Günümüzde trafik kazalarının artmasına bağlı olarak hukuki uyuşmazlıklar da artmaktadır. Hasara uğrayan aracın parçalarının tamamının onarımı her zaman mümkün olmamakta, bazı parçaların değişmesi gerekmektedir. Bu parça değişiminin orijinal parça ile yapılamadığı durumlarda da eşdeğer parça ile değişim yapılabilmektedir.
Eşdeğer Parça Kullanımı
Eşdeğer parça, Türk Standartları Enstitüsü tarafından onaylanan, orijinal parça ile aynı standartlara sahip ve eşdeğer kalitede olan parça anlamına gelmektedir.
Ancak eşdeğer parça kullanımı için bazı şartların varlığı aranmaktadır. Bu koşullar hasar gören parçanın orijinal olup olmamasına göre değişiklik arz etmektedir.
Orijinal Parçanın Hasara Uğraması
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın B.2.1 maddesine göre; hasara uğrayan parça orijinal ise ve onarımı mümkün değil ise orijinal parça ile değiştirilmelidir. Fakat orijinal parça ile değişim sağlanamıyorsa hasara uğrayan orijinal parça eşdeğer parça ile değiştirilecektir. Bu durumda, orijinal parça bulunamadığı için eşdeğer parça kullanıldığının ve araç sahibinden eşdeğer parça kullanımı için onay aldığının ispat yükü sigorta şirketine aittir. Ve bu uygulamadan dolayı aracın kıymetinde bir artışın meydana gelmesi halinde, bu kıymet artışı hasar farkı tazminatından indirilemeyecektir.
Orijinal Olmayan Parçanın Hasara Uğraması
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın B.2.1 maddesine göre; hasara uğrayan parça orijinal değilse ve onarımı mümkün değilse eşdeğer parça ile değiştirilmelidir. Hasara uğrayan orijinal olmayan parçanın eşdeğer parça ile değiştirilmesi mümkün değilse, orijinal parçayla değiştirilecektir. Eşdeğer parça ile değişim mümkün olduğu halde orijinal parçayla değişim yapılırsa, sigorta şirketi kaza tarihindeki benzer onarımlardaki eşdeğer bedeli ile sınırlı olmak üzere sorumlu olacaktır. Ancak burada eşdeğer ile değişim imkânı olmasına rağmen orijinal parça kullanıldığını ispat yükü sigorta şirketinde olacaktır. Ve bu uygulamadan dolayı aracın kıymetinde bir artışın meydana gelmesi halinde, bu kıymet artışı hasar farkı tazminatından indirilemeyecektir.
Hasar Farkı Tazminatı
Trafik kazaları sonucunda araçta meydana gelen hasar nedeniyle, araç sahibi zarara uğramakta ve bu zararın TBK hükümlerine göre karşılanması gerekmektedir. Yargıtay’ın yerleşik uygulamasına göre giderilmesi gereken zarar gerçek zarardır ve gerçek zarar orijinal parça kullanarak giderilebilir. İşte bu noktada orijinal parça ile eşdeğer parça arasındaki fiyat farkından dolayı hasar farkı ortaya çıkmaktadır. Hasar farkı tazminatını gerek genel mahkemelerde açılacak dava ile gerek sigorta tahkim komisyonuna yapılacak başvuru ile talep edebilirsiniz. Ancak öncesinde sigorta şirketine yazılı başvuru zorunluluğu bulunmaktadır.
Sigorta Şirketine Başvuru
Gerek dava açmadan önce gerek Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurmadan önce sigorta şirketine yazılı başvuru yapma zorunluluğu bulunmaktadır. Sigorta şirketine başvuru yapıldığı tarihten itibaren 15 iş günü içinde tazminat ödenmez ya da eksik ödenirse Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuru yapabilirsiniz. Dava açacaksanız da öncesinde zorunlu arabuluculuk yoluna başvuru yapıp, arabuluculuk sürecinde anlaşılamaması halinde dava açabilirsiniz. Burada dikkat edilmesi gereken nokta, sürenin değer kaybı tazminatından farklı olarak 15 gün değil 15 iş günü olmasıdır.
Sigorta Şirketine Başvuru Yaparken Gerekli Evraklar
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nda, hasar farkı tazminatı için sigorta şirketine başvururken sunulması gerekli evraklar belirtilmiştir. Sigorta şirketine başvurulurken, bakiye fark talebini içeren dilekçe ekinde kaza tespit tutanağı varsa ifade tutanakları veya görgü tespit tutanakları, mağdur araca ait ruhsat, varsa hasarlı araca ve kaza yerine ait fotoğraf ve görüntüler, başvurucuya ait banka hesap bilgileri sunulmalıdır. Eksper raporunun sunulması da değişen parçaların orijinal mi eşdeğer parça mı olduğuna dair yapılacak incelemede yardımcı olacaktır.
Başvuru yapılabilecek Sigorta Şirketleri
Hasar farkı tazminatı karşı tarafın zorunlu mali mesuliyet sigortasından talep edilebileceği gibi koşulların varlığı halinde aracınızın kaskosu yani ihtiyari mali mesuliyet sigortası kapsamında da talep edilebilecektir. İhtiyari mali mesuliyet sigortası kapsamında sigorta tahkim komisyonuna başvurabileceğiniz gibi dava da açabilirsiniz. Ancak ihtiyari mali mesuliyet sigortasına karşı sigorta tahkim komisyonuna başvuru yaparken, sigorta şirketinin üye kuruluşlar arasında olmasına dikkat edilmelidir.
Sigorta Tahkim Komisyonu’nun Karar Verme Süresi
Başvuru, Komisyona ulaştıktan sonra raportörler inceleme yapmakta ve en geç 15 gün içerisinde ön incelemeyi tamamlayarak başvuru dosyasını koşullar uygunsa sigorta hakemlerine havale etmektedir. Sigorta hakemi de uyuşmazlığı 4 ay içerisinde sonuçlandırmaktadır. Sigorta hakem kararına karşı bildirim tarihinden itibaren 10 gün içinde bir defaya mahsus olarak İtiraz Hakem Heyeti’ne itiraz edilebilecektir. Sigorta Hakem kararına itiraz edilmesi halinde, İtiraz Hakem Heyeti tarafından 2 ay içerisinde karar verilecektir.
Sigorta Tahkim Komisyonu Kararı İtiraz Sınırı
Komisyona yapılan başvurularda, 28.000,00 TL'ye kadar olan uyuşmazlıklara ilişkin sigorta hakem kararı kesindir. 28.000,00 TL ve üzerindeki uyuşmazlıklarda ise İtiraz Hakem Heyeti’ne itiraz edilebilecektir. 300.000,00 TL’nin üzerindeki uyuşmazlıklar hakkında itiraz üzerine verilen itiraz hakem heyeti kararı taraflarca temyiz edilebilecektir. Bu rakamlar 2025 yılına ait güncel rakamlar olup, sınır değişiklikleri Resmi Gazetede yayımlanmaktadır.
Hasar Farkı Tazminatında Zamanaşımı
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 72. Maddesine göre tazminat istemi, zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenildiği tarihten itibaren 2 yıl içerinde ve her halde kazanın meydana geldiği tarihten itibaren 10 yıl içerisinde zamanaşımına uğrayacaktır.
