T.C.

Yargıtay

4. Hukuk Dairesi

2023/11215 E., 2024/166 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2022/95-2022/122
SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU İTİRAZ HAKEM HEYETİ
SAYISI : 2022/İHK-43536
DAVA TARİHİ : 28.05.2021
HÜKÜM/KARAR : Başvurunun Kabulü/İtirazın Reddi
SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ
SAYISI : 2021/111757

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; 21.02.2021 tarihinde meydana gelen tek taraflı trafik kazasında davalıya kasko poliçesi ile sigortalı olan davacının aracının hasar gördüğünü, davadan önce sigorta şirketine başvurulduğunu ancak sürücü değişikliği iddiası ile ödeme yapılmadığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla belirsiz alacak olarak açtıkları davada, şimdilik 1,00 TL'nin faizi ile tahsilini talep etmiştir. Yargılama sırasında dava değerini 138.000,00 TL olarak artırmıştır.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; kazada sürücü değişikliği yapıldığını, davacının kaza günü hastane kaydı olduğunu, alkol raporu olmadığını, davacının davasını ispatlamakla yükümlü olduğunu, araçtaki gerçek zararın tespiti için bilirkişi raporu alınması gerektiğini, değer kaybı taleplerinin teminat kapsamında olmadığını, davacı lehine takdir edilecek vekalet ücretinin nispi ücretin 1/5'i oranında olması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI
Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; yargılama sırasında konusunda uzman bilirkişi tarafından tanzim edilen raporun usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle başvurunun kabulüne, 138.000,00 TL tazminatın 20.04.2021 tarihinden itibaren avans faizi ile davalıdan alınarak başvurana ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ
A. İtiraz Yoluna Başvuranlar
Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına süresi içinde davalı vekili itiraz etmiştir.

B. İtiraz Sebepleri
Davalı vekili itiraz dilekçesinde; kazada sürücü değişikliği yapıldığını, davacının davasını ispat yükümlülüğü kapsamında sürücünün kim olduğunun ve alkollü/ehliyetli olup olmadığının ispatının gerektiğini, bu nedenle tüm tıbbi verilerin, varsa ceza soruşturması kapsamında ceza dosyasının da dosyaya sunulması gerektiğini, ileri sürülen hususlar soyut iddialardan ibaret olmayıp, hastane dosyası içeriğinde bulunan belgelerin temin edilmemesinin usul ve yasaya aykırılık oluşturduğunu, belirlenen hasar miktarının fahiş olduğunu, aracın rayicinin gerçek rayiç değerin üzerinde, sovtajının ise altında belirlendiğini, avans faizi talebinin hatalı olduğunu, aracın pert maliyetine hükmedilmiş olmasına rağmen başvuru sahibine aracın çekme belgesinin düzenlenmesine yönelik bir külfet yüklenmediğini, davacı lehine vekalet ücretinin nispi ücretin 1/5'i olarak hesaplanması gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "Uyuşmazlık Hakem Heyetince, alınan bilirkişi raporu; olaya uygun, gerekçeli ve denetime elverişli olduğundan davalının bu yöne ilişkin itirazının reddine, sürücü değişikliğinin soyut iddialarla değil somut delillerle kanıtlanması gerektiği, bu konunun sigorta şirketi tarafından herhangi bir suç duyurusuna konu edilmediği görüldüğünden itirazın reddi gerektiği, bununla birlikte sigorta şirketi tarafından başvuruya cevap dilekçesi ve rapora itiraz dilekçesinde hasarın teminat kapsamı dışında olduğuna ilişkin itirazda bulunulmadığı, itirazların hasar miktarı üzerinde toplandığı, itiraz aşamasında ise savunmasını genişlettiği görülmüş, bu durum HMK kapsamında başvuran lehine müktesep hak oluşturduğu ve uyuşmazlık aşamasında itiraz edilemeyen hususlarda itiraz aşamasında itiraz edilmesinin usulen mümkün olmadığı anlaşıldığından bu yönlerden de itirazın yerinde olmadığı, alınan bilirkişi raporuna göre aracın pert – total işlemine tabi tutulması gerekmesine, aracın sovtajının davalıya mevcut hali ile teslim edilmemesi halinde ise aracın ikinci el piyasa değerinden sovtaj değerinin mahsubu ile kalan tutara hükmedilmesi gerektiği, bu durumda “trafikten çekilmiştir” belgesi istenmesi veya tazminatın ödenmesinin bu belgenin ibrazı koşuluna bağlanmasının yasaya ve Genel Şartlara uygun olmadığı, bu nedenle itirazın reddi gerektiği, sigorta şirketinin, işbu dosyada faiz hesaplanırken avans faizi hesaplanmasının hatalı olduğuna ilişkin itirazı değerlendirildiğinde; taraflar arasındaki uyuşmazlık mal sigortasından kaynaklandığından, mal sigortalarının da 6102 sayılı TTK’nda düzenlendiğ, TTK. 4/1.a maddesine göre bu kanunda öngörülen işlerden doğan hukuk davalarının tümü ticari dava olduğundan ve itiraz konusu uyuşmazlık, kasko sigorta poliçesinden kaynaklandığına göre ticari olduğundan, 3095 sayılı “Kanuni ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun” un 2/2.maddesine göre de “avans faizine” hükmedilmesine karar verilmiştir. Bu nedenlerle itiraz varit değildir. Başvuru sahibi vekili lehine tam vekâlet ücreti uygulanması yerinde olduğundan, itirazın reddine karar vermek gerekmiştir." gerekçeleriyle davalı vekilinin itirazı reddedilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde; kazada sürücü değişikliği olduğu, bu nedenle hasarın teminat dışında kaldığını, belirlenen hasarın fahiş olduğunu, vekalet ücretinin hatalı olduğunu ve resen görülecek sebeplerle kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Kasko Poliçesi ile teminat altına alınan davacıya ait aracın tek taraflı kazada hasar görmesi nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1401 vd. maddeleri, Kasko Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme
1.Mal sigortası türünden olan kasko sigorta sözleşmeleri gerek kuruluşlarında gerek devamı sırasında ve gerekse rizikonun gerçekleşmesi aşamasındaki ihbar yükümlülükleri bakımından iyi niyet esasına dayalı sözleşme türlerindedir.

Kasko Sigortası Genel Şartlarının A.1 maddesine göre gerek hareket gerekse durma halinde iken sigortalının veya aracı kullananın iradesi dışında araca ani ve harici etkiler neticesinde sabit veya hareketle bir cismin çarpması veya aracın böyle bir cisme çarpması müsademesi devrilmesi düşmesi yuvarlanması gibi kazalar teminat kapsamındadır.

Diğer taraftan, poliçe tanzim tarihi ve olay tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nın 1409/1 inci maddesi uyarınca, sigortacı geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumlu olduğu gibi aynı maddenin 2. fıkrası hükmüne göre, kural olarak rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin iddianın sigortacı tarafından kanıtlanması gerekmektedir. Olayın sigortalının ihbar ettiği şekilde değil de sigortacının iddia ettiği şekilde gerçekleşmesi halinde ise, bu oluş şeklinin Kasko Sigortası Genel Şartlarının A.5. maddesinde sayılan teminat dışında kalan hallerden olması gerekmektedir.

Somut olayda sigorta şirketi itirazlarını hasar dosyası araştırma raporuna dayandırmakta, kazada sürücü değişikliği yapıldığını ileri sürmektedir. Olay sonrası kolluk güçleri tarafından tanzim olunan kaza tespit tutanağının aksini, aynı güçteki delillerle ispat etmesi gerektiğinden araştırma raporu bu nitelikte olmayıp, soyut değerlendirme ve varsayımlara dayanmaktadır.

Zira kasko poliçesinde teminat harici haller genel şartlar A.5. maddesinde sayılmıştır. Sürücü değişikliği tek başına teminat dışı kalmayı gerektirir bir durum olmadığı gibi dosya kapsamında, davalı ... TTK 1409/2'nin açık hükmü ve yukarıda özetlenen genel şartlar gereğince teminat harici bir halin varlığını ispat edememiştir.

Açıklanan maddi ve hukuki olgular karşında, tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına, hükme esas alınan uzman bilirkişi tarafından gerçek zararın tespitine yönelik düzenlenen raporun somut olayın özelliklerine uygun olmasına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz sebepleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

2.5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30/17 nci, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 16/13 üncü Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesi (AAÜT)’nin 17/2 nci maddeleri bir bütün olarak yorumlandığında tarafların avukat ile temsil edildiği hâllerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücretinin, her iki taraf için de AAÜT’de yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biri olarak hükmolunması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla; Uyuşmazlık Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekâlet ücretine ilişkin olarak anılan mevzuat uyarınca maktu vekâlet ücretinin altında kalmamak kaydıyla asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin 1/5’i oranında vekâlet ücreti yerine nispi ve tam vekâlet ücretine hükmedilmesi ve İtiraz Hakem Heyetince de davalı vekilinin bu yöne ilişkin itirazının reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.

Ancak belirlenen bu hatanın giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden kararın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370 nci maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca düzeltilerek onanması uygun görülmüştür.

VI. KARAR
1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının 5.3.bendinde yer alan "17.060,00 TL." ibaresinin hükümden çıkartılarak yerine "4.080,00 TL." ibaresinin yazılmasına ve kararın bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA;

İstek hâlinde peşin alınan temyiz harcının davalıya iadesine,

Dosyanın, mahkemeye gönderilmesine,

09.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.