesinde yangın amiri ve yangın uzmanları tarafından aşağıdaki doğrudan ve dolaylı müdahale metotları kullanılır. Genel Müdürlükçe yangınlara karşı etkili ve bilinçli müdahalelerin yapılması amacıyla yangın uzmanlık eğitimleri düzenlenir:
a) Doğrudan müdahale metodu: Doğrudan aleve müdahale edilen metottur. Yeni çıkmış yangınlar ile yakın müdahaleye imkân veren örtü yangınlarında kullanılır.
b) Dolaylı müdahale: Yangının yaklaşılarak söndürülmesinin mümkün olmadığı, genişleyerek büyüdüğü örtü ve tepe yangınlarında kullanılan metottur. Dolaylı müdahalede aşağıdaki iki teknik kullanılır:
1) Paralel metot: Yangın kenarına paralel olarak insan ve araçların çalışabileceği uzaklıkta ve şekilde iş makinesi ve insan gücü ile şerit açılarak müdahalenin açılan bu şeritlerden yapılmasıdır.
2) Karşı ateş: Yangına karşı yangın kullanma metodudur. Karşı ateş barındırdığı büyük riskler sebebi ile yangın amiri veya onun görevlendireceği yangın uzmanı tarafından uygulanabilir. Bu uygulama doğrudan yangının ilerleme istikametinde gerçekleştirilir.
(2) Yangınlara arazi, orman yapısı ve meteorolojik şartlar nedeniyle müdahale imkanının bulunmaması durumunda doğrudan ya da dolaylı müdahale metotlarından birinin uygulanabileceği uygun yerlerde müdahale edilir.
(3) Teknolojik gelişmeler doğrultusunda, Genel Müdürlük tarafından yeni yangın önleme ve söndürme stratejileri oluşturularak uygulanabilir.
Askeri birlikler
MADDE 19- (1) Mülki idare amirinin talep etmesi durumunda askeri birlikler imkân kabiliyetleri ölçüsünde nakil, haberleşme ve söndürme vasıtaları ile birlikte orman yangınlarının söndürülmesine iştirak ederler. Orman yangınlarına müdahalede kullanılacak araç, malzeme ve teçhizat tedariki ile bakımı ve idamesine orman idaresince destek sağlanır. Orman yangınının söndürülmesini müteakip yangın amirinin uygun görüşü ile askeri birliklerin görevi sonlandırılır.
Hava araçlarının kullanımı
MADDE 20- (1) Söndürme faaliyetlerine katılan hava araçlarına uçuş emniyeti maksatlı takip cihazı ve haberleşme sistemi takılır.
(2) Yangın söndürme çalışmalarına katılan hava araçları için ortak telsiz frekansı yangın bölgesinin orman idaresi tarafından belirlenir.
(3) Yangın söndürme çalışmalarına katılan diğer kurum ve kuruluşlar ile askeri birliklere ait hava araçları ve özel sektör ile sivil toplum kuruluşları tarafından kiralanan yerli ve/veya yabancı tescilli hava araçlarına ve yabancı devletlerden destek amacı ile orman yangını söndürme çalışmalarına katılan hava araçlarına orman idaresi gözlemci personel görevlendirebilir.
(4) Yangın söndürme çalışmalarına katılan diğer kurum ve kuruluşlar ile askeri birliklere ait hava araçları ve özel sektör veya sivil toplum kuruluşları tarafından kiralanan yerli ve/veya yabancı tescilli hava araçları ile diğer ülkelerden destek amacıyla orman yangını söndürme çalışmalarına katılan hava araçları ekiplerinin akaryakıt, iaşe ve konaklama ihtiyaçlarına ait giderler orman idaresince karşılanır.
(5) Söndürme faaliyetlerine katılacak yabancı tescilli hava araçları, ülkemizde kabul işlemleri tamamlanarak Devlet hava aracı statüsüne geçene kadar sivil hava aracı olarak kabul edildiğinden, bu hava araçlarının ülkemize giriş-çıkışları ve Türk hava sahasında sivil hava aracı olarak gerçekleştireceği uçuşlar, gerekli yükümlülükler sağlanarak Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünden uçuş izni alınması ile gerçekleştirilir. Acil durumlarda yabancı ülkelerden yardım amaçlı olarak gelen hava araçları bu izin sürecinin kapsamı dışındadır.
(6) Orman Genel Müdürlüğü envanterinde bulunan veya kiralanan yangın söndürme hava araçları sadece orman yangınlarıyla mücadele amaçlı kullanılır. Orman yangınları dışındaki meskûn mahal, işyeri, sanayi tesisi ve benzeri alanlarda meydana gelen yangınlarda hava aracı talepleri malik ya da müstecirler tarafından Valiliklere bildirilir. Valiliklerce orman idaresi tarafından Ek-1’de yer alan Hava Aracı Talep Formu ile talepte bulunulması halinde, ilgili bölgede orman yangını çıkma riskinin düşük olduğu zaman ve dönemlerde hava aracı görevlendirmesi yapılabilir. Bu amaçla görevlendirilen hava araçlarından Orman Genel Müdürlüğü envanterinde bulunan hava araçlarının uçuş masrafları ile kiralık hava araçlarının sözleşmelerinde belirtilen saat uçuş ücretlerinin uçuş süresi oranınca hesaplanması ile bulunan masraflar hizmeti alan malik ya da müstecir tarafından Orman Genel Müdürlüğü hesaplarına yatırılır.
(7) Askeri birlikler ile diğer kurum ve kuruluşlara ait hava araçlarının ve uçuş ekiplerinin görevlendirilmeleri bağlı bulundukları idarelerce yapılır. Yangın mahalline intikallerinden itibaren yangın amirinin koordinesinde görev yapar.
(8) Hava araçlarının denizlerden su almaları esnasında, gerekli hallerde bölgedeki deniz trafiği geçici olarak ilgili kurumlarca durdurulur.
Yangın amiri ve yangın koordinasyonu
MADDE 21- (1) Orman yangınları, yangın amiri tarafından sevk ve idare olunur. Büyüme eğiliminde olan orman yangınlarında yangının koordinasyonu; yangın mahallinde bulunmaları halinde sırasıyla Orman Yangınlarıyla Mücadele Şube Müdürü, Bölge Müdür Yardımcısı, Bölge Müdürü, Orman Yangınlarıyla Mücadele Dairesi Başkanı, Genel Müdür Yardımcısı ve Genel Müdür tarafından yürütülür.
(2) Büyük ya da büyüme eğilimindeki yangınlarda yangın amirine bağlı görev yapacak cephe amiri görevlendirmeleri yapılabilir.
(3) Orman yangınının kontrol altına alındığına ve söndürülmesi çalışmalarının tamamlandığına yangın amiri karar verir. Yangının kontrol altına alınma bilgisi Genel Müdürlük Yangın Koordinasyon Merkezine bildirilir. Verilen kararlar orman idaresi tarafından kamuoyuna duyurulur.
(4) Yangın söndürme faaliyetlerinde görev alanlar yangın amirinin izni dışında yangın mahallinden ayrılamazlar.
Valilikler arası koordinasyon
MADDE 22- (1) Valilikçe, mücavir illere geçme ihtimali bulunan orman yangınlarında, zamanında tedbir alınması amacı ile ilgili ilin valiliğine bilgi verilir.
Yerleşim yerleri ve tarımsal alanların korunması
MADDE 23- (1) Orman yangınlarının yerleşim yerlerini ve tarım alanlarını tehdit etmesi veya sirayeti durumunda ilgili valilik/kaymakamlık tarafından vatandaşların can ve mal güvenliği için gerekli önlemler alınır.
(2) Orman içi ve bitişiğindeki yerleşim alanlarında bulunan binaların yangından korunması için alınacak tedbirlerin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca yürürlüğe konulan mevzuat hükümlerine uygunluğu ilgili idare tarafından denetlenir.
(3) Orman dışında başlayan yangınlar, devamında yerleşim yerleri veya ormanları tehdit edebileceğinden bu tür yangınların söndürülmesi ile ilgili tedbirler belediyelerce alınır.
(4) Orman içi veya bitişiğinde bulanan tarım arazilerinin ormana sınır olan kısımlarında yanıcı maddeler arazinin kullanıcıları tarafından temizlenir ve/veya sürülerek mineral toprak açığa çıkarılır.
(5) Orman idaresince orman sayılan alanlar dışında ormana sirayet etme riski bulunan kırsal alan yangınlarının söndürülmesine imkânlar ölçüşünde katkı sağlanır.
İaşe, kıyafet, kişisel koruyucu donanım malzemelerinin temini ve dağıtımı
MADDE 24- (1) Devlet ormanlarında yangının söndürülmesine iştirak eden görevliler, gönüllüler, kamu kurum ve kuruluşları ile askeri birliklerden görevlendirilen personelin iaşe giderleri söndürme işinin devamı müddetince orman idaresi tarafından sağlanır. Diğer ormanlarda ise sahiplerince karşılanır.
(2) Orman yangınlarının söndürülmesinde görevli personel ve orman yangını söndürme gönüllülerine orman idaresince verilen kişisel koruyucu donanımların yangına müdahale çalışmalarında kullanımları zorunludur.
(3) Özellikleri Orman Genel Müdürlüğünce belirlenen kurumsal kıyafet ve gerekli malzeme, orman yangınlarını önleme çalışmaları kapsamındaki yanıcı madde azaltılması ve orman bakımı gibi teknik çalışmalarda görev alan personele orman idaresince verilir.
Kolluk kuvvetleri
MADDE 25- (1) Jandarma, emniyet ve sahil güvenlik birimleri, TAMP kapsamında oluşturulan Afet Güvenlik ve Trafik Grubunun görev ve sorumlulukları kapsamında yangın alanına giriş ve çıkışları denetler, gerekli güvenlik tedbirlerini alır, trafik akışını düzenler. Mülki idare amirinin talimatı ile yangın bölgesine, yangını söndürmekle görevli olanlar ve orman yangınlarıyla mücadele gönüllüleri haricindeki kişilerin ve araçların girişleri yasaklanır.
(2) Orman yangınlarının yerleşim birimlerini tehdit etmesi halinde, gerektiğinde o yerleşim birimindeki görevli ve orman yangınlarıyla mücadele gönüllüleri dışındaki kişilerin tahliyesi mülki idare amirinin talimatı ile TAMP kapsamında oluşturulan Afet Tahliye ve Yerleştirme Planlama Grubunca gerçekleştirilir.
Zarar tazmini ve kanuni haklar
MADDE 26- (1) Gönüllülere, gerçek ve tüzel kişilere, askeri birliklere, kurum ve kuruluşlara, belediyelere ait olup yangının söndürülmesi sırasında kullanılması sebebi ile hasara uğradığı yangın mahallinde tespit edilen ve rapor, tutanak ve benzeri evrak ile belgelendirilen araç ve gereçlerin zararı yangın öncesi arıza ve eskime durumları dikkate alınarak devlet ormanlarında orman idaresince, diğer ormanlarda ise mülk sahiplerince tazmin edilir.
(2) Orman yangını söndürme çalışmalarına katılarak bu çalışmalar sebebi ile vefat eden görevli ve gönüllülerin kanuni mirasçıları ile bu görev nedeni ile yaralanan, hastalanan veya engelli hale gelen görevli ve gönüllüler mevzuat dâhilinde alınacak raporlara göre 3/11/1980 tarihli ve 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun hükümlerinden faydalandırılır.
YEDİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Adli iş ve işlemler
MADDE 27- (1) Yangınla ilgili bilgi, belge ve bunlara ait düzenlenen tutanaklar ile varsa deliller ilgili orman idaresince Cumhuriyet Başsavcılığına iletilerek suç şüphesi bulunanlar hakkında suç duyurusunda bulunulur.
Tereddütlerin giderilmesi
MADDE 28- (1) Bu Yönetmeliğin uygulanması ile ilgili tereddütleri gidermeye, uygulamayı düzenlemeye ve alt düzenleyici işlemler yapmaya Orman Genel Müdürlüğü yetkilidir.
Yürürlük
MADDE 29- (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 30- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Orman Genel Müdürü yürütür.
