Ülkemizde dolandırıcılık suçunun bir toplumsal sorun haline geldiğini söylemek mümkündür. Şüpheli sayısı ve suç sayısına bir de mağdur sayıları eklendiğinde ortaya çıkan tablo, dolandırıcılık olaylarının toplumun önemli bir kesimini etkilediği göstermektedir.

Son dönemde yapılan önemli operasyonlardan da anlaşılacağı üzere dolandırıcılık suçunun örgütlü olarak işlenmesi ve adeta meslek haline gelmesi, dolandırıcılar karşısında mağdurun hak aramasını zorlaştırmaktadır. Telefon hatlarıyla ilgili kısıtlamalara gidilmesi ve dolandırıcılıkta kullanılan hesapların askıya alınması için yapılan kanuni değişiklikler, dolandırıcıların hareket kabiliyetini azaltmayı ve mağdurları daha etkin korumayı amaçlamaktadır.

Polis Akademisi tarafından yayınlanan Polis Dergisi’nin 127’inci sayısında dolandırıcılıkla mücadelede yeni bir dönemi başlatacak olan DOLUNAY sistemi hakkında oldukça önemli bir haber bulunmaktadır. Haberin öneminden dolayı tam metni şöyledir:

DOLUNAY PROJESİ İÇİN MEVZUAT HAZIRLIKLARI BAŞLADI

İçişleri Bakanlığımızca siber dolandırıcılık vakalarına hızlı müdahale amacıyla hazırlanan DOLUNAY Projesi'nin yasal zemine oturtulması için çalışma başlatıldı. İçişleri Bakanlığımızca, dijital dolandırıcılık olaylarına tek merkezden, yapay zeka desteğiyle ve adli makamlarla koordineli şekilde hızlı müdahale edilmesini hedefleyen Dolandırıcılıkla Mücadele Merkezi (DOLUNAY) Projesi'nin hayata geçirilmesi için mevzuat hazırlıklarına başlandı. Türkiye'de mal varlığına karşı işlenen 214 bin 847 vakanın yüzde 72,6'sını (156 bin 68) tek başına dolandırıcılık suçları oluşturuyor. İncelenen vakalarda, adliyeye intikal eden dosyalar ve kolluğa yansımayan olaylarla birlikte tahmini ekonomik kaybın 50 milyar liranın üzerinde olduğu belirtiliyor. Mevcut sistemde suçlular ele geçirdikleri hesaplardan saniyeler içinde haksız kazanç transferi yapabilirken, mağdurun müracaat etmesi, savcılığın müzekkere yazması ve bankaların tedbir kararı alması haftalar sürebiliyor. Bu durum faillere zaman avantajı sağlarken, yavaş işleyen resmi süreçler bürokrasinin suçlular lehine çalışmasına neden oluyor. İçişleri Bakanlığımızca hazırlanan DOLUNAY Projesi ile finansal suçlardaki bu "zaman asimetrisinin" ortadan kaldırılması ve dolandırıcılık olaylarına ilk dakikalardan itibaren koordine bir şekilde müdahale edilmesi amaçlanıyor.

Teşkilat Yapısı

Projeye kapsamında, 24 saat esasına göre faaliyet gösterecek olan Dolandırıcılıkla Mücadele Merkezi'nde, cumhuriyet savcısı toplanan verileri anında hukuki karara dönüştürürken, Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) kara para ve kripto varlık rotalarını deşifre edecek. Bankalararası Kart Merkezi (BKM) ve belirlenen banka temsilcileri para trafiğini haritalandırarak şüpheli hesaplara anlık bloke koyacak, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) GSM operatörleri koordine olarak dolandırıcıların iletişim hatlarını anında kesecek. Eş zamanlı olarak Siber Güvenlik Başkanlığı zararlı bağlantıları ve oltalama sitelerini erişime engellerken, emniyet ve jandarma birimleri ise saha istihbaratıyla şüphelileri tespit edip fiziki operasyonları yönetecek.

İhbar ve Sisteme Giriş

Projeye göre süreç, vatandaşın dolandırıcılık bildiriminde bulunmasıyla başlayacak. Kurulacak ihbar mekanizması sayesinde mağdurlar, e-Devlet onayı ile mobil uygulama üzerinden, 112 Acil Çağrı Merkezi aracılığıyla ya da doğrudan kolluk birimlerine başvurarak ihbarda bulunabilecek. İhbarda paylaşılan T.C. kimlik numarası, IBAN numaraları, SMS içerikleri, dekontlar ve zararlı internet bağlantıları (URL) sisteme aktarılacak. Bildirimin yapılması ve sisteme giriş 10 dakikadan kısa sürede tamamlanacak. Yapay zeka ile 1 dakikadan kısa sürede analiz sisteme düşen veriler, yapay zeka destekli analiz altyapısı tarafından işlenecek. Yapay zeka, kullanılan dolandırıcılık yöntemini, risk seviyesini ve suç ağının bağlantılarını otomatik analiz ederek 1 dakikadan daha kısa bir sürede profilleme işlemini sonuçlandıracak. Gelişmiş algoritma, hangi kurumun ne tedbir alması gerektiğini de belirleyerek onay için dosyayı merkezde görevli cumhuriyet savcısının önüne dijital olarak sunacak. Savcının incelemesi ve onay işlemi 5 dakikadan, bankalar arası koordinasyon ise 2 dakikadan az bir sürede gerçekleşecek. Böylece mobil uygulama ve çağrı merkezlerinden alınan ihbarlar, yapay zeka tarafından süzülerek en fazla 18 dakikada adli dosyaya dönüştürülecek. Bu süreçte eş zamanlı olarak MASAK’a mali analiz ve kripto varlık dondurma yönlendirmesi yapılacak. BTK suçta kullanılan GSM hatlarının iletişimini kesecek, Siber Güvenlik Başkanlığı ise zararlı bağlantıları (URL) engelleyecek.

Tek Tutanak Sistemi

Kurumlar arası fiziki yazışma ve kargo sürelerini ortadan kaldıran sistem sayesinde tüm adli ve önleyici işlemler, "Acele Önlem ve Suç Önleme Tutanağı" adı altında tek bir dijital belgede birleştirilecek. Söz konusu dosya, soruşturmayı yürütecek olan suç yeri Cumhuriyet Başsavcılığına anında sevk edilecek. Teknolojik altyapıyla dakikalar içinde yürütülen operasyonun farklı aşamalarında vatandaşlara SMS ile bilgilendirme yapılacak. İlk aşamada mağdura "Dolandırıcılık ihbarınız işleme alınmıştır." mesajı gönderilecek. Dosyanın adliyeye sevk edilmesiyle birlikte de "Dosyanız başarıyla oluşturulup ilgili birimlere iletilmiştir. Anlık takip sağlanmaktadır." bildirimi ulaştırılarak süreç hakkında bilgi verilecek.

Mevzuat Hazırlıkları Başladı

DOLUNAY Projesi'nin yasal zemine oturtulması için mevzuat hazırlıklarına da başlandı. Projenin hayata geçirilmesi için ilgili kurumların görev, yetki ve sorumluluklarının netleştirilmesi, kurumlar arası veri paylaşımı ve anlık müdahale süreçlerine ilişkin düzenlemelerin yapılması planlanıyor. (Polis Akademisi, (2026), Polis Dergisi, S. 127, s. 26-27, Erişim: https://polisdergisi.pa.edu.tr/Upload/Dergi/polis-dergisi-dergi94d0df16-34a5-41f2-80e9-339cbf5c9483.pdf).

Bilindiği üzere gece, çoğu insan için dinlenme zamanıdır. Ancak suç işleyenler için gece bir fırsattır. Karanlık, doğası gereği kötülüğe bir maske sunar, sokakların tenhalaşması, güvenlik kameralarının körleşmesi ve insanların uykuda olması, yakalanma riskini azaltarak ve mağdurları savunmasız bırakarak suçu besleyen en büyük fırsat zeminini hazırlar. Dolunay, Ay'ın Dünya'ya bakan yüzünün tamamen aydınlık olduğu, gökyüzünde tam ve en parlak haliyle göründüğü evredir.

Dolunay’ın ışığı, bu sefer dolandırıcıların istimar ettiği bürokratik süreçleri kısaltacak, bankacılık sistemindeki güveni kötüye kullanımı engelleyerek dolandırıcılık suçlarıyla mücadelede yeni bir dönemi başlatacaktır. Özellikle dolandırıcılığı meslek haline getirdiği ve örgütlü olarak bu suçu işleyenlerin tespitini kolaylaştıracaktır. IBAN mağdurları gibi suçla ilgisiz kişilerle asıl dolandırıcılar arasındaki ayrım hızlı bir şekilde yapılacaktır. Mağdurların uzun uzun beklemelerine gerek kalmayacaktır. Sahte ilanlar, sahte linkler, başkaları adına alınan hatlar hızlı bir şekilde sona erecektir.

Son söz olarak sistemin en kısa sürede uygulamaya alınmasını dilerim.