T.C.
Yargıtay
3. Hukuk Dairesi
2025/5520 E., 2026/3074 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/1728 E., 2025/1802 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 6. Tüketici Mahkemesi
SAYISI : 2024/558 E., 2025/478 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
1. Asıl davada davacı vekili; müvekkilinin ... Üniversitesi Tıp Fakültesinde öğrenci olarak eğitimine devam ettiğini, müvekkilinin davalı Üniversiteye kaydolmasındaki en büyük etkenin, her yıl yalnızca %5 oranında zam yapılacağına ilişkin davalı Üniversitenin taahhütleri olduğunu, davalı üniversitenin tercih kılavuzlarında, reklam afişlerinde, broşürlerinde, tanıtımlarında, kendi resmi internet sitesindeki haberlerinde "OKUDUĞUN SÜRE BOYUNCA EĞİTİM ÜCRET ARTIŞI YILLIK %5’İ GEÇMEYECEK!" şeklinde bir politika izlediğini, davalı Üniversitenin yatay geçiş dönemleri geçirildikten fahiş oranlarda zam yaparak öğrencilerini kayıt yaptırmaya zorladığını, Mütevelli Heyetinin 24.08.2022 tarihli ve 2022/23 sayı numaralı kararı ile bir önceki yılın ücretleri üzerinden azami sınır olarak 2022 yılı Temmuz ayı TÜFE oranı olan %79,60 artış ile belirlendiğini, müvekkilinin eğitim-öğretim hayatının yarım kalacağı kaygısıyla işbu fahiş oranda belirlenen eğitim ücretini davalı Üniversiteye ödemek zorunda kaldığını, 2021-2022 eğitim-öğretim yılı için müvekkilinin davalı Üniversiteye 71.287,00 TL tutarında ödeme yaptığını, 2022-2023 eğitim-öğretim yılı için ise kayıt yenileme ücretinin %5 artış ile 74.851,35 TL olması gerekirken müvekkilinin 124.293,00 TL ödeme yapmak zorunda kaldığını, sonuç olarak müvekkilinin 49.441,65 TL fazladan ödeme yapmak zorunda kaldığını, davalı Üniversiteye geçen sene ödenen ücrete %5 zam uygulayarak, geri kalan tutarın iadesi talebiyle başlatılan icra takibine davalı tarafça itiraz edildiğini ileri sürerek; müvekkilinin 2022-2023 eğitim-öğretim yılına ilişkin kayıt yenileme ücretinin, 2021-2022 yılına ilişkin kayıt yenileme ücretinden %5 oranında artış yapılacağının kabulü ile davalı Üniversitenin işbu artışın üzerinde tahsil ettiği ücretin talep edildiği icra dosyasına yapılan haksız ve kötü niyetli itirazın iptali ile takibin devamına, alacak likit olduğundan borçlu aleyhine icra inkâr tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
2. Birleşen 2024/745 E. sayılı dosyada davacı vekili; müvekkilinin 2023-2024 eğitim-öğretim yılına ilişkin kayıt yenileme ücretinin, 2021-2022 yılına ilişkin kayıt yenileme ücretinden %5 oranında artış yapılacağının kabulü ile davalı Üniversitenin işbu artışın üzerinde tahsil ettiği ücretin talep edildiği icra dosyasına yapılan haksız ve kötü niyetli itirazın iptali ile takibin devamına, alacak likit olduğundan borçlu aleyhine icra inkâr tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
3. Birleşen 2024/452 E. sayılı dosyada davacı vekili; müvekkilinin 2024-2025 eğitim-öğretim yılına ilişkin kayıt yenileme ücretinin, 2021-2022 yılına ilişkin kayıt yenileme ücretinden %5 oranında artış yapılacağının kabulü ile davalı Üniversitenin işbu artışın üzerinde tahsil ettiği ücretin talep edildiği icra dosyasına yapılan haksız ve kötü niyetli itirazın iptali ile takibin devamına, alacak likit olduğundan borçlu aleyhine icra inkâr tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili; müvekkili Üniversite tarafından öğrencilere eğitim ücretlerinin artış oranına ilişkin bir taahhüt verilmediğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte böyle bir taahhüdün verilmiş olduğu düşünülecek olduğunda dahi enflasyon oranlarının çok yüksek olduğunu, müvekkili Üniversitenin %5 gibi bir artış ile eğitim-öğretimi devam ettirmesinin mümkün olmadığını, söz konusu durumun daha önceden tahmin edilebilmesinin mümkün olmadığını, belirlenen eğitim ücreti ile ilgili herhangi bir hukuka aykırılıktan söz edilemeyeceğini savunarak, davaların reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davalı Üniversitenin bina duvarında asılı afişte "Okuduğun süre boyunca eğitim ücret artışı yıllık %5i geçmeyecek Beykent Üniversitesi" ibaresinin yer aldığı, yine broşür ve reklamlarda davalı Üniversitenin %5 ücret arttırımı vaadinde bulunduğunun görüldüğü, taraflar arasındaki eğitim sözleşmesinin sözlü olarak kurulduğunun anlaşıldığı, bu durumun davacı öğrencinin davalı Üniversiteyi seçmesinde etkisi olacağının sabit olduğu, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 14/2 maddesi uyarınca, sağlayıcı sıfatı olan davalı Üniversitenin, ilan, reklam, broşür ve katologlarda vaat ettiği eğitim ücretlerinde yalnızca %5 ücret arttırımı yapılacağı vaadi nedeniyle sözleşmeyi bu şartlarda ifa etmekle yükümlü olacağı, dosya kapsamındaki kayıtlar ile hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporu uyarınca davacının esas ve birleşen dosya yönünden takip dosyaları uyarınca alacaklı olduğuna kanaat getirildiği gerekçesiyle; asıl davanın kabulü ile davalının İstanbul 29. İcra Müdürlüğünün 2024/17722 E. sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptaline, alacak likit ve belirlenebilir olduğundan 9.888,33 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, birleşen dava yönünden; davanın kabulü ile davalının İstanbul 28. İcra Müdürlüğü 2024/18857 E. sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptaline karar verilmiş, 30.07.2025 tarihli tavzih kararıyla; kararda birleşen İstanbul 7. Tüketici Mahkemesinin 2024/452 E. sayılı dosyası üzerinden de kabul verilmesine rağmen hükümde sehven yazılmadığı görülmekle, birleşen İstanbul 7. Tüketici Mahkemesinin 2024/452 E. sayılı dosyası yönünden; davanın kabulü ile davalının İstanbul 37. İcra Dairesinin 2024/20888 E. sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptaline, alacak likit ve belirlenebilir olduğundan 43.089,64 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalı birleşen davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili; söz konusu artışların enflasyon oranından fazla olmadığını, her ne kadar Mahkeme kararında müvekkilinin eğitim ücretlerinde yapmış olduğu artışın tek taraflı irade beyanı ile yapıldığı gerekçe olarak gösterilmişse de, ülkemizin ekonomik olarak olağanüstü bir dönemden geçtiği gerçeği izahtan vareste olup kendini idame ettirebilmek adına zaruri olarak yapılan artışların bu şekilde değerlendirilmesinin doğru olmadığını, söz konusu durumun salt bir tüketici sorunu olarak değerlendirilemeyeceğini, vakıf üniversitesinin kâr amacı gütmüyor olmasını, piyasada enflasyon karşısında artan maliyetlerden etkilenmemesi anlamına gelmediğini, müvekkili Üniversite tarafından eğitim ücretinin ilgili yönetmelikler gereği mütevelli heyeti tarafından usulüne uygun şekilde belirlendiğini, herhangi bir sözleşmeye aykırılıktan bahsedilemeyeceğini ifade ederek; kararın bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık; eğitim hizmet sözleşmesinden kaynaklı eğitim-öğretim ücretinde vaat edilenden fazla artış yapıldığından bahisle, fazladan ödenen bedelin iadesi için başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Temyiz olunan kararın dayandığı bilgi ve belgelere, özellikle davalı Üniversitenin internet sitesinde ve astığı afişlerde "Okuduğun Süre Boyunca Eğitim Ücret Artışı Yıllık % 5'i Geçmeyecek" şeklinde açıklama yapmak yapmak suretiyle okula kayıt yaptıracak öğrencilere taahhütte bulunmasına, bu nedenle davalı Üniversitenin taahhüdünden sorumlu bulunmasına, davalı Üniversitenin artan maliyetleri ileri sürerek ücret artışı yapmasının iyiniyet kurallarıyla bağdaşmadığının anlaşılmış olmasına göre, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
13.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
