İnönü Üniversitesinden:
İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ İNSAN HAKLARI UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; İnönü Üniversitesi İnsan Hakları Uygulama ve Araştırma Merkezinin amacına, faaliyet alanlarına, yönetim organlarına, yönetim organlarının görevlerine ve çalışma şekline ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, İnönü Üniversitesi İnsan Hakları Uygulama ve Araştırma Merkezinin amacına, faaliyet alanlarına, yönetim organlarına, yönetim organlarının görevlerine ve çalışma şekline ilişkin hükümleri kapsar.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik, 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinin (2) numaralı alt bendi ile 14 üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Merkez: İnönü Üniversitesi İnsan Hakları Uygulama ve Araştırma Merkezini,
b) Müdür: Merkez Müdürünü,
c) Rektör: İnönü Üniversitesi Rektörünü,
ç) Üniversite: İnönü Üniversitesini,
d) Yönetim Kurulu: Merkez Yönetim Kurulunu,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Merkezin Amacı ve Faaliyet Alanları
Merkezin amacı
MADDE 5- (1) Merkezin amacı; insan hakları hukuku ve insancıl hukuk alanlarında bilimsel araştırmalar yapmak, ulusal ve uluslararası düzeyde eğitim, uygulama ve iş birliği faaliyetlerini yürütmek, toplumsal farkındalığı artırmak, insan hakları kültürünün gelişmesine katkı sağlamak ve yeni ortaya çıkan hak alanlarına yönelik bilimsel bilgi üretmektir.
Merkezin faaliyet alanları
MADDE 6- (1) Merkezin faaliyet alanları şunlardır:
a) İnsan hakları hukuku ve insancıl hukuk alanlarında temel ve uygulamalı araştırmalar yapmak ve desteklemek.
b) İnsan hakları ve insancıl hukuk alanlarında ulusal ve uluslararası kurum ve kuruluşlarla iş birliği yaparak proje, seminer, panel, çalıştay, konferans, sempozyum ve eğitim programları düzenlemek.
c) İnsan hakları ve insancıl hukuk alanlarında rapor ve politika önerileri hazırlamak, toplumsal farkındalık projeleri geliştirmek.
ç) İnsan hakları ve insancıl hukuk alanlarında araştırma yapmaya elverişli nitelikte bir kütüphane ve arşiv oluşturmak, ulusal ve uluslararası bir elektronik iletişim ağı kurmak, Merkeze ait bir süreli yayın veya bülten hazırlayıp yayımlamak.
d) Dezavantajlı grupların insan hakları konusunda farkındalığını artırmak ve insan haklarına erişimini sağlamaya yönelik destekleyici bilimsel ve akademik faaliyetler yapmak.
e) İnsan hakları ve insancıl hukuk alanlarında, ulusal ve uluslararası mahkeme kararlarını, sözleşmeleri ve uygulamaları izlemek, gerektiğinde ülke raporları hazırlamak ve bu konulardaki değerlendirmeleri ve çalışmaları ulusal ve uluslararası kamuoyunun bilgisine sunmak.
f) Merkezin çalışma alanlarıyla ilgili konularda, ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde, insan hakları alanında bilimsel danışmanlık benzeri faaliyetlerde bulunmak.
g) Çocukların korunması, eğitim hakkı, çocuk işçiliği, çocuk adalet sistemi gibi konularda bilimsel araştırmalar yürütmek, çocuk hakları alanında farkındalık programları ve saha çalışmaları gerçekleştirmek, yerel kurumlar ve UNICEF gibi uluslararası kuruluşlarla ortak projeler yürütmek.
ğ) Göçmen ve mültecilerin temel haklarına erişimi, sosyal uyum, eğitim ve sağlık hakları üzerine çalışmalar yapmak, ulusal ve uluslararası göç hukuku bağlamında analizler ve politika önerileri geliştirmek, sahada araştırmalar yaparak yerel yönetimlere ve karar vericilere veri temelli öneriler sunmak.
h) Dijital ortamda ifade özgürlüğü, kişisel verilerin korunması, çevrimiçi mahremiyet gibi yeni nesil hak alanlarını araştırmak, sosyal medya platformları, algoritmik karar alma sistemleri ve dijital gözetim gibi konularda hukuki değerlendirmeler yapmak, dijital haklar konusunda eğitim modülleri ve rehberler hazırlamak.
ı) Yapay zekâ sistemlerinin insan haklarına etkilerini ayrımcılık, mahremiyet, adil yargılanma, özerklik ve benzeri konularda incelemek, etik ilkeler ve uluslararası standartlar çerçevesinde politika önerileri geliştirmek, yapay zekâ ve hukuk ilişkisine dair çok disiplinli araştırmalar yapmak ve seminerler düzenlemek.
i) Sağlıklı çevre hakkı, iklim değişikliği ve sürdürülebilir kalkınma konularında insan hakları perspektifinden çalışmalar yürütmek, çevresel adalet ve topluluk haklarına yönelik farkındalık programları ve raporlar hazırlamak.
j) İlgili mevzuat hükümleri kapsamında Merkezin amacı ile ilgili olan diğer her türlü konuda faaliyette bulunmak.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Merkezin Yönetim Organları ve Görevleri
Merkezin yönetim organları
MADDE 7- (1) Merkezin yönetim organları şunlardır:
a) Müdür.
b) Yönetim Kurulu.
Müdür
MADDE 8- (1) Müdür, Merkezin faaliyet alanları doğrultusunda araştırmalar ve yayınlar yapmış Üniversite öğretim üyeleri arasından Rektör tarafından 3 yıl için görevlendirilir. Görev süresi biten Müdür aynı usulle tekrar görevlendirilebilir veya süresinden önce görevden alınabilir.
(2) Müdüre çalışmalarında yardımcı olmak üzere Müdürün önerisi üzerine Üniversite öğretim elemanları arasından en fazla iki kişi Rektör tarafından üç yıllık süre için müdür yardımcısı olarak görevlendirilebilir. Müdürün görevi sona erdiğinde yardımcısının da görevi kendiliğinden sona erer. Görev süresi biten müdür yardımcısı yeniden görevlendirilebilir.
(3) Müdürün görevi başında bulunmadığı zamanlarda müdür yardımcısı Müdüre vekâlet eder. Vekâlet altı aydan fazla sürerse yerine aynı usulle yeni Müdür atanır.
(4) Müdür, Merkezin amaçları doğrultusundaki çalışmaların düzenli bir biçimde yürütülmesinden, etkinliklerin gözetim ve denetiminden sorumludur.
Müdürün görevleri
MADDE 9- (1) Müdürün görevleri şunlardır:
a) Yönetim Kuruluna başkanlık etmek.
b) Merkez çalışmalarının düzenli ve etkin bir biçimde yürütülmesi ve denetimi ile ilgili gerekli önlemleri almak.
c) Merkez bünyesinde Merkez çalışmalarının gerektirdiği görevlendirmeleri yapmak.
ç) Merkezin yıllık faaliyet raporunu hazırlamak ve Yönetim Kurulunun görüşünü aldıktan sonra Rektöre sunmak.
Yönetim Kurulu
MADDE 10- (1) Yönetim Kurulu; Müdür ve Merkezin faaliyet alanlarıyla ilgili çalışmaları bulunan Üniversite öğretim üyeleri arasından Müdürün önerisi üzerine Rektör tarafından üç yıllık süre için görevlendirilen dört üye ile birlikte toplam beş üyeden oluşur. Müdür Yönetim Kurulunun başkanıdır.
(2) Görev süresi biten üye aynı usulle tekrar görevlendirilebilir veya süresinden önce görevden alınabilir. Herhangi bir sebeple boşalan Yönetim Kurulu üyeliğine, kalan süreyi tamamlamak üzere yeni bir üye görevlendirilir.
(3) Yönetim Kurulu, yılda en az bir kez Müdürün çağrısı üzerine, üye tam sayısının salt çoğunluğu ile toplanır ve kararlar oy çokluğuyla alınır. Oylar kabul veya ret şeklinde verilir. Oyların eşitliği durumunda Müdürün kullandığı oy yönünde çoğunluk sağlanmış sayılır.
Yönetim Kurulunun görevleri
MADDE 11- (1) Yönetim Kurulunun görevleri şunlardır:
a) Merkezin çalışmaları ile ilgili plan ve programların hazırlanmasını ve uygulanmasını sağlamak.
b) Gerekli gördüğü durumlarda geçici çalışma grupları kurmak ve bunların görevlerini düzenlemek.
c) Merkezin yatırım, plan ve bütçe tasarısını hazırlamak ve Rektörün onayına sunmak.
ç) Merkez çalışanlarının uygulama, araştırma ve yayın konularındaki isteklerini değerlendirip önerilerde bulunmak.
d) Müdürün, Merkezin yönetimi ile ilgili getireceği bütün işlerde karar almak.
e) İlgili mevzuat hükümleri çerçevesinde verilen diğer görevleri yapmak.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Personel ihtiyacı
MADDE 12- (1) Merkezin akademik, teknik ve idari personel ihtiyacı, 2547 sayılı Kanunun 13 üncü maddesi uyarınca Rektör tarafından görevlendirilen personel ile karşılanır.
Ekipman ve demirbaşlar
MADDE 13- (1) Merkez tarafından desteklenen araştırma ve çalışmalar kapsamında alınan her türlü alet, ekipman ve demirbaş Merkezin kullanımına tahsis edilir.
Hüküm bulunmayan haller
MADDE 14- (1) Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde 2547 sayılı Kanun ve ilgili diğer mevzuat hükümleri uygulanır.
Yürürlük
MADDE 15- (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 16- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini İnönü Üniversitesi Rektörü yürütür.
