12. Yargı Paketi Nedir?

12. Yargı Paketi, Türk yargı sisteminde ceza, hukuk, idare ve icra alanlarında çeşitli değişiklikler öngören kapsamlı bir kanun teklifidir. Teklif; yargılamaların hızlandırılması, dijitalleşmenin artırılması, kanun yollarının etkinleştirilmesi ve uygulamada yaşanan bazı sorunların giderilmesini amaçlamaktadır.

Teklif, 22 Haziran 2026 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne sunulmuş, daha sonra TBMM Adalet Komisyonu'nda kabul edilmiştir. Ancak bu aşamada henüz kanunlaşmamıştır. Teklifin yürürlüğe girebilmesi için TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilmesi ve Resmî Gazete'de yayımlanması gerekmektedir.

Bu nedenle aşağıda açıklanan düzenlemeler, teklif aşamasındaki hükümler olup yasama sürecinde değişikliğe uğrayabilir.

12. Yargı Paketinin Temel Amacı

Teklif incelendiğinde üç temel hedef öne çıkmaktadır.

  • Yargılama sürelerini kısaltmak,
  • Dijital yargı uygulamalarını yaygınlaştırmak,
  • Kanun yollarını daha etkin hale getirmek.

Bunun yanında icra hukuku, ortaklığın giderilmesi davaları, idari yargı, ceza muhakemesi ve hukuk yargılamasında önemli değişiklikler öngörülmektedir.

Teklifte Yer Alan Başlıca Düzenlemeler

1. Belirsiz Alacak Davası Kaldırılıyor

Teklifte en dikkat çeken değişikliklerden biri Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 107. maddesinin yürürlükten kaldırılmasıdır.

Buna göre;

  • belirsiz alacak davası ayrı bir dava türü olmaktan çıkarılacak,
  • buna karşılık kısmi dava sistemi genişletilecek,
  • alacağın kalan kısmının sonradan talep edilmesine imkân tanınacak.

Bu düzenleme özellikle işçilik alacakları, tazminat davaları ve ticari alacak davalarını doğrudan etkileyecektir.

2. Hukuk Davalarında Duruşmalar Arası Süre

Teklifte, yazılı yargılama usulünde duruşmalar arasında bırakılacak sürenin kural olarak üç ayı geçmemesi öngörülmektedir.

Zorunlu hâllerde hâkim gerekçesini açıklamak suretiyle daha uzun süre verebilecektir.

Bu düzenleme, makul sürede yargılanma hakkının güçlendirilmesini amaçlamaktadır.

3. Ortaklığın Giderilmesi Davalarında Yeni Satış Sistemi

İzale-i şüyu davalarında önemli değişiklikler öngörülmektedir.

Buna göre;

  • Miras kalan taşınmazlarda ilk artırma yalnızca mirasçılar arasında yapılacaktır.
  • İlk artırmada muhammen bedelin tamamını karşılayan teklif aranacaktır.
  • İlk artırmada satış gerçekleşmezse ikinci artırma herkese açık yapılacaktır.

Bu değişiklik aile taşınmazlarının üçüncü kişilere düşük bedelle geçmesini önlemeyi amaçlamaktadır.

4. İdareye Karşı İcra Takibinde Yeni Dönem

Teklifte, idare aleyhine hükmedilen para alacaklarında doğrudan ilamlı icra takibine başlanması yerine önce ilgili idareye başvuru yapılması zorunlu hale getirilmektedir.

İdareye ödeme için belirli bir süre tanındıktan sonra icra takibi yapılabilecektir.

5. İdari Yargıda Değişiklikler

Teklif;

  • tek hâkimle görülebilecek dava kapsamını genişletmektedir.
  • Bölge İdare Mahkemelerinin dosyayı ilk dereceye geri gönderme yetkisini sınırlandırmaktadır.
  • Bazı Bölge İdare Mahkemesi kararları bakımından Danıştay temyiz yolunu yeniden düzenlemektedir.

6. Gereksiz Bilirkişi İncelemesine Sınırlama

Teklife göre;

hukuki değerlendirme ile çözülebilecek konularda bilirkişiye başvurulması disiplin yaptırımı kapsamına alınmaktadır.

Amaç, teknik konular dışında bilirkişiye başvurulmasını azaltmaktır.

7. Ceza Muhakemesinde Dijital Deliller

Bilgisayar, dijital veri ve elektronik kayıtların aranması, kopyalanması ve el konulmasına ilişkin hükümler yeniden düzenlenmektedir.

Hâkim kararı esas olacak; gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde savcı kararı sonradan hâkim onayına sunulacaktır.

8. Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB)

Teklifte HAGB kurumuna ilişkin önemli değişiklikler yer almaktadır.

Bazı suçlarda HAGB uygulanamayacak, ayrıca HAGB kararlarına karşı kanun yolu sistemi yeniden düzenlenecektir.

9. Kaçak Sanık Düzenlemesi

Kaçak sanık hakkında kovuşturmanın devam edebilmesine ilişkin yeni hükümler getirilmektedir.

Sanığın daha sonra ortaya çıkması hâlinde belirli şartlarla yargılamanın yenilenmesi mümkün olabilecektir.

10. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının İtiraz Yetkisi

Başsavcının Yargıtay ceza dairelerinin kararlarına karşı Ceza Genel Kuruluna itiraz yetkisi genişletilmektedir.

Bu değişiklik içtihat birliğinin güçlendirilmesini hedeflemektedir.

11. Kanuni Faiz Düzenlemesi

Teklifte kanuni faiz ve temerrüt faizine ilişkin sistem yeniden yapılandırılmaktadır.

Faiz hesaplamasında Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası verilerinin esas alınmasına yönelik düzenleme öngörülmektedir.

12. Destekten Yoksun Kalma Tazminatı

Ölüm ve bedensel zarar nedeniyle açılan tazminat davalarında faiz başlangıcına ilişkin yeni esaslar getirilmektedir.

Bu düzenleme özellikle trafik kazaları ve iş kazalarından kaynaklanan davalarda uygulamayı etkileyecektir.

13. IBAN Mağdurlarına Ceza İndirimi Geliyor mu? Kimler Yararlanabilecek?

Uygulamada "IBAN mağduru" ifadesi, banka hesabı veya IBAN bilgileri dolandırıcılık suçlarında kullanılan kişileri tanımlamak amacıyla kullanılmaktadır.

Ancak bu kişilerin tamamı aynı hukuki durumda değildir.

Örneğin;

  • Hesabı bilgisi dışında ele geçirilen kişiler,
  • İş vaadi veya komisyon vaadiyle banka hesabını kullandıranlar,
  • Hesabına gelen parayı bilmeden başka hesaba aktaran kişiler,
  • Hesabını bilinçli şekilde suç örgütlerinin kullanımına sunan kişiler

aynı hukuki değerlendirmeye tabi tutulmaz.

Bu nedenle her olay kendi delilleriyle birlikte ayrı ayrı incelenmelidir.

Teklif yasalaşırsa, belirli şartların gerçekleşmesi hâlinde fail hakkında etkin pişmanlık hükümleri uygulanabilecek ve cezada indirim yapılabilecektir.

Bunun için;

  • suçtan elde edilen haksız menfaatin iade edilmesi,
  • mağdurun zararının giderilmesi,
  • soruşturma veya kovuşturmaya katkı sağlanması

gibi hususlar dikkate alınacaktır.

Teklifte geçiş hükümlerine de yer verilmiştir.

Buna göre;

  • Düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten önce Bölge Adliye Mahkemesi ceza dairelerinde bulunan dosyalar hakkında bozma kararı verilmesi öngörülmektedir.
  • Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nda bulunan dosyalar ise geliş usullerine uygun şekilde ilk derece mahkemelerine gönderilecektir.

Böylece yeni düzenlemenin yürürlüğe girmesinden sonra devam eden bazı dosyaların da yeni hükümler çerçevesinde değerlendirilmesi mümkün olabilecektir.

14. Yargı Paketinde Yer Almayan Düzenlemeler

Kamuoyunda çeşitli iddialar gündeme gelmiş olsa da teklif metninde;

  • Genel af,
  • Kapsamlı infaz indirimi,
  • Denetimli serbestliğin genişletilmesi,
  • Toplu adli sicil affı

yer almamaktadır.

Bu nedenle sosyal medyada yer alan her bilginin teklif metniyle doğrulanması önem taşımaktadır.

Sonuç

12. Yargı Paketi, yalnızca ceza hukukunu değil; hukuk yargılaması, icra-iflas hukuku, idare hukuku ve medeni usul hukukunu da yakından ilgilendiren kapsamlı bir reform teklifidir.

Ancak teklif henüz yasalaşmadığından, uygulamaya ilişkin kesin değerlendirmeler ancak TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilip Resmî Gazete'de yayımlanacak nihai kanun metni üzerinden yapılabilecektir.

Özellikle ortaklığın giderilmesi davaları, belirsiz alacak davaları, idari yargı uygulamaları ve icra hukukuna ilişkin öngörülen değişiklikler, uygulamada önemli sonuçlar doğurabilecek niteliktedir. Bu nedenle sürecin yakından takip edilmesi büyük önem taşımaktadır.