8 Kasım 2026 tarihli ve 33424 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 16.02.2026 tarihli ve E.2025/228, K.2026/82 sayılı kararında Uyuşmazlık Mahkemesi, Veri Sorumluları Siciline kayıt yükümlülüğünün ihlali nedeniyle uygulanan idari para cezasına ilişkin olarak adli ve idari yargı mercilerince verilen çelişkili kararları incelemiştir. Karar, özellikle Kişisel Verileri Koruma Kurulu tarafından idari para cezasının belirlenmesinde kullanılan algoritmik hesaplama yöntemine ilişkin değerlendirmeleriyle dikkat çekmektedir.
1. Uyuşmazlığın Konusu
Kişisel Verileri Koruma Kurulu, 14.10.2022 tarihli ve 2022/1101 sayılı kararıyla, Veri Sorumluları Siciline kayıt ve bildirim yükümlülüğünü süresi içerisinde yerine getirmediği gerekçesiyle bir şirkete, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nun 18/1-ç maddesi uyarınca 850.000 TL idari para cezası uygulamıştır. Söz konusu ihlal bakımından 2022 yılında uygulanabilecek idari para cezası tutarının alt ve üst sınırları 53.572 TL ile 2.678.863 TL olarak belirlenmiştir.
Şirket, aynı idari para cezasına karşı iki ayrı yargı merciinde başvuruda bulunmuştur:
- Ankara 3. Sulh Ceza Hâkimliği: 15.05.2023 tarihli ve D.İş 2023/105 sayılı kararıyla idari para cezasını alt sınır olan 53.572 TL'ye indirmiştir.
- Ankara 9. İdare Mahkemesi: 06.09.2023 tarihli, E.2023/212, K.2023/1635 sayılı kararıyla davanın reddine karar vermiştir.
Sulh ceza hâkimliği, idari yaptırımın uygulanmasını hukuka uygun bulmakla birlikte, ceza miktarının orantısız olduğu ve alt sınırdan uzaklaşılmasını gerektiren herhangi bir neden bulunmadığı sonucuna ulaşmıştır.
Her iki kararın da kesinleşmesi üzerine ortaya çıkan hüküm uyuşmazlığının giderilmesi, Kişisel Verileri Koruma Kurumu tarafından talep edilmiştir.
2. Uyuşmazlık Mahkemesi'nin Değerlendirmesi
Şirket tarafından yapılan başvurularda, idari para cezasının önceden ilan edilmemiş ve belirsiz bir algoritma aracılığıyla belirlendiği ileri sürülmüştür. Ayrıca, Kabahatler Kanunu’nun 17. maddesinde yer alan “ekonomik durum” ölçütünün kişinin güncel ekonomik durumu esas alınarak değerlendirilmesi gerektiği savunulmuş; bu kapsamda şirketin döviz kuru artışı nedeniyle mali dengesinin bozulduğu ve konkordato sürecinden geçtiği hususlarına dayanılmıştır.
Uyuşmazlık Mahkemesi, konkordato sürecine ilişkin bu iddiayı gerekçesinde ayrıca tartışmamış; değerlendirmesini şirketin yıllık mali bilanço toplamı üzerinden gerçekleştirmiştir.
Mahkemenin, Kurul tarafından kullanılan algoritmik hesaplama yöntemine ilişkin değerlendirmeleri şu şekilde özetlenebilir:
- Kanunda öngörülen alt ve üst sınırlar arasında idari para cezasının miktarını belirleme konusunda idarenin takdir yetkisi bulunmaktadır. Ancak bu yetkinin kamu yararına uygun, ölçülü ve orantılı biçimde kullanılması zorunludur.
- Dosyaya sunulan bilgilendirmeler doğrultusunda, söz konusu algoritmanın idari para cezalarında hakkaniyetin sağlanması amacıyla yıllık mali bilanço büyüklüğünü esas alan bir hesaplama yöntemine dayandığı anlaşılmaktadır.
- İdari para cezasının belirlenmesinde bu nitelikte bir hakkaniyet ölçütünün kullanılması hukuka aykırılık teşkil etmemektedir. Ayrıca söz konusu ölçütün ilgililere önceden duyurulması zorunlu değildir.
- Bununla birlikte, idari para cezasının hukuka uygun, orantılı ve ölçülü olup olmadığı, dava açılması hâlinde mahkemeler tarafından denetlenebilir.
Kararın “İlgili Hukuk” bölümünde ayrıca Kurulun 14.04.2022 tarihli ve 2022/339 sayılı kararı ile 22.06.2022 tarihli ve 2022/592 sayılı kararına yer verilmiştir; Mahkeme gerekçesini doğrudan bu Kurul kararlarına dayandırmamıştır. 2022/339 sayılı Kurul kararıyla algoritma tablosunun oluşturulması ve Hazine ve Maliye Bakanlığından temin edilen bilanço bilgileri doğrultusunda karşılık gelen idari para cezasının uygulanması öngörülmüştür.
2022/339 sayılı Kurul kararında ayrıca, belirli koşullar altında kayıt başvurusunu yapmış veya bildirim yükümlülüğünü tamamlamış veri sorumluları bakımından hafifletici neden olarak bir alt ceza kademesinin uygulanması da düzenlenmiştir.
Uyuşmazlık Mahkemesi, şirketin Kanun'da düzenlenen ve Kurul kararlarıyla süreleri belirlenen önemli bir yükümlülüğe aykırı hareket ettiğini açıkça ortaya koymuştur. Şirketin yıllık mali bilanço toplamı da dikkate alındığında, uygulanan idari para cezasının caydırıcılık amacını sağlayacak ölçüde hakkaniyete uygun, orantılı ve ölçülü olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Bu doğrultuda Mahkeme, oy birliğiyle ve kesin olarak, Ankara 9. İdare Mahkemesinin 06.09.2023 tarihli kararını benimsemiş ve Ankara 3. Sulh Ceza Hâkimliğinin 15.05.2023 tarihli kararını kaldırarak hüküm uyuşmazlığını gidermiştir.
3. Veri Sorumluları Açısından Kararın Önemi ve Uygulamaya Yönelik Çıkarımlar
Uyuşmazlık Mahkemesinin söz konusu kararı, veri sorumluları bakımından özellikle aşağıdaki hususları gündeme getirmektedir:
- Veri Sorumluları Siciline kayıt ve bildirim yükümlülüklerinin süresi içerisinde yerine getirildiği, gerektiğinde ispatlanabilecek şekilde belgelendirilmelidir.
- Yıllık mali bilanço büyüklüğü, idari para cezasının belirlenmesinde meşru bir ölçüt olarak kabul edilmiştir. Bu nedenle, yalnızca cezanın alt sınırdan uygulanması gerektiğine yönelik bir savunma tek başına yeterli olmayabilir.
- Algoritmik hesaplama yönteminin önceden yayımlanmamış olması, tek başına hukuka aykırılık nedeni olarak kabul edilmemiştir. Bu nedenle idari para cezalarına karşı yapılacak itirazlarda, hesaplama yönteminin yayımlanmamış olmasından ziyade somut olayın özellikleri çerçevesinde belirlenen cezanın ölçülülüğü ve orantılılığı üzerinde durulması önem taşımaktadır.
Av. Büşra ÇETİN ÖZ
Bursa Barosu
Next






